Skip to main content

Full text of "Codex regularum quas sancti patres monachis, et virginibus sanctimonialibus seruandas præscripsere, collectus olim a s. Benedicto Anianensi abbate. Lucas Holstenius Vatic. Basil. canonicus et bibliothecæ præfectus in tres partes digestum, auctumque edidit 2"

See other formats 


1 


1 


» 


e ' 

■■■■i 


* i- 


^ ••*  .*  * ■*-  ■ .-*  * j 

{Aftvvr. 


V- !i 


ifcW.Gfc 

-■  wT  . **  - 


. w 


CODICIS 


PARS  SECVNDA- 


CODICIS 

REGVLARVM 

Pars  Secunda.». 

IN  QVA  SS.  PATRVM  OCCIDENTALIVM 
Regulae  ad  Monachos 

S.  Benedicti  Abbatis  Casinensis 
CoNSENSORIA  MoNACHORVM  INCERTI 

SS.  Pavli,  et  Stephani  Abbatvm 
S.  Cjesarii  Arelatensis 
S.  Avreliani  Arelatensis 
S.  Ferreoli  Vcetiensis 
S.  Colvmbani  Abbatis 
Monasterii  Tarnatensis 
S.  Isidori  Hispalensis 
S.  Frvctvosi  Bracarensis 
Eivsdem  Regvla  Commvnis 
Cvivsdam  Patris 
Regvla  Magistri 
Grimlaici  Regvla  Solitariorvm  * 


r 


\ 'M  - . 


u 


.jv. 


. "'V 


v»U  1VJ  i ll J».vl Ivljkd. 

: . •afvy.f,  !./nV.  i> 

• • • « . 1 


'4 


S,  BENEDICTI 
abbatis  casi  Sensis 
Regula^ 

MONACHORVM. 


.Vtl 


1 nv. 


DE  S-  BENEDICTI  REGVLA 
veterum  aliquot  teftimonia_, . 

S.  GREGORIVS  M.  PP.  Dial.l.  n.c.  xxxvi. 

*B  EN  EDI  CT  V S vir  Dei  inter  tot  miracula , quibus  in  mundo  cla- 
ruit , dotlrin x.  quoque  verbo  non  mediocriter  fulfit . Nam  fcripfit 
monachorum  Regulam , difcretione  pracipuam  , fermone  luculentam  . 
Cuius Ji  quis  Jubttlius  mores  vitamque  ccgnofcere , potefiin  eadem—» 
inHitutione  ReguU , omnes  magiFlerij  illius  atlus  inuenire  : quia—» 

fantius  vir  nullo  modo  potuit  aliter  docere  quam  vixit . 

• 

HOfJ(3RlVS;  Apguftoduo.  fcript.  Ecclj  l.n  i.^.xxx. 
'BENEDICTAS  Abbas  monafterij  CaJinT,  fcripfit  Regulam  mo- 
nachorum , per  totum  mundum  promulgatam ; qui  omnium  iuFlorum. 
Jpi  ritu  fienus  fcrtbitur . 

SIGEBERTVS  Gemblac.feript.  Eccl.c.xxxr. 

‘ BENEDICTAS  Cafinenfis , pater  monachorum , Nurfia  Itali, e 
prouincia  ortus,  fpretis  literarum  fhtdijs  eremiticam  vitam  expetiuit , 
& prouecius  adfiurnmum  culmen  monaflica  perfeciionis , fecundum 
quam  vixit,  fcripfit  Regulam  monachorum,  fermone  luculentam , di- 
fcretione praecipuam . Simplicius  difcipulus  eius , latens  magifiri  opus 
pubheauit. 

PETRVS  Diae,  de  viris  illuft.Cafin.  c.v._ 
SlMPLlClAS  fanclijfimi  BENEDICTI  difcipulus,  ac  poti 
eum  tertius  in  Cafino  Abbas  effetius , Regulam  quam  fitus  magiller 
condiderat, publice  legendam  omnibus  monachis  tradidit . 

PAVLVS  Diaconus  degeftisLongobard.  I.vi.cap.xL 
HA1C  venerando  viro  Petronaci  infequenti  tempore  facerdotum  pnt- 
cipuus  tr  Deo  dileclus  pontifex  Zacharias  plura  adiutoria  contulit , li- 
bros fcilicet fantix  feripturx , infuper  & Regulam , quam  beatus  pater 
' Benedicius  fuis  fantlis  manibus  confcripfit,  paterna  pietate  concejfit . 

CON- 


3 

CONCILIVM  Germanicum  incertum, confirmatum  a 
Concilio Leptinenfe  ad  an.  dccxliii.  Can.  vn. 
DECREVIMVS  vt  monachi  & ancilUDei  monafleriales  iuxta  Re- 
gulam S-Benedifli  coenobia  vel  xenodochia Jiia  ordinare,  gubtrnare.vi- 
uere  Jhideant : & vitam  propriam  degere  fecundum  prJhcli  patris  or- 
dinationem non  negligant . 

CONCILIVM  Leptinenfe  Can.  r. 

ABBATES  & monachi  receperunt  Regulam  fanfli  patris  BeneMfli 
ad  reflaurancbm  normam,  regularis  viu . 

4 * i 4 

BREVIS  Capitul.  Caroli  M.  to.i i.  conc.  Gall.c.xi i. 
QVAER END  V AI  qua  Regula  monachi  vixtffent  in  Gallia , priuf  ■ 
quam  Regula  S.  Benedifli  inea  tradita  fuifiet  s cum  legamus  S.  Mur- 
tinum & monachum  fuijfe,  &fub  fe  monachos  habuifie , qui  multo 
ante  S.  Benedictum fuit . 

CONCIL.  Remenfeir.  Can.  ix. 

LECTA  efl  Regula  SBenedifli,vt  ad  memoriam  reduceretur  Abbati- 
bus minus  fcientibus,qualiter  &fe&  fuos  fecundum  eandem  Regulam 
cuflodire  valerent  atque  gubernare  . 

CONCILIVM  Duziacenfe  i r.  cap.  vi  i. 

BEAT V S gratia  & nomine  Benedicius  fanclo  Spiritu  injpiratus  con- 
fonaf 'teris  fcripttiris , & aliorum  orthodoxorum  patrum  pradicationi - 
busin  Regula  fua  dicit. 

S.RERNARDVS  de  praecepto  & difpen.  cap.i  i i. 
REG/L/E  fandiorum  BaJilij,Auguflini,  BENEDICTI , nec  non_> 
authentici  canones , & fi  qua  fmtalia  Ecclefiaftica  infiituta  digna  au- 
ctoritatis, quoniam  a fanetis  traditafunt.fancita  j labiliter  perfeuerant, 
nec  omnino  cumis  fubieclornm  ea  aliquo  modo  variare  , vel  mutare 
conceditur . . 


4 


/ 


'n.tli:» 


iftAn.teO  M 7 ! 


SIMPLICI VS  ABBAS  CASINENSIS 

IN  RBGVLAM  S.  BENEDICTI  . 

Qjl  LEVI  IVCO  CHRISTI  COLLA  SVBMITTERB  CVPIS 
RECVLAH  SPONTE  DA  MENTEM,  DVLCIA  VT  CAPIAS  MELLA  i 
HIC  TESTAMENTI  VETERIS  NOVIQVB  MANDATA, 

HIC  ORDO  DIVINVS  , HICQVE  CASTISSIMA  VITA. 

HOC  BENEDICTVS  PATER  CONSTITVIT  SACRVM  VOLVMEN» 

♦ 

SVISqVE  MANDAVIT  HAEC  SERVANDA  ALVMN1S  . 

SIMPL1CIVS  FAMVLVS  CHRISTIQVE  MINISTER 
MACISTRI  LATENS  OPVS  PROPAGAVIT  IN  OMNES: 

VNA  TAMEN  MERCES  VTRISQVE  MANET  IN  AEVVM . 


i 

# 


* 


m 


INCI- 


INCIPIT  PROLOGVS 


[ bscvlta  o fili  praecepta  magiftri , & incli- 
na aurem  cordis  tui>  & admonitionem  pij 
patris  libenter  excipe,  & efficaciter  com- 
ple : vt  ad  eum  per  obedientiae  laborem., 
redeas,  a quo  per  inobedientiae  defidiam_. 
recelTeras . 

Ad  te  ergo  nunc  meus  Termo  dirigitur , quifquis  abre- 
nuncians proprijs  voluntatibus,  -Domino  Chrifto  vero  re- 

f i militaturus , obedientiae  Tortilfima  atque  praeclara  arma 
iimls . In  primis,  vt  quicquid  agendum  inchoas  bonum_> , 
ab  eo  perfici  inftantiffima  oratione  depofcas : vt  qui  nos 
iam  in  filiorum  dignatus  eft  numero  computare , non  de- 
beat aliquando  de  malis  atftibus  noftris  contriftari . Ita_» 
enim  ei  omni  tempore  de  bonis  Tuis  in  nobis  parendum., 
eft  , vt  non  folum  iratus  pater  Tues  non  aliquando  filios 
exhaeredet ; fed  nec,  vt  metuendus  dominus,  irritatus  ma- 
lis noftris , vt  nequiftimos  feruos  perpetuam  tradat  ad  poe- 
nam, qui  eum  fequi  noluerint  ad  gloriam  . 

Exurgamus  ergo  tandem  aliquando,  excitante  nos  feri- 
ptura  ac  dicente:  Hora  tft  tamnos  de  fomno  [urgere : & aper- 
tis oculis  noftris  ad  deificum-Iumen , attonitis  auribus  au- 

dia- 


94 
Jftc.  i. 
//«/.  33. 

1« 4».  II. 


*M3J. 


E/W  ,8. 
cr  «j. 


l/i.  tf. 


tfJ.  14. 


ibit. 


Pfl}6. 


6 REGELA 

diamus , diuina  quotidie  clamans  quid  nos  admoneat  TOX» 

dicens : H odit/i  vocem  eius  audieritis, nolite  obdurare  corda  veflra. 
Et  iterum  : Qui  habet  aures  audiendi  audiat , quid  Spiritus  dicat 
Ecclesijs . Et  quid  dicit  ? Venite  filij,  audite  me » timorem  Domi- 
ni docebo  vos . Currite,  dum  lumen  vita  habetis , ne  tenebra  mortis 
vos  comprehendant . Etquaerens  Dominus  in  multitudine^ 
populi , cui  h*c  clamat,  operarium  fuum,  iterum  dicit: 
Quis ejl  homo , qui  vult  vitam  , & cupit  videre  dies  bonos  ? Quod 
fi  tu  audiens,  refpondeas : Ego  . dicit  tibi  Deus : Si  vis  ha- 
bere veram  & perpetuam  vitam, prohibe  linguam  tuam  a ma- 
lo , & labia  tua  ne  loquantur  dolum : differte  a malo , & fac  bonum  : 
inquire  pacem,&fequere eam . Et  cum  h*c  feceri  tis,  oculi  mei 
fuper  vos,  & aures  mea:  ad  preces  velfras . Et  antequam  ,*€_» 
inuocetis,  dicam : Ecce  adfum.  Quid  dulcius  nobis  hac  voce_^ 
Domini  inuitantis  nos , fratres  carifiimi  ? Ecce  pietate  fua 
demonlirat  nobis  Dominus  viam  vitas. 

Succindtis  ergo  fide  vel  obferuantia  bonorum  atffuum,. 
lumbis  noftris  per  ducatum  Euangclij  pergamus  irinera  . 
eius;  vtraereamur  eum,  qui  nos  vocauit  in  regnum  fuum  , 
videre . In  cuius  regni  tabernaculo  fi  volumus  habitare^  . 
nifi  illuc  bonis  adlibus  curritur , minime  peruenitur.  Sed 
interrogemus  cum  Propheta  Dominum  , dicentes  ei : Do • 
mine,  quis  habitabit  m tabernaculo  tuo  , aut  quis  requiefeet  in  monte 
fanciotuo ? Poli  hanc  interrogationem , fratres  .audiamus 
Dominum  relpondentem  , & offendentem  nobis  viam  ip- 
fius  tabernaculi , dicentem : Qui  ingreditur  fine  macula , & 
operatur  iufiitiam ; qui  loquitur  veritatem  in  corde  fuo  ; qui  non  egit 
dolum  in  lingua  fisa,  qui  non  fecit  proximo  fuo  malum  i qui  oppro- 
brium non  accepit  aduerfus  proximum  fuum.  Qui  malignum-, 
diabolum  aliqua  fuadentem  fibi  cum  ipfa  fuafione  fua  a 
confpedtibus  cordis  fui  refpuens  , deduxit  ad  nihilum,  & 
paruulos cogitatus  eius  tenuit, &allifit  ad  Chriltum  . Qui 
timentes  Dominum  de  bona  obferuantia  fua  non  fe  red- 
dunt elatos  i fed  ipfa  in  fe  bona  , non  a fe  pofle , fed  a Do- 
mino 


S.  BENEDICTI.  y m 

mino  fieri  exiftimantei , operantem  in  fe  Dominum  ma- 
gnificant, illud  cum  Propheta  dicentes:  Non  nobis, Domine,  ff-sij. 
non  nobis,  [ei  nomini  tuo  da  floriam.  Sicut  nec  Paulus  Apofto- 
lus  de  praedicatione  fua  fibi  aliquid  imputauit,  dicens : Gra- 
tia Deifum id , quod. fum . Hciterumipfc  dicit:  Qui  gloriatur , 
in  Domino  glorietur.  Vnde  & Dominus  in  Euangelio  ait:  u»ni- 
Qui  audit  verba  mea  hac,  & facit  ea,  fimi  labo  eum  viro  fapienti,  qui 
adificauit  domum  fuam  fupra petram  i venerunt  flumina , flauerunt 
venti  ,&  impegerunt  in  domum  illam,  & non  cecidit:  quia  funda- 
ta erat  fupra  petram  . Haec  complens  Dominus,  expediat  « 
quotidie  hijfuis  fandtis  monitis  fadtis  nos  refpondere  de- 
bere. Ideo  nobis  propter  emendationem  malorum  huius 
vitas  dies  ad  inducias  relaxantur,  dicente  Apoftolo : Ans  atm  ». 
nefcis , quia  patientia  Dei  ad  poenitentiam  te  adducit  ? Nam  pius 
Dominus  dicit : Nolo  mortem peccatoris,  fedvt conuertatur,  er  Sm.iI, 
viuat.  Cum  ergo  interrogaflemus  Dominum  , fratres,  de_» 
habitatore  tabernaculi  eius  , audiuimus  habitandi  praece- 
ptum :fed  fi  compleamus  habitatoris  officium  , erimus  he- 
redes regni  caslorum  . Ergo  praeparanda  funt  corda  & cor- 
pora noftra  fandtae  praeceptorum  obedientias  militanda.,  : 

& quod  minus  habet  in  nos  natura  poflibile,  rogemus  Do- 
minum , vt  gratias  fuae  iubeat  nobis  adiutorium  miniftrare . 

Et  fi  fugientes  gehennae  poenas  ad  vitam  volumus  perueni- 
re  perpetuam , dum  adhuc  vacat,  & in  hoc  corpore  fumus, 

&ha:c  ommaper  hanc  lucis-vitam  vacat  implere,  curren-i 
dum  & agendum  eft  modo»  quod  in  perpetuum  nobis  ex- 
pediat. 

Conftituenda  eft  ergo  a nobis  Dominici  fchola  feruitij : 
in  qua  inftitutione  nihil  afperum,  nihil  graue  nos  conftitu- 
turos  fperamus.  Sed  & fi  quid  paululum  reftridtius,  di- 
dlante  aequitatis  ratione,  propter  emendationem  vitioiura, 
vel  conferuationem  caritatis  procefierit , non  illico  pauo- 
re  perterritus  refugias  viam  falutis  , quae  non  eft  nifiangu- 
fto initio  incipiendi:  proceflUvero  conuerfationis  fiefi- kun.y. 

dei. 


* 8 REGELA 

p/  ni.  dei,  dilatato  corde*  inenarrabili  dilectionis  dulcedine  cur- 
ritur via  mandatorum  Dei  : vt  ab  ipfius  nunquam  magi* 
fterio  difcedentes,  in  eius  dodtrina  vfquead  mortem  in_» 
i.  Car.x.  monafterio  perfeuerantes,  paiTionibus  Chrifti  per  patien- 
tiam participemur  i vt  & regni  eius  mereamur  eae  confor- 
tes . Arnen.* . 

imiCII  PROLOCVS. 


INCIPIVNT  CAPITVLA 

REGVLAE  S.  BENEDICTI  ABBATIS. 


I . De  generibus , vel  vita  monachorum  . 

I I . .9mIu  d: beat  effe  Abbas  . ..  „ 

III.  Ve  adhibendis  ad  cov  filium  fratribus . 

I v.  Oriit  funt  inflmmmta  bonorum  operum  . 

V.  Ve  obedi  enti. i . •.<>/  • ;->* 

vi, — 13.'  tadmt unate, 

Vi  l.  Vi-buUiUiUti-. 

Till/Veojfujs  diutius  in  mftibus , 

IX.  Quanti  pfabni' dicendi  funt  no  Astruis  horia . 

X.  Qualiter  aflatts  tempore  agatur  noclurna  lauxx^ffji fffljrj 

x i . C^iliter  diebus  Dominicis  vigili  a agantur  . *. 

xii.  Quomodo  matutinorum  folemnitas agatur . 
xm.  PnuztU  diebus  qualiter  matutini  agantur . 

.xi  y.  Iu  ns.ulitijs  Jhnflonan qualiter  agant\i\  jiffii  ' 
x v.  Alie! itia  quibus  temporibus  dicatur  . 

xvi.  Qualiter  diurna  opera  per  diem  agantur . 

xvii.  Quot  tfalmi  per  eafJem  horas  canendi  funt , ..  v 

xvui.  Quo  ordine  tgfi  pfahni  dicendi  lint . gei 

Xix.  Ve  difcipbia  ffaUeniii. . - ’ yp 

XX». ...  Vermrintiajratims ... 

. Ve 


XXI. 

uri. 

XXIII. 

xxiv. 

XXV. 

XXVI. 
XXVI I. 


De  decanit  monqfierq  i 
Quomodo  dormiant  monachi. 

De  excommunicatione  culparum  * 

Quali*  debeat  effe  modus  excommunicationis . 

De gr tutioribus  culpis. 

De  ijs  ,qui fine  iujfione  Abbatis  imguittur  fiecommunicatis. 
Qualiter  debeat  Abbas  folicitus  effe  circa  excommunicator. 
xxvii  I.  De  ijs,  qui  fephts  correpti  non  emend&uerint . 
xxix.  St  debeant  iterum  recipi  fratres  exeuntes  de  mondfleri» . 

De  pueris  mineri  state  qualiter  corripiantur . 

De  cellerario  monajlery  qualis  debeat  effe. 

De ferramentis , & rebus  monafierij. 

Si  quid  debeant  monachi  proprium  habere . 1 

Si  omnes  aquahter  debeant  necejjaria  accipere , r ? 

De  feptitrunarijs coquina 
De  infirmis  fratribus . 

De  fenibus , vel  infantibus . 
xxxvi  1 1.  De  hebdomadario  lettorc. 

De  menfura  ciborum . 

De  menfura  potus. 

Quibus  horis  oporteat  reficere  fratres . 

Vtpofl  completorium  nemo  loquatur . 

De  ijs,  qui  ad  opus  Dei,  vel  ad  menfam  tarde  accurrunt . 

De  ijs,  qui  excommunicantur,  quomodo  fatis/aciant . 

De  ijs  ,qui  falluntur  m oratorio . 

De  ijs,  qui  ut  alijs  quibuslibet  rebus  delinquunt . 
Defignificanda  hora  operis  Dei . 
xi.  vi  ii  .De  opere  manuum  quotidiano . 


XXX. 

XXXI. 
XXXII. 
XXXIII. 
XXXIV. 
XXXV. 
XXX  VL. 
XXXVII. 


XXXIX. 

XI. 

XII. 
XLII. 
XII II. 
XI IV. 
XIV. 
XIVI. 
XIVII. 


XI1X. 

I. 

ir. 

III. 

mi. 

IIV. 


De  Quadragefinue  obferuatione . 

De  fratribus  qui  longe  ab  oratorio  laborant,  autinviafimt . 
De  fratribus,  qui  non  fatis  longe  proficifcuntur . 

De  oratorio  monafierij. 

De  bofpitibus  fufcipiendis . 

Si  debeat  monachus  litteras,  vel  aliquid  fufcipere . 

b De 


ao 


IV. 


De  vefhariii . & calddritt 

De  tnenfa  Ablutis . 


tYi  i . De  artificium  >nt>w_ 

fcv  r 1 1 ■ De  difctpbna  fufcipiendorut 
m y.  Defilijs  nobilium , velpaupentni.quioff 

~ ~ erdatiLus . emi  valuerint  m tna\ 


* 

yrn . "De  monachis  peregrinis  qualiter ftifcrpiantur 

ull 'D^merd-ubus  vmdjkry . ;?  • 

XXIII.  rDe  ordine  confregMionu . 'fj' 

T.vrv  7)>-  arAtrianAo  Abbate  . . y.  . 

idtv» 7V  / Aa  i i i H i i.  i 7 .i  r i>'»  .i  -ir  - ' : ••  " 

txvi.  De  ofliarin  moneifleru . , •'  \ 

lavii.  De /ratriku ia. zja du:<Mk.-  • 

ix  v i i i . Si  fratri  impoffibiiia  iniunp.i  ttW . 

IX  i X, l 't  m m:  ha  fler  io  non  pr.efmna:  akJSBM  imriitlrre.  J 

txx V,[  nm  p-fjjimupufyMm  alium  cetdtreAM  txcomun,  tart. 

^^^jolrj^uentei'Ji)it fibi  inuictm  fr.ures  . _ 


txxi 


%x  x 1 1 . T).e  itlthno'-,  quem  dbtnr  . tachi. 

■yxxn  i.  Ve  eo , quod  non  omnisobfentatio  mjiitht  in  hltefkRreid* 

: ~ ■ conflituta.  ■ «T. 


■'•Wfr 

-dMR  ■ 


IXPUCIVKT  CiPITTLi  . 


' 


TmW  Lw  «..<■  • I m S-  JL  ; ^ - ■ -*»  '*»c  • ■ : 


!5a|BM£^"r  ;ft 

. 


INCI- 


" ;•  A-; 

T' : & 


*>  h- 


; x r '•  vV": 

1 "Bl™ 

; ;••  '4^3-*  v 

i . Jr'  y.  •....  . ■ 


j‘i 

-'A  — IX.--L3 


* 


Cap.L  De  generibus  vel  vrta  monachorum  . 


onachorvm  qiiatuor  effe  gene 
nifeftum  eft . Primum  , Coenol 
rum:  hoc  eft,  monafteriale  , militans 
iuu Regula,  vel  Abbate.  Deinde^# 
fecundum  genus  eft  Anachoretarum, 
id  eft.  Eremitarum  i horum,  qui  non 
conuerfionis  feruore  nouitio  , fed 
monafterij  probatione  diuturna  di- 
dicerunt contra  diabolum  multorum  folatioiam  dodli  pu- 
gnare : & bene  inflru&i  fraterna  ex  acie  ad  fingularem  pu- 
gnam Eremi , fecuri  iam  fine  confolatione  alterius , folaL* 
manu  vel  brachio  contra  vitia  carnis , vel  cogitationum.. , 
Deo  auxiliante  , pugnare  fufficiunt.  Tertium  vero  mona- 
chorum teterrimum  genus  eft  Sarabaitarum , qui  nulla  re- 
gula approbati , vel  experientia  magiftra,  ficut  aurum  for- 
nacis: fed  in  plumbi  natura  molliti , adhuc  operibus  fer- 
uantes  feculo  fidem,  mentiri  Deo  per  tonfuram  nofcuntur. 
Qui  bini,  aut  terni , aut  certe  finguli  fine  pallore , non  Do- 

b a mini- 


i 


4' 


IX 


R E G V L A 

i 

. • ramicis  > fed  fuis  inelufi  ouilibus , pro  Iiege  ei*  eft  dcfiderio- 
rum  voluptas:  cum  quicquid  putauerint,  vel  elegerint» 
. hoc  dicunt  fandhim ; & quod  noluerint , hoc  putant  non_j 

licere.  Quartum  vero  genus  eft  monachorum»,  quod  no* 
minatur  gyrouagum ; qui  tora  vitafua  per  diuerfas  prouin- 
cias  ternis  aut  quaternis  diebus  per  dinerfornm  cellas  ho> 
fpitantur,  femper  vagi»  & nunquam  ftabiles,  & proprijs  vo- 
. luptatibus , & gulae  illecebris  leruientes , & per  omnia  de* 

teriores  Sarabaitis : de  quorum  omnium  miferrima  con~ 
uerfatione  melius  eft  (ilere , quam  loqui . His  ergo  omiflis » 
ad  Coenobitarum  fortiftimum  genus  difponendum»  adiu- 
uante  Domino»  veniamus.. 

Cap.  II.  Qualis  debeat  Abbas  efle  ► 


A suas, qui prjeefle dignus  cftmonafterio » femper  memi- 
nere  debet,  quod  dicitur , & nomen  maioris  fadtts  itw- 
plere.  Chrifti  enim  agere  vices  in  monafterio  creditur» 
quando  ipfius  vocatur  pronomine  > dicente  Apoftolo  : 
r»m.  i.  Acetpijbs  Spiritum  adeptionis  filiorum,  in  quo  clamamus , Abbapa- 
ter . Ideoque  Abbas  nihil extra-praeceptum  Domini  (quod 
abfit)  debet  docere  aut  conftituere , vel  iubere:  fediuflio 
eius  vel  dorffcrina  fermentum  diuinae  iuflitiae  in  difcipulo* 
rum  mentibus  confpergatur  . Memor  femper  Abbas , quia 
dodfrinsd  fuac , vel  difcipulorum  obedientia:,  vtrarumque— * 
rerum  in  tremendo  iudicio  Dei  facienda  erit  difeuftio  - 
Sciatque  Abbas  culpae  paftoris  incumbere»  quicquid  in_» 
ouibus  paterfamiliasvtilitatis  minus  potuerit  inuenire^;  . 
Tantundem  iterum  erit  liber,  vt  fi  inquieto  vefinobedienti 
gregi  paftoris  fuerit  omnis  diligentia  attributa , & morbidis 
earum  a<ftibus  vniuerfa  fuerit  cura  exhibita , paftor  earutn 
in  iudicio  Domini  abfolutus,  dicat  cum  Propheta  Domi- 
39.  no  : luftitiamtuamnonabfcondiin  corde meoiventatem  tuam,  & 
Jdlutare  tuum  dixi : ipfi  autem  cdntemneotes  fpreuerunt  mc. 


S.  BENEDICTI.  j* 

It  tunc  demam  inobedientibus  cur*  fu*  ouibus  poena  fit 
cis  prseualens  ipfa  mors . 

Ergo  cum  aliquis  fufcipit  nomen  Abbatis»  duplici  debet 
dodtrina  fuispraefle  difcipuJis,-  ideft,  omnia  bona  & fan- 
tfta  fadlis  amplius  quam  verbis  oftendat : vt  capacibus  di- 
fcipulis mandata  Domini  verbis  proponat»  duris  vero  cof- 
de  & fimplicioribus»  fcuftisfuis  diuina  praecepta  demon- 
flret . Omnia  vero » quae  difcipulis  docuerit  efle  contraria , 
infuisfadtis  indicet  non  agenda:  ne  alijs  praedicans , ipfo 
reprobus  inueniatur . Ne  quando  illi  dicat  Deus  peccanti: 
ghtare  tu  narras  iufiithu  meas,  &ajfumis  tejlamentum  meum  fer  ff*L  49. 
os  tuum  ? Tu  veri  odifli  difcip linam,  & proiecijh  fermtnes  meas  pcjl 
te . Et  qui  in  fratris  tui  oculo  fefrucam  videbas » in  tuo  tra-  utn.7. 
bem  non  vidifti  ? Non  ab  eo  perfona  in  monallerio  difcer- 
natur : non  vnus  plus  ametur  quam  alius » ni  (i  quem  in  bo- 
nis a&ibus» aut obedientia  inuenerit meliorem.  Noncon-. 
uertenti  ex  feruitio  praeponatur  ingenuus ; nifi  alia  rationa- 
bilis caufa  exifrat.  Quod  fi  ita  iultkia  didante  Abbati  vi- 
fum  fuerit  > Sc  de  cuiuslibet  ordine  idfaciat : fin  alias » pro- 
pria teneant  loca:  quiafiue  feruus,  fiue liber,  omnes  ia_* 

Chrifto  vnum  fumus ; &fub  vno  Domino  aequalem  ferui-  uCt»t% 
tutis  militiam  baiulamus  : quia  non  eftapud  Deum  perfo-  ktm.  1*. 
narum  acceptio.  Solummodo  in  hac  parte  apud  ipfum_» 
difcernimur , fi  meliores  ab  alijs  m operibus  bonis,  & humi-  BtA.it. 
les  inueniamur.  Ergo  aequalis  fit  ab  eo  omnibus  caritasi 
vna  praebeatur  omnibus,  fecundum  merita,  difciplina,. 

Indodtrina  fua  namque  Abbas  Apoltolicam  debet  illam 
fcmper  formam  feruare , in  qua  dicit:  Argue , obfecra  yincre-  j.xim.4. 
fai  ideft,  mifcens  temporibus  tempora  , terroribus  blan- 
dimenta, dirum  magiftri,pium  patris  oftendat  aflcdum.: 
id  eft  , indifciplinatos  & inquietos  debet  durius  argue- 
mc  » obedientes  autem  & mires  & patientes,  vc  in  melius 
proficiant,  obfeciare  . Negligentes  & contemnentes  v.t 
increpet  & corripiat,  admonemus . Neque  diflrmulet  pec- 
cata 


* 4 


TL  E G V L A 


rrtM.lt. 


caca  delinquentiam  ; fed  mox  vt  coeperint  oriri , radici  tu* 
ea,  vt  praeualet , amputet : memor  periculi  Heli  facerdoti* 
de  Silo . Ethonelhores  quidem  atque  incelligibilesanimos 
prima  vel  fecunda  admonitione  verbis  corripiat:  improbo* 
autem  & duros,  ac  fuperbos.vel  inobedientes  verberum  vel 
corporis  caftigatione,in  ipfo  initio  peccati  coerceat;  iciens 
feriptum:  Stultus  verbi*  non  corrigitur . Et  iterum : -Percute^» 
}iu.'»j.  filium  tuum  virga,  & liberabis  animam  eius  a morte . . 

Meminere  debet  femper  Abbas , quod  eft » raeminert-/ , 
quod  dicitur;  & fcire , quia  cui  plus  committitur , plus  ab 
eo  exigitur  : fciatque  quam  difficilem  & arduam  rem  fu- 
fcepit,  regere  animas,  & multorum feruire  moribus.  Et 
alium  quidem  blandimentis , alium  vero  increpationibus , 
alium  luafionibus : & fecundum  vniufcuiusque  qualitatem 
vel  intelligentiam  , ita  fe  omnibus  conformet  & aptet,  vt 
non  folum  detrimenta  gregis  libi  cominiffi  non  patiatur ; 
verum  in  augmentationeboni  gregis  gaudeat . Ante  omnia 
ne  diffimulans  aut  paruipendens  falutem  animarum  (ibi 
cora miiTarum  , plus  gerat  folicitudinem  de  rebus  tranGto- 
rijs  & terrenis, atque  caducis ; fed  femper  cogitet,  quia  ani- 
mas fufeepit  regendas,  de  quibus  & rationem  redditurus 
eft.  Et  ne  cauletur  de  minori  forte  lubftantia,  meminerit 
feriptum  : Primum  qiurite  regium  Dei , &iujbtiam  eius , & hac 
omnia  aiiij cientur  vobis . Et  iterum  : Nihil  dteji  timentibus  eum  . 
Sciatque,  quia  qui  fufeipit  animas  regendas,  praeparet  fe  ad 
rationem  reddendam  . Et  quantum  lub  cura  fua  fratrum- 
le  habere  fcierit  numerum,  agnofeat  pro  ceno,  quia  in  die 
iudicij  ipfarum  omnium  animarum  eft  redditurus  Domino 
rationem,  fine  dubio  addita  &fux  animae:  «Scita  timens 
femper  futuram  difcuffionem  palloris  de  creditis  ouibus, 
cum  de  alienis  ratiocinijscauet.redditurdcfuis  folicitus : Sc 
cum  de  admonitionibus  fuis  emendationem  alijs  fubmini- 
ilrat,ipfe  quoque  efficitur  a vitijs  emendatus. 


iUtl.  c. 
P>’.  14- 


■ «ac» . 


Gap. 


S.  BKN  EDICTI*  ij 

V.*  Cap.  HI.  De  adbibendis  ad  confiiium  fratribus . 

Qvotiens  aliqua  praecipua  2genda  funt  in  monafterio,con- 
, uocet  Abbas  omnem  congregationem  , & dicat  ipfe, 
vnde  agitur : & audiens  confiiium  fratrum  , tradet  apud  fe . 
&quod  vtilius  iudicauerit, faciat.  Ideo  autem  omnes  ad 
confiiium  vocari  diximus  ; quia  faepe  iuniori  Dominus  re- 
uelac,  quod  melius  eft.  Sic  autem  dent  fratres  confilium_i 
cum  omni  humilitaris  fubiedtione  ; 6c  non  pracfumanr 
procaciter  defendere,  quod  eis  vifum  fuerit : fed  magis  in_i 
Abbaris  pendeat  arbitrio  i vtquod  falubrius  efle  iudicaue- 
rit, ei  cun&i  obedi  ant.  Sed  ficut  difcipulis  conuenit  obe- 
dire  magiftro » ita  & ipfum  prouide  & iufte  condecet  ci ut* 
dfca  difponere . In  omnibus  igitur  omnes  magiftram  fequan- 
tur  Regulam, neque  ahea  temere  declinetur  a. quoquam... 

Nullus  in  monafterio  proprij  fequatur  cordis  volunta- 
tem : neque  praefumatquifquam  cum  A bbate  fuo  pro  cerue 
intus  aut  foris  roonafterium  contendere,  quod  fi  prajium, 
pferit, regulari  difciplinas  fubiaceat . Ipfe  tamen  Abbas  cum 
timore  Dei  & obferuatione  Regulae  omnia  faciat;  fciens 
fe  procul  dubio  de  omnibus  iu dici js  luis  aequiffimo  iudici 
Deo  rationem  redditurum . Si  qua  vero  minora  agendo 
funt  in  monafterij  vdlitatibus.  feniorum  tantum  vtatur  con- 
dio; ficut  fcriptum  eft : Omnia. fac  eum  confilio , &-poJifa£hmt 
von  poenitebia  - 

Cap.  IV.  funt  injirument»  bonorum  operum . 

J*  r h primis,  Dominum  Deum  diligere ex totocorde, 

1 tota  anima  , tota  virtute . Deut.6Mar.i2. 

II.  Deinde  proximum  tanquam  feipfum.  Luc.io.Lmit:  19. 

III.  Deinde  non  occidere  . Exo.20.  Matt.$~ 

IV.  Non  adulterari . lbid. 

V.  Nbn  facere  furtum . IbitL 


Non 


1 6 


R E G V L 'A 


VI.  Non  concupifcere . Exo.io.  Deut.f  '. 

VII.  Non  falfum  ceftimonium  dicere . IbiJ. 

VIII.  Honorare  omnes  homines.  i.Pttr.2. 

IX.  Et  quod  (ibi  quis  fieri  non  vult,  alij  ne  faciat . Tob .4. 

X.  Abnegare  femetipsfi  Gbi.vt  fequatur  Chriftum.  Lue.  g. 

XI.  Corpus  cailigare.  i.Cor.g. 

XII.  Delicias  non  ampledti  . x.Tim.i.  z.Petr.  2. 

XIII.  leiunium  amare . loel.i.  Dan.x, 

XIV.  Pauperes  recreare.  Tob.  4. 

XV.  Nuclum  veftire . Efaid  $ 8. 

XVi.  Infirmum  rifitare . Matt.z^. 

XVII.  Mortuum (epelire.  • Tob.1.2. 

XVUL  In  tribulatione  fubuenire.  Eccl.6, 

XIX.  Dolentem  confolari . Eccl. 7. 

XX.  A feculi  adlibus  fe  facere  alienum.  z.Tim.z.Iac.i. 

XXI.  Nihil  amori  Chrifti praeponere.  Matt.10. 

XXII  • Iram  non  perficere . AI m.  f. 

XXIII.  Iracundiae  tempus  non  referuare.  Ephef. 4. 

XXIV.  Dolum  in  corde  non  tenere . T rou.  1 2. 

XXV.  Pacem  falfam  non  dare.  Tfal.  27.  Rom.12. 

XXVI.  Caritatem  non  derelinquere.  iJP&. 44 

XXVII.  Non  iurare,  ne  forte  periuret.  Matt.f. 

XXVIII.  Veritatem  excorde  & ore  proferre  . Pfal.14,. 

XXIX.  Malum  pro  malo  non  reddere.  i.TbeJf.f. 

XXX.  Iniuriam  non  facere,  fed  & fadtam  patienter 

fufferre.  1 Cor. 6, 

XXXI.  Inimicos  diligere.  ! Matt.f.  Lue. 6. 

XXXII.  Maledicentes fe  non  remaledicere, fed  Rom.12. 

magis  benedicere . i.Prf.j. 

XXXIII.  Perfecutionem  proiuftitiafuftinere. 

XXXIV.  Nonefle  fuperbum.  Tob. 4. 


XXXV.  Non  vinolentum. 
XXVI.  Non  multum  edacem. 
XXXVII.  Non  fomnolentum . 


i.T/ot.j. 
Eccl.  37. 
Prou.20. 
Non 


S.BBNEDICTI ; 


PrM.24.R0m.12' 
i.Cor.10' 
Prou.  24* 
Pfal.36’ 


XXXVIII.  Non  pigrum. 

XXXIX.  Non  murmuriofum . 

XL.  Non  detradtorem . 

XLf.  Spem  fuam  Deo  committere. 

XLII.  Bonam  aliquod  in  fe  cum  viderit,  Deo 

applicet,  non  libi  . lacob.x, 

XLIII.  Malum  vero  femper  a fe  fadtum  fciat , 

& fibi  reputet . Ofe  13.' 

XLIV.  Diem  iudicij-timere . lob  31. 

XLV.  Gehennam  expauefcere.  Luc.12. 

XLVI.  Vitam  «ternam  omni  concupifcentia 

fpiritali  defiderare . Pf.8  3.Phil.  1. 

XLVII. Morte  quotidie  ante  oculos  fufpedla  habere.  Mat.24 

XLV1U.  Adlus  vitse  fu*  omni  horacuftodire . Deutu^ 

XL1X.  In  omni  loco  Defl  fe  refpicere  pro  certo  fcir e.Prow.y. 

L.  Cogitationes  malas  cordi  fuo  aduenientes  mox 
ad  Chriftum  allidere  j & feniori  fpiritali 
patefacere.  /^136.  Eccl.S. 

Ll.  Os  fuum  a malo  vel  prauo  eloquio  cuftodire.  Pfal.33. 

LII.  Multum  loqui  non  amare . Prou.10.Matt.12. 

LIII.  Verba  vana, aut  rifui  apta  non  loqui.  2.Thn.2. 

LIV.  Rifum  multum  aut  excuflum  non  amare.  Eccl. 21. 

LV.  Ledlionesfandlaslibenteraudire.  Lue.  ir. 

LVI.  Orationi  frequenter  incumbere  . Luc.  18. 

LV1L  Mala  fua  pratterita  cum  lacrimis  vel  gemitu 
quotidie  in  oratione  Deo  confiteri : de 
ipfis  malis  de  cetero  emendare . Pfal.6. 

LVIII.  Defideria  carnis  non  perficere . (jal.f. 

LIX.  Voluntatem  propriam  odire . Heb.13. 

LX.  Prxcejptis  Abbatis  in  omnibus  obedire , etiamfi 
ipfe  aliter,quod  abfit , agat : memores  illud 
Dominicum  prajeeptum  : Qua  dicunt,  facite : 
qua  autem  faciunt , facere  nolite . Matt. 23. 

LX I.  Non  velle  dici  fandlum , antequam  fit ; fed  prius 
, ••  • c efle. 


ts 


R & 0 V L A 


efle,  quod  verius  dicatur.  Matt.6 • 

LXII.  Praecepta  Dei  fadtis  quotidie  adimplere . 'Eccl.6. 
LXIII.  Caftitatem  amare . * i.T/m.j. 

LXIV.  Nullum  odire.  Leuit.  19. 

LXV.  Zelum  non  haberes inuidiara  non  exercere.  Gal.$. 
VXVI.  Contentionem  non  amare . 2.Tim. 2. 

LXVII.  Elationem  fugere . "Pfal.  130. 

LXVIII.  Seniores  venerari . Leuit. 19. 

LXIX.  Iuniores  diligere  in  Chrifti  amore.  i.Tws.jf. 

LXX:  Pro  inimicis  orare.  Matt.{. 

1XXI.  Cum  difcordante  antefolis  occafum  in  pacem 

redire  . Ejhef. 4. 

• LXXII.  Et  de  Dei  mifericordia  nunquam  defperare.  £w.  18. 
Eccehsecfuntinftruraenta  artis  fpiritalis,  quae  cum  fue- 
rint a nobis  dienothique  inceflabiliter  adimpleta,  3cin_, 
die  iudicij  recoafignata,  illa  merces  nobis  a Domino  re- 
i.c*r.  s.  compenfiibitur,  quam  ipfe  promifit,  quod  eculiis  non  vidit , nec 
auris  Attdikit  , nec  in  cor  hominis  afeendit , que  prdparanit  Deus  his , 
qui  diligunt  eum.  Officina  vero,  vbihaec  omnia  diligenter 
operemur , clauftra  funt  monafterij , & ftabilitas  in  congre- 
gatione^ . 

Cap.  V.  De  Obedi  entia— > . 

T~*~*  jm  « 

P nimiis  humilitatis  gradus  eft  obedientia  fine  mora . . H«c 
conuenitijs  ,qui  nihil  fibi  a Chrifto  carius  aliquid  exi- 
ftimant,  propter  feruicium  fandlum , quod  profeffi  funt , feu 
propter  metum  gehennae,  vel  gloriam  vit*  sterna* ; mox  vt 
aliquid  imperatum  a maiore  fuerit,  aefidiuinitus  impere- 
tur, moram  pati  nefeiunt  in  faciendo:  de  quibus  Dominus 
rf*h  17.  dicit:  Qbtudiut nuris obediuit  mihi . Et  item  dicit  dodoribus  : 
aU/mo.  ghu  vos  audit , me  audit . Ergo  hi  tales  relinquentes  ftatinru, 
quae  fua  funt , & voluntatem  propriam  deferentes,  mox 
exoccupatis  manibus,  & quod  agebant  i mperfedum  relin- 
que n- 


W0V 


V 


S.  BEN EDICTI;  i9 

quentes , vicino  obedientiae  pede  iubentis  vocem  fadlis  fe- 
quuntur;8c  veluti  vno  momento  praedi<£ta  roagiftri  iuflio,  & 
perfedta  difcipuli  opera , in  velocitate  timoris  Dei , ambw  , ^ 

res  communicer  citius  explicantur,  quibus  ad  vitam  aeter- 
nam gradiendi  amor  incumbit . Ideo  anguftam  viam  arri- 
piunt: vnde  Dominus  dicit:  Angujla  via  efl , qua  ducit  ad  7. 
vitam  i vtnon  fuo  arbitrio  viuentes,  vel  defiderijs  fuis  & 
voluptatibus  obedientes,  fed ambulantes  alieno  iudicio  & 
imperio , in  coenobijs  degentes , Abbatem  fibi  praeelfe  defi- 
derant . Sine  dubio  hi  tales  illam  Domini  imitantur  fen- 
tentiam , qua  dicit:  TJoti  veni  facere  voluntatem  meam , fed  eius  l,ht- 
quimifitme.  Sed  haec  ipla  obedientia tunc  acceptabilis  erit 
Deo,  & dulcis  hominibus 1 fi  quod  iubetur , non  trepidem » 
non  tarde,  non  tepide , aut  cum  murmure , vel  cum  relpon- 
fo  nolentis  efficiatur  : quia  obedientia  quae  maioribus  pro- 
betur, Deo  exhibetur.  lpfe  enim  dixit : Qui  vos  audit , me_>  iwuo. 
audit.  Et  cum  bono  animo  a dilcipulis  praeberi  oportet: 
quia  hilarem  datorem  diligit  Deus.  Nam  cum  malo  animo  fi  c§r.tg. 
obedit  difcipulus,  & nonfolum  ore,  fed  etiam  in  corde  fi 
murmurauerit,  etiamfi  impleat  iuffionem,  tamen  acceptum 
iam  non  erit  Deo,  qui  cor  refpicit  murmurantis . Et  pro  ta-  ErW.  3 $. 

Ii  fadto  nullam  conlequitur  gratiam  : imo  poenam  murmu- 
rantium incurrit,  fi  non  cum  fatisfa&ione  emendauerit . 

Cap.  VL  De  Taciturnitati _> . 

Fxciamus,  quod  ait  Propheta:  Dixi,  cujlodiam  viat  meas,  vt  tfd.  jt. 

non  delinquam  in  lingua  mea : pofui  ori  meo  cujlodiam  : obmu- 
tui \ efr  humiliatus  fum , ZT Jilui a bonis . Hic  oftendit  Propheta  • 
fi  a bonis  eloquijs  interdum  propter  taciturnitatem  debec 
tacere , quanto  magis  a malis  verbis  propter  poenam  pecca- 
ti debet  cellare  ? Ergo  quamuis  de  bonis  &landtis,  & aedi- 
ficationum eloquijs,  perfedtis  difcipulis , propter  taciturni- 
tatis grauitatem , rara  loquendi  concedatur  licentia ; quia_» 

c 2 feri- 


IO 


n E G V L A 

tu». io.  fcriptum  eft:  In  multiloquio  non  effuges  peccatum . Et  alibi c 
iM  14.  Aforj  &vita  in  inanibus  lingi* . Nam  loqui  & docere  magi- 
'ftrum  condecet:  tacere  & audire  difcipulo  conuenit.  Et 
ideo  fi  qua  requirenda  funt  a Priore,  cum  omni  humilitate 
& fubie&ione  reuerentix  requirantur . Scurrilitates  vero  * 
vel  verba  otiola  & rifura  mouentia,  aeterna  claufura  in  om- 
nibus locis  damnamus  ; & ad  talia  eloquia  difcipukim  ape- 
rire os  non  permittimus . 

Cap.  VII.  T>e  Humilitate—) . 

zut . 14.  fi  Lamat  nobis  fcriptura  diuina,  fratres , dicens : Omnis 
vj  qui  fi  exaltat,  humiliabitur  i & qui  fi  humiliat , exaltabitur  . 
Cum  haec  ergo  dicit,  oftendit  nobis  omnem  exaltationem 
genus  efle fu perbiae : quodfecauere  Propheta  indicat,  di- 
cens:  Domine,  non  eft  exaltatum  cor  meum,  neque  elati  funt  oculi 
meii  neque  ambulaui  in  magnis , neque  in  mirabilibus  fuger  me.  Sed 
quid  l Si  non  humiliter  fentiebam,  fid  exaltaui animam  meam , ficu! 
. ablactatus  fuger  matre  fnajta  retribues  in  animam  meam . Vnde,  fra- 
tres, fi  furama:  humilitatis  volumus  culmen  attingere , &ad 
exaltationem  illam  cxleftem,  ad  quam  per  prasfentis  vitas 
* humilitatem  afeenditur,  volumus  velociter  peruenire;  adti- 
busnoftrisafcendcntibus  fcalailla  erigenda  eft»quxin  fom. 
OiM.tS.  no  Iacob  apparuit  i perquam  ei  defeendentes  &afcenden- 
tes  Angeli  moaftrabantur . Non  aliud  fine  dubio  defcenfus 
iUe&aicenfusanobisintelligitur,  nifi  exaltatione  defeen- 
dere  ,&  humilitate  afeendere.  Scala  vero  i pfa  eredla,  ne- 
ftraeftvitain  feculo,  quas  humiliato  corde  a Domino  eri- 
gitur ad  cxlum.  Latera  enim  eiufdem  fcalx,  dicimus  no- 
ftrumelfe  corpus  & animam:  in  quibus  lateribus  diuerfos 
gradus  humilitatis,  vel  difciplinx,euocatio  diuina  afeenderv- 
dos  inferuit. 

Ppimus  itaque  humilitatis  gradus  eft,  fi  timorem  Dei  fibi 
ante  oculos  feraper  ponens , obliuionem  omnino  fu- 
giat. 


S.BENEblCtl. 

giat , & femper  fit  memor  omnium , quas  praecepit  Deur»  ^ { 

qualiter  contemnentes  Deum  gehenna  de  peccatis  incen- 
dat: & vitam  «ternam , quas  timentibus  Deum  praeparata., 
eft , animo  fuo  femper  euoluat : & cuftodiens  fe  omni  ho- 
ra a peccatis  & vitijs  , id  eft , cogitationum  , linguae  , 
manuum,  pedum,  voluntatis  propriae;  fed&  defideria_* 
carnis  amputare  feitinet . Aiftimet  fe  homo  de  casiis  a Deo 
femper  relpici omni  hora,  & fadta  fua  in  omni  loco  ab 
afpedlu  diuinitatis  videri , & ab  Angelis  omni  hora  renun- 
tiari. Demonftrat  nobis  hoc  Propheta,  cum  in  cogitatio- 
nibus noftris  ita  Deum  femper  praefentem  oftendit,  dicens ; 
Scrutatu  corda  & renis  Deus.  Et  item:  Dominus  noteit  copta-  pf*Ly. 
tioncs  hominum . Et  item  dicit:  Intellexi  fli  coptationes  meas  de_,  rfM.91. 
longe  . Et , quia  coptatio  hominis  confitebitur  tibi . NamYt  foli-  e/.ijs. 
citus  fit  circa  cogitationes  fuas  peruerfas,  dicat  femper  vtilis  P/W.7  j. 
frater  in  corde  fuo:  Tmcero  immaculatus  coram  eo , fi  obferua-  Pf»Uy. 
nero  me  ab  iniquitate  mea . Voluntatem  vero  propriam  ita  fa- 
cere prohibemur , cum  dicit  nobis  fcriptura:  Et  d volunt  a - e«/.  »8. 
tibiis  tuis  auertere.  Et  item  rogamus  Deum  in  oratione,  vt  u*n.s. 
fiat  illius  voluntas  in  nobis . 

Docemur  ergo  merito  noftram  non  facere  voluntatem , 
cum  cauemus  illud,  quod  dicit  fcriptura:  Sunt  via,  quavi-  Vna.isi 
cientur  hominibus  refla,  quarum  finis  vsqtu  ad  profundum  inferni  de- 
mergit. Et  cum  item  pauemus  illud,  quoddenegligentibus 
didtum  eft:  Corrupti  funt , & abominabiles  faclifunt  in  voluntati- 
bus  ficis.  In  defiderijs  vero  carnis  ita  nobis  Deum  credamus 
femper  efle  praefentem,  cum  dicit  Propheta  Domino : Ante  py4/,30, 
te  efi  omne  defiderium  meum . Cauendum  eft  ideo  malum  defi- 
derium  , quia  mors  fecus  introitum  deledtationis  pofitaeft. 

Vnde  fcriptura  praecipit  dicens  : Pojlconcupifcentias  tuas  non  Etrf.t, 
eas.  Ergo  fi  oculi  Domini  fpeculantur  bonos  & malos,  & 
Dominus  de  caelo  femper  refpicit  fuper  filios  hominum-,  p /»/.  5*. 
vt  videat , fi  eft  intelligens , aut  requirens  Deum ; & fi  ab  A ngclis  //4. 3 3. 
nobis  deputatis  quotidie  dieno&uque  Domino  faetorum^ 

noftio- 


m »». 

r/J-49' 
r«M v.  6. 

P ai!.  >. 

P/W.17- 

?f»Uy 

R »m.  8. 

T/,t.  Cf. 

Uatt.%. 
Lue.  6. 
Cer.i.li 


zi  K E G V L A 

noftrorura  opera  nanciantur ; cauendutn  eft  ergo  omni 
hora,  fratres , ficu t in  pfaJmo  dicit  Propheta ; ne  nos  decli- 
nantes in  malum , & inutiles  fadlos  aliqua  hora  afpiciat 
Deus , & parcendo  nobisin  hoc  tempore , quia  pius  eft , & 
expediat  nos  conuerti  in  melius,  ne  dicat  nobis  infuturo.- 
Hacfecifi,  & tacui. 

SECundus  humilitatis  gradus  eft,  fi  propriam  quis  non_» 
amans  voluntatem , defideria  fua  non  deledletur  imple- 
re s led  vocem  illam  Domini  fadlis  imitetur  dicentis : Non 
veni  facere  voluntatem  meam , fed  eius  qm  mi  fit  me.  Item  dicit 
feriptura  : V oluptas  habet  poenam,  & necejfitas  parit  coronavi . 

TErtius  humilitatis  gradus  eft,  vt  quis  pro  Dei  amore  om- 
ni obedientialefubdat  maiori;  imitans  Dominum , de 
quo  dicit  Apoftolus  : Fabius  ebediensvsque  ad  mortem . 

vartus  humilitatis  gradus  eft,  fi  in  ipfa  obedientia  duris 
& contrarijs  rebus , vel  etiam  quibuslibet  irrogatis 
iniurijs,  tacita confcientia  patientiam  ampledlatur,  Sclulli- 
nens  non  lafiefcat,  vel  difcedat , dicente  feriptura : £hri per- 
feuerauerit  vsque  in  finem  , hic  faluus  tnt . Item:  Confortetur  cor 
tuum , & fufine  Dominum . Et  oftendens , fidelem  pro  Domi- 
no vniuerla  etiam  contraria  fuftinere  debere,  dicit  ex  perfo- 
na  fufferentium  : Propter  te  morte  afficimur  tota  die , eefhmati  fiu- 
nirn  vt  oues  occifionis.  Et  fecuri  de  lpe  retributionis  diuinae, 
fublequuntur  gaudentes  , & dicentes:  Sedmhis  omnibus  ffr 
peram us propter  eum  , qui  dilexit  nos . Et  item  alio  loco  feriptu- 
ra : T robaff  nos  "Deus , igne  nos  exammafi , ficut  examinatur  ar- 
gentum i iuduxiJH  nos  in  laqueum,  pofiiijh  tribulationes  in  dorfo  nojlro. 
Etvt  oftendat  fub  Priore  debere  nos  elfe , fubfequitur  di- 
cens : Impofuifi  homines  fuper  capita  noftra . Sed  & praxeptum 
Domini  in  aduerfisfic  iniurijs  per  patientiam  adimplentes, 
percufii  in  maxilla  probent  &aliam;  auferenti  tunicam-, 
dimittunt  & pallium  i angariati  milliario , vadunt  & duo: 
cum  Paulo  Apottolo  falfos  fratres  & perfecutioncs  fufti- 
nent , & maledicentes  fe  benedicunt . 

Quin- 


S.BEWE  Dl  Ctl. 


M 


Qvintus  humilitatis  gradus  eft  * fi  omnes  cogitationes  ma- 
Jas  cordi  fuo  aduenientes , vel  mala  a fe  abfconfe  com- 
mifla , per  humilem  confeffionem  Abbati  non  celauerit 
fuo.  Hortans  nos  de  hac  re  feri ptura dicens : T{tuela  Do- 
mino viam  tuam , & fpera  in  eo . Et  item  dicit : Confitemini 
Domino , quoniam  bonus ; quoniam  in  feculum  mifericordia  eius  . Et 
item  Prophettf:  De Ubium  meum  cognitum  tibi  feci , & iniufiitias 
meas  non  operui . Dixi , pronunciabo  aduerjum  me  mmjhtias  meas 
Domino , & tu  remifijh  impietatem  cordis  mei . 

SEXtus  humilitatis  gradus  eft,  fi  omni  vilitate  vel  extre- 
mitate contentus  fit  monachus,  Se  ad  omnia,  qusefibi 
iniunguntur,  velut  operarium  malum  le  iudicet  & indi- 
gnum, dicens  (ibi  cum  Propheta:  Ad  nihilum  redaftusftm , 
& nefeiui : vt  iumentitm fafJusJum  apud  te » & ego femper  tecum . 

Spptimus  humilitatis  gradus  eft , fi  omnibus  fe  inferiorem 
& viliorem, non  folum  fua  lingua pronunciet,  fed  etiam 
intimo  cordis  credat  attedtu» humilians  fe , & dicens  cutn_» 
Propheta : Ego  autem  fum  vermis , & non  homo  > opprobrium  ho- 
minum, & abiecho  plebis . Exaltatus  fum,  & humiliatus,  & confiifus. 
Er  item  : Boum  mihi , quod  humiliafti  me , vt  difeam  mandata— > 
tua—>. 

Octauus  humilitatis  gradus  eft , fi  nihil  agat  monachus , 
nifi  quod  communis  monafterij  Regula , vel  maiorum 

cohortantur  exempla . 

Nonus  humilitatis  gradus  eft',  fi  linguam  ad  loquendum., 
prohibeatmonachus  , & taciturnitatem  habens  vsque 
ad  interrogationem  non  loquatur,  monftrante  lcriptura_, , 
quia  in  multiloquio  non  effugietur  peccatum  : &quia  virlingitojus 
non  dirigetur  fttper  terram . 

DEcimus  humilitatis  gradus  eft,  fi  non  fit  facilis  ac  prom- 
ptus in  rifu  5 quia  Icriptum  eft : Stultus  in  rifu exaltat  vo- 
cem fuam . 

VNdecimus  humilitatis  gradus  eft,  fi  cum  loquitur  mona- 
chus, leniter,  & fine  rifu , hnmiliter , & cum  grauitate , 

yel 


Pjl/.JO. 

r/105. 

P/«/.  st. 


PflLw 


Pfitu, 

P/4/.87. 

P/.II*. 


Vn.  10, 
P/  1 i9. 

H ect>  ai. 


14 


R tC V t A 


vel  pauci  verba  & rationabilia  loquatur , & non  Ut  clamo* 
Beti  io.  fus  jn  voce.ficut  fcriptum  eft : Sapiens  verbis  innotefcit  faucis  . ' 

Dvodecimus  humilitatis  gradus  eft,  fi  non  folum  corde^» 
monachus,  fed  etiam  ipfo  corpore  humilitatem  viden- 
tibus  fe  feraper  indicet ; id  eft , in  opere  Dei , in  oratorio , 
in  monafterio , in  horto , in  via,  in  agro,  vel  vbicumqm» _/ 
fedens , ambulans , vel  ftans , inclinato  fit  femper  capitt-», 
defixis  in  terram  afpedibus,  reum  fe  omni  hora  de  pec- 
catis fuisexiftimans,  iamfe  tremendo  iudicio  Dei  reprje- 
fentari  exiftimet;  dicens  fibi  in  corde  feraper  illud, quod  pu- 
Luc.ii.  blicanusille  Euangelicus  fixis  in  terram  oculis  dixit : Do- 
mine non  fimi  dignus  ego  peccator  leuare  oculos  meos  ad  colunt—»  . 
rf  u8.  Et  item  cum  Propheta : Incuruatus  fum , & humiliatus  futtu j 
vfquequaque . 

Ergo  nis  omnibus  humilitatis  gradibus  afcenfis,  mona- 
chus mox  ad  caritatem  Dei  perueniet  illam,  quae  perfeda_, 
foras  mittit  timorem  ; per  quam  vniuerla , quse  prius  noiu 
. • fine  formidine  obferuabat , absque  vllo  labore , velut  natu- 
raliter ex  confuetudine  incipiet  cuftodirej,  non  iam  timore 
gehennae,  fed  amore  Chrifti,  & confuetudine  ipfa  bona  , & 
deledatione  virtutum : qua:  Dominus  iam  in  operarium_a 
fuum  mundum  a vitijs  & peccatis  Spiritu  fando  dignabitur 
demonftrare. 


Cap.  VII I.  De  Officys  diurnis  in  noffibus . 

kL  * ' V/  . ^ 

H ternis  tempore,  id  eft,  a kalendis  Nouembribus  vsquej 
ad  Pafcha,iuxta  confiderationem  rationis , odaua  ho- 
ra nodis  furgendum  eft , vt  modice  amplius  de  media  node 
paufetur , &iam  digefti  furgant . Quod  vero  reftat  poft  vi- 
gilias, a fratribus  , quiPfalterij  vel  ledionum  aliquid  indi- 
gent» meditationi  inferuiatur . APafchaaufem  vsque  ad 
lupradidas  kalendas  Nouembres , fic  temperetur  hora  vigi- 
liarum agenda,  paruiflimo  interuallo , quo  fratres  ad  necef- 

faria 


4 


S.  BENEDICTI.  ip 

far»  natur*  exeant, cuftodito;  mox  matutini,  qui  incipiente 
luce  agendi  fuat,  fublequantur . ' 

Cap.  IX.  Quanti pfalmi  dicendi  funt  nofturrtis  binis . 

Hyemis  tempore  fuprafcripto  in  primis  dicatur  verfus, 
Deus  Uradiutorium  meum  intende » 'Domine  ad  adiimandum _» 
mefejtina , & Gloria  : deinde  tertio  dicendum  eft  , 'Domine^* 
labia  mea  aperies,  & os  meum  annwiciabit  laudem  tuam  ; cui  fub- 
iungendus  eft  tertius  pfal  mus  , & Gloria.  Poli  hunc,  p (al- 
mus nonagefimus  quartus  cum  antiphona,  aut  certe  decan- 
tandus. Inde  fequatur  Ambrofianum  : deinde  fex  pialem 
cum  antiphonis . Quibus  didis,  dido  verfu.benedicat  Ab- 
bas : & (edentibus  omnibus  in  fcamnis , legantur  viciflim-. 
a fratribus  in  codice  fuper  analogium  tres  ledioncs.  inter 
quas  tria  refponforia  cantentur  . Duo  refponforia  fine..» 
Gloria  dicantur:  poft  tertiam  vero  ledionem  qui  cantat,di- 
cat  Gloria;  quam  dum  incipit  cantor  dicere , mox  omnes 
defedilibusfurgant,  ob  honorem  & reuerentiam  fandiffi- 
mae  Trinitatis  . Codices  autem  legantur  in  vigilijs  diuinae 
audoritatis , tam  veteris  teftamenti , quam  noui . Sed  & 
expolitiones  earum , qux  a nominatis  , & orthodoxis  , ca- 
tholicisque Patribus  fadae  funt . Poft  has  vero  tres  Iedio- 
nes  cum  refponforijs  fuis , fequantur  reliqui  fex  pfalmi  cum 
alleluia  cantandi  . Poft  hos  ledio  Apoftoli  fequatur,  ex 
corde  recitanda  : Scverfus  , &fupplicatiolitani*i  id  eft, 
Kyrie  eleifon . Et  fic  finiantur  vigiliae  nodurnae . 

Ca  p.  X.  Qualiter  ajlatis  tempore  agatur  noftuma  laus . 

APafcha  autem  vfque  ad  kalendas  Nouembres,  omois,vt 
fupra  didum  eft,  pfalmodise  quantitas  teneatur:  ex- 
cepto quod  lediones  in  codice,  propter  breuitatem  nov. 
dium,  minime  legantur;  fedpro  ipfis  tribus  ledionibus, 

d vna 


1 6 REGELA 

vna  de  veteri  tefta  mento  memoriter  dicatur : quam  breue 
refponforium  fubfequaturj  &reliquaomoia,  vtfupra  di- 
dum  eft,  impleantur  : id  ell  . vt  nunquam  minus  a duode- 
cim pfaJmorum  quantitate  ad  vigilias  nodurnas  dicatur ; 
exceptis  tertio,  & nonagefimo  quarto  pfalmo . 

Cap.  XI.  Qualiur  diebus  Dornmicit-vifflU  agantur . 

Dominicodie  temporius  furgatur  ad  vigilias : ia  quibus 
vigilijs  teneatur  menfura;  id  ell , modulatis,  vt  fupra-» 
difpofuimus.lex  pfalmis  & verfu , reddentibus  eundis  di- 
Ipofitc  & per  ordinem  in  fubfellijs,  legantur  in  codice,  vt 
lupra  diximus,quatuor  lectiones  cum  refponforijs  fuis : vbi 
tantum  in  quarto  refponforio  dicatura  cantante.  Gloria-.  * 
quam  dum  incipit,  mox  omnes  cum  reuerentia furgant. 
Poli  quas  lediones  fequantur  ex  ordine  ali]  fex  pfalmi  cum 
antipnonis,  ficut  antenores , 8c  verfus . Poft  quos  iterum-, 
legantur  alia:  quatuor  lediones  cum  refponforijs  fuis , ordi- 
ne quo  fupra.  Poli  quas  dicantur  tria  cantica  de  Prophe- 
tis, qu*  inftituerit  Abbas:  quae  cantica  cum  alleluia  pfai- 
lantur . Dido  etiam  verfu  . & benedicente  Abbate , legan- 
tur aliae  quatuor  lediones  de  nouo  teihmento,  ordine  quo 
fupra.  Poli  quartum  autem  refponforium,  incipiat  Abbas 
hymnum:  TeT^enw  laud.;miu . Quo  dido , legat  Abbas  k- 
dionem  de  Euangelio,  cum  honore  & tremore  flantibus 
omnibus.  Qua  perleda,  refpoodeant  omnes,  Amen.  £x 
fuhfequatur  mox  Abbas  hymnum:  TeixaLais:  & data_, 
benedidione  incipiant  matutinos . ^Qui  ordo  vigiliarum-, 
omni  tempore  tam  «flatis  quam  hvemis,  sequaliterin  die 
Dominico  teneatur : nifi  forte,  quedabdt,  tardius  furgant, 
•hquid  de  lectionibus  breuiaedum  eit , aut  refponforijs : 
quod  tamen  omnino  caueatur  ne  proueniat . Quod  fi  con- 
tigerit . digne  inde  iatrifaexat  Ceo  ia  oratorio,  -per  cuius 
eucneric  oegfeduso . • 


Cap. 


S.BENEDICTI.  17 

Cap.  XII.  Quomodo  matutinorum  folemnitai  agatur . 

t n matutinis  Dominico  die  in  primis  dicatur  fexagefimus 
1 fextus  pfalmus  fine  antiphona  indire&um.  Poftquem 
dicatur  quinquagefimus  cum  alleluia . Poft  quem  dicatur 
ceftteOmus  feptimus  decimus,  & fexagefimus  fecundus . In* 
de  benedidtiones , & laudes,  ledlio  de  Apocalypfi  vna  ex 
corde , & refponforium,  & Ambrofianum,&  verfus.Sc  can- 
ticum de  Euangelio,  litanias, & completum  eft . 

Cap.  XIII.  , Priuatis  diebus  qualiter  agantur  matutini. 

■p^iebus  autem  priuatis  matutinorum  folemnitas  ita  aga- 
U tur;  id  eft,  vt  fexageGmus fextus  pfalmus  dicatur  fine 
antiphona , fubtrahendo  modice  ficuc  die  Dominico:  vt 
omnes  occurrant  ad  quinquagefimum,  qui  cum  antipho- 
na dicatur  . Poft  quem  alij  duo  pfalmi  dicantur  fecun- 
dum confuetudinem;  id  eft,  fecunda  feria,  quintus,  & 
trigefimus  quintus . Tertia  feria , quadragefimus  fecundus  , 

& quinquagefimus  fextus . Quarta  feria  fexagefimus  ter- 
tius, & fexagefimus  quartus . Quinta  feria  odtogefimus  fe- 
ptimus, &o<5togefimus nonus . Sexta fei ia, feptuagefimus 
quintus,  6c.nonagefimus  primus  . Sabbato  autem  ccntefi- 
mus  quadragefimus  fecundus , & canticum  Deuteronomij , * 
quod  diuidatur  in  duas  glorias . Nam  ceteris  diebus  canti- 
cum vnumquodque  die  fuo  ex  Prophetis  ,ficut  pfallitEc- 
clefia  Romana,  dicatur . Poft  ha:c  fequantur  laudes : dein- 
de ledtio  vna  Apoftoli  memoriter  recitando;  refponforium. 
Ambrofianum,  verfus,  canticum  de  Euangelio  , litania:  , & 
completum  eft.  Plane  agenda  matutina,  vel  vefpertimu, 
non  tranfeant  aliquando , nifi  in  vltimo  per  ordinem  oratio 
Dominica  omnibus  audientibus  dicatur  a Priore  ; propter 
fcandalorum  fpinas,  quae  oriri  folent ; vt  conuenti  per  ipfius 
orationis  fponfionem,  qua  dicunt:  'Dimitte  r.obis,  fictu  (j  ttcs 

d a dimit- 


0 


V II*. 


jM. 


x 8 R E G V L A 

dimittimus  debitoribus  nojlris : purgent  fe  abhuiufmodi  vitio . 
Ceteris  vero  agendis  vltimapars  eius  orationis  dicatur,  vt 
ab  omnibus  refpondeatur : Sed  libera  nos  a malo  . 

Ca  p.  XI V.  In  natalitijs  S an  florum  qualiter  agantur  vigili* . 

In  Sandorum  vero  feftiuitatibus , vel  omnibus  folemni- 
tatibus,ficut  diximus  Dominico  die  agendum,  ita  aga- 
tur j excepto  quod  pfalmi,  aut  antiphonae , vel  lediones  ad 
ipfum  diem  pertinentes  dicantur.  Modus  autem  fupra  fcri- 
ptus  teneatur. 

Cap.  XV.  Alleluia  quibus  temporibus  dicatur . 

ASando  Pafcha  vfque  ad  Pentecoften  fine  interroiffio- 
ne  dicatur  Alleluia , tam  in  pfalmis , quam  in  refponfo- 
rijs . A Pentecofte  vfque  ad  caput  Quadragefimse  , omni- 
bus nodibuscum  fex  pofterioribus  pfalmis  tantum  adno- 
durnos dicatur.  Omni  vero  Dominica  extra  Quadragefi- 
mam,  cantica,  matutini,  prima,  tertia,  fexta, nonaque  cum_, 
alleluia  dicantur.  Vefpera  vero  cum  antiphonis . Refpon- 
foriavero  nunquam  dicantur  cum  alleluia,  nifi  a Palcha», 
vsque  ad  Pentecoften . 

Cap.  XVI.  Qualiter  diuina  opera per  diem  agantur . 

VT  ait  Propheta:  Septies  in  die  laudem  dixi  tibi.  Qui  feptena- 
rius  facratus  numerus  a nobis  fic  implebitur,  fi  Matuti- 
ni, Primas,Tertiae,  Sextae,  Nonae.Vefperae,  Completorijque 
tempore, noflrse  feruitutis  officia  perfoluamus . Quia  de  his 
diurnis  horis  dixit : Septies  in  die  laudem  dixi  tibi . Nam  de_j 
nodurnis  vigiljjs  idem  lpfe  Propheta  ait : Media  nofle  furge - 
batn  ad  confitendum  tibi . Ergo  his  temporibus  referamus  lau- 
des Creatori  noftro  fuper  iudicia  iuftitia:  fux:  id  cft,  Matu- 
■ . tinis, 


S.BEN  ED1CT  l.  19 

tinis.  Prima, Tertia,  Sexta,  Nona,  Vefpera,  Completorio : & 
nodte  furgamus  ad  confitendum  ei , 

Cap.  XVII.  Quot  pfalmi  per  eafdem  heras  canendi  funt . 

Ixm  de  Nodturnis,  vel  Matutinis  digeffimus  ordinem  pfal- 
modiae ; nunc  de  fequentibus  horis  videamus . Prima_, 
hora  dicantur  pfalmi  tres  fingillatim , & non  fub  vna  gloria . 
Hymnus  eiufdem  horae  poft  verfum  , Deus  in  adiutoriunL-» 
meum  intende , antequam  pfalmi  incipiantur . Poft  expletio- 
nem vero  trium  pfalmorum,  recitetur  ledlio  vna,  verfus,  & 
Kyrie  eleifon  t & Miflae  funt.  Tertia  vero , Sexta,  & Nona 
eodem  ordine  celebretur : ideft,  verfus,  hymni  earumdem 
horarum  , terni  pfalmi , ledtio , & verfus , Kyrie  eleifon  ; & 
Mi  flet  funt . Si  maior  congregatio  fuerit , cum  antiphonis  » 
fi  vero  minor , in  directum  pfallantur . Vefpertina  autem_, 
fynaxis  quatuor  pfalmis  cum  antiphonis  terminetur;  poft 
quos  pfalmosledtiorecitandaeft,  inde  refponforium,  Am- 
brofianum,  verfus,  canticum  de  Euangelio , litaniae,  & ora- 
tio Dominica;&  fiant  Milfae . Completorium  autem, trium 
pfalmorum  didtione  terminetur  ; qui  pfalmi  diredtanei  fine 
antiphona  dicendi  funt.  Poft  quos  hymnus  eiufdem  Hora;, 
ledtio  vna,  verfus  , Kyrie  eleifon,  & benedidtiones ; £c 
Milfe  fiant . 

Cap.  XVIII.  Quo  ordine  ipfi  pfalmi  dicendi  funt . 

IN  primis  dicatur  verfus  : Deus  in  adiutorium  meum  intende ; 

Domine  ad  adiuuandum  mefeftina  : & Gloria . Inde  hymnus 
cUiufque  horae . Deinde  prima  hora  Dominica,  dicenda., 
funt  quatuor  capitula  pfalmi  centefimi  odtaui  decimi . Re- 
liquis vero  horis,  id  eft.  Tertia,  Sexta , & Nona,  terna  capi- 
tula fupradidti  pfalmi  centefimi  odtaui  decimi  dicantur. 
Ad  primam  autem  fecundae  feriae  dicantur  tres  pfalmi,id  eft, 

pri- 


/ 


JO 


R E C V L A 


frimus , fecundus,  fitfextus . Et  ita  per  fingulos  dies  ad 
rimam  vfque  ad  Dominicam  dicantur  per  ordinem  terni 
pfalmi,  vfque  ad  nonum  decimum  pfaimum  > icafane,  vt 
nonus  pfalmus , & feptimus  decimus  partiantur  in  binas 
glorias  i & fic  fiat , vc  ad  vigilias  Dominicas  femper  a vige- 
limo  incipiatur . Ad  Tertiam  vero.  Sextam , & Nonam  fe- 
cundae feria:  nouem  capitula , quae  refidua  funt  de  centefi- 
rrto  odtauo  decimo  pfaimo , ipla  terna  capitula  per  eafdem 
horas  dicantur  . Expcnfo  ergo  pfaimo  centefimo  odtauo- 
decimo  duobus  diebus,  id  efl.  Dominico,  <3c  fecunda  feria  i 
tertia  feria  iam  ad  Tertiam,  Sextam  , & Nonam  pfallantur 
terni  pfalmi  a centefimo  nonodecimo , vfque  ad  centefi- 
mum  vigefimum  feptimumj  id  elt,  pfalmi  nouem , Quique 
pfalmi  femper  vfque  ad  Dominicam  per  eafdem  horas  iti- 
dem repetantur:  hymnorum  nihilominus,  lectionum-., 
vel  verluum  difgo  licio  ne Tpiformi  cunctis  diebus  feruata..  '• 
& ita  fcilicet , vt  femper  Dqminica  a cen.tefimo  odtauo  de- 
cimo incipiatur  . 

Vefpera  autem  quotidie  quatuor  pfalmorura  modula- 
tione canatur . Qui  pfalmi  incipiantur  a centefimo  nono 
vfque  ad  centefimum  quadragefimum  feptimum  ; exceptis 
ijs,  qui  in  diuerlis  horis  ex  eis  (equeflrantur  > id  elt , a cente- 
fimo feptimo  decimo  vlquc  ad  centefimum  vigefimum  fe- 
ptimum. & centefimum  trigefimum  tertium,  dccentefi- 
mum  quadragefimum  fecundum  . Reliqui  omnes  in  \e- 
Ipera dicendi  funt.  Etquiaminus  veniunt  tres  pfalmi, ideo 
diuidendi  funt,  qui  innumero  fupradidto  fortiores  inue- 
niuntur:  id  elt,  centefimus  trigefimus  odtauus,  & centefi- 
mus  quadragefimus  tertius,  & centefimus  quadragefimus 
quartus.  .Centefimus  vero  fextusdecimus,  quia  paruuselt, 
cum  centefimo  quinto  decimo  coniungatur  . Digelto  er- 
go oidine  pfalmorum  vefpertinorum,  reliqua,  id  elt,  ledtio- 
nes,  refponforia, hymni , verfus,  vel  cantica,  ficutfupra  ta- 
xauimus,  impleantur.  Ad  Completorium  vero  quotidie 

ijdcm 


S.BRN  EDICTI.  31 

ijdem  pfaimi  repetantur  s id  eft,  quartus , nonagefimus,  & 
centelimus  trigefimus  tertius . 

Difpolito  ordine  pfalmodiaj  diurpae , reliqui  omnes  pfal- 
mi , qui  fuperfunt,  aequaliter  diuidantur  in  feptem  nodtium 
vigilias,  partiendo  fcilicet , qui  inter  eos  prolixiores  funt 
pfaimi,  & duodecim  per  vnamquamque  conftituanturno- 
diem . Hoc  praecipue  commonentes,  vt  fi  cui  forte  haec  di- 
ftributio  pfalmorum  difplicuerit,  ordinet, fi  melius  aliter  iu- 
dicauerit;  dum  omnimodis  id  attendatur , vtomni  hebdo-  4 
mada  pfalterium  ex  integro  numero  centum  quinquaginta 
pfaJmorum  pfallatur;  6c  Dominico  diefemperacapite_j 
repetatur  ad  vigilias . quia  nimis  inertes  deuotionis  lirae  fer- 
uitium  ollendunt  monachi,  qui  minus  a pfalrerio,  cum_,  ■ > 
canticis  confuetudinarijs,per  feptimanx  circulum  plallunt» 
cum  legamus  fandtos  Patres  noltros  vnodiehoc  lirenuc_» 
implelfe,  quod  nos  tepidi  vtinam  feptimana  integra  per- 
foluamus ! 

Cap.  XIX.  "De  difciplinaffallendi . 

Vsique  credimus  diuinam  e (Te  praefentiam.&  oculos  Do- 
mini in  omni  loco  fpeculari  bonos  & malos : maxime 
tamen  hocfine  aliqua  dubitatione  credamus,  cum  ad  opus 
diuinum  aflillimus  . Ideo  femper  memores  fimus , quod  ait 
Propheta : Seruite  Domino  in  timore . Et  iterum  : Pfalli/t  fa-  rf*l.  x. 
ptrnur . Et:  In  conjpeflu  angelorum  pjallam  tibi . Ergo  confi-  p/ai  46 
cieremus,  qualiter  oporteat  nos  in  confpedlu  diuinitatis  & rf.ij  7- 
angelorum  efle>  &(ic  liemus  ad  plalle udum , vtmensno- 
ftra  concordet  voci  noftras  r 

■ • 

Cap.  XX.  De  reuerentia  orationis . 

Si , cum  hominibus  potentibus  volumus  aliqua  fuggere-  * 
re,  non  praefumimus,  nili  cum  humilitate  & reuerentia  > 

quan- 


& REGELA 

quanto  magis  Domino  Deo  vniuerforum  cun!  omni  hurai- 
litate  & puritatis  deuotione  fupplicandum  eft?  Et  non  in 
multiloquio,  fed  in  puritate  cordis,  &compundionelacri- 
marum  nos  exaudiri  fciamus . Etideobreuis  debet  elTe  8c 
pura  oratio;  nifi  forte  ex  affedu  infpirationis  diuinse  grati* 
protendatur.  In  conuentu  tamen  omnino  breuietur  ora- 
tio, & fado  ligno  a Priore , omnes  pariter  furgant . 

C A p.  XXI.  De  Decanis  morufterij . 

Si  maior  fuerit  congregatio,  eligantur  de  ipfis  fratres  boni 
teftimonij,  &fandse  conuerlationis,  Scconllituantur 
Decani,-  qui folic;tudinem  gerant  fuper Decanias  fuasin-, 
omnibus  fecundum  mandata  De:,  & praecepta  Abbatis  fui . 
Qui  Decani  tales  eligantur,  in  quibus  fecurus  Abbas  par- 
tiatur onera  fua , & non  eligantur  per  ordinem,  fed  fecun- 
dum vit*  meritum  , & fapienti*  do<flrinam  . Quique  De- 
cani , fi  ex  eis  aliqua  forte  quis  inHatus  luperbia  repertus 
fuerit  reprehenfibilis,  correptus  femel  & iterum , atque  ter- 
tio, fi  emendare  noluerit,  deijciatur;  & alter  in  loco  eius, 
qui  dignus  fit,  fubrogetur.  Et  de  Pra?pofito  eadem  con- 
fli tu  imus  . 

Gap.  XXII.  Quomodo  dormiant  monachi . 

Siftguli  per  Gngula  leda  dormiant.  Ledifternia  pro  mo- 
do conuerfationis  fecundum  difpenfationem  Abbatis 
fui  accipiant.  Sipoteftfieri,oranesin  vno  loco  dormiant; 
fin  autem  multitudo  non  finit,  deni  aut  viceni  cum  femo- 
ribus, qui  fuper  eos  folicitifint.paufent.  Candela  iugiter 
in  eadem  cella  ardeat  vfquemane.  Veftiti  dormiant,  & 
cindi  cingulis  aut  funibus,  & cultellos  ad  latus  fuum  non_, 
habeant , dum  dormiunt ; ne  forte  per  lomnum  vulneren- 
tur dormientes:  & vt parati fint  monachi  femper,  &fado 

figno 


S.  BBNEDICT1. 


Vi 


figno  abfque  mora  furgentes  feftinent  inuicem  fe  praeueni- 
re  ad  opus  Dei,  cum  omni  tamen  grauitate  &modeftia_.. 
Adoleicentiores  fratres  iuxta  fenon  habeant  ledta,  fed  per- 
mixti cum  fenioribus:  furgentes  vero  ad  opus  Dei  inui- 
cem  fe  moderate  cohortentur,  propter  fomnoIenCorum-4 
excufaeiones . 1 

Cap.  XXIII.  De  excommunicatione  culparem, 

Si  quis  frater  contumax,  aut  inobediens,  autfuperbus, 
aut  murmurans , vel  in  alio  contrarius  exiftens  fandta: 
Regulae,  & praeceptis  feniorum  fuorum  contemptor  re- 
pertus fuerit , hic  fecundum  Domini  noftri  praeceptum  ad- 
moneatur femel  & fecundo  fecrete  a fenionbus  fuis  . Si 
non  emendauerit , obiurgetur  publice  coram  omnibus . Si 
vero  neque  fic  correxerit,  fi  intelligit  qualis  poena  fit,  ex- 
communicationi lubiaceat.  Sin  autem  improbus  eft,  vin- 
didbe  corporali  fubdatur, 

Cap.  XXIV.  Qualis  debeat  tffe  modus  excommunicationis . 

Srcundum  modum  culpae  .excommunicationis  vel  difci- 
plinae  menfura  debet  extendi ; qui  culparum  modus  in  - 
Abbatis  pendeat  iudicio.  Si  quis  tamen  frater  in  leuiori- 
bus  culpis  inuenitur,  a menfse  participatione  priuetur . Pjj- 
uati  autem  a menfae  confortio  ifta  erit  ratio , vt  in  Oratorio 
pfalmum  aut  antiphonam  non  imponat  , neque  ledtio- 
nem  recitet  yfque  ad  fatisfadlionem . Refedlionem  autem 
cibi  poft  fratrum  refedtionem  folus  accipiat , menfura , vel 
hora , qua  praeuiderit  Abbas  ei  competere:  vtfi  verbi  gra- 
tia fratres  reficiunt  fexta  hora,  ille  frater  nona:  fi  fratres 
nona , ille  vefpertina,  vfque  dum  faxisfadlione  congrua  ve- 
niam confequatur.  . t 

. ' ■>  • • • • •:’>  i.-.  <•'  . ••IS*;  7 ).'!•.  •’  ••  V.  J 

. , e Cap. 


.?  .V.  •* 


UMt.lt. 


\>U 


V ’ 

■ BB 


w* 


34  R E G ? L A 

Cap.  XXV.  De  graidoribus  culpat. 

■r-  • * 

Is  autem  frater , qui  gvauioris  culpat  noxa  tenetur  , fuf- 
pendatur  a menfa  fimul  & ab  oratorio . Nullus  ei  fra- 
trum in  vlloiungaturconfortio,  neque  in  colloquio . So- 
lus fit  ad  opus  fibi  iniundtum  , perfidens  in  poenitentiae  lu- 
«ftu;  fciens  illam  terribilem  Apolloli  fententiam  dicentis: 
*• Cn'  1’  Traditum  burufincdi  hominem  fatam  in  interitum  camis , vt Jpiri- 
tus faluus Jit  in  die  Domini . Cibi  autem  refedtionem  folus  per- 
cipiat, menfura.  vel  hora , qua  praeuiderit  ei  Abbas  compe- 
tere. Nec  a quoquam  benedicatur  tranfeunte,  nec  cibus» 
qui  ei  datur. 

► Cap.  XXVI.  De  fis,  qui Jint  iufjione  Abbatis  itmgtmttir 

excommunicatis . 

k 

quis  frater  praefumpferit  fine  iuflione  Abbatis  fratri 
O excommunicato  quolibet  modo  fe  iungere»  aut  loqui 
cum  eo,  vel  mandatum  ei  dirigere,  fimilem  fortiatur  ex- 
communicationis vindidtam-i . 

Cap.  XXVII.  Qualiter  debeat  Abbas  folicitus  cfle  circa 

excommunicato* . 

^ Mni  folicitudine  curam  gerat  Abbas  circa  delinquen- 
Itof,  . U tes fratres»  quia  non  efl  opa  fanis  medicus , fed  male  haben- 
tibus . Et  ideo  vti  debet  omni  modo,  vt  fapiens  medicus: 
immittere  fynpseftas , id  eft , feniores  fapientes  fratres , qui 
quafi  fecrete  confolentur  fratrem  fludhiantem , & prouo- 
cent  ad  humilitatis  fatisfadkionem  » & confolentur  eum , ne 
abundantiori  triftitia  abfoi beatur  < fedGcut  ait  Apoftolus: 
c»r.  v».  Confirmetur  in  eo  carius , & oretur  pro  eo  ab  omnibus . Magnope- 
re enim  debet  folicitudinem  gerere  Abbas  & omni  fagaci- 
tate  &induftria  curare  , ne  aliquam  de  ouibus  (ibi  creditis 

per- 

\ 


S.  BENEDICTI.  ff 

perdat.  Nouerit enim  fe infirmarum  curam fufcepifle  ani- 
marum, non  luper  fanas  tyrannidem : 6c  metuat  Propheto 
comminationem,  per  quem  dicit  Deu*  : Quod  crafium  vide- 
batis, afjttm ebatis ; & quod  debile  erat  froif  ciebatis . Ecpaftoris 
boni  pium  imitetur  exemplum , qui  relidtis  nonaginta  no- 
uem  ouibusio  montibus, abijtvnam  ouem,quae  errauerat. 
quatrere  » cuius  infirmitati  in  tantum  compaifiis  eft,  vt  eam 
in  facris  humeris  fuis  dignaretur  imponere , & fic  reporta- 
re ad  gregem . 

Cap.  XXVIII.  De  feprus  correpti  nonemeudauerint . 

Si  quis  frater  frequenter  correptus  pro  qualibet  culpa , fi 
etiam  excommunicatus  non  emendauerit  .acrior  ei  ac- 
cedat correptio;  ideft.vt  verberum  vindidta  in  eum  proce- 
dat. Quod  ii  nec  ita  correxerit,  aut  forte  , quodabfit»in 
fuperbiam  elatus , etiam  defendere  voluerit  opera  fuaj  tunc 
Abbas  faciat,  quod  fapiens  medicus . Si  exhibuit  fomenta , 
fi  vnguenta  adhortationum,  fi  medicamina fcripturarutn»* 
diurnarum,  fi  ad  virimum  vftionem  excommunicationis , 
vel  plagarum  virgas  , etiam  fi  viderit  nihil  luam  jpraeualerc_» 
induftriam  ; adhibeat  etiam  , quod  maius  eft , luam  & om-  , 
nium  fratrum  pro  eo  orationem  s vt  Dominus , qui  omnia 
potens  eft, operetur  falutem  circa  infirmum  fratrem.  Quod 
u nec  ifto  modo  lanatus  fuerit,  tunc  iam  vtatur  Abbas  fer- 
ro abfciffion  is . vt  ait  Apoftolus:  Auferte  malum  ex  vobis:  t.&r.f, 
Et  iterum : Infidelis  fi  dxfieda , difcedat : ne  vna  ouis  morbida  *.  Ctr.y. 
omnem  gregem  contaminet . 

Cap.  XXIX.  Si  debeant  iterum  recipi  fratres  exeuntes 
demonafterio  . 

• » 

F nater,  qui  proprio  vitio  egreditur  demonafterio,  fi  re- 
ucrti  voluerit,  fpondeatprius  omnem  emendationem 

e 2 vitij. 


0 


R E G V t A * 

vhij,  pro  quo  egreflus  eft;  & fic  in  vltUno  gradu  recipiatur, 
vt  ex  hoc  eius  humilitas  comprobetur.  Quod  fi  denuo 
exierit,  vfque  tertio  ita  recipiatur,-  iam  poftea  lciens  om. 
nem  fibi  reuerfionis  aditum  denegari . 

Cap.  XXX.  De  pueris  minori  atate , qualiter 
corripiantur. 

Mnis  aetas  vel  intellecftus  proprias  debet  habere  menfu- 
O ras . Ideoque  quotiens  pueri  vel  adolefcentiores  aeta- 
te, aut  qui  minus  intelJigerepoffunt  quanta  poena  fit  ex- 
communicationis, hi  tales,  dum  delinquunt,  autieiunijs 
nimijs  affligantur  , aut  acris  verberibus  coerceantur , vt 
fanentur . 

Cap.  XXXI.  De  Cellerario  monafterij , qualia  debeat  effe . 

■ ■;  : "1  . ’ • 

y^tllerarius  monafterij  eligatur  de  congregatione  fapiens , 
maturus  moribus,  fobrius,  non  multum  edax,  non_» 
elatus , non  turbulentus , non  iniuriofus , non  tardus , non 
prodigus,  fed  timens  Deum:  qui  omni  congregationi  fit 
ficut  pater.  Curam  gerat  de  omnibus : fine  iufflone  Ab- 
batis nihil  faciat.  Quae  iubentur,  cuftodiati  fratres  non-» 
contriftet.  Si  quis  frater  ab  eo  forte  aliqua  irrationabiliter 
poftulat , non  Ipernendoeum  contriftet  j fed  rationabili- 
ter cum  humilitate  male  petenti  deneget . Animam  luam 
cuftodiat,  memor femper  illud  Apoftolicum:  & uiacpu  be- 
ne miniShauerit , gradum  bonum fibi  acquirit . Infirmorum , in-, 
fantium  , hofpitum .pauperumque cum  omni folicitudine 
curam  gerat : fciens  une  dubio>quiapro  his  omnibus  in  die 
iudicij  rationem  redditurus  efts 

Omnia vafa monafterij,  cuntftamque  fubftantiam,  acu 
altaris  vafafacrata,  donfpiciat.  Nihil  ducat negligenduin »• 
neque  auaritise  ftudeat,  neque  prodigus  fit,  & exftirpatot 

fub- 


S.  BENEDIC Tl.  J7 

iubftantiae  monafterij:  fed  omniamfenfurate  faciat  >.&fe- 
cundum  iuffionem  Abbatis  fui . Humilitatem  ante  omnia 
habeati  & cui  fubltantia  non  eft  quae  tribuatur,  fermo  re- 
fponfionis  porrigatur  bonus ; quia  fcriptum  eft:  Sermo  bo-  Etd.  i». 
nus  fuper  datum  optimum . Omnia  quae  ei  iniunxerit  Abbas,  , , . 
ipfe  habeat  fub  cura  fua ; a quibus  eum  prohibuerit,  non_j 
praefumat . Fratribus  conftitutam  annonam  fine  aliquo  ty-r 
pho,  vel  mora  offerat,  vtnonfcandalizentur:  memor  di- 
uinieloquij, quid  mereatur,  qui  fcandalizauerit  vnura  do 
pufillis.  Si  congregatio  maior  fuerit,  folatiaei  dentur;  a 
quibus  adiutus  & ipfe  aequo  animo  impleat  officium  fibi 
commiffum  . Horis  competentibus  dentur  quae  danda.»  *»» 
funt,  & petantur  quae  petenda  funt : vt  nemo  perturbetur , 
neque  contriftetur  in  domo  Dei. 

Cap.  XXXII.  De  ferramenti t,  vel  rebus  monajierij . 

Svbftantia  monafterij  in  ferramentis,  vel  veftibus  , feu  qui- 
buslibet rebus , prouideat  Abbas  fratres , de  quorum  vi- 
ta & moribus  fecurus  fit,  & eis  fingula,  vt  vtile  iudicaueric , 
confignet  cuftodienda  atque  recolligenda.  Ex  quibus  Ab- 
bas breue  teneat:  vtdum  fibi  in  ipiaaffignata  fratres  vici- 
bus fuccedunt  , fciat  quid  dat,  aut  quid  recipit . Si  quisau- 
tera  fordide  aut  negligenter  res  monafterij  tradlaueiit, 
corripiatur:  fi  non  emendauerit,  dilciplinae  regulari fub- 
iaceat. 

• . . » • v * - i 

Cap.  XXXIII.  Si  quid  debeant  monachi  proprium  habere.  , 

PRaecipue  hoc  vitium  peculiare  radicitus  amputanduiu, 
elide  monafterio;  ne  quis  praefumit  aliqui. I dare  aut 
accipere  fine  iuffione  Abbatis  , neque  aliquid  bibere  pro- 
prium, nullam  omnino  rem , neque  codicem , neque  tabu- 
las, neque  graphium,  fed  nihil  omnino : quippe  quibus  nec. 

cor- 


R E G V L A 


*.  i 


J8 

corpora  fua,  nec  voluntates  licet  habere  in  propria  pote' 
ftate  . Omnia  vero  neceflaria  a patre  fperare  monalterij : 
nec  quicquam  liceat  habere,  quod  Abbas  non  dederit,  aut 
permiferit.  Omniaque  omnibus  fint communia,  vt  fcri- 
aci  4.  ptum  eft;  nec  quifquam  fuum  ede  aliquid  dicat , autprelu- 
mat . Quod  fi  quifquam  hoc  nequifiimo  vitio  deprenenfus 
fuerit  deTedtari,  admoneatur  femel  & iterum  ; fi  non  emen- 
dauerit,  correptioni  fubiaceat. 

Gap.  XXXI V.  Si  omnes  aquaUter  debeant  necefiaria  accipere . 

oicutfcriptum  eft:  Diuidebatur  fingulii,  prout  cuique  opus  erat. 

Vbi  non  dicimus , quod  perfonarum , quod  abfit , acce- 
ptio fit;  fed  infirmitatum  confideratio  . Vbi  qui  minus  in- 
diget, agat  Deo  gratias,  & non  contriftetur;  quivero  plus 
indiget,  humilietur  pro  infirmitate,  fic  non  extollatur  pro 
mifericordia ; & ita  omnia  membra  erunt  in  pace.  Ante^, 
omnia  ne  murmurationis  malum  pro  qualicunque  caufiu » 
in  aliquo  qualicunque  verbo  vel  fignificatione  appareat. 

* Quod  fi  deprchenfus  fuerit,  diftridtiori  difciplin*  fubdatur . 

Cap.  XXXV.  De  Septrmanarijs  coquina . 

FRatresfibi  inuicem  feruiant,  vt  nullus  excufetur  a co- 
quina: officio  ; nifi  aut  segritudine,  aut  in  caufa  gra- 
uis  vtilitatis  quis  occupatus  fuerit  : quia  exinde  maior 
merces  & caritas  acquiritur.  Imbecillibus  autem  procu- 
rentur folatia , vt  non  cum  triftitia  hoc  faciant;  icd  ha- 
beant omnes  folatia  fecundum  modum  congregationis , 
aut  pofitionem  loci . Si  maior  fuerit  congregatio , Celle- 
rarius excufetur  a coquina,  vel  fi  qui,  vt  diximus,  maio- 
ribus vtilitatibus  occupantur : ceteri  fibi  lub  caritate  inui- 
cem feruiant  . Egreflurus  de  feptimana  fabbato  munditias 
faciat.  Lintea  cum  quibus  fibi  fratres  manus  ac  pedes  ter- 

gunt, 


S.BEN  ED1CT I.  j* 

gunt,  lauet . Pedes  vero  tam  ipfe , qui  egreditur,  quam  ille 
qui  intraturus  eft, omnibus  lauent . Vafa  minifterij  fui  mun- 
da 3c  fana  Cellerario  reconfignet . Qui  Cellerarius  item  in- 
tranti confignet,  vt  fciat  quid  dat, aut  quid  recipit . 

Septimanarij  autem  ante  vnam  horam  refe&ionis  acci- 
piant fuper  ftatutam  annonam  fingulos  biberes,  & panem ; 
vt  hora  refedtionis  fine  murmuratione , & graui  labore  fer- 
uiant  fratribus  fuis  . In  diebus  tamen  folemnibus  vfque  ad 
miflas  fuftineant . Intrantes  autem  & exeuntes  hebdoma- 
darij  in  oratorio,  mox  matutinis  finitis  Dominica  omnium 
genibus  prouoluantur,  poftulantes  pro  fe  orari . Egrediens 
autem  de  feptimana  dicat  hunc  verlum  : Benediflus  es  Domi-  r[.u 
ne  Deus,  qui  adhtuijii  me,  & confolatus  es  me . Quo  didlo  tertio  > 
accepta  benedidtione  egrediens,  fubfcquatur  ingrediens,  & 
dicat : Deus  in  adjutorium  meum  intende.  Domine  ad  adiutiandum  py„/, 
mefefiina . Et  hoc  idem  tertio  repetatur  ab  omnibus,  & ac- 
cepta benedidlione  ingrediatur . 

Cap.  XXXVI.  De  infimis  fratribus . 

INfirmorum  cura  ante  omnia , & fuper  omnia  adhibenda^ 
ert;  vt  ficut  reuera  Chrifto  ,ita  cisferuiatur  i quia  ipfe-> 
dixit:  Infirmus fiti,  &vifitajbs  me . Et:  Quod  fecifiis  vni  de  his  mu, 
minimis  meis , mihi  fecifiis . Sed  & ipfi  infirmi  confiderent  in_. 
honorem  Dei  fibi  feruiri ; & non  fuperfluitate  fua  contri- 
ftent  fratres  fuos  feruientes  fibi . Qui  tamen  patienter  por- 
tandi funts  quia  de  talibus  copiofior  merces  acquiritur. 
Ergo  cura  maxima  fit  Abbati , ne  ahquara  negligentiam.. 
patiantur . Quibus  fratribus  infirmis  fit  cella  luper  fe  depu- 
tata, & feruitor  timens  Deum,  & diligens,  ac  folicitus . 

Balneorum  vfus  infirmis,  quoties  expedit , offeratur . Sa- 
nis autem , & maxime  iuuenibus , tardius  concedatur . Sed 
& carnium  efus  infirmis  omnino  debilibus  pro  reparatione 
concedatur . At  vbi  meliorati  fuerint , a carnibus  more  16- 

lito 


4o  REGELA 

lito  omnes  abftineant  . Curam  autem  maxiraatrt  habeat 
Abbas  ne  a cellcrarijs,  aut  feruitoribus  negligantur  infirmi? 
quia  ad  ipfum  refpicic , quicquid  a difcipulis  delinquitur . 

Cap.  XXXVII.  De  fenibus,  vel  infantibus . 

Licetipfa  natura  humana  trahatur  ad  raifericordiam  itu, 
his  aetatibus,  fenum  videlicet  Scinfantum;  tamen  6c 
Regula:  au&oritas  ei  profpiciat . Confideretur  femper  ia_» 
eis  imbecillitas, & nullatenus  eis  dillridtio Reguhe  teneatur 
in  alimentis : fed  fit  in  eis  pia  confideratio , & praeucniant 
, horas  canonicas . 

Cap.  XXXVIII.  De  hebdomadarii  lettore . 

Msnfis  fratrum  edentium  ledlio  deefle  non  debet:  nec 
fortuito  cafu  qui  arripuerit  codicem,  legere  audeat  ibii 
fed  ledturus  tota  hebdomada,  Dominica  ingrediatur.  Qui 
ingrediens  poftmiflas  & communionem , petat  ab  omni» 
bus  pro  fe  orari,  vt  aucrtat  ab  ipfo  Deus  fpiritum  elationis  . 
Et  dicatur  hic  verfus  in  oratorio  tertio  ab  omnibus , ipfo  ta- 
r/«/,  jo.  men  incipiente  : Domine  labia  mea  aperies,  & os  meum  annun- 
tiabit laudem  tuam . Et  fic  accepta  benedictione , ingrediatur 
ad  legendum : & fumrnurn  fiat  filentium  ad  menfam , vt 
nullius  muflitatio,  vel  vox,  nififolius legentis, ibi  audiatur. 
Quae  vero  neceffariafunt  comedentibus  debibentibus,  fic 
fibi  vicifiim  miniftrent  fratres,  vt  nullus  indigeat  peter^j 
aliquid.  Si  quid  tamen  opus  fuerit,  fonitu  cuiufcumqucj 
figni  potius  petatur,  quam  voce  Nec  praefumat  ibi  aliquis 
de  ipla  leCtione , aut  aliunde  quidquam  requirere , ne  detur 
occafio:  nifi  forte  Prior  voluerit  pro  aedificatione  aliquid 
breuiter  dicere . Frater  autem  hebdomadarius  accipiat  mix- 
tum priulquam  incipiat  legere,  propter  communionem», 
fandtam , & ne  forte  graue  Iit  ei  ieiuniuinfuftinere . Po.ile* 

autem 


S.  BENEDICTI'.  4< 

autem  cum  coquinae  hebdomadarijs,  & feruitoribus  refi- 
ciat . Fratres  autem  non  per  ordinem  legant , aut  cantent: 
fed  qui  aedificent  audientes . 

Cap.  XXXIX.  “De  menfiuv  ciborum— j . 

Svfficere  credimus  ad  refedtionem  quotidianam,  tam  Sex- 
tie , quam  Nonae,  omnibus  menfis  codtaduo  pulmenta- 
ria, propter diuerforuin  infirmitates:  vt forte,  quiexvno 
non  potuerit  edere,  ex  alio  reficiatur  . Ergo  duo  pulmen- 
taria  codta  fratribus  omnibus  fufficiant  » & fi  fuerint  inde_> 
poma,  aut  nafcentia  leguminum,  addatur  & terti  um . Pa- 
nis libra  vnapropenfafufficiat  in  die,  fiuevna  fit  refedtio , 
ftueprandij,  ficcoenae.  Quod  ficoenaturi  lunt,  de  eadem-, 
libra,  tertia  pars  a Cellerario  feniecur,  reddenda  coenaturis  . 
Quod  filabor  forte  fadtus  fuerit  maior , in  arbitrio  & pote- 
ftate  Abbatis  erit,  fi  expediat  aliquid  augere, remota  prae 
omnibus  crapula,  &vt nunquam furripiat  monacho  indi- 
gerie*.  Qiiianibilfic  contrarium  eft omni Chriftiano, quo- 
modo crapula,  ficut  ait  Dominus  nofter : Videte  ne  grauentur 
corda  vejira  in  crapula . Pueris  vero  minori  aetate  non  eadem 
(eruetur  quantitas,fed  rainorquara  maioribus, feruata  in  om- 
nibus parcitate . Carnium  vero  quadrupedum  ab  omnibus 
abfiineatur  comeftio,  praeter  omnino  debiles  & aegrotos . 

Cap.XL.  Demenfura  potus • 

■xrtmfquifque  proprium  habet  donum  ex  Deo  : alius  fic,  alius  vero  Jic, 
V Et  ideo  cum  aliqua  (crupulofitate  a nobis  menluravt- 
dtus  aliorum  conftituitur:  tamen  infirmorum  contuentes 
imbecillitatem , credimus  heminam  vini  per  fingulos  fuffi- 
cere  per  diem  . Quibus  autem  donat  Deus  tolerantiam., 
abftinentiae,  propriam  fe  habituros  mercedem  fciant.  Quod 
fi  aut  loci  necemtM,  vel  labor>  aut  ardor  aeftatis  amplius  po- 

f pofee- 


4* 


R E G V L A 


Eecl. 


pofcerit;  ia  arbitrio  Prioris  confidat : confiderans  ia  omni- 
ous , ne  fiirrepat  fatietas » aut  ebrietas . Licet  legamus,  tri- 
num omnino  monachorum  non  efle  > led  quia  noftris  tem- 
poribus id  monachis  perfuaderi  non  poteft , faltem  vel 
hoc  confentiamus,  vt  non  vfque  ad  fatietatem  bibamus,  fed 
ij-  parcius:  quia  vinunv  apoihtare  facit  etiam  fapientes . Vbi 
autem  necelfitas  loci  expolcit,  vt  nec  fuprafcripta  menfura 
inueniri  poflit,  fed  multo  minus , aut  ex  toto  nihil » benedi- 
cant Deum,  qui  ibi  habitant,  &non  murmurent.  Hoc 
omnino  admonentcs,vt  abfque  murmurationibus  liat. 

* Cap.  XLI.  Quibus  horis  oporteat  rificere fratres  . 

Asandlo  Pafcha  vfque  ad  Pentecoften  ad  Sextam  reficiant 
fratres,  & ad  feram  coenent . A Pentecofte  autem  tota 
sedate , (i  labores  agrorum  non  habent  monachi  , aut  nimie- 
tas sedatis  non  perturbat,  quarta  Scfcxta  feria  ieiunent vf- 
que ad  Nonam  : reliquis  vero  diebus  ad  Sextam  prandeant. 
Quk  prandij  Sexta , fi  opera  in  agris  habuerint , aut  sdtatis 
feruor  nimius  fuerit, continuanda  erit;  & in  Abbatis  lit  pro- 
uidentia.  Etfic omnia  temperet  atque  difponat,  qualiter 
& animae  faluentur,& quod  frciunt  fratres,  abfque  iufta_, 
murmuratione  faciant . Ab  idibus  autem  Septembris, vfque 
ad  caput  quadragefim*  ad  Nonam lemper  reficiant . 
quadragefima  vero  vfque  ad  Pafcha,  ad  vefperam  reficiant .. 
lpfa  tamen  vefpera  fic  agatur , vt  lumine lucernse  non  indi- 
geant reficientes;  fed  luce  adhuc  diei  omnia  confummen- 
tur.  Sed  & omni  tempore,  fiue  coenae , fiue  tefedtionis  ho- 
ra lic  temperetur,  vt  cum  luce  fiant  omnia  „ 

Cap.  XLII.  V t pofi  completorium  nenti  loquatur . 

OMni  tempore  filentio  debent  ftudere  monachi , maxime 
tamen  nocfturnis  horis , Et  ideo  omni  tempore,  !iue_* 

- ieiu- 


S.  BEW  EDICTI.  4* 

ieiunij , Gue  prandij , fi  tempus  fuerit  prandij , raoxvt  furre- 
xcrint  a coena , fedeant  omnes  in  vnum  # & legat  vnus  col- 
lationes vel  vitas  Patrum,  aut  certe  aliud  quod  aedificet  au- 
dientes: non  autem  Heptaticum , aut  Regum;  quia  infir- 
mis intelledtibus  non  erit  vtile  illa  hora  hanc  feripturam-, 
audire  ralijs  vero  horis  legantur.  Si  autem  ieiunij  dies  fue- 
rit, didta  vefpera,  paruo  interuallo  mox  accedant  ad  ledlio* 
nem  collationum  , vt  diximus;  &ledlis  quatuor  aut  quin- 
que folijs,  vel  quantum  hora  permittit , omnibus  in  vnuou 
occurrentibus,  per  hanc  moram  ledlionis . Si  quis  forte  in 
aflignato  fibi  commilfo  fuerit  occupatus, occurrat . Omnes 
ergo  in  vnum  politi  compleant:  & exeuntes  a completo- 
rijs , nulla  fit  licentia  denuo  cuiquam  loqui  aliquid . Qjjod 
fi  inuentus  fuerit  quifquam  prseuaricari  hanc  taciturnita- 
tis regulam,  graui  vindidt*  fubiaceat:  excepto  fi  necefli- 
tas  hofpitumiuperuenerit , aut  forte  Abbas  alicui  aliquid 
iuflerit.  Quod  tamen  & ipfum  cum  fumma  grauitate  8c 
moderatione  honeftillime  nat . 

Gap.  XLI1I.  Dtijs,  qui  ad  opus  Dei , velxtd  menfm 
tarde  occurrunto . 

' « d horam  diuini  officij , mox  vt  auditum  fuerit  lignum  * 
A reli&is  omnibus,  quaelibet  fuerint  in  manibus , fumma 
cum  fefiinatione  curratur:  cum  grauitate  tamen,  vt  non 
fcurrilitas  inueniat  fomitem  . Ergo  nihil  operi  Dei  praepo- 
natur, Quod  fi  quis  in  nodlurnis  vigilijs  poft  gloriam., 
pfdmi  nonageGmi  quarti , quem  propter  hoc  omnino  fub- 
trahendo  & morofe  volumus  dici , occurrerit;  non  fiet  in 
ordine  fuo  in  choro  > fedvltimus  omnium  fiet,  aut  in  loco 
quem  talibus negligentibusfeorfum  conftituerit  Abba' ; vt 
videatur  ab  ipfo,  vel  ab  omnibus,  vfquedum  completo 
opere  Dei , fatisfadlione  publica  poeniteat . Ideo  autem-, 
cos  in  vltim9,  aut  fcorfum  iudicauimus  debere  ftare ; vt  vili 
«u,  f z ab 


44  R E G V t A 

ab  omnibus,  vel  pro  ipfa  verecundia  fua  emendentur . Nam 
fi  foris  oratorio  remaneant , erit  forte  talis , qui  fe  aut  recol- 
locet & dormiat, aut  certe  fedeat  fibi  foris,  vel  fabulis  vacet , 
& detur  occafio  maligno . Sed  ingrediatur  intus ; vt  nec 
totum  perdat,  & de  reliquo  emendetur . Diurnis  autem.» 
horis , qui  ad  opus  Dei , poft  verfum  & gloriam  primi  pfal- 
mi,  qui  poft  verfum  dicitur,  non  occurrerit;  lege  qua  fupra- 
diximus,  in  vltimo  liet, nec pratfumat  fociari  choro pfallen- 
tium, vlque  ad  fatisfadbonem:  nifi  forte  Abbas  licentiam  de- 
derit permi  flione  fua  > ita  tamen, vt  fatisfaciat  reus  ex  boc . 

Ad  menfam  autem , qui  ante  verfum  non  occurrerit,  Yt 
firaul  omnes  dicant  verfum  & orent , & fub  vno  omnes  ac- 
cedant ad  menfam ; qui  per  negiigentiam  fiiam , aut  vitium 
non  occurrerit , vfque  ad  fecundam  vicem  pro  hoc  corri- 
piatur. Si  denuo  non  emendauerit,  non  permittatur  ad 
menfar  communis  participationem ; fed  fequeftratus  a con- 
fortio  omnium  reficiat  Iblus , fublata  ei  portione  fua  de  vr* 
no , vfque  ad  iatisfatfionem  & emendationem . Similiter 
autem  patiatur , qui  etiam  ad  illum  verfum  non  fuerit  pne- 
fens,  qui  poft  cibum  dicitur.  Et  ne  quis  pratfumat  ante  fta- 
tutam  horam , vel  poftea  quidquam  cibi  vel  potus  fumere . 
Sed  Sc  fi  cui  offertur  aliouid  a Priore , & accipere  renuerit  i 
hora,  qua  defiderauerit,  hoc  quod  prius  recufauk,  aut  aliud 
omnino  nih:l  percip;  at, vfque  ad  emendationem  congruam. 

Cap.  XLI V . De  ijs  qui  excommunicantur » quomodo 
fati  fodante . 


Qvi  pro  grauioribtM  culpis  ab  oratorio  & a menfa  ex- 
communicatur, hora  qua  opus  Dei  in  oratorio  cele- 
bratur, ante  iores  oratorijproftratusiaceat,  nihil  dicens, 
nifi  tantum  polito  in  terra  capite  ftratus  pronus  oranitmi-j 
de  oratorio  exeuntium  pedibus  fe  proijciat.  Et  hoc  tamdiu 
faciat,  vfque  dum  Abbas  iudicauent  fatisfadum effe . Qui 

dum 


S.BEN  EDICTI.  4j 

dum  iuflus  ab  Abbate  venerit,  voluatfe  ipGuS  Abbatis  .de- 
inde omnium  veftigijs,  vt  orent  pro  ipfo . Et  tunc  fi  iuHerit 
Abbas,  recipiatur  in  choro , vel  in  ordine , quo  Abbas  de- 
creuerit : itafane,vtpfalmum,&le<5fionera,  vel  aliud  quid 
non  praefumat  in  oratorio  imponere , nifi  iterum  Abbas  iu- 
beat . Et  omnibus  horis,dum  completur  opus  Oei.proijciat 
fe  in  terra  in  loco » in  quo  Itat : & iic  Ia  tishciar , vfque  dum 
ei  iubeat  iterum  Abbas , vt  quiefcat  iam  ab  hac  fatisfadlio- 
ne.  Qui  vero  pro  leuibus  culpis  excommunicantur  tantum 
amenia,  in  oratorio  fatisfaciant  vfque  ad  iufiionem  Abba- 
tis : & tam  diu  hoc  perficiant , vfque  dum  benedicat , & di- 
cat, fufficit . 

Cap.  XLV.  'De  y s >qtii  falluntur  in  oratorio . 

— ' . fi-,  st4 ■ . rtj  / f»^ f *■  P 'I  '-.•'Spa  * -*#* 

Si  quis  dum  pronunciat  pfalmum , refponforium , anti- 
phonam,  velledbonem»  & fefellerit  » nifi  fatisfaflione  . 
ibi  coram  omnibus  humiliatus  fuerit  • maiori  vindidhe  fub- 
iaceatr  quippe  qui  noluit  humilitate  corrigere,  quod  ne- 
gligentia  deliquit . Infantes  autem  pro  tali  culpa  vapulent. 

Cap.  XLVI.  De  ijs,  qui  m alijs  quibuslibet  rebus 
delinquunt _» . 

Si  quis  dum  in  labore  quouis , in  coquina,  in  cellario , in 
minifterio,in  piiirino,inhorto,in  arte  aliqua  dum  labo- 
rat, vel  in  quocumque  loco  aliquid  deliquerit,  autfregerit 
quidpiam  aut  perdiderit,  vel  aliud  quid  exceiferit  vbi  vbi,& 
non  veniens  continuo  ante  Abbatem, vel  congregationem, 
ipfe  vitro  fatisfecerit,&  prodiderit  delidtum  tuum ; dum  per 
alium  cognitum  fuerit , maiori  fubiaceat  emendationi.  Si 
. animae  vero  peccati  caufa  fuerit  latens,  tantum  Abbati , aut 
fpiritalibus  lenioribus  patefaciat , qui  fciant  curare  fua  Se 
aliena  vulnera,  non  detegere  & publicare . 

Cap. 


4<J  R E G V L A 

" Cap.  XLVII.  De  Jignificanda  boraoperirDd.  ' 

I ' * 

T vntianda  hora  operis  Dei  die  no&uque  fit  cura  Abbati» 
W aut  ipfe  nuntiare,  aut  tali  fqlicicobrarri  iniungat  hanc 
curam  > vt  omniahoris  competentibus  compleantur « Pfal- 
mos  autem,  vel  antiphonas  poft  Abbatem  ordine  fuo , qui- 
bus iuflum  fuerit,  imponant.  Cantare  autem  aut  legert-» 
non  prsefumat , nifiqui  poteftipfumoffitium  implere,  vt 
xdificentur  audientes . Quodcum  humilitate, &grauitate , 
& tremore  fiat,  & cui  iufferit  Abbas* 

v.  • «-/i  * Kl  "fry  • 

Cap.  XLYIII.  De  opere  manuum  quotidiano  i 

^Tiofitas  inimica  eft  animx:  & ideo  certis  temporibus 
V/  occupari  debent  fratres  in  labore  manuum  , certis  ite- 
rum horis  in  ledlione  diuina.  ldeoque  hac  difpofitiont-» 
credimus  vtraque  tempora  ordinari ; id  eft,  vt  a Pafcha  vt- 
que  ad  kalendas  Otftobres , mane  exeuntes  a prima  vfque_j 
ad  horam  pene  quartam  laborent,  quod  neceilarium  fuerit. 
Ab  hora  autem  quarta  vfque  ad  horam  quali  fextam  ledio- 
ni  vacent . Poft  fextam  autem  furgentes  a menfa  paufent 
in  ledlis  fnis  ,cum  omnifilentio : aut  forte,  qui  voluerit  le- 
gere, fibi  fic  legat,  vt  alium  non  inquietet:  & agatur  nona 
temperius , mediante  odtaua  hora ; & iterum  quod  facien- 
dum eft,  operentur  vfque  advefperam.  Si  autem  necefli- 
tas  loci, aut  paupertas  exegerit,  vt  ad  fruges  colligendas  per 
fe  occupentur,  non  contriftentur ; quia  tunc  vere  monachi 
funt,  fi labore  manuum  fuarum  viuunt»  ficut&  Patres  no- 
ftri , & Apoftoli : omnia  tamen  menfurate  fiant  propter 
pufillanimes . 

Akalendis  autem  Odtobribus  vfque  ad  caput  quadrage- 
finx , vfque  in  horam  fecundam  plenam , Jedtioni  vacent . 
Hora  fecunda  agatur  Tertia : & vique  ad  nonam  omnes  in_» 
opus  fuum  laborent,  quod  eis  iniungitur . Fadfco  autem.» 
r pri- 


S.  BENEDICTI.  47 

primo  figno  nonse  horae,  difiungant  ab  opere  iinguli,  & fint 
parati,  dum  fecundum  fignum  puttauertt.  Poft  refedtionem 
autem  vacent  ledtionibusfuis  , aut  ptdmis . 

In  quadragefimae  vero  diebus  a mane  vfque  ad  tertiam., 
plenam  ledtioni  vacent : & vfque  ad  decimam  horam  ple- 
nam operentur  quod  eis  iniungitur  . In  quibus  diebus 
quadragefim*  , accipiant  omnes  Gngulos  codices  de  bi- 
bliotheca , quos  per  ordinem  ex  integro  legant . Qui  co- 
dices in  caput  quadragefimas  dandi  funt  . Ante  omnia_» 
fane  deputentur  vnus  aut  duo  leniores  , qui  circumeant 
monafterium  horis,  quibus  vacant  fratres  ledtioni»  & vi- 
deant , ne  forte  inueniatur  frater  accidiofus , qui  vacet  otio 
aut  fabulis , & non  lit  intentus  ledtioni:  &non  folum  libi 
inutilis  Gt , fed  etiam  alios  extollat . Hic  talis  G , quod  ab- 
Gt,  repertus  fuerit,  corripiatur  feraci  & fecundo:  G non_» 
emendauerit,  corredtioni  regulari  fubiaceat taliter,  vt  ce- 
teri timeant.  Neque  frater  ad  fratrem  iungatur  horis  in- 
competentibus.  Dominico  item  die  ledtioni  vacent  om- 
nes i exceptis  his,  qui  varijs  officijs  deputati  funt . Si  quis 
vero  ita  negligens  & deGdiofus  fuerit)  vt  non  velit,  aut  non 
polfit  meditari,  aut  legere j iniungatur  ei  opus,  quod  fa- 
ciat, vt  non  vacet.  Fratribus  infirmis,  aut  delicatis  talis 
opera  aut  ars  iniungatur , vtnecotiofifint»  nec  violentia^ 
laboris  opprimantur,  vt  effugentur:  quorum  imbecillitas 
ab  Abbate  conGderanda.  eft .. 

• • V*  " . . U ■*>  . A . * * . ?V  | * • t N 

4 • 

Cap.  XL1X-  De  QmArAgcfitm  obferuatmt-j .. 

Licet  omni  tempore  vita  monachi  quadragefimse  debeat 
obferuationem  habere,  tamen  quia  paucorum  eft  illa 
virtus. , ideo  fuademus;  illis  diebus  quadcagefimte  omni 
puritate  vitam  fuam  cuftodire  , omnes  pariter  negligen- 
tias  aliorum  temporum  his  diebus  fandtis  diluere..  Quod 
tunc  digne  fit,  fi  ab  omnibus  vitijs  temperemus,  orationi 
. cum 


48  R E G V L A 

cum  fletibus,  leAioni.&compunAioni  cordis,  atque  ab- 
ftinentise  operam  demus.  Ergo  his  diebus  augeamus  nobis 
aliquid  ad  folitum  penfum  fer  u i tutis  noftrx , orationes  pe- 
culiares, ciborum  & potus  abftinentiara  i vt  vnufquifque_j 
fu  per  menluram  Gbi  indiAam  aliquid  propria  voluntate-- 
cum  gaudio  fanAi  Spiritus  offerar  Deos  ideft,  fubcrahat 
corpori  fuo  de  cibo  , de  potu,  de  fomno , de  loquacitate^ , 
de  icurrilitate , &cum  fpiritalis  defiderij  gaudio  fanAum^ 
Pafcha  expediet . Hoc  ipfum  tamen  quod  vnufquifque  of- 
fert. Abbati  fuo  fuggerat,  & cura  eius  fiat  oratione  & vo- 
luntate; quia  quod  fine  permilfione  Patris  fpiritalis  fit,  prae- 
fumptioni  deputabitur  & vanae  gloriae,  non  mercedi . Ergo 
cum  voluntate  Abbatis  omnia  agenda  funt . 

Ca  p . L T)e  fratribus , qui  longe  ab  oratorio  laborant , 
aut  invia  funL-> . 

FRatres , qui  omnino  longe  funt  in  labore.  & non  polfunt 
hora  competenti  occurrere  ad  oratorium,  & Abbas 
hoc  perpendit,  quia  ita  eft,  agant  ibidem  opus  Dei.vbi  ope- 
rantur, cum  tremore  diuino  ne  Aentes  genua . Similiter  qui 
in  itinere  dire  Ai  funt,  non  eos  praetereant  hora:  conllitutae: 
fed,  vt  poffunt,agant  Gbi,  & feruitutis  penfum  non  negligant 
reddere-j . 

C ap.  LI.  De  fratribus,  qui  non  longe  fatis  profeifemtur  * 

FRater , qui  pro  quouis  refponfo  dirigitur , & ea  die  (pera- 
turreuerti  ad  monafterium , non  praefumat  foris  man- 
ducare , etiamfi  omnino  rogetur  a quouis  t nifi  forte.ei  ab 
Abbate  fuo  praecipiatur.  Quod  fi  aliter  fecerit , excom- 
municetur. 


S.  BENEDICTI . 

Cap.  L1I.  De  Oratorio  monajlerij . 


4V 


Opatorium  hoc  fit,  quod  dicitur : nec  ibi  quicquam  aliud 
geratur,  aut  condatur . Expleto  opere  Dei  omnes  cum 
fummo  filentio  exeant,  & agatur  reuerentia  Deo ; vt  frater , 
qui  forte  fibi  peculiariter  vult  orare,  non  impediatur  alte- 
rius improbitate.  Sed  fi  alter  vult  fibi  forte  fecretius  ora- 
re, fimpliciter  intret  & oret : non  in  clamofa  voce , fed  in_» 
lacrimis,  & intentione  cordis  . Ergo  qui  fimile  opus  non 
facit , non  permittatur  expleto  opere  Dei  remorari  in  ora- 
torio, ficut  didhim  eft;  ne  alius  impedimentum  patiatur . 

Cap.  LIII.  De  Hofpitibus  fufcrpimdis . 

OMnes  fuperuenientes  hofpitcs  tanquam  Chriftus  fufci- 
piantur  ,•  quia  ipfe  didtur  us  eft : Hofpes fui , &fnfcepiHis 
me.  Et  omnibus  congruus  honor  exhibeatur,  maxime  fa- 
men  domefticis  fidei,  & peregrinis.  Vt  ergo  nunciatus 
fuerit  hofpes , occurratur  ei  a Priore , vel  a fratribus , cunu, 
omni  officio  caritatis:  & primitus  orent  pariter,  &ficfibi 
fodentur  in  pace:  quod  pacisofculum  non  prius  offera- 
tur, nifi oratione  prsemiffa,  propter  illufiones  diabolicas. 
In  ipfa  autem  falutatione  omnis  exhibeatur  humilitas . Om- 
nibus venientibus,  fiue  difcedentibus  hofpitibus , inclinato 
capite , vel  proftrato  omni  corpore  in  terra , Chriftus  in  eis 
adoretur , qui  & fufcipitur  . 

-•  Sufcepti  autem  hofpites  ducantur  ad  orationem  : & po- 
ftea  fedeat  cum  e«  Prior , aut  cui  iuflerit  ipfe . Legatur  co- 
ram hofpite  lex  diuina , vt  adificetur : & pofthaec  omnis  ei 
exhibeatur  humanitas . leiunium  a Priore  frangatur  pro- 
pter hofpitcm  j nifi  forte  praecipuus  fit  ille  dies  ieiunij , <jui 
non  polfit  violari . Fratres  autem  confuetudines  ietuQio- 
rum  profequantur . Aquam  in  manibus  Abbas  hofpitibus 
det;  pedes  hofpitibus  omnibus  tam  Abbas,  quam  eunda 

g con- 

• \ 

i 


«f* 


Mxt.it. 


• A. 


JO  R E G V L A 

rjal.  4j.  congregatio  lauet:  quibus  lotis,  hunc  verfum  dicant:  Sufce- 
fimus  Deus  mifericordiam  tuam  in  medio  templi  tui . Pauperum-, 
autem  & peregrinorum  maxime  fufceptio  omni  cura  foli- 
cite  exhibeatur  : quia  in  iplls  magis  Chriftus  fufcipitur. 
Nam  diuitum  terror  ipfe  (ibi  exigit  honorem . 

Coquina  Abbatis  & hofpitum  per  fe  (it.  vt  incertis  horis 
fuperuenientes  hofpites , qui  nunquam  defunt  monafterio  , 
non  inquietent  fratres.  In  qua  coquina  ad  annum  ingre- 
diantur  duo  fratres, qui  ipfura  officium  bene  impleant : qui- 
bus, vt  indigent  ,lolatia  adminiftrentur » vc  abfque  murmu- 
ratione feruiant . Et  iterum,  quando  occupationem  mino- 
rem habent,  exeant,  vbi  eis  imperatur,  in  opera.  Et  non 
folum  in  ipfis,  fed  Scin  omnibus  officijs  monallerij  ifta  fit 
confideratio  , vt  quando  indigent,  folatia  accommodentur 
eis  : & iterum  quando  vacant , obediant  imperanti . Item 
& cellam  hofpitum  habeat  aflignatam  frater,  cuius  animam 
timor  Dei  pollideat : vbi  fmt  ledtifternia  fufficienter  , & do- 
mus Dei  a lapientibus  fapienter  adminiflretur.  Hofpitibus 
autem,  cui  non  proripitur,  nullatenus  focietur,  neque  col- 
loquatur : fedfi  obuiauerit , aut  viderit,  falutatis  humiliter, 
vt  didlum  elt , & petita  benediriione , pertranfeat  dicens , 
libi  non  licere  colloqui  cum  holpite . 

Cap.  LIV.  Si  debet  monachus  litteras,  vel  aliquid  fufapere . 

* -rvllatenus  liceat  monacho  nec  a parentibus  fuis , nec  z 

IN  quoquam  hominum, nec  fibi  inuicem  litteras.eulogias, 
vel  quaelibet  munufcula  accipere , aut  dare  fine  praecepto 
Abbatis . Quod  fi  etiam  a parentibus  fuis  ei  quidquam  dire- 
dum  fuerit,non  profumat  fufeipere  illud,  nifi  prius. indica- 
tum fuerit  Abbati : quod  fi  iuflerit  fnfcipi.in  Abbatis  fit  po- 
teftate,  cui  illud  iubeat  dari . Et  non  contriftetur  frater,  cui 
forte  diredtum  fuerat ; vt  non  detur  occafio  diabolo . Qui 
autem  aliter  profumpferit,  difcipfinae  regulari  fubiaceat . 

Cap.  ' 

• ‘’V1Wgdfi 


S.BEN  BDICTI.  ji 

Cap.  LV.  De  Vejharijs  & caldarijs fratrum . 

••rBllimenta  fratribus  fecundam  locorum  qualitatem  vbi 
V habitant,  vel  aerum  temperiem  dentur:  quia  in  frigi- 
dis regionibus  amplius  indigetur;  in  calidis  vero  minus. 
Haec  ergo  confideratio  penes  Abbatem  eft . Nos  autem., 
mediocribus  locis  fufficere  credimus  monachis  per  fingulos 
cucullam,  & tunicam : cucullam  in  hieme  villolam,  in  aefta- 
te  puram,  aut  vetuftam , & fcapulare  propter  opera . Indu- 
menta pedum , pedules  dc  caligas . De  quarum  rerum  om- 
nium colore  aut  groffitudine  non  caulentur  monachi:  led 
quales  inueniri  poflunt  in  prouincia,qua  degunt>aut  quod 
vilius  comparari  poffit . 

Abbas  autem  de  menfura  prouideat,  vt  non  fint  curta  ip- 
fa  veftimenta  vtentibus,fed  menfurata.  Accipientes  noua, 
vetera  fcmperteddant  in  praefenti,  reponenda  in  veftiario  , 
propter  pauperes  . Sufficit  enim  monacho  duas  tunicas  , 
& duas  cucullas  habere  propter  nodes,  & propter  lauartJ 
ipfas  res . Iam  quod  fuperHuum  eft  amputari  debet . Et 
pedules , 6c  quodcumque  eft  vetus  reddant , dum  accipiunt 
nouum . Femoralia  ij,  qui  diriguntur  in  via,  de  veftiario  ac- 
cipiant i qui  reuertentes  lota  ibireftituant . Et  cuculis  & 
tunicae  fint  aliquanto  a folito , quas  habent , modice  melio- 
res 5 quas  exeuntes  in  viam  accipiant  de  veftiario , & reuer- 
tentes reftituant. 

Stramenta  autem  ledorum  fufficiant  matta,  fagum, laena, 
& capitale.  Quae  tamen  leda  frequenter  ab  Abbate  fcru- 
tanda  funta  propter  opus  peculiare,  ne  inueniatur.  Et  fi 
cui  inuentum  fuerit,  quod  ab  Abbate  non  accepit,  gra- 
uiffimae  difciplinae  fubiaceat.  Et  vt  hoc  vitium  peculiare 
radicitus  amputetur,  dentur  ab  Abbate  omnia , quae  fune 
neceffaria  ; id  eft , cuculla,  tunica,  pedules,  caligae,  bracile , 
cultellus , graphium  ,acus>  mappula,  tabula:  vt  omnis  au- 
feratur necerfitatis  excufatio . A quo  tamen  Abbate  fem- 

g » Pcr 


jt  R E G V L A 

per  confideretur  illa  fententia  adtuum  Apoftolorum : £hiia 
dabatur  Jittaulis , prout  cuique  opus  erat . Ita  ergo  & Abbas  con- 
fideret infianitates  indigentium,  Scnon  malam  voluntatem 
inuidentium . In  omnibus  tamen  iudicijs  fuis  Dei  retribu- 
tionem cogitet . 

Cap.  LYL  De  mcufa  Abbatis . 

Mnnfa  Abbatis  cum  hofpitibus  & peregrinis  fit  femper. 

Quotiens  tamen  minus  funt  holpites,  quos  vult  de  fra- 
tribus vocare  in  ipfius  fit  poteftate . Seniores  autem  vnura 
aut  duos  femper  cum  fratribus  dimittendos  procuret  pro* 
pter  difciplinam . 


Cap.  LVII.  De  artificibus  momfterij . 

ARtificesfi  funt  in  monafterio , cum  omni  humilitate  fa- 
ciant ipfas  artes  i fi  permiferit  Abbas  . Quod  fi  ali- 
quis ex  eis  extollitur  pro  fcientia  artis  fuae , eo  quod  vi- 
deatur aliquid  conferre  monafterio ; hic  talis  euellatur  ab 
ipia  arte,  &denuopeream  non  tranfeat,  nifi  forte  humi- 
liato ei  iterum  Abbas  iubeat . Si  quid  vero  ex  operibus  ar- 
tificum venundandum  eft , videant  ipfi,  per  quorum  manus 
tranfigenda  funt,  ne  aliquam  fraudem  monafterio  tacere__> 
pr&fumant.  Memorentur  femper  Anania:  & Saphirae:  ne 
forte  mortem , quam  illi  in  corpore  pertulerunt , hanc  ifti , 
vel  omnes,  qui  aliquam  fraudem  de  rebus  monafterij  fece- 
rint, inanima  patiantur.  In ipfis autem pretijs  non  furri- 
piat  auaritiae  malum ; fed  femper  aliquantulum  vilius  detur, 
quam  abalijs  fecularibus  dari  poteft : vtin  omnibus  glori- 
ficetur Deus. 


S.  BEN  EDICTI. 

Cap.  LV1II.  Dedifciplina  fufcipiendortm  fratrum . 


Nouiter  veniens  quis  ad  conuerfionem , non  ei  facilis  tri- 
buatur ingreflus  » fedficutait  Apoftolus : Probate  Jpi- 
ritus , fi  ex  Deo Junt . Ergo  fi  veniens  perfeuerauerit  pulfans , 

& illatas  fibi  iniurias  & difficultatem  ingreflus,  poftqua- 
tuor  aut  quinque  dies  vifus  fuerit  patienter  portare,  & per- 
fiftere  petitioni  fu* ; annuatur  ei  ingrefTus,  &fit  incella_, 
hofpitum  paucis  diebus . Pofteafit  in  cella  nouitiorum..* 
vbi  meditetur,  & manducet  ,&  dormiat.  Et  fenior  ei  talis 
deputetur,  qui  aptus  fit  ad  lucrandas  animas : qui  fupereutn 
omnino curiofe intendat,  &folicitus  fit,  fi reuera Deum_j 
qu*rit , fi  folicitus  eft  ad  opus  Oei,  ad  obedientiam , ad  op- 
probria . Prodicentur  ei  omnia  dura  & afpera,  per  qux  itur 
ad  Deum . Si  promiferit  de  Habilitatis  fu*  peileuerantia_» , 
poft  duorum  menfium  circulum  legatur  ei  h*c  Regula  per 
ordinem,  dedicatur  ei:  Ecce  lex.fiibqua  militare  vis:  fi 
potes  obferuare , ingredere;  fi  vero  non  potes  .liber  difee- 
de  . Si  adhuc  fieterit,  tunc  ducatur  in  fupradidam  cellam 
nouitiorum , & iterum  probetur  in  omni  patientia  . Et 
pofl  fex  menfium  circuitum  legatur  ei  Regula»  vt  fciatad 
quod  ingreditur  . Et  fi  adhuc  flat,  poli  quatuor  menfes  ite- 
rum relegatur  ei  eadem  Regula.  Et  fi  habita  fecam  delibe- 
ratione promiferit  fe  omnia  cuftodire,  & eunda  fibi  impe- 
rata feruare , tunc  fufeipiatur  in  congregatione , fciens  f»  j 
iam  fub  lege  Regulx  conftitutum : quod  ei  ex  illa  die  non 
liceat  cgrecii  de  monafierio , nec  collum  excutere  defub  iu- 
go  Regulo , quam  fub  tam  raorofa  deliberatione  licuit  aut 
excufare,  aut  fufeipere . 

Sulcipiendus  autem  in  oratorioco-ram  omnibus  promit- 
tat de  iiabilitatefua,  & conuerlione  morum  fuorum,  & 
obedient  a.coram  Deo  & fandis  eius ; vt  fi  aliquando  aliter 
fecerit , abeo  fe  damnandum  fciat,  quem  irridet.  Dcqua_*  » 
promiffione  fua  faciat  petitionem  ad  nomen  Sandorum.,, 

quo- 


J4  R E G V L A 

quorum  reliquiae  ibi  funt,  & Abbatis  praefencis . Quam.» 
petitionem  manu  fua  fcribat,  aut  certe  fi  non  fcit  literas , al- 
ter ab  eo  rogatus  fcribat . Et  ille  nouitius  fignum  faciat , & 
manu  fua  eam  fuper  altare  ponat . Quam  dum  pofuerit , in- 
r/.i  1 8.  cipiat  ipfe  nouitius  mox  hunc  verfum  : $ufc ipe  me  Domine _» 
fecundum  eloquium  tuum , & viuam ; & non  confundas  me  ab  ex-' 
pe  (latione  mea  . Quem  verfum  omnis  congregatio  tertio  re- 
fpondeat,  adiungentes:  Gloria  Patri,  Scc.  Tunc  ille  frater 
nouitius  profternatur  fingulorum  pedibus,  vt  orent  pro  eos 
& iam  ex  illa  die  in  congregatione  reputetur.  Res  fi  quas 
habet,  aut  eroget  prius  pauperibus,  autfatffcafolemniter  do- 
natione , conferat  monafterio , nihil  fibi  referuans  ex  omni- 
bus: quippe  qui  ex  illo  die  nec  proprij  corporis  poteib- 
tem  fe  habiturum  fciat . Mox  ergo  in  oratorio  exuatur  re- 
bus proprijs  , quibus  veflitus  eft , & induatur  rebus  raona- 
fterij . Ula  autem  veftimenta , quibus  exutus  eft , reponan- 
tur in  veftiario  conferuanda;  vtfi  aliquando  fuaden te  dia- 
bolo confenferit , vt  egrediatur  de  monafterio , quod  abfit, 
tunc  exutus  rebus  monafterij  proijciatur  . Illam  tamen  pe- 
titionem , quam  defuper  altare  Abbas  tulit , non  recipiat  » 
fed  in  monafterio  referuetur . 

Cap.  LIX.  De  filiis  nobilium  vel  pauperum , qui  offeruntur . 

0 1 quis  forte  de  nobilibus  offert  filium  fuum  Deo  in  mo- 
O nafterio , fi  ipfe  puer  minori  aetate  eft , parentes  eius  fa- 
ciant petitionem,  quam  fupra  diximus . Et  cum  oblatione 
ipfam  petitionem , & manum  pueri  inuoluaot  in  palla  alta- 
ris, & fic  eum  offerant.  De  rebus  autem  fuis,  autinprae- 
fenti  petitione  promittant  fub  iureiurando  , quia  nunquam 
per  fe,  nunquam  per  fuffedtam  perfonam,  nec  quolibet  mo- 
do ei  aliquando  aliquid  dent , aut  tribuant  occafionem  ha- 
♦ bendi.  Vel  certe  fi  hoc  facere  noluerint  ,&  aliquid  offerre 
volunt  in eleemofynam  monafterio  pro  mercede  fua;  fa- 
ciant 


S.  BENEDICTI.  55 

ciant  ex  rebus,  quas  dare  volunt  monafterio , donationem , 
referuato  (ibi , u ita  voluerint , vfu  frudtuario . Atque  ito 
omnia  obftruantur,  vt  nulla  fufpicio  remaneat  puero,  per 
quam  deceptus  perire  poflit,  quod  abfit  i quod  experimen- 
* to  didicimus . Similiter  autem  & pauperiores  faciant . Qui 
vero  ex  toto  nihil  habent,  (impliciter  petitionem  faciant, 

& cum  oblatione  offerant  filium  fuum  coram  teftibus . 

Cap.  LX.  De facerdotibus , qui  •voluerint  in  monafterio 
habitor  . 

Si  quis  de  ordine  facerdotum  in  monafterio fe  fufcipi  ro- 
gauerit,  non  quidem  ei  citius  aflentiatur . Tamen  (i  om- 
nino perfti terit  in  hac  fupplicatione.fciat  fe  omnem  Regu- 
lae difciplinam  feruaturum.Nec  aliquid  ei  relaxabitur, vt  fit, 
licut  fcriptum  cft : Amice  ad  quid  -venifii  ? Concedatur  ei  ta-ifj/Mtf. 
men  poli  Abbatem  itare , & benedicere,  aut  Midas  tenere, 

(i  tamen  iuiferitei  Abbas  : fin  alias,  nullatenus  aliqua  prae- 
fumat , (ciens  fe  difciplinas  regulari  fubditum,  & magis  hu- 
militatis exempla  omnibus  det.  Et  (i  forte  ordinationis, 
aut  alicuius  rei  caufa  fuerit  in  monaiterio , illum  locum  at- 
tendat , quando  ingreflus  eft  in  monafterium , non  illum., , A 
qui  ei  pro  reuerentia  facerdotij  conceflus  eft . Clericorum 
autem  fi  quis  eodem  defiderio  monafterio  fociari  voluerit, 
loco  mediocri  collocetur . Et  ipfe  tamen  fi  promittit  do» 
obferuatione  Regulae,  vel  propria  Habilitate . 

Cap.  LXI.  De  monachis  peregrinis,  qualiter  fufeipiantur . \ 

Si  quis  monachus  peregrinus  de  longinquis  prouincijs 
fuperuenerit , (i  pro  hofpite  voluerit  habitare  in  mona- 
fterio , & contentus  cft  conluetudine  loci,  quam  inuenerir, 

& non  forte  fuperfiuitate  fua  perturbat  monafterium , fed 
(impliciter  contentus  eft  quod  inueneritifufcipiatur  quanto 

tem- 


**  REGELA' 

tempore  cupit.  Siquafane  rationabiliter,  & cum  humili» 
tate  caritatis  reprehendit , aut  oftendit , tradlet  Abbas  pru- 
denter ; ne  forte  pro  hoc  ipfo  eum  Dominus  direxerit. 
Si  vero  poftea  voluerit  Habilitatem  fuam  firmare , non  re- 
nuatur talis  voluntas ; & maxime,  quia  tempore  hofpita- 
li  tatis  potuit  eius  vita  dignofci . Quod  fi  fupcrfluus , aut  vi- 
tiofus  inuentus  fuerit  tempore  holpitalitatis , non  folum_, 
non  debet  fociari  corpori  monafterij  • verum  etiam  dicatur 
ei  honefte , vt  difcedat , ne  eius  miferia  etiam  alij  vitientur . 
Quod  fi  non  fuerit  talis, qui  mereatur  proijci  i non  lolum  fi 
petierit,  fufcipiatur  congregationi  fociandus ; verum  etiam 
fuadeatur  vtftet:  vt  eius  exemplo  alij  erudiantur : quia  in 
omni  loco  vni  Domino  feruitur,  & vni  regi  militatur. 
Quem  fi  etiam  talem  eflfe  perfpexerit  Abbas,  liceat  eum  in-j 
fuperiori  aliquantulum  conftituere  loco.  Non  folum  au- 
tem monachum  , fed  etiam  de  fuprafcriptis  gradibus  lacer- 
dotum , vel  clericorum  , ftabilire  poteft  Abba*  in  maiori , 
quam  ingreditur  loco  s fi  eius  talem  profpexerit  efle  vitam . 
eaueat  autem  Abbas , ne  aliquando  de  alio  noto  monafte- 
rio  monachum  ad  habitandum  fufcipiat,  fine  confenfu  Ab- 
batis eius , aut  litteris  commendatitijs ; quia  fcriptum  eft : 
Quod  tibi  non  vis  fieri , alteri  ne  feceris . 

Cap.LXII.  De  facerdotibus  monaflery . 

i quis  Abbas  fibi  presbyterum  vel  diaconum  ordinare^* 

O petierit , de  fuis  eligat,  qui  dignus  fit  facerdotio  fungi. 
Ordinatus  autem  eaueat  elationem , aut  fuperbiam  : nec 
quidquam  praefumat,  nifi  quod  ei  ab  Abbate  praecipitur,- 
Iciens  fe  multo  magis  difciplinae  regulari  fubditum  : nec 
occafione  facerdotij  obliuifcatur  Regulae  obedientiam  , & 
difciplinam,-  fed  magis  ac  magis  in  Deum  proficiat.  Lo- 
cum vero  illum  femper  attendat , quo  ingreffiis  ell  mona- 
fterio,  prxter  officium  altaris : & fi  forte  eledtio  congre- 
gatio- 


S.BEH  E&1CTI.  y-p 


gationis,  & voluntas  Abbatis,  pro  vitae  merito  cum  pro- 
mouere  voluerit . Qui  tamen  Regulam  a Decanis  vel  Prae- 
pofitis  conlfitutnm  fibi  ieruandam  fciat ; quod  (I  aliter  pras- 
lumpferit,  non  vt  facerdos , fed  vt  rebellis  iudicetur . Et  l'x~ 
pe  admonitus,  fi  non  correxerit,  etiam  Epilcopus  adhibea- 
tur in  teftimonium.  Quod  fi  nec  fic  emendauerit,  clare- 
fcentibus  culpis  proijciatur  de  monailerio  : fi  tamen  talis 
fuerit  eius  contumacia,  vtfubdi  aut  obedire  Regulae  nolit . 

Cap.  LX1II.  De  ordine  congregationis  . - • ' 

ORdines  fuos  in  monailerio  ita  conferuent , vt  conuerfio- 
nistempus,  & vitae  meritum  difcernic,  vtque  Abbas 
conftituerit.  Qui  Abbas  non  conturbet  gregem  fibi  com- 
tnilTum  , nec  quali  libera  vtens  poteftate  iniulle  dilponat 
aliquid;  fed  cogitet  femper,  quia  de  omnibus  iudicijs  & 
operibus  litis  redditurus  ell  Deo  rationem . Ergo  fecundum 
ordines,  quos  conllituerit,  vel  quos  habuerint  ipfi  fratres,, 
fic accedantad  pacem,  ad  communionem,  ad  pfalmum_, 
imponendum,  in  choro  liandum  . Et  in  omnibus  omnino 
locis  aetas  non  difcernat  ordines,  nec  praeiudicet;  quia  Sa-  i.r,,.7. 
muel&  Daniel  pueri  presbyteros  iudicauerunt . Ergo  ex-  n*».  ij. 
ceptis , quos , vt  diximus,  altiori  confilio  Abbas  praetulerit , 
vel  degradauerit certis  ex  caufis , reliqui  omnes  , vt  conuer- 
tuntur , ita  fint : vt  verbi  gratia,  qui  fecunda  diei  hora  ve- 
nerit in  monailerio,  iuniorem  fe  nouerit  illo  elle,  qui  prima 
hora  diei  venit, cuiuslibet  aetatis,  aut  dignitatis  fit . 

Pueris  vero  per  omnia  ab  omnibus  di/ciplina  teneatur. 
Iuniores  igitur  priores  fuos  honorent;  priores  minores  fuos 
diligant . In  ipla  autem  appellatione  nominum  nulli  liceat 
alium  puro  appellare  nomine  ; fed  priores, iuniores  fuos 
fratres  nominent  : iuniores  autem  priores  fuos  Nonnqs 
vocent ; quod  intelligitur  paterna  reucrentia  . Abbas  au- 
tem, quia  vices  Chriiti creditur  agere.  Domnus  & Abbas 

h v oce- 


ii’ 


jg  K E G V L A 

vocetur:  non  Cua  aflumptione , fed  honore  & amore  Chri- 

fti.  Ipfe  autem  cogitet,  Scficfe  exhibeat,  vt  dignus  fit  tali 
honore . Vbicumque autem  fibiobuiant  fratres,  iunior  a 
priore  benedictionem  petat.  Tranfeunte  maiore,  minor 
furgat , & det  ei  locum  fedendi ; nec  praefumat  iunior  con-  . 
federe,  nifi  ei  praecipiat  fenior  fuus : vt  fiat,  quod  fcriptunu. 

R,w.  u.  Hortor  i mulcem  trtnenientea . Pueri  parui,  vel  adolefcen- 

tes  in  Oratorio , vel  ad  menfam  cum  dilciplina  ordines  fuo* 
confequantur  : foris  autem,  vel  vbi  vbi  cultodiam  habeant 
& difciplinam,  vfque  dum  ad  intelligibilem  aetatem  per- 
ueniant. 

Cap.  LXIV.  Dt  ordinando  Abbatt-j  - 

t m Abbatis  ordinatione  illa  feraper  confideretur  ratio , vt 
1 hic  conftituatur,  quem  fibi  omnis  concors  congregatio, 
fecundum  timorem  Der,  fiue etiam  pars , quamuis  paruju 
congregationis,  fanioriconfilio elegerit.  Vitaeautem  me- 
rito > & fapienti»  doClrina  eligatur,  qui  ordinandus  elU 
etiamfi  vltimus  fuerit  in  ordine  congregationis.  Quod  fi 
etiam  omnis  congregatio  vitijs  fuis  (quod  quidem  abfit) 
confentientem  perfonam  pari  cooftlio  elegerit , & vitia  ipla 
aliquatenus  in  notitiam  Epifcopi , ad  cuius  dioecefim  perti- 
net locus  ipfe,  vel  Abbatibus,  aut  Chriftianis  vicinis  clarue- 
rint; prohibeant  prauorum  praeualere  confenfum,  & do- 
mui Dei  dignum  conftituant  difpenlatorem  .*  fcientes  pro 
hoc  fe  recepturos  mercedem  bonam  ■ fi  illud  calle , & zelo» 
Dei  faciant  ; ficut  idiuerfo  peccatum  incurfuros.fi  ne* 

gligant.  . T _ 

Ordinatus  autem  Abbas  cogitet  femper  quale  onus  fu- 
fcepit , & cui  redditurus  eft  rationem  villicationis  fuae : 
fciatque  fibi  oportere  prodefle  magis  . quam  pr*efle_j. 
Oportet  ergo  eum  elTe  doCtum  lege  diuina;  vt  friat  & fit 
vade  proferat  noua  & vetera : callum , fobrium.  mifericor- 
r dem* 


S.  BENEDICTI.  59 

<lem,  & fcmper  fuperexaltet  mifericordiam  iudicio,  vt  idem 
iple  conlequatur . Oderit  vitia*  diligat  fratres . In  ipfa  Au- 
tem correptione  prudenter  agat, & ne  quid  nimis  ; ne  dum 
nimis  eradere  cupit  xruginem,  frangatur  vas : l uam  que  fra- 
gilitatem femper  fufpedtus  fit,  memineritque  calamum-. 
qualFatum  non  conterendum  . In  quibus  non  dicimus , vt 
permittat  nutriri  vitia;  fed  prudenter,  & cum  caritate  ea-» 
amputet , vt  viderit  cuique  expedire , ficut  iam  diximus  i & 
itudeat  plus  amari,  quam  timeri.  Non  fit  turbulentus  & 
anxius;  non  fit  nimius  dcobltinatus;  non  fit  zelotypus,  & 
nimis  fufpiciofus : quia  nunquam  requiefcet.  Inipfisim- 
perijs  fuis  fit  prouidus  & confideratus  : fiue  fecundum- 
Deum  ,fiue fecundum  feculum  fint.  Opera  quae  iniungit  , 
<difcernat,& temperet, cogitans difcretionem  S.  Jacob  di- 
' centis  ; Si  grega  meos  plue  in  ambulando  fecero  laborare,  morientur  c#*.  jj. 
cuncti  vna  Aie.  Haec  ergo  aliaque  tefiimonia  difcretionis 
matris  virtutum  fumens,  fic  omnia  temperet,  vt  fit,  quod  & 
fortes  cupiam,  & infirmi  non  refugiant.  Et  praecipue  vt 
pr^fentem  Regulam  in  omnibus  conferuet : vt  dum  bene 
miniftrauerit,  audiat  a Domino.quod  femus  bonus,qui  ero- 
gauit  triticum  conferuis  fuis  in  tempore  fuo:  Arnen  dico  vo - 
bity  ait,  jup er  omnia  bonafua  confiituet  eum . 

Gap.  LXY.  DeTrcfofito  morttJUrjj . 

SjF.pius  quidem  contingit,  vt  per  ordinationem  Praepofiti 
icandaia  grauia  in  monafierijs  oriantur,  dum  fint  aliqui 
maligno fpiritu  fuperbix  inflati,  qui  adHmantes  fe  fecundos 
elfe  Abbates,  a (Tumentes  fibi  tyrannidem,  fcandala  nutriunt, 

& dillenfiones  in  congregatione  faciunt;  & maxime  in  illis 
locis,  vbi  ab  eodem  facerdote,  vel  ab  eifdem  Abbatibus,  qui 
Abbatem  01  dinant , ab  ipfis etiam  & Prjepofitus  ordinatur. 

Quod  quam  fit  abfurdum  facile  aduertitur;  quia  ab  ipfo 
initio  ordinationis, materia  ei  datur  fuperbiendi , dum  ei 

h 2 fug- 


do  K E G V L A 

*fuggeritnr  a cogitationibus  fuis , exutum  eum  efle  apotefta- 
'te  Abbatis  fui,  quia  ab ipfis  eft  ordinatus,  a quibus  & Ab- 
bas. Hinc fufeitanturinuidise , rixae, detradtiones , aemula- 
tiones, diffenfiones , exordinationes . Et  dum  contraria  fibi 
inuicem  Abbas  Praepofitusque  fentiunt , &ipforum  necefle 
eft  fub  hac  diflenfione  animas  periclitari : & ij , qui  fub  ipfis 
funt,  dum  adulantur  partibus, eunt  in  perditionem  , Cuius 
periculi  malum, illos  refpicit  in  capice,  qui  talibus  in  ordina- 
tione fe  fecerunt  audlores  . 

J'  Ideoque  nos  praeuidemus  expedire  propter  pacis  carita- 
tisque cuftodiam,  in  Abbatis  pendere  arbitrio  ordinatio- 
nem monafterij  fui . Et , fi  poteft  fieri , per  Decanos  ordine- 
tur, vt  antea  difpofuimus , omnis  vtilitas  monafterij,  prout 
Abbas  difpofuerit;  vt  dum  pluribus  committitur,  vnus  non 
fuperbiat.  Quod  fi  aut  locus  expetit , aut  congregatio  pe- 
tierit rationabiliter  cum  humilitate,  & Abbas  iudicauerit 
expedire  , quemcumque  elegerit  Abbas  cum  confilio  fra- 
trum timentium  Deum,  ordinet  ipfe  fibi  Praepofitum . Qui 
tamen  Pra?pofitus  illa  agat  cum  reuerentia,  qua;  ab  Abbate 
fuo  ei  iniundta  fuerint,  nihil  contra  Abbatis  voluntatem», 
aut  ordinationem  faciens;  quia  quantum  pratlatus  eft  ce- 
teris, tantum  eum  oportet  folicitius  obleruare  praecepta  Re- 
gulae . QuiPraepofitus  , fi  repertus  fuerit  vitiofus , aut  ela- 
tione deceptus  luperbire;  aut  contemptor  fanftae  Regula; 
fuerit  comprobatus;  admoneatur  verbis  vfque  quater  : fi 
'non  emendauerit , adhibeatur  ei  correptio  difciplinat  regu- 
Jaris . Quod  fi  neque  fic  correxerit,  tunc  deijciatur  de  or- 
dine Praepofiturae ; & alius,  qui  dignus  eft , in  loco  eius  fub- 
rogetur . Quod  fi  & poftea  in  congregatione  quietus  & 
obediens  non  fuerit , etiam  de  monaiterio  expellatur . Co- 
gitet tamen  Abbas , fede  omnibus  iudicijs  luis  Deo  reddi- 
turum rationem  •>  ne  forte  inuidiae  aut  zeli  flamma  vrat 
animam-, . 


s:b en  edicti.  ci 

Cap.  LXVI.  De  Ofliario  monafleri). 

• i 'd'  portam  monafterij  ponatur  fenCx  fapiens  , qui  fciat 
A accipere  refponfum , & reddere  : & cuius  .maturitas 
eum  non  (inat  vagari . Qui  portarius  cellain  debet  habere 
iuxta  portam  , vt  venientes  lemperpratfentem  inueniant,a 
quo  refponfum  accipiant.  Et  mox  vt  aliquis  pulfauerit, 
aut  pauper  clamauerit  * Deo  gratias  i refpondeat,  aut  Bene- 
dicat; & cum  omni  manfuetudine  timoris  Dei  reddat  re- 
fponfum feftinanter  cum  feruore  caritatis . Qui  portarius, 
fi  indiget  folatio , iuniorem  fratrem  accipiat . Monafterium 
autem,  fi  fieri  poteft,  ita  debet  conftrui,  vt  omnia  neceflaria; 
ideft,  aqua,  molendinum , hortus,  piftrinum  , vel  artes  di- 
uerfie  intra  monafterium  exerceantur : vt  non  fit  neceffitas 
monachis  vagandi  foras ; quia  omnino  non  expedit  anima- 
bus  eorum  . Hanc  autem  Regulam  fxpius  volumus  in  eoo- 
gregatione  legi,  ne  quis  fratrum  de  ignorantia  fe  excufet . 

Cap.  LXVII.  De  f -utribus  invia  direttis . 

Dirigendi  fratres  in  via  omnium  fratrum  vel  Abbatis  ora- 
tioni fe  commendent : & femper  ad  orationem  viti— 
mam  operis  Dei  commemoratio  omnium  abfentium  fiat. 
Reuertentes  aurem  de  via  fratres,  ipfo  die  quo  redeunt , per 
omnes  canonicas  horas , dum  expletur  opus  Dei , proftrati 
folo  oratorij , ab  omnibus  petant  orationem  propter  excef* 
fus ; ne  quid  forte  fubripuerit  in  viavifus,  aut  auditus  malas 
rei,  autotiofifermonis.  Necpraefumat  quifquamalijs  re- 
ferre qua;cu  m que  foris  monalierium  viderit,  aut  audierit! 
quia  plurima  deftrudtio  eft.  Quod  fi  quis  prasfumpferit; 
vindiCbe  regulari  fubiaceat . Similiter  & qui  pratfumpferit 
clauftra  monailerij  egredi.vel  quocunque  ire,  velquidpiam, 
quamuis  paruum,(ine  A bbatis  iuflione  facere . 


• ■ 


Cap. 


R E C V L A 

'Cap.  LX  VIIL  Si  fratri  impoflibUia  mundantur. 

Si  cuifratri  aliqua  forte  grauia  aut  impoflibilia  injungun- 
tur , fufcipiat  quidem  iubentis  imperium  cum  omni 
manfuetudine  & obedientia . Quod  fi  omnino  virium  Tua- 
rum menfuram  viderit  pondus  excedere , impoflibilitatis 
fuse  caufas  ei, qui  fibi  praeeft,  patienter  & opportune  lugge- 
rat.non  fuperbiendo,  aut  reiifienJo,  vel  contradicendo . 
Quod  fi  poli  fuggellionem  Tuam  in  Tua  fententia  Prioris  im- 
perium periurauerit  .fciat  iunior  ita  fibi  expedire,  & ex  ca- 
ritate confidens  de  adiutorio  Dei  obediat. 


Cap.  LXIX.  Vt  in  monafierio  non  prafumat  alter  aliim 
defindere-» . 

PRsecauendum  eft  , ne  quauis  occafione  praefumat  alter 
alium  defendere  monachum  in  monafierio , aut  quafi 
tueri;  etiamfiqualibetconlanguinitatis  propinquitate  iun- 
gantur  . Nec  quolibet  modo  id  a monachis  prsefumatur  : 
quia  exinde  grauiflima  occafio  fcandaiorum  oriri  potefi. 
Quod  fi  quis  luee  tranlgrefifus  fuerit,  acrius  coerceatur . 

Cap.  LXX.  Vt  non prafwnat  quia  quam  alium  cadere , 
aut  excommunicare _» . 


V 


T vitetur  ia  monafierio  omnis  prajfumptionis  occafio  , 
conltiruimus,  vt  nulli  liceat  quemquam  fratrum  Tuo- 
rum excommunicare  aut  caedere,  nifi  cui  potefias  ab  Ab- 
bate data  fuerit.  Peccantes  autem  coram  omnibus  arguan- 
tur, vt  ceteri  metum  habeant.  Infantibus  vero  vique  ad 
quintumdecimum  annum  seratis  difciplinse  diligentia  adhi- 
beatur , & culi  odia  fit  ab  omnibus . Sed  & hoc  cum  omni 
menfura  & ratione.  Nam  in  fortiori  setate,  qui  pra-linn- 
pferit  aliquatenus  fineprsecepto  Abbatis,  vel  in  ipfis  infan- 
tibus 


S.  BENEDICTI.  6 j 

tibusfinedifcretione  exarferit,  difciplinas  Regulari  fubia- 
ceat  i quia  fcriptum  eft  : Quodtibi  non  vis fieri, aUj  nt  feceris  , 

Cap.  LXXI.  Vt  obedentes  ftnt fibi  inuicem  fratres . 

OBedienti*  bonum  non  folum  Abbati  exhibendum  eft 
ab  omnibus,  fed  etiam  libi  inuicem  ita  obediantfira- 
tres  ? Icientes  per  hanc  obedientiae  viam  fe  ituros  ad  Deum. 
Prarmifio  ergo  Abbatis , aut  Prxpofitorum , qui  ab  eo  con- 
fli tuuntur,  imperio, cui  non  permittimuspriuata  imperia-, 
praeponi,  de  cetero  omnes  iuniores  Prioribus  fuis  omni  ca- 
ritate & (olicitudi ne  obediant.  Quodfiquis  contentiofus 
repemur , corripiatur.  Si  quisautem  frater  pro  quauis  mi- 
nima caufa  ab  Abbate,  vela  quocumque  Priore  iuo  corri- 
pitur quolibet  modo , vel  (i  leuiterfenferit  animum  Prio- 
ris cuiufcumque  contra  fe  iratum  vel  commotum,  quamuis 
modice,mox  fine  moratamdiu  proftratusin  terra  ante  pe- 
des eiusiaceatfatisfaciens , vfquedum  benedi<5tione  fanetur 
illa  commotio  ► Quod  fi  quis  contempferit  facere , aut  cor- 
porali vindidaefubiaceati  aut  fi  contumax  fuerit , de  raona- 
fterio  expellatur . 

Cap.  LXXII.  Tfe  zelo  bono  quem  debent  monachi 
haberem . 

Sicut  eft  zelus  amaritudinis  malus,  qui  feparataDeo,  & 
ducit  ad  infernum  i ita  eft  zelus  bonus,  qui  feparat  a vi- 
tijs,  & ducit  ad  Deum  5c  ad  vitam  aeternam  . Hunc  ergo 
zelum  feruentiffimo  amore  exerceant  monachi:  id  eft,  vt 
honore  fe  inuicem  pneueniant , infirmitates  fuas,  fiue  cor- 
porum fiue- morum , patientiflime  tolerent:  obedientiaou. 
iibicertatim impendant-  Nullus  quod  fibi  vtile  iudicatfe- 
quatur.fed  quod  magis  alij  5 caritatem  fraternitatis  cafto  im- 
pendant amore  » Deum  timeant  v Abbatem  fuum  fincera  8c 

humi- 


6 4 R E G V L A 

humili  caritate  diligant  »•  Chrifto  omnino  nihil  proponant  t 
qui  nos  pariter  ad  vitam  asternam  perducat . 

Cap.  LXXIH.  Deo  eo , quod  non  omnis  infiitu  obferuatjo  inj 
hae  fit  Regula  conJUtuta—* . 

.•  I t i 1 ‘ ' ' • i ! ‘ ‘ > * ' V . 

R Egulam  autem  hanc  defcripfimus , vt  eam  obferuantes  ih 
monallerijs aliquatenus,  vel  honellacem  morum,  aut 
initium  conuerfationis  nos  demonllremus  habere.  Cete- 
rum ad  perfedlionera.conyerlationis  qui  ieftinant,  funtdo- 
dtrinas  fandiorum  Patrum, quarum  obleruatio  perducit  ho- 
minem ad  celfitudinem  petfedlionis . Quas  enim  pagina», , 
aut  quis  fermo  diurna;  audloritatis  veteris  ac  noui  teftamen-: 
tinon  eft  redtillima  norma  vita;  humanae?  Aut  quis  liber 
fandiorum  catholicorum  Patrum  hoc  non  refonat,  vt  re- 
dlo  curfu  perueniamus  ad  creatorem  nollrum?  Necnon_j 
& Collationes  Patrum , Sc  inftituta  , & vita  eorum , fed  5c 
Regula  landti  Patris  noftri  Bafilij , quid  aliud  funt,  nili  bene 
viuentium  & obedientium  monachorum  exempla,  & in- 
ftrumenta  virtutum  ? Nobis  autem  defidiofis , & male  vi- 
uentibus, atque  negligentibus  rubor  confufionis  eft.  Quif- 
quis  ergo  ad  patriam  casleftem  feftinas , hanc  minimam  in- 
choationis Regulam -defcriptam  adiuuante  Chrifto  perfice ; 
& tunc  demum  ad  maiora , qua;  fupra  commemorauimus , 
dodtrinas  virtutumque  culmina,  Deo  protegente,  perue- 
nies . Facientibus  h«c  regna  patebunt  astcrpa . Arnen-» - 

EXPLICIT  RECVLA  S.  BENEDICTI  ABBATIS. 


t- ; > £ 


INCIPIT 


CONSENSORIA 

monachorvm. 

•*W-  y <®P  : '•/  'i 


CAPVT  P R I M V M . 

'OMMVNI  definitione  decreuimus  apud 
► nos , quod  nunquam  poftmodum  ab  vllo 
poterit  infringi . 

Refidentibus  nobis  in  monafterio  in  nomi-  t . 
ne  domini  noftri  Iefu  Chrifti  omnibus  pla- 
cuit, fecundum  Apoftolicam  traditionem , 
vnum  fentire,  & communiter  pomdere  ; ficutfcriptum  eft  : 
Vnumfentientes  in  Domino.  Et  nemo  quicquam  proprium  ven-  ab- i 
dicet:  fed  ficut  fcriptum  eft  in  adibus  Apoftolorum:  Haben-  ihd. 
res  omnia  communia , & nemo  quicquam  ficum  effe  dicebat . quod  8c 
n*bis  fcriptum  eft.  In  Domino  ergo  iureobferuationis  & 
legis  nos  teneamus , & in  eo  vfque  in  finem  permaneamus  : 
quoniam  fcriptum  eft  : £hti  fermanfirit  vfque  in  finem , hic  uri. 
faluus  eriLj. 


i*. 


II.  Si  quis  autem  venire  defiderat  ad  congregationem., 
•fratrum , qui  in  vnum  efle  videntur,  non  ignorans  Euange- 
lijdidtum,  quo  dixit:  Vendat  omnia fna,  eroget  egenis  & paupe- 
ribus.  Et  iterum:  Abneger femetipfiim  fibi,  &toliat  emeem  fiuam,  Lut.9. 
&fequatur  Chrifium . Et  ne  tradet  in  corde  fuo  de  vidu,  aut 
Veftimento  , & ceteris, qu» neceffaria  fu nt  corpori  s ipfo 

i Do- 


f 


U CON  S ENSORIA 

t 

uttt.6.  Domino  in  Euangelio  praemonente  & dicente  : Nolite  co- 
gitare dicentes ; quid  edetis , aut  quid  vefhemini  ? hac  enim  gentes 
* cogitant  , Scit  enim  pater  vejler  , quia  hortim  omnium  indigetis. 

Queritt  regnum  Dei  & iuflitiam  eius , & hac  omnia  apponentur 
xtobis. 

III.  Veruntamen  antequam  ftatuat efle  in  monafterio, pro- 
bet propofitum  fratrum  atque  exemplum  , & ipfe  probetur 
in  omni  conuerfationc  ab  illo , qui  Prior  eft,  & ceteris  con- 
fentien  tibiis : propter  illud  quod  propheta  docet  & admo- 

< net,  dicens:  Amicum  noli  cito  comprobare. 

IV.  Sed  fi  contigerit  vt  aliquis  ex  qualibet  caufa  neceffi- 
tatis  a monafterio  fuerit  abftradtus,ne  vel  mente  concipiat , 
fecum  aliquid  ferre  dc  his  omnibus , quse  in  monafterio  fue- 
rint: fiue  etiam  quae  fecum  aliquando  attulerat  f fiue  ea_, 

trt.  i}.  9uae  cum  f'  atr  ibus  acquifierit : quia  fcriptum  eft : Vir  mu- 
tabilis in  lingua  incidet  in  mala . Et  iterum , vt  nullum  omnino 
de  fratribus  fecum  prouocet:  ne  magis  deftrudtor  quam_» 
. aedificator  monaflerij  iudicetur  ; propter  illud  quod  feri- 

wut.it,  ptumeft:  £ui  non  ejl  mecum , contra  me  eft : & qui  mecum  nou^t 
congregat,  difpergit.  Et  quicunque  prouocatus  ab  aliquo  de 
monalterio  voluerit  abfcedere,  aut  redarguat  prouocan- 
tem,  aut  indicet  Abbati;  cuivtiquedehisquaein  commu- 
v ’ ne  decreuirnus  nihil  eft  fubtrahendum  : quia  feriptumeft: 

E ai  6.  Pacifici  fiut  tibi  multii  fed  vnus  ex  miU  e Jit  tibi  confilianus . 

V.  Iugiter  haec  quas  fcriptafunt,cum  fumma  diligentia», 
obferuanda  funt  ab  Abbate  vfque  ad  omnes  fratres . Aut  fi 

Suis  ab  aliquo  dodtrinam  audierit , praeterquam  in  mona- 
erio  confecutus  eft  ab  eo,  cui fe  credidit,  hanc  aut  non  fu- 
fcipiat,  aut  eam  non  fubtrahat  dodtori : quia  fcriptum  eft : 
Omne  quod  manifejlatur  lux  eft . Si  enim  bona  fuerint,  collau- 
dandafunt » fi  vero  praua,  reprobanda . 


A 


MONACHO R y M • 6 7 

VI.  De  his  autem  fratribus , qui  in  vnitate  confiftunt  , fi 
quis  fubito  aduerfus  alterum  altercatus  fuerit , femel , fed 
fecundum  Euangelium, ei  liceat  exorare.  Si  autem  noluerit 
fe  emendare,  ille  cui  iniuria  irrogata  eft,  cum  poft  primam-, 
vel  fecundam  correptionem  non  reuocauerit  contuma- 
cem , denunciet  & illud  Abbati : ne  per  taciturnitatem  & 
ille  & frater  fuuspericlitentur  i ficut  propheta  ait:  Qui  oc- 
atltat  hunicitiam , injlruit  dolum . 

VII.  Si  vero , vt fieri folet,  incurfio  repentina  fuperuene- 
rit  aut  hoftilitas » vt  impoflibile  fit  fratribus  in  vnum  fugam 
petere  , propter  infedtationem  inimicorum»&  poltmodum 
Deo  fauerte  euaierint  • & potuerint  peruenire,  vbi  Abba- 
tem efle  cognouerict,  velutfilijad  patrem  feftinare  debe- 
bunt . Nec  vllo  modo  poterunt  feparari , quos  diuina  cari- 
tas fociauit:  quia  cautum  eft : PerfeSi*  dileclio  foras  mittit 
timorem— 3 . 

VIII.  Si  quis  autem , quod  fuperius  diximus , caufanecef- 
fitatls  detineat  id,  quoda  monafterio  fecum  portauerit , ne- 
cefle  habebit  vbi  Abbas  fuuseft,  illud  perterre:  quia  non 
poterit  proprie  retineretjuod  per  padtum  ad  omnes  perti- 
net, & Deo  vtiqueeftconfecratum  . Sed  fi  cogitauerit  de 
his  aliquid  retinere,  contradidtor  Apoftoli  efle  videtur , qui 

ait  : Themin:  quicquam  dtbeatistniji  vt  inuicem  vos  diligatis « * !• 

VIII.  Omniaergo  quse  in  ifto libro  continentur,  omnes 
fratres  obferuent,  atque  fubfcribant,  quia  vnum  in  Domino 
efle  defiderant.  Verum  propter  illos  ifta  funt  cauta,  qui  in 
omnibus  ftabiles  efle  nolcuntur . 


FINIT  CONSINSORIA  MONACHORVM  . 


LECTORI. 


Consensoriae  monachorum  , quam  facra  antiquitatis  manoo- 
m ha  flentis  pro  Regula  S.  Angufhni  -venditarunt,  aliud  veteris  Re- 
gula fragmentum  fiibiungo , quod  itidem  fub  Augufliniano  nomirtr  » 
delitefcit,  a quo  dofhjfnni  grauiffimique  -viri  iure  merito  id  iampri- 
dem  abiudicarunt . Nam  AugufEnim  nonnifi  vnatn  Regtdam,eam- 
que  virginibus  fcripjijfe certum  ell.quam  nos  infra  fuo  loco  exhibe- 
mus. T ertiam  vero  illam,  de  Vita  eremitica  ad  for  orem , longius  ab 
Auguflm  <euo  Jliloque  abefie  res  ipfa  indicat  ,&  nos  B.  Aelredi  Rie- 
uallenfrs  in  Anglia  Abbatis  effe  certo  farnus  : qui  circa  annum  Chrifti 
M.C.L . vixit . Forsfuat , vt  huius  quoque  fragmenti  auclor  vel 
aras  certioribus  indicijsinnotefcatL» . 




'u  t ’ 105  c : i i{ 

ua;  ovtl  ai  ‘dui^e  4 y t*?* 
aiuin  taiu~j  Mui'.  -Aiv:W 


i S&3493M44&5X'  a. 


A I 

SE- 


SEQVITVR  ALIA  REGVLA 

INCERTI  AVCTORIS. 

<•0+ 

CAPVT  PRIMVM. 

ANte  omnia,  fratres  cariffimi,  diligatur  Deus ; deinde  pro- 
ximus: quia  ifta  praecepta  principaliter  nobis  lunt  da- 
ta . Qualiter  autem  oporteat  nos  orare  vel  pfallere , defcri- 
bimus  : id  eft,  in  matutinis  dicantur  pfalmi  iii,i.xii,yi>8c 
lxxxvi  1 1,  cum  debitis  antiphonis,  verfibus  & relponforijs  . 
Ad  primam  & tertiam  dicantur  fui  pfalmi,  antiphonae  duae , 
ledliones  duae . Simili  modo  ad  fextam  & nonam  dicantur 
fui  pfalmi , cum  debitis  refponforijs  & antiphonis . Hoc 
idem  in  vefperis  & completorio  feruetur . Ad  lucernarium 
autem  pfalmus  vnus,  refponforium  vnum  , antiphonae  tres , 
icdtiones  tres . Et  tempore  opportuno  polt  lucernarium-,, 
omnibus  fedentibus , legantur  ledliones . Nodtumae  autem 
orationes  menfe  Nouembri,  Decembri,  Ianuario  & Februa- 
rio , antiphonae  duodecim , pfalmi  fex , ledtiones  tres : Mar- 
tio , Aprili , Septembri,  Odtobri , antiphonae  decem , pfalmi 
quinque,  ledtiones  tres : Maio,  Iunio,  Iulio  & Auguito  , an- 
tiphonae odto,  pfalmi  quatuor,  ledtiones  duae . 

II.  Operentur  a mane  vfque  fextam,  &a  fexta  vfque  ad 
nonam  vacent  ledtionr : & ad  nonam  reddent  codices . Et 
poftquam  refecerint , fiue  io  horto  , fiue  vbicunque  necelTe 
fuerit , faciant  opus  vfque  ad  horam  lucernarij.  Nemo  fibi 
aliquid  vendicet  proprium,  fiue  in  vellimento  , fiue  in  qua- 
cunque re.  A poltolica  enim  vita  optamus  viuere.  Nemo 
cum  murmure  aliquid  faciat , vt  non  fimili  iudicio  murmu- 
ratorum pereat.Fideliter  obediantrpatrem  fuum  poli  Deum 

hono- 


Vtut.C. 
u»t.  Ig- 


Aa. ». 
6*4. 


70  R B G V L A 

honorent : PraepoGro  fuo  deferant  , fient  decet  fandos . 
•Sedentes  ad  menfam  taceant,  audientes  ledionem : fi  au- 
tem aliquid  opus  tueri  t.Praepofitus  eorum  folicitus  fit . Sab- 
bato & Dominica,  ficut  confuetudo  eft,  qui  volunt , vinum 
.accipiant . 

HI.  Si  opus  fuerit  ad  aliquam  necefGtatem  mitti, duo  eant. 
Nemo  extra  monafterium  fine  praecepto  manducet , neque 
bibat:  non  enim  hoc  ad  dii'ciplinam  pertinet  monafterij. 
Si  opera  monafterij  mittantur  fratres  vendere,  folicitc  ca- 
ueanc,' ne  quid  faciantcontra  praeceptum  i identes,  quo- 
niam exacerbant  Dominum  in  fandis  fuis . Si  aliquid  emant 
.ad  necefiitatem  monafterij  , folicite  & fideliter  , vt  ferui 
Dei,  agant. 

IV-  Otiofum  verbum  apud  illos  non  fit . Mane  ad  opera 
fua  fedeant : poft  orationem  tertiae  eant  ad  opera  fua  : non 
liantes  fabulas  contexant,  nifi  forte  aliquid  ut  provtilitate 
animae : fedentes  ad  opera, taceant  :niG  iorte  neceflitas  ope- 
rum exegerit  j vt  loquatur  quis- 

V.  Si  quis  autem  non  omni  virtute,  adiuuante  mifericor- 
dia  Dei , hxc  conatus  fuerit  implere-,  fed  contumaci  animo 
defpexerit:  femel  atque  iterum  commonitus,  fi  non  emen- 
dauerit,  fciat  fe  iubiacere  difciplinae  monafterij  , Gcut  opor- 
tet . Si  autem  talis  fuerit  aetas  ipfius,  etiam  vapulabit . Haec 
in  nomine  Chrifti  fideliter  & pie  obferuantes , & vos  profi- 
cietis, & nobis  non  parua  laetitia  erit  de  veftra  falute^». 
Haec  lunt , quae  vt  obleruetis  praecepimus  in  monafterio 
conftituti . 

EXPLICIT  RIGVLA  INCERTI. 


■ jil  , * SS.  PAV- 

• ♦ 


/ 


• / < t :*•  vj  v • ‘ aq 

■ >•  ? »7  jV  vf  r v r a a 


jXL 


«h 


SS,  PAVLI  ET  STEPHANI 

/ , ...  ij . -*  . » 

A B B A T V M 
* Regula.. 

‘p  Fv*'4K  ' • 4 ' 4 : 'N.V 

AD  MONACHOS. 


i 


ed  by  Ccogle 


Jf 


DE  SS>  PAVLI  ET  STEPHANI 

ABBATVM  REGVLA 

veterum  teftimonia-*. 


S.  BENEDICTVS  Anianas  Abbas  in  concordia  Regula- 
rum fepiflime  affert  teftiraonia , Ex  Regula,  Pauli  & Stephani . 
fyityt  oigpSftdcfin  Ejx  Regula  fanchrum  Pauli  MStepham , 
<|u/m  etiam  UbEus'Stip&am,  dcfancli  Stephim  nomine  ali- 
quando citat. 


ita  [cripferunt:  Si  qui?  alterum.  &c.  vt  cap.  xxxvi. 

. / A l/T  il  r 3 . tk 


SMARAGDVS  Abbas  in  expolitione  Regulas 
S.  Benedidli  cap.  xxm. 


iNcr- 


7} 


INCIPIVNT  CAPITVLA 

PRO  Qvms  SVNT  FRATRES  AMMONENDI 

P AVII  ET  STEPHAMI. 

r.  Primum  de  timore  Dei  & curitate  mutua  furi  cordis , & 
•unanimitate  habenda . 

1 1 . Quales  circa  iuuenes  efie  debent  feniores  c ■ 

in.  Qualiter  circa  fertiores  fe  iuuenes  debeant  exhibere . 

iv.  Vt  ab  opere  Dei  nullus  nifi permijfus  difcedat . 

v.  Vt  initium  verfus  in  choro  incipiatur  ab  vno  . 

vi.  Vt  iugiter  pronuncietur  pei'  choros . 

vii.  De  modo  pJaUendi,  & femorum  arbitrio  . 

vm.  V t cantantes  non  dormitent . ; 

ix.  Vt  cantantium  & orantium  nullus  vel  tenuiter  fabidis  oc- 

cupetur , 

x.  Vt  di  fla  Trima  nullus  fe  in  leflo  recubitet . 

xi.  Vt  meridiano  tempore  vnusquisque  in  fuo  leflo  domiat  me- 

diante tempore  definito . 

xii. .  Vt  opus  diurnum  cum  difciplina  in  operatione  decantent . 

xi  1 1.  Vt  qua  hora  coinmunicandum  eji , omnes  qui  intra  cellam-» 
funi  vtiam , fiudeant  effe  prafentes . 

xiv.  Vt  decantentur  qua  iujfa  funt  cantari . 

xv.  De  his  qui  pfalmos  difcnnt , vt  di  flatoribus  delegati  ob- 

feruent . 

xvi.  Vt  ac  cepta  a minoribus  ex  more  reddantur  ad  menfam . 

xvii.  Vt  nullus  fitpra Jiatutum  modum  in  cibo  vel  potu  pra fumat . 
xv  1 1 1 . Vt  refici  a:  tes  cum  quiete  audiant  qua  leguntur . 

xix.  Vt  ad  menfam  nullus  fibi  pectdiariter  aliquid  comedendum. _> 

procuret . 

xx.  Vt  nullus  fe  a menfa  deputata  migret  in  aliam  « 

xxi.  Vt  calix fnperfwidi ns  non  tnifceatur. 

XXii.'  De  vicibus  minifirorum . 

A i - 1 % ‘ k Si  de 


74 

xxi  1 1.  Si  deor  dine  imiorum  qtdsqua  a mhiijlerio fuerit f 'gregatus. 

xxiv.  Vt  nullus  de  ajfm ato  prafumat  alterius . 

xxv.  Vt  hi  quibus  cuflodia  commifia  efl , deuota  caritate  defer - 

uiant , necipfi  etontra  improbe  contrijlentur . 

xxvi.  Vt  in  cellario  & artificum  officinis  nullus  importune  non 

hifius  audeat  intrare . 

xxvi  I . Vt  de  rebus  alterius  nullus fibi  ad  vtendum  profanat , nec 

ititer  fe  liceat  commutare . 
xxvill.  De  vejlimentis  & letiualibus  feritandis . 

xxix.  blifide  vfu  Prioris  nullus  tonfuret . f fe 

xxx.  'De  eo  quod  alio  perdente  alter  frater  inuenerh . 
xxxl.  'De  his  qui  qualemcunque  artem  difcere  voluerint . 

xxx  ii.  Vt  in  pijlrino , vel  ad  omne  opus  terrenum  vnusquisqut _> 
promte  occurrat . 

xxx  ni.  De  labore proteri ti  temporis , & quod  nec  his  qui  negligentcs 
funt  quidquam  de  necefiarijsfubtraflum Jit . 
yxx  i v.  Ad  orationem  vt  confueta  amittatur  pigritia . 
xxxv . De  ferramentorum  in  operatione  cuflodia . 

xxxvi.  Vt  peccantem  nullus  tegat . * 

xxx  vil.  Ab  immoderato  ioco&  rifu  abflinendum  . 
xxxvi  1 1.  Vtalijs  litigantibus  non  fe  commifceat  alter . 
xxxix.  Vt  nullis  caufis extraneis  quisquam  fe  inferat . 
xl.  Vt  contra  ruflicorum  prauos  cxctffus  nullus  humana  vir- 
tutefe  audeat  vindicare . 

xl  i . Quod  & Patrum  reguU  legantur  ajftdue  . 

‘V $ ' * ■ .. , „ \ 

. V ■ • . jfhn‘  4?  T 

UPUCIYHT  capitvla. 


# 


INCI- 


4 


*v 


71 

£M£i 

INCIPIT  REGVLA 

PAVLI  ET  STEPHANI 

A B B A T V M.% 


vR.Mftiirr.-1 


CAPVT  PRIMYM. 


* iggg?  , * *•*' 


Nprimis  ergo  hortamur,  vt  timorem 
Dei  & mutuam  caritatem  & vnani- 
mitatem  omnes  in  bonis  ftudijs  ha- 
beamus. . 

II.  Seniores  iunioribus  affedtum 
paternum  impendant  j & cum  im- 
perandi neceflarium  fuerit,  non  tu- 
menti animoGtate&clamoGs  vocibus,  fedGducialiter  tran- 
quilla Gmplicitate,  & audloritate  bonse  vitae  ad  peragen- 
dam communem  vtilitatem  quae  fuerint  opportuna  in- 
iungant . $ 

III.  Iuniores  fenioribus  Gncerafubiedtione  obediant,  nec 
tumenti  ceruice  in  quocunque  refpondeant,  aut  faftidienti 
animo  & negligente  aure  imperantibus  obedire  detredtent: 
fed  vnanimiter  & concorditer  tam  in  fpiritali  opere , quam 
in  terreno  labore  omnes  fideli  intentione  occurrant . 

k 2 Nulli 


f 


J6  R E C V L A 

IV.  Nulli  liceat  abfque  Prioris  permiflU  ab  opere  Dei  di- 
fcedere , fed  quem  caufa  manifefta  compulerit,  oratione  a 
Priore  fperata  & concefla  difcedat . Nec  bini  aut  terni,  fed 
fingillatira  exeuntes  orationem  fperent : ita  vt  qui  fani  funt, 
protinus  reuertantur;  qui  vero  infirmi,  ex  permiflu  redeant 
adcubile_j. 

V.  Initium  verfuum  pfallentium  in  choro  priores  qui  in_i 
eis  flant,  incipiant : aut  fi  eis  aduerfatur  infirmitas  ,hi  inci- 
piant quibus  iuiferit  Pater  . Quibus  incipientibus  mox  om- 
nes, fi  poteft  fieri,  in  prima  aut  fecunda  jyllaba  pariter  vna- 
nimiter , & vno  ore  fubi ungant ; vt  non  (it  diflonantia  can- 
tantium, quae  maxime  ab  inordinato  initio , & quodammo- 
do contentiofa  varietate  folet  accidere . 

VI.  Iuniores&  maxime  qui  adhuc  pfalmos  difccre  medi- 
tantur, per  choros  ex  ordine,&  fine  negligentia  didlent : ita 
vt  ab  eo  loco,  a quo  adhuc  minores  ignorant,  hi  iuniores 
qui  iam  pfalterium  finierunt,  per  ordinem  fibi  in  ditftando 
fuccedants  vt  omni  tempore  pronunciandi  vfus  non  defit . 

VII.  Pfallendi  quoque  modus,  Gpoflibile  eft,  omni  tem- 
pore cum  temperamento  nobis  tenendus  eft:  vtnec  ni- 
mium protradle;  nec  fupra  modum  correpte ; fed  vt  di<ftum 
eft, temperata  feraper  modulatione  dicatur . Seruato  tamen, 
vt  fecundum  voluntatem  & arbitrium  Prioris,  cui  femper 
confiderandi  & perpendendi  tempus,  horam  , caufamper 
omnia  imminet,  fiue  protrahi , fiue  accelerare  iuftoconfi- 
derationis  iudicio  iufleric,ad  eius  nutum , fiue  etiam  eleua- 
tius , fiue  humilius  voluerit , confona  tamen  quafi  ex  vno 
ore  voce  dicatur.  Nec  quifquam  praefumat  abfque Prioris 
permiflu , vel  elata  vocis  extollentia , quae  lsepius  inflationis 
ja<ftantiam&  arrogantiam  elationis  minus  cautis  generat, 
aut  turbulenta  feftinatione  temperamenti  modum  exce- 
dere, 


SS.PAVLl  ET  STEP.  77 

dere , vel  mutare . Nec  Prior  conceflam  conGderationis 
licentiam  in  vfu  abfque  certa  neceffitate  audeat  vfurpare_  : 
fciens  fe  Domino  redditurum  rationem,  qui  dixit:  Pfillite  Pfsl 
fipienter . 

VIII.  Somnus,  cum  opus  Dei  dicitur,  cum  Dei  adiutorio 
omnino  a nobis  fugandus  eft  : timentes  illud  prophetae : 
Jtidtdiclus  qui  facit  opus  Dei  negligenter . Et  illud : Dormierunt  in- 
firmum fiium , & nihil  inuenerunt  omnes  viri  diuitiarum  in  mani- 
bus  fuis. 

IX.  Nulli  liceat  tempore,  quo  opus  Dei  canitur , qualibet 
occalione  fermonem  contra  alium  fratrem  proferre , nili  fe- 
niori  tantum  i cui  fine  dubio  folent  caufae  cuiuicunquerei 
aut  ordinand* , aut  corrigendae  nonnunquam  emergere . 

X.  Mane  didta  Prima  nullus  fe  inledlo  recubitet;  exce- 
pto die  Dominico , autfeftis  diebus , in  quibus  vigiliarum-, 
labore  & pra:teriti  diei  folito  amplius  fatigati  paululum  poft 
Primam  » qui  ex  vobis  voluerint , membra  ponant  in  ledtu- 
lis . Quod  non  omni  tempore  id  ipfum , fed  tantum  xftiuis 
menfibus  liceat:  reliquo  vero  omni  tempore  per  fingulos 
dies  mox  vnusquisque  poft  Primam,  dum  acceptae  mino- 
ribus emendantur , calcietfe,  & paratus  fit  ad  fignum,  quod 
perfonum  tabulae  fieri  folet:  quatenus  omnes  fine  tardita- 
te, ad  agnofcendum  imminentis  diei  futurum  opus,  in  lo- 
cum conueniant  deputatum . 

XI.  Aeftatis  tempore  nulli  liceat  meridie  praeter  in  fuo  le- 
dtulo  dormire , nifi  forte  iubente  Priore  ad  nubila  pro  cu- 
flodia areae  extra  fuumle&ulum  dormiat.  In  campo  vero, 
quando  meflis  colligitur,!!  meridie  dormire  licuerit,  non  di- 
uifi,fedin  vno  loco,  aut  duobus  locis  dormiant.  Quia  non 
eft  incognitum , quantum  mali  ex  lue  occalione  diabolus 

1'ecc- 


7» 


R E C V L A 


fecerit.  Tempora  vero  in  quibus,  ftvacauerit,  meridie^ 
dormiendum  nobis  eft,  a die  Iduum  Maiarum,vfqueindiem 
Iduum  Septembrium  obferuemus^ 


XII.  Opus  Dei,  quod  perdiem  in  quocunque  loco  ope- 
rantes fratres  per  horas  conftitutas  dicent , cumdifciplina», 
& timore  Dei  confona  voce  dicatur:  non  prout  vnusquis- 
que  operis  exculatione  aut  occupatione  voluerit  obrute . 
Nec  praefumendo  iunior  ante  feniorem  profiliat , & imma- 
tura ieftinatione  procedat;  & diuinum  opus , quod cum_. 
timore  agendum  eft , per  inordinatam  audaciam  infipien- 
ter,  & non  lapienter  pfallatur.  Tali  enim  confuetudine_j 
iaminfecftse  mentes  & fauces  aliquorum  fratrum,  ad  confo- 
nantiam  intra  oratorium  niG  cum  magno  commotionis 
frarno  non  queunt  retineri.  Vt  ergo  hoc vfurpationis  vi- 
tium abijeiatis  a vobis , caritatis  Gmplicitate  hortamur : ta- 
V[*i  i5t.  lium  enim  Deus  omnium  exauditor  eft:  Ipfe  mifit  angelmn—» 
*****  7«.  & tulit  me  de  ottibus  patris  mei . 


XIII.  In  hora,  quafan&um  corpus  & fanguinem  Domini 
communicaturi  lumus , prxfentes  efle  feftinemus  ad  dicen- 
dum : Ubera  nos  a malo  : praeter  quos  certa  caufa , cum  no- 
titia fenioris , non  linit  efle  praelentes . Omnimodo  canen- 
dum eft  , ne  fandtum  corpus  & fanguinem  indigne  ad  ju- 
dicium fumamus . 


XIV.  Nullus  praefumat  refponforia  vel  antiphonas,  qua: 
folent  aliqui  compofito  fbno , pro  fuo  libitu,  & non  ex  ca- 
nonica feriptura  aflumta  canere  , in  congregatione  ifla_, 
vel  meditari  vel  dicere.  Nec  abadueniente  hofpite  Gne_» 
iuffu  Prioris  quidquam  talium  rerum  aliquis  audeat  medi- 
tari: ne  peregrinis  varietatum  dodlrinis,  & quodammodo 
deliramentorum  fuauitatibus  irretiti,  {implicitatis  & veri- 
tatis maturitatem  faftidiant,-  &percantilen*fono$leuita- 

tis 


PAVLl  ET  STEP. 


79 


tis  & otiofitatis  compedibus  illigati , aut  de  congregatione 
auolare  diabolo  fuadente  feftinent;  ant  intra  roonaiterium 
inflati  quali  lingulari  Icientia  eundos  defpiciant . Opor- 
tet autem  nos  vnam  &limplrcem  Apoftolicam  , & patrum 
noftrorum  imitari  dodrinam,  de  gratia  ftabiliri;  cor  mo- 
resque fubdere  dilcrplina;  > & ea  cantare  debemus,  quae , li- 
cut  beatus  Auguftinus dicit, ita  feriptafunt,  vt cantentur: 
quae  autem  non  ita  fcripta  funt,  non  cantemus.  Nec  alio 
modo,  quam  quo  ipfe  Dominus  iuflit  per  prophetas  & 
Apoftolos  luos  maniteitari  ea  hominibus,  debent  a nobis 
in  laude  ipfius  dici : ne  quae  cantanda  funt,  in  modum  pro- 
fae  & quali  in  ledionem  mutemus;  aut  quae  ita  fcripta  funt» 
vt  in  ordine  ledionum  vtamur,  in  tropis  & cantilena:  arte 
noftra  prsefumptionc  vertamus  . Si  enim  facrificium  Deo 
confelfionis  & laudis  offerre  debemus , quomodo  ipfc  prae- 
cepit libi  offerre  ; a nobis  Dominus  magis  obedientiae.quam 
vidimarum*  facrificium  quaerit;  nec  cantilenae  artificiorum 
itudio,  quantum  obferuantia  mandatorum,  & cordis  mun- 
dicia deledatur . 


XV.  His  qui  literas  vel  pfalmos  difeunt , illis  obferuent 
ad  excipiendum,  quibus  fuerint  deputati : qui  pro  eis  aut 
de  negligentia  arguendi  funt,  aut  in  eorum  eruditione  & 
Ifudio  approbandi . Si  autem  difcedens  didator  per  fe  de- 
putare neglexerit , ad  Patrem  reuertarur  is  qui  excipit,  vt 
ipfe  deputet  proabfente,  qui  ei  didare  debeat.  Dum  ab- 
lensrcuertetur , ad  fuum  redeat  didatorem . 


XVI.  Acceptae  in  hora  refedionis  omni  tempore  ab  his, 
ui  eas  quotidie  de  pfalmis  accipiunt,  reddantur  ad  men- 
am primam  fratrum  ex  more..  Qui  meditari  neglexerit, 
&non  reddiderit,  nec  manducet  vfquead  horam  retedio- 
nis  venturi  diei. 


% 

la 


>■&* 


* go  K £ G y L A 

XVII.  Nulli  liceat  fupraftatutam  confuetudinem,  fiue  in 
potu,  fiue  in  cibo  prajfumere,  nili  Prioris  permiflu  ; cui  or- 
dinandi & confiderandi  facultas  eft : ita  vt  fi  graui  opera- 
tione fatigatis  fratribus  fupra  confuetudinem  oportet  quic- 
quam  adiungi,  annuente  & permittente  priore,  <3c  non  quo- 
libet prasfu  men  te,  hoc  ipfum  fieri  liceat . 

XVIIL  Reficientes  cum  gratiarum  adtione  & timore  Dei 
le&iones  audiamus . Non  cum  contentione , & murmura- 
tione, & indignatione,  & clamofis  vocibus,  Scftrepitu  pe- 
dum, &fono  vaforum  donum  Dei;  fed  cum  caritate  6c 
quiete  , &dulcilfimodifciplinas  frxno  fumamus : metuen- 
nhw.ii.  tes  Ifraelitarum  exempla  carnalium,  quibus  manducanti- 
ii-  bus  ad  faturitatem  angelorum  panem  , & coturnicum  car- 
nes, vfque  ad  nauteam  ore  repleto  murmurantibus  ira  Dei 
ad  exterminandum  dirigitur. 


XIX.  Nulli  fratrum  liceat  velpomum,  vel  quodcunque 
olerum  ad  condimentum,  vel  aliud  aliquid  ad  vfus  luos 
quafi  peculiari  apparatu  in  menfam  ad  manducandum  de: 
ferre:  ne  paruillima  occafione  aut  rancor  inter  fratres  de_r 
iniullitia,  aut  horrendus  aditus  peculiaris  aperiatur  ftudij : 
fed  quacunque  harum  rerum  donante  Deo  a quolibet  in- 
uenta  fuerint.cellarario  fideliter  contradantur,  vt  ipfo  dillri- 
buentc  vel  per  mentes  fingulos , vel  prout  cuique  opus 
fuerit,  miniftrentur . 

XX.  Nullus  prajfumere audeat  de  ea  menfa,in  qua  comede- 
re fcrintus  efl,tranfire  ad  aliam;  nec  liceat  cuiquam  alterum 
ad  fe  de  alia  menfa  venientem  ad  manducandum  fufcipere : 
fed  vnusquisq»  in  menfa  deputata  comedat;  ita  vt  fi  in  menfa 
maior  pars  fratrum  abfens  fuerit,  refidui  vfque  ad  tres  in  nu- 
mero adfuam  fede.int.Wra  autem  hunc  numerum  remanem 
tes  in  alia  menfa  comedant, fecundum  ordinem  deputatum. 

. . ' t Nulli 


4 


SS.PAPLl  &T  SYEP.  8 1 

XXI.  Nulli  liceat  pincernarum  calicem  fic  implere  , vt 
transfundatur . Sed  nec  cuiquam  liceat,  vt  fi  ei  ab  infrunito 
miniftro  transfundens  oblatus  fuerit , accipere : fed  cnm_, 
moderatione  implere  debet, & competenter  s dicente  Apo- 

ftolo  : Omnia  vijirtt  bonejle,  & feamdtim  ordinem  fiant . 1.0.4. 

XXII.  In  omnibus  obfequijs  & minifterijs,in  quibus  fratres  * 

iuniores  fibi  viciffim  fuccedunt,  vnusquisq;  bona  voluntate 
fufceptam  hebdomadam  vicis  fuse  in  quolioetminifterio  hi- 
lariter ablq;murmuratione  cum  gratia  Dei  impleat.  Quod  fi  • 

ita  contingat, vt  is  qui  fufcepit  quodlibet  obfequium , in  alia 
vtilitate,  vel  itinere,  aut  necefiitate  infirmitatis  occupetur } 
vice  eius, qui  in  loco  poft  ipfum  in  ordine  efle  videtur, adioi- 
pleat.&  fi  defuerit,teFtius,fiue  quartus  & quintus  ab  eo  prae- 
iens & vacans  inuentus  fuerit,  eiusobfequifi  repraefentetrvt 
ordo  minifterij  difpofitus.quodcaritatis&deuotionis  amo- 
re exhibetur,  mutuo  conferuatus  nullo  modo  perturbetur . 

Jt 

XXIII.  Si  in  ipfoiuniorum  ordine , qui  fibi  inminifterijs 
lingulis  per  vices  fuccedunt , tarlis  forfitan  perfona  in  ordine 
mifceatur,  qui  iudicio  fenioris  debeat  a vice  minifterij  re- 
moueri , nullus  eum  audeat  prouocare ; necei  per  iocum_, 
ftimulum  fufpicionis  & contufionis  impingat ' ‘ ^ 

XXIV.  Nulli  liceat  de  cellario  quicquam,  vel  de  quacun- 
que artificum  officina  , velferra mentum , vel  quamcunqae 
rem,  quae  fingulis  fratribus  ad  cuftodiendum  affignata  eft, 
pnefumere  prd  luo  arbitrio : ’ nifi  forte  aut  tanta  caufa  ab- 
lentise  aut  infirmitatis  eius,  cui  qualibet  parte  cura  commifi. 
faeft,  coardtauerit,  vt  iubente  Abbate,  aut  certe  jpfo  per- 
mittente, cui  affignatum  eft,  ab  alio  contingatur . 

XXV.  Hi  quoque,  quibas  in  fingulis  rebus  cuftodia  com- 
miflaeft,  conuenienti  deuotione&cariffima  humilitatem , 

- 1 quae 


8 1 REGELA 

quae  neceflaria  funt , fine  mora  & fallidio  iubente  fenior^j 
miniftrent:  nec  per fuperbam  inflationem  differendo,  oc- 
cationes faciant  querelarum  i per  quas  murmuratio  contra 
eorum  laborem,  qui  nobis  in  affignatis  rebus  caritate  defer- 
uiunt,  non  debet  excitari . 

XXVI.  Nulli  liceat  tam  in  cellario , quam  in  Gngulis  offi- 
cinis artificum  improba  & importuna  abfque  fenioris  iuffu 
audacia  introire  : quia  & communem  vtilitatem  valde_* 
impedit  haec  prxfumptio , & ipfis  artificibus  rancorem  ani- 
morum ex  fuperflua  importunitate  impingit . 

XXVII.  Nulli  liceat  vel  veftimentum , vel  calciamentum , 
aut  tabulas  , vel  cuiufcunque  rei  paruiffimae  tam  nouutn- , 
quam  vetus  quicquam , quod  alij  fratri  datum  fuerit , praua 
praefumptione  contingere  ad  vtendum . Nec  inter  fe  fratri- 
bus liceat,  vt  id  quod  de  communi  quisquam  acceperit,  nili 
permiflTu  Prioris  cum  alio  fratre , quali  peculiari  amore  mu- 
tuarerne  hac  occafione  nafcatur  amor  illicitus.Sed  vnufquif- 
que.quod  ei  caritatis  diftributione  datur,hoc  libens  & bona 
voluntate  accipiat,  & ad  vtendum  deledetur  habere . 

XX VIIL  Veftimenta  vel  led ualia  nullus  (ibi  lauare  audeat, 
abfque  oratione  & permiffu  Prioris . 

XXIX.  Nullus  fratrum  audeat  tonforari  fine  oratione  Ab, 
batis;  nec  alia  tonfura  quifquam,  nifi  nobis  folita , tonforaci 
affedet:  exceptis  infirmis,  quos  di  dante  medico  pro  hu- 
more contrario  preffius  forfitan  expedit  tonforari . 

XXX.  Si  quis  inuenerit,  quodctiqullud  eft.quod  alter  frater 
perdidit, vel  intra  cellam,  vel  foris:  non  apud  fe  vno  die, vel  fi 
poflibile  eft  vna  hora  retineat:fed  in  loco  deputato  quod  in- 
uenerit ponat;&qui  perdidit  in  eo  loco  requirat:  vtno  pa- 
tiatur errore  & laborem  qui  perdidit  quaerendi  per  fingulos. 

Nulli 


SS.PAVll  ET  STEP.  8j 

XXXI.  Nulli  liceat  ad  difeendam  qualemcunque  artetn_» 
abfque  oratione  fenioris , vel  cui  ab  eo  ordinandi  & difpo- 
nendi  concefla  eft  poteftas,  fuo  aufu  prxfumere ; nifi  hi  tan- 
tum qui  in  lingulis  artibus  Prioris  iudiciofuo  ordine  cum 
orationis  gratia  deputantur . Sed  neque  ad  meditandas  li~ 
teras  > vel  plalmos , aut  le&iones  quisquam  ex  Tua  quali  po- 
tcftate  prxfumati  & praebendum  fpiritali  bono  iuperbix  .-/** . 

malum , & diffoluta:  voluntatis  arbitrium , & peculiare  llu- 
dium  operetur  . Sed  fi  quis  per  bonam  voluntatem  qualem- 
cunqsartem  terrenam, vel  in  fpiritalibus  rebus  fuper  id  quod 
a nobis  quotidie  traditur»  difeere  concupifcit»  carilfima  hu- 
militate libi  cocedendum  a Priore  expediet . Et  fi  ei  concef- 
fum  fuerir.accepta  oratione  fic  quod  cupit  incipiat . Cui  & 
fi  denegatum  luerit, quia  forte  ei  non  expedit, gaudens, & nd 
triftis  permmeat.Sed  nec  cuiquam  liceat  abfque  Prioris  no- 
titia & iullione  alij  1 iteras  vel  qualemlibet  artem  occulte  & 
quali  furcino  oftendere.  Quoa  fi  quis  praefumferit,  geminae 
culpae, hoc  eft , & furti  & fuperbiae  fine  dubio  fubiacebit . 

XXXII.  Magnopere  autem  ab  omnibus  eft  cauendum , ne 
aut  in  piftrino,  aut  in  quacunque  manuum  operatione,  ali- 
quis fratrum  pigre,  &c  non  inter  primos  occurrat. 

XXXIII.  Nam  adhortatio  laborandi, quae  hadtenus  cu  tanto 
teperamento  a nobis  caritati  veftrg  inlinuata  eft, ab  illa  Apo- 
ftolica  beati  Pauli  inflantia  tantum  eft  debilitata  & remilfa, 
quantii  eft  & differentia  perfonarum.  Cum  ille  nobis  iubeat  EfM- 
hadlenus  manibus  laborareivt  habeamus  vnde  tribuere  pof- 
fimus  necelfitatem  patienti : nos  diximus,  vt  vel  quod  nobis 
fu fficiat  laboremus.  Ille dicit,feipfum  in  fame  & fiti,  in  fri-  i.c*r.u. 
gore  & nuditate  nodte  & die  fuis  manibus  laboralfe , vt  fibi 
& qui  cum  eo  erant,  neceffaria  non  deeflent:  nos  econtra  u '*/5‘ 
duplicia  habentes  in  noftris  vfibus  veftimenta  & calciamen- 
ta,&  quotidiani  vidtus  de  domo  Oei  ad  faturitatem  pleniffi- 

1 2 mum 


v 


&4  K E G V L A 

raum  apparatum, hortanmr  vt  otium  non  ametisded  per  dii- 
cerum  vnanimitatisconfenfum  vnusquisque  vtpra:ualer,Gc 
* Ttif  j laboret . Ille  praacepit:  Quiwn  laborat, non  manducet,  nos  fragi- 
litatem noftram  in  vobispenfantes.nulli  veiiium.quihadte- 
nus  fubdola  & lubrica  voluntate  laborare  fideliter  difluliftis, 
de  neceffatijs  rebus  a fidelium  fratrum  ordine  quicquam  iub- 
traximus:  patienter  hatfenus  tokrantes,vt  non  vinceremur 
Rm.  ii.  a malo , fed  vinceremus  malum  in  bono . 

XXXIV.  Hoc  fcientes , fratres , quia  otiofus  corpore  mo- 
nachus mente  a fordidis  cogitationibus  nunquam  efle  po- 
E„/.  jj.  terit  otiofus , dicente  Salomone In  defiderijs  efl  omnis  otio - 
fiis . Et  iterum:  Multa  mala  excogitat  otiafitas . Abiedlo  ergo 
afe,  qui  hucufque  talis  fuit,  hoc  vitio  promptus  ad  omno 
Uctir.  opus  accurrat:  quia  fcriptum  efl:  N on  oderis  laboriofao pera* 
& ntfhcationem  ab  alt/JJimo  creatam  . vt  donante  Domino  de_ » 
• proprijs  laboribus,  & rebus  quotidianis  & neceflarijs  abun- 
demur & his  quos  amor  fpiritalis  ad  vifitandos  nos  iDuitat, 
pofiimus  conuenienti  mediocritate  occurrere  : aut  quos 
grauis  vrget  neceflitas,  debito  minillerio  valeamus  de  pro- 
prio labore  feruire  . quia  Dominum  redemtorem  noflrum» 
ja. io.  Beatius  ejfe  dare,  quam  accipere,  certum  eft  praecepifle . 

XXXV.  Euntes  in  qualecunque  opus,  ferramenta  necefla* 
ria  is  qui  inter  iplbs  vadit  prior  a cuftode  ferramentorum... 
maneadnumeratafufeipiat, &vnide  minoribus,  exhisqui 
cum  eo  ituri  funt,  quem  ad  hoc  idoneum  viderit,  cufto- 
dienda  aflignet : quo  opere  completo  ab  ipfo  folicitc  ipfe 
recipiat,  & cuftodi  contradat ; vt  nihil  depereat  obliuionc_j 
folita  Scnegligentia  plurimorum. 

XXXVI.  Si  quis  alterum  in  quacunque  parte  viderit  iHi- 
citum  quicquam  vel  fermonc  vel  opere  facientem,  & Priori 
diiluleric publicare , cognafcat fe  elfe  nutritorem  peccati, 

& per 


SS.VAVLl  ET  ST  E?.  85 

& per  omnia  aequalem  peccanti . Et  quia  & animae  fu», 

& illi  eft,  quem  tegit,  duriffimus  inimicus,  ex  hoc  apud 
Deum  , qui  mala  odit,  & apud  cundtara  fraternitatem  exe- 
crabilis  & infidelis  habebitur  : quia  per  abundantiam  mali- 
tiae noluit  prodere,  vt  corrigere  potuiffet,  errantem;  & odio 
dilciplin*  dilexit  malitiam,  & adjlitit  omni  vite  nonbotu  . rf» 

XXXVII.  Propterea  cauenda  eft  omnibus  nobis  ioci  & 
rifus  immoderata  luxuria ; perquam  plerumque  amariffiraa 
inter  fratres  nafcuntur  fcandala  Nec  debet  ex  hac  re  occar- 
fio  difcordiae  prouenire : per  quam  etfi  non  nafceretur  liti- 
gium jcauendus  tamen  nobis  erat  ad  atdificationem  fermo 
non  pertinens.  Et  fcientesquia&deotiofofermone  ratio 
Domino  eft  reddenda.Nam  rifum  fupra  modum  quis  nefciat 
indifeiplinationis  & leuitatis  efleianuam ; per  ouam  perni- 

ciofos  cibos  rniferx  arvimae  diabolusfubtiliter  fiibminiftrat  ? 

• „ 

XXXVIII.  Si  vnus  prouocatus  ab  altero  contra  vetitum., 
refpondens  ad  contentionem  caufam  perduxerit,  nullus fe 
in  eorum  contentione,  id  eft,  io  aliena  caufapermifceat: 
ne  inter  fratres  quafi  diueifarum  partium  ftudia  litigantium 
nutriantur:  nifi  forte  isfenior,  qui  inter  eos  difcordiaituj 
mitigando  pacis  verba  cum  moderatione  &difciplina  & 
finceia  fide  interferat . 

XXXIX.  Nullus  praefumat  rn  qnalibuscunque  caufis  alie- 
nis, fiue  parentum  , fiue  carnalium  , vel  qualibuscunque^» 
mundanis  occafionibus  fe  mifcere  pratter  iulfionem  Prioris: 
quem  plerumque  pauperum &oppreflorum  lacrima:  per-  . 
mouent,  vt  aut  apudiudices , aut  apud  quo»  neceflarkinri-, 
fuerit,  precator  accedat.  Nec  amplius  quam  iubetur  vel 
fermonem  audeat  diredtus  prsefumere . Scriptum  eft  enim , 
vt  nullus  militatis  Deo  implicet  fe  nfgotijs  ficularibus »'  vt  illi  placeat,  i,t 
cui  fe  probauit.  Et  G neceflaria,hoc  eft  monafterij  negotia, quas  ^ 

nobis 


86 


R E G V L A 

nobis  valde  onerofafunt,  fugere  cupimus  & vitare } quanto 
magis  aliena  & quae  extra  monafterij  vtilitatem  funt,  abhor- 
* rere  debemus  & fugere  ? 

XL.  Nullus  vellrum  contra  rufticoru  rabiem  & prauos  ex- 
ceflus,quos  plerumq;  contra  nos  diabolo  armante  exercent, 
propria  le  audeat  virtute , aut  brachio  humano  repugnante 
defendere:  cfi  nofter  defenfor  folus  Deus  Gt,&  patrocinium 
beatorum  Apoltolorum  atque  omnium  fandiorum  Dei. 
XLI.  Regulat  quoque  Patrum  ideo  nobis  adidue  leguntur, 
vt  eorum  fandlis  exhortationibus  interiorem  accbmodantes 
auditum , & difeiplin* concipiam us  amorem  dulcifliraum , 
& Domino  per  omnia  adiuuante  vitae  ipforum  exempla  fe- 
quamur.  Propter auod  feftinandum  nobis eft,  vtanoftris 
mentibus  tepor  excludatur  inolitus.  Nam  & haec  quse  vobis 
per  lingula  prodenti  loquimur  feriptura , non  in  fugillatione 
fandiorum  & beatiflimorum  Patrum  Regulae  aufu  temera- 
rio ad  vos*proferenda  pr*fumpfimus;fed  ea  tantum  fpeciali- 
ter  ex  eorum  conftitutionibus  vobis  lireris  inferenda  cura- 
uimus . Plenitudo  autem  fandlaeconuerfationis.&lpiritalis 
vitae  perfedta  dodtrina  in  eorum  fandiorum  Patrum  Regulis 
nobis  quotidie  recitatur  , quorum  & probata  vita  diuino 
munere  & docendi  eft  attributa  audloritas . 

XL1I.  Deus  autem  omnipotens , qui  pacis  audior  eft , qui 
p/»L6i.  folus poteft facere  vnanimes  habitare  in  domo,  aptet  vos 
omnes  ad  faciendam  voluntatem  fuam  : faciens  in  nobis 
ouod  placeat  coram  fe  per  Jefum  Chriftum  dominum  no- 
erum; & huius  adhortationis  & commonitionis  femen-, 
in  veftro  corde  per  gratiam  /andli  Spirirusplantet,  &fo- 
. ueat , & ad  maturam  bonorum  operum  perfedlioncm  per- 
ducat , Arnen  : & nobis  remiftionem  peccatorum  con- 
donans in  aeterna  requie  cum  fua  pace  cuftodiat . Amen . 

EXPLICIT  RECVLA  SS.  P1VII  ST  STEPHAN1. 

S.CAB* 


K 


* 


^ 1 , * • ■ ■ , >* , , . 4^  . w* 

v ...  * ..V, 


*'^SV  ‘ 


ires  • v#  is&sa  ••■-. 

*■■  ^ >r»*  .*.  tr  V,  ■ 

' 'M'  4‘% 


«s^HSS :.  s;W 

• • • w 


S«Ni>V*  * •-  • ‘ ^ "'  ■-  « 

'r  ^J$^*t** ; ,*JJ 4‘* 

1 * * *£»  - ’ ■ I . fc  i •»  ^^..u  *.,  _ - ^ i . # .«At  •'  .«  ■*  H 


* 


**# 


IBr.  V-  ■ ■ . . ■ -'  i 


Vdil 

• •nl 


* ii 

'jfc-VTVt  *r  tW 


..  .>.?» 


Sr  C AE  S ARII 

■'  . « 

arelatensis  episcopi 


• ? 


Regula^ 

AD  MONACHOS. 


* 


HR,-:, 

. »» •■*  «> 

* • *- 


i*. 


f 

7TtV 


» ( ‘ 

-4i 

I _ - V * ' w 

T 


dtsWe^tv  &!***; 


T5 


V f7->  w, 

/ . 


LT^Xv  v — . ■ \1 

& U '•» 

' - v> 


* / •« 


» -* 


oogle 


88 


DE  S.CAESARIO  EIVSQ:  REGVLA 
veterum  teftimonia_» . 

GENNADIVS  de  fcript.  Ecclef.  cap.ucxxvi^ 

CAESARlVS  Arelatenfk  vrbis  Epifcopus , vir  fandilate  & virtute 
celeber,  fcripfit  egregia  & grata  valde,&  monachis  necejfaria  cpufcnla. 
Floruit  Anaflajto  rempublicam  gitbernante . 

CYPRIANVS  lib.  i.  devita  S.  Csefarij  cap.  iv. 

Ctfarius  primum  diaconus,  deinde  presbyter  ordinatur : nec  vnquam 
tamen  canonicam  monachi  modulationem , nunquam  Lerinenjiutn^a 
fratrum  injhtuta  reliquit . ordine  & ojjicio  clericus  s humilitate , can- 
tate, obedientia , cruce  monachus  penndnet . 

Ibid.  cap.  v.  Defundo  in  fuburbana  duitatis  infula  Abbate,  ab  Epi - 
fcopo  Eonio  eo  Cafarius  mittitur , vt  monaflerium  redore  dejlitutum  , 
ipfe  in  eadem  reuerenti*  audoiitate  fuccedens , monaftica  difciphna  in - 
formaret . Itaque  in  fiiburbano  monaflerio  libens  eam  compleditur 
vita  rationem',  quam  etiam'  intra  vrbein  quotidianis  femper  Jludi/s 
contuhjfet,  & perpetuis  optajfet  votis . Ipfumvero  monajterium  ita 
quotidiana  infantia  & diurnis  informauic  ojficif s , vt  hodieque  Deo 
propitio  illic  videre  licet . 

FLORI  AN  VS  Epift.  v.  ad  Nicetium  Epi fc. 

Tomo  r.  fcript.  Franc.  pag.851. 

SED  & corona  veftra forium  beata  memoria  dominum  Cafariunt-> 
Arelatenfem  Epifcopum  i qui  vixit  inter  barbaros  pius , inter  bella  pa- 
catus,pater  orploanorum.pajlor  egregium  : qui  tanti  cenfus  ejjii/ione  nil 
perdidit,  catholica  regulam  difciphna  didis  fadtsqtie  dtmonjlrans . 


JNO 


w 


89 


BiMiiWlWfa 


INCIPIT  REGVLA  a SANCTO  TETRADIO  pres- 
bytero . NEPOTE  BEATAE  MEMORIAE  S.  CAESARII  EPISCOPI 
ARE  LATE  NSIS  ABBATI  , MEA  PARVA  PERSONA  ROGANTE  . 
TRANSMISSA  . QVAM  A SVO  SVPRAMEMORATO  DOMINO 
CAESARIO  DIXIT  IPSE  DICTATAM  ; QVAM  DVM  ESSET. 
SACERDOS  IPSE  PER  DIVERSA  MONASTERIA  TRANSMMT. 


4XTifQ  '-r‘  'Ci  'Ci  *!?i  f tT> 


i6S53ffiS6^G>ffl63(SS 


INCIPIT  IN  CHRISTI  NOMINE  REGVLA 

QVALIS  DEBEAT  ESSE  IN  MONASTERIO 
VBI  ABBAS  EST,  QVICVNQVE  EVEMT. 


C A P ITVLVM  I. 


Nprimis  fiquisadconuerlioneni  vene- 
rit,ea  conditione  excipiatur,vt  vfque  ad 
mortem  fuam  ibi  perfeueret.Veftimenta 
vero  laica  non  ei  mutentur, nifi  antea  de 
facultate  fua  chartas  venditionis  faciat , 


ficut Dominus prsecepit,  dicens:  Sivis  Utrt.t?. 
deo 


fofecius  ej?e,  vade,  vende  omnia  qu<e  habes,  da 
pauperibus,& venijequere  me.  Certe  (i  non 
vult  vendere , donationis  chartas  aut  parentibus,  autmo- 
nafterio  faciat, dummodo  liber  fit:  & nihil  habeat  proprium. 
Si  vero  pater  eius  aut  mater  viuat , & non  habet  potefta- 
tem  faciendi  ; quando  illimigrauerintcogatur  facere . Quae- 
cunque  fecum  exhibuit  Abbati  tradat;  nihil  fibi  referuet : 
& fi  aliquis  de  propinquis  aliquid  trafmi  ferit,  offerat  Abba- 
ti . Si  ipfi  eft  neceirarium  ipfo  iubente  habeat : fi  illi  necefle 
non  eft, in  commune  redadtum » cui  opus  eft  tribuatur . 

II.  Sint  vobis  omnia  communia». . 

III.  Cellam  peculiarem , aut  armariolum , vel  quamlibet 
claufuram  nullus  habeat : in  vna  fchola  omnes  maneant. 

IV.  Non  iurent:  quia  Dominus  dixit : Nolite  iurare  omni- 

ng  ; f <d  fttfermo  vejler.  t ffl  i »on,  non . 

m Men- 


M*tt.  f. 


«>o  R E G V L A 

V.  Mentiri  qui  inuentus  fuerit , difciplinam  legitimam  ac- 
s t cipiat:  quia  os  quod  mentitur , occidit  anilium : Et,  ferdet  eos  qui 
Vf*i.  j . loquuntur  mendacium. _> . 

j cor.  6.  VI.  Non  maledicant : quia  fcriptum  eft.*  Neque  maledici 
regnum  DeipoJJidebmt-j. 

VII.  Operam  non  quam  vnusquisque  voluerit , fed  quae 
eis  ordinata  fuerit , faciant . 

VIII.  Dum  pfallimus,  nullus  loqui  praefumat . 

IX.  Ad  menfam  dum  manducant,  nullus  loquatur  ; fed 
vnus  legat  quemcumque  librum:  Ytficut  corpus  reficitur 
cibo  , ita  anima  reficiatur  Dei  verbo . ficut  dicit  Dominus : 

AJ4M.4-  Non  autem  folo  Pane  viuit  homo , fed  ex  omni  verbo  Dei . Qualis 
eft  terra  fine  pluuia , & caro  fine  cibo , talis  eft  anima  fi  non 

reficiatur  Dei  verbo. 

X.  Filium  de  baptifmo  nullus  excipiat . 

XI.  Mulieres  in  monafterio  nunquam  ingrediantur . Qui 
in  remoto  loco  eft , ligno  tatfto,  ad  omne  opus  Dei  nullus 
tardius  veniat . Si  tardius  venerit,  ftatim  de  ferula  in  manus 
accipiat . Arguente  Abbate,  aut  Praepofito , aut  quolibet 
leniore,  refpondere  penitus  non  pratfumat . 

XII.  Lites  inter  vos  non  habeatis:  fic  enim  dicit  Apofto- 
Ius  : Seruum  Domini  non  opor/et  litigare , fed  manfuetum  eJft-> . 

*'  ,<B  * Certe  fi  excefterit.vt  eft  humana  fragilitas,  vt  fe  fermonibus 

Efh.  * duris  exftimulent , fol  non  occidat  fuper  iracundiam  vejlram . 

XIII.  Sed  nec  vllus  prefumat  iratum  culpare ; fed  qui 

- fciunt  lecifte  quod  non  debuerunt , inuicem  GbivenianrUi 
petant,  implentes  illud  Dei  mandatum  vbi  dicit : Dimittite» 


* 


S.  C AE  S A R l l.  91 

& dimittitur  volis . Si  vos  non  dimferitis , nec  pater  ve  fler  colefiis 
dimittet  vobis  peccata  vejira  . Ira  viri  iujlitiam  Dei  non  operatur . 
Si  offers  munus  tuum  ad  altaie,  & recordatus  fueris , quia  frater  tuus 
habet  aduerfum  te,  vade  prius  reconciliari  fi-atri  tuo : & tunc  veniens 
offeres  munus  tuum . Certus  efto  quia  dum  iratus  es  contra.» 
alium,  oratio  tua  non  recipitur : nec  irato  licet  communi- 
care. Et  ideo  implete  quod  Dominus  dicit:  Pacem  meam  do 
vobis , pacem  meam  dimitto  vobis  . In  hoc  cognofcent  omnes  homines 
quod  meidifcipuli  ejlis,ji vos inuicem diligitis.  Dixit  amplius  loan- 
nes  : Qui  odit  fratrem /itum, in  tenebris  cil,  & in  tenebris  ambulat . 
Qui  odit  fratrem  fuum  homicida  efl . Caritas  Deus  esl,qui  manet  in 
caritote  Deus  m eo  manet . Et  qui  inimicos  iubemur  diligere  , 
& bene  cis  facere,  qua  fronte  fratres  odimus  t 

XIV.  Omni  tempore  vfque  ad  tertiam  legint : poft  ter- 
tiam vnusquisque  ubi  opera  iniundta  faciat. 

XV.  Nullus  occulte  aliquid  accipiat,  praecipue  epiltoJas 
fine  fcienda  Abbatis  nullusaccipiat , nec  tranfmittat. 

XVI.  Vidlum  Sc  veftimenta  Abbas  miniftret.  Quia  ficut 
fancitum,  vt  nihil  proprium  habeant  j ita  iuflum  eff,  vt  om- 
nes quae  necelTaria  fuerint  a fandto  Abbate  accipiant . 

XVII.  Infirmi  tradfentur,  vt  citius  conualefcant. 

XVIII.  Omne  minifterium  cum  bona  voluntate  facite « vt 
impleatis  illud : Voluntarie facrificabo  tibi : quia  fatis  alta  mer- 
ces erit  illius,  qui  voluntarie ; quam  illius  qui  inuitus  facit , 
quodiubetur. 

XIX.  Contendite  intrare  per  anguflam  portam , quia  arfta  & la - 
boriofa  ejl  via , qua  ducit  ad  vitam » lata  & fpatiofa , qva  ducit  ad 
mortem  . Vos  vero  Gcut  certamen  habituri  eratis , fi  in  pu- 
ni 2 gna 


u*u.  s. 

t»r.  I. 
Msil.  f. 


Iu*.  M' 
IbiS.  If. 

I.I0.3- 


IfiLtt' 


Lue.  1 j 


REGELA 


gna  contra  gentem  aliquam  ambulafletis , vt  non  ibi  mori 
tem  faceretis ; tanto  magis  in  ifto  fpiritali  certamine  pinna- 
te, vt  non  vos  aduerfarij  animae  percutiant . Quanta  vitia_, 
habueritis,  tantos  habebitis  aduerfarios:  &ideo certate_j 
ficut  milites  Chrifti,  vt  cum  ipfo  regnetis  in  oriis,  qui  dixit  • 
19  S}  tul(rit  cntcanftum , & ficum  me  fuerit  ; fi  quis  reliquerit  pa- 
trem , matrem , vxorem , filios  & facultates  i centuplum  accipiet , & 
litam  atemam  poffidebit . Hoc  certamen  habete  inter  vos', 
qui  alterum  vincat  per  humilitatem , per  caritatem ; qui  fit 
minor  ; qui  fit  in  opus  Dei  vigilantior  , qui  patientiam  ha- 
beat maiorem;  qui  fit  tacitus,  mitis,  blandus,  compun- 
ctus: vt  lxteturDeus  & angeli  eius  develtra  fantfra  con- 
uerfatione,  & confundatur  diabolus  hoftis  antiquus:  qui 
femper  cogit  miferum  hominem  contra  Dei  facere  volun- 
tatem, ne  (it  ibi,  vndeillepro  fua  prajfumptione  iadtatus 
9-  elt : Sic  currite  vt  apprehendatis,  & poflitis  dicere  : Viam  man - 
datorumtuorum  cucurri . V idete  fratres , quomodo  caute  ambuletis  » 
non  quafiinfipientes  : redimentes  tempus,  quoniam  dies  mali  funt _>  . 
Propter  e a nolite  fieri  imprudentes  i fidintelligentes , qua  fit  voluntas 
“'f*;  & n0^te  inebriari  vino  , in  quo  efl  luxuria : fid  implemini 
Spiritu  fanclo,  loquentes  vobismetipfis  in  pfalmis , & hymnis,  & can- 
tjmjpiritualibus , cantantes  & pfaBentes  in  cordibus  veflris  Patri  & 
Veo  : fitbiefli  inuicem  in  timore  Chrifii . 

XX.  Vigilias , a menfe  OCtobri  v(que  ad  Pafcha , duos  no- 
cturnos laciant,  & tres  miflas . Ab  vna  mifla  legat  fraterfo- 
lia  tria , & orate  : legat  alia  tria , & leuet  fe. 


XXL  Dicite  antiphonam  , refponforium , & aliam  an- 
tiphonam  : Antiphonas  ipfas  de  ordine  Pfalterij  . Pofthoc 
dicant  matutinos,  direcftaneum  : Exaltabo  te  Deus  meus  & 
tex  meus . Deinde  in  ordine  totus  matutinarius  in  antipho- 
nas dicatur.  Omni  Dominica  fex  miflas  facite . prima  mif- 
ia  lemper  refurredtio  legatur  : dum  refurredtio  legitur,  nul- 
lus 


S.  C AE  S A R 1 I.  93 

Ius  fedeat . Perfedlis  miflis  dicite  matutinos , diredtaneoc 
Exaltabo  te  Deus  meus  & rex  meus . Deinde,  Confitemini . Inde, 
Cantemus  Domino.  Lauda  anima  mea  Dominum . Benedidtionem. 
Laudate  'Dominum  de  calis . Te  Deum  laudamus . Gloria  in  excel- 
Jis  Deo : & capitellum . Omni  Dominica  fic  dicatur . 

XXII.  A fandlo  Pafcha  vfque  ad  menfem  Septembrem , 
quarta  &fexta  tantum  ieiunandum.  A menfe  Septembre 
vique  ad  Domini  natale,  quotidie  ieiunandum.  Iterum., 
ante  duas  hebdomadas  ante  quadragefimam , quotidie  ieiu- 
nandum; excepta  Dominica,  in  qua  non  licet  penitus  ie- 
iunare,  propter  re furredtionem  Domini.  Si  quis  die  Domi- 
nico ieiunaueric,  peccat.  A Domini  natale  vfque  ante_> 
duas  hebdomadas  de  quadragelima  , fecunda, quarta,  & 
fexta  : inde  poftea  vfque  Palcha,  omni  die  ieiunandunu,, 
abfque  die  Dominica  . Qui  Dominica  ieiunat  peccat . 
Miflus  vero  in  ieiunio  tres , in  prandio  vero  & in  coena  duo 
tantum  praeparentur:  in  prandio  binas  biberes,  & in  coena 
accipiant,  & in  ieiunio  ternas . Ad  ledtumfuum  nullus  prae- 
fumat  habere  quod  manducetur  aut  bibatur. 

XXIII.  Qui  pro  aliqua  culpa  excommunicatus  fuerit,  in 
vna  cella  recludatur,  & cum  vno  fenioreibi  legat,  donec  iu- 
beatur  ad  veniam  venire. 

XXIV.  Pullos  & carnes  nunquam  fani  accipiant : infirmis 
quicquid  neceffe  fuerit  miniftretur . 

XXV.  Omni  fabbatho,&  omni  Dominica, vel  diebus  feftis 
duodecim  pfalmi , tres  antiphonae , tres  ledliones ; vna  de_j 
prophetijs.alia  de  Apoftolo,&  tertia  de  Euangelio  dicantur. 

XXVI.  Haec  licet  minus  idonei  bellatores  arma  vobis  fpi- 
ritualia  contra  ignitas  diaboli  prouidemus . 


Gau- 


e 


* 


94 


R E G V L A 


G Audete , & exultate  in  Domino  venerabiles  filij , & gra- 
tias illi  iugiter  vberes  agite,  qui  vos  de  tenebrofa  fecufi 
huius  conueriatione  ad  portum  quietis  & religionis  attra- 
here & prouocare  dignatus  eft . Cogitate  iugiter  vnde  exi- 
liis, & vbiperuenire  meruiftis . Reliquiftis  fideliter  mundi 
tenebras, & lucem  Chrilli  feliciter  videre  coepiftis.Cont  em- 
fiftis  libidinis  incendium,  & ad  caftitatis  refrigerium  perue- 
niftis ; refpuiftis  gulam  , & abftinentiam  elegiltis  : repudi*. 
ftis  auaritiam  atque  luxuriam  , & caritatem  vel  milericor- 
diam  tenuillis . Et  quamuis  vobis  vfque  ad  exitum  vitae  non 
deerit  pugna, tamen  Deo  donante  fecuri  fumus  de  veftra  vi- 
dloria . Sed  rogo  vos,  venerabiles  filij , vt  quantum  eftis  fe- 
curi de  praeteritis,  tantum  fitis  foliciti  de  luturis.  Omnia_» 
enim  crimina  vel  peccata  cito  ad  nos  reuertuntur,  fi  non_» 
quotidie  bonis  operibus  expugnantur . Audite  Apoftolum 
i.Ttt.  f.  Petrum  dicentem  : Sobrij  ejiote,&  vigilate , quia  aduerfariusve- 
Jler  diabolus,  tanquam  leo  rugiens,  aliquid  deuorare  qiurens , Circuit. 
Quamdiu  in  hoc  corpore  viuimus , die  nodtuque  Chrifto 
adiutore  vel  duce,  contra  diabolum  repugnemus  . Sunt 
enim'  aliqui,  quod  peius  eft.negligentes  & tepidi, qui  de  folo 
Chriftianitatis  vocabulo  gloriantur,  & putant  quod  illis 
fulficiat  vellem  mutaife,  & religionis  tantum  habitum  fu- 
zcct.i.  fcepifife;  nefcientes  illud  propheticum:  Fili  accedens  ad  fer- 
uitutemDei,  Jla in  iuftitia& timore,  & prapara animam  tuam  ad 
tertiationem:  nec  fententiam  Plalmiftse  confiderantes : Pro- 
TfJ.  16.  pter  verba  labiorum  tuorum,  ego  cujlodiui  vias  duras.  Et  illud 
Ai 2.i4-  quod  Apoltolus  dixit : Per  multas  tribulationes  oportet  nos  intra- 
re in  regnum  calorum . Velles  enim  feculares  deponere,  & re- 
ligiofas  adfumere , vnius  horae  momento  polium  us  : mores 
vero  bonos  iugiter  retinere , vel  contra  male-dulces  volu- 
ptates feculi  huius, quamdiu  viuimus , Chrifto  adiutore,  la- 
M»r.  i j.  borare  debemus . Quia  non  qui  inceperit,  fed  qui  perfeuera- 
uerit  vfque  ad  finem , hic  faluus  erit . 

HXPLICIT  RECVLA  S.  CABJARII. 


S.  AV- 


i**'*.  : * i t v*  ~ * *» 

; v < J U,  . h i. .1*1  si  v £\  £ 

i : . fV;a'  : <rjj’:'jTJv 

O . '»  .'.'r  .C.  i Jm  £ '/  I Si  - rv  :I .. 


Sr  AVRELI  ANI 

ARELATENSIS  EPISCOPI 
Regula^ 

AD  MONACHOS. 


' V 
u‘  'JHV 


* u;  * > * jrii. « 


1«K»«t  • ifi  « i.  •:  1 v V T:.i  *' 

i ai  . x;-..;  . : t l^:x  .i  1 V . . 

[.aijufi.-H  SUsoftlibi  «orbs/icmt? 

• • l 


, liwjvU 

il;  y.'  3.*j 


. ?v*.'OV  tno/u  b.:;/  r.5f  rb.vitajyX  .>7^.- 


• • 


96 

DE  SAVRELIANO  EIVSQ;  REG- 
veterum  teftimonia>j. 

S.  GREGOR1VS  M.Iib.  Yii.cpift.cxvn.Ind.il. 
ad  Virgilium  Arelat.  Epifcopum  . 

(jlomfie  memori*  Childebertus  Francorum  rex  catholica  religionis 
amore  fiuccenfut  intra  muris  Arelatenfis  minitatis  monajlerium  viro - 
rum,vt  ficripto  nepermus,pn>  fua  merceie  confiituens,  quadam  ibidem 
pro  habitantium  fujientatione  concejjit.  Cuius  ne  voluntas  vnquam 
duceretur  in  irritum , & ea  qua  pro  quiete  monachorum  dijpofita  fue- 
runt, turbarentur  ; quaque  contulit  in  ture  eiufdem  monaflerij,  epijlolis 
fitis  Apoflolicq  petijt  au  floritote  firmari . V nde  quia  effeclum  & re- 
gia voluntas  & res  valde  defideratapofcebat,  a pradeceffiore  nojiro  Vi - 
fflio  Romana  Sedis  antijhte  ad  pradec effio  rem  veflrum  Aurelium 
(leg.  Aurelianum)  [cripta  tranfmiffa  fiunt. . 

EGBERTVS  Archiepifc.Eborac.  inexcerpt.  de  iure 
faccrd.  cap.Lxix.in  concil.Britan. 

AVRELIANVS  Epificopus  dicit : Carnes  in  cibo  monachi 
nunquam  fumant:  pulli  vero  &c.  vt  cap.  li. 

S.BENEDICTVS  Anianae  Abbas  in  concordia  regularum 
capp.vi.vii. xxiii. xxx i. xlii.  ex  Regula fianfli  Aureliani 
Epificopi  ad  monachos  teftimonia  adducit . 

SMARAGDVS  quoque  in  expolitione  Regulae  S.Benedi&i 
eiufdem  audloritate  & teftimonijs  vtitur : quamuis  fere-/ 
femper  Aurelium  non  Aurelianum  vocet . 


INCI- 


‘97 


INCIPIVNT  CAPITVLA  REGV1AE 


S.  AVRELIANI  EPISCOPI. 


I . Si  quis  ad  conuerfionem  venerit,  Regula  ei  in  falutatorio  le- 

gatur . 

I I.  Vtvfque  ad  mortem  fuamde  monaflerio  non  egrediatur  . 

1 1 1 1 V eflimenta  religiofa  non  accipiat , nifi  chartae  de  facultate. 
fua  cui  voluerit  faciat . 

I r.-  Vtqui  in  monaflerio  tonfuratur,  de  capillis  illius  in  confeffia- 
ne  mittatur:  & nihil  Jibi  refer uet  quod  non  in  patefiat  em 
Abbatis  tradat . 

V.  Nihil  occulte  accipiendum , fed fi  quid  tran  fmiffimi  fuerit , & 
fi  illi  ad  tranfemttitur  neceffe  non  fuerit  , in  commune. _j 
redabhm  cui  eft  necejfarium  tribuatur . 
v I . Epiflolas  nec  dandas  nec  accipiendas  fine  fcientia  aut  permifio 
Abbatis . 

vn.  Nullus  circa  lettum  ficum  quod  manducari  aut  bibi  pojfit-* 
. : reponat . 

vili.  Nullus  cellam  aut  armariolum  peculiare  habeat, 

IX.  Non  iterandum  omnino  . /:■  • 

X.  Non  maledicendum  i ■ *'  , 

xi.  Non  mentiendum . . „ \\/  f 

xn.  Iracundiam  penitus  non  tenendam . 

Xiii.  Frater  in  fratrem  manum  non  mittat . * > • 

Xiv.  Laiciin  monafterium  vel  bafilicam  non  ingrediantur , nifi 
tantum  in  falutatorium ; 

xv.  Mulieres  penitus  nunquam  nec  in  fxlutatorio  videndas  . 

xvi.  Nulli  monachorum  liceat  ad  falutandim  exire,  nifi  euntia 

Prapofito , aut  quolibet  feniore . 

xvn.  In  monaflerio  non  minore  atate  excipiantur  nifi  ab  annis  de- 
cem aut  duodecim . 

xviii.  Seruus  non  excipiatur ; libertus  tamen  fi  eft,  & Abbati  vi- 
fum  fuerit,  excipiatur . 


Vt 


n 


S>8 


C A ? IT  V L A 


XIX.  Vt  nec ipjts  prouiforibus  liceat  in  nmaflerium  introire  > ttifi 

pro  his  vtMtatibus, „ quas  in  hac  Regula  ffatuimus  „ 

XX.  Infantes  de  baptifmo  non  excipiendos.. 

XXI.  £ha  in  aciu  po  nuntier,  defuper  in  Euangelio  claues  accipiant . 
Xxii.  In  omni  mmifleiio  vicibus  fibi  fitccedant , abfque  Abbate, & 

fatis fenibus,  & paruulis  infantibus . 

XXiU.  Nulla  opera  pro  fuo  libito  eligant facienda  i fed  quod  ab  Ab- 
bate vel  Prspofito  imperatum  fuerit  „ 

XX I v.  Cum  operantur  manibus  meditatio  fanffa  de  corde  non  ceffet . 
xx  Vi  Sint  vobis  omnia  communia,  & nullus  fuuin  proprium  dicere 
aut  vindicare prafumat ..  > 

xxvr.  Vefiimentaalio  colorenoninduantur  nifilaia&laclina,  & 
nigra  natiua . . - 

xxv  1 1 . Leffttaria  feculam  non  vtenda , &■  de  ornatu monafterij . 

xxviii.  Tofi  matutinas  ai l feminum  reuerti  non  liceat . 

xxix.  In.  vigili] s findendum  vt  nemo  dormiat  j fed  manibus  ali * 

quid  operentur . 

XXX.  Signo  taflo  ntdluitardiuirveniat . 
xxx  r . Dum  pfidlitue  nento  loquatur,  nec  operetur  manibus . 
xxx  1 1 . Litera/s  omnes  monachi  difcant . 
xxxiii.  Omnes  dinifis  maneant  legulis . 
xxxiv.  Sanflus  Abbas  in  congregatione  maneat . 
xxxv . Tfulli  liceat  foli  cum  folo  loqui : quod fi  imtenti fuerint,  gra- 
uiffimadifiriclione feriantur . 

xxxv  i . Cum  eo  qui  excommnnicatus  fueritnema  loqui  prafumat . 
xxx  v 1 1 . Vt  obedendum  fit  Pnepofitts  . 

xxxv  iii.  Si  quis  pro  qualibet  culpa  arrigitur  aut  colligatur , ar- 
guenti refpondere  non  prafumat  „ 
xxx I X.  Dtes  non  habeatis  vllas - 

xl.  Superbis  , inobcdientibttr , & iracundiant  protrahentibus 
nunquam  parcendum  . 

xl  I . Pro  qualibet  culpa  legitimus  numerus  non  excedatur  ~ 

XL  1 1 . fguomodo  paternum  qffebhm  qui  prafunt  circa  omnes  ha - 
t>canL-> . 

San- 


REG  V L AE 


xl  X X I . Sanflo  Ablati  non  liceat  de facultatibus  tfmafterij  vend  evo 
aut  donare  i nec  aliquid  contra  Regula  inflituta  agere . 
xliv.  Quod fuperfuerit  vfibusmonaficrij.  per  prouiforem  pauperi- 
ribus  erogetur  . *r 

XIV.  Honorem  nullus  accipiat,  nifi  qui  Deo  propitio  facerdotio 
dignus  fuerit  eligi,  ipfe  [olus  egrediatur . 

XLY  ii.  Vt  minoris Matis  chartas  facere  compellantur , quando  Mate 
probati  fuerint , 

xiv  1 1 i.Conuiuium  nulli  alij  praparandum  nifi  aduenimtibus  pe  ti- 
grinis & feruis  Dei . 
xt  I x.  Sedentes  ad  menfam  taceant . 

l.  SanFtus  Abbas  extra  congregationem  non  reficiat . 
ii.  Camesin  cibo  nunquam  fumantur . 
ili.  -Pulli  ■&  reliqua  altilia  infirmis  tantum  minifirentur , pifcei 
vero  certis  feTliuitatibus . 

L 1 1 1 . Extra  menfam  communem  nihil  abi  potusue  gyfhrt  liceat, , 
nifi  itifirmis  & infantibus . 
nv.  Qualiter  infimis  obtemperandum  fit. 
l v.  Vt /ancius  Abbas  quicquid  neceffe  fuerit  cum fitfficieniiapra- 

beaL,- 

XY I . Vt  fanfla  congregatio  omnia  qiu  inflituta  habet , implere. j 


contendat 


M 

A 


IXPLICIVNT  CAPITYLJL 


£ 


A 


n z 


incr*  « 


»oo 


pf.ni. 

Csl,6. 


v''''  <*,  { iF  . ' 

INCIPIT  PROOEMIVM 

REGVLAE  S*  AVRELIA  NI 

T • : : »’  ( * 

E P I S C O P I,  • 

» •/• t ni>!  • i 

SanfJis  & in  Cbriflo  venerandis  fratribus  in  monafierio,  quod  Deo 
miferante  ac  bibente  Rege  Cbildeberto  fecimus, conflitutis 
AVREUANVS  EPISCOPIS. 

VIA.  Dfco infpirante,  quinos  praeuenit  inef- 
fabili mifericordiafua,  vifum  nobis  eft,  vt 
repudiatis  feculi  voluptatibus  , ac  tempora- 
libus gaudijs  contemptis  limul  vel  fpretis, 
eligeretis  fandtiflima;  vitae  nitorem,  & vir- 
_ . . , rginitatis  ac  capitatis  gratiam  compledten- 

tes, amorem  Dei  tota  vifcerum  & cordis  auiditate  ledtan- 
tes , configere  timore  dominico  carnes  veftras , & dicere  il- 
lud: Iuraui  & flatui, cuflodire  indicia  iuHitia  tua . Et,  mihi  mun- 
dus crucifixus  efl , &ego  mundo,  dilpofuimus  iubente Domi- 
no , atque  operante  in  nobis  velle  & perficere , vt  monafte- 
rium  vobis  pro  profedtu  animarum  veftrarum  conflruere- 
mus.ficut  & fecimus.  Et  ideo  Regulam  vobis  ac  difcipli- 
nam  inftituimus,qu*vosadviamperfedtionis  redle  face- 
ret gradiri  , 6c  ad  regna  caelorum  febciter  peruenire . 

EXPLICIT  PROOEMIVM. 


INCI- 


w v 


• • 


101 


N C I P I T 


I.  N STITVTIO  SANCTAE  REQVlAE 


C APITVtVM 


I . 


O C iubente  Deo  inprirais  fiatuimus 
tenendum, vt  fi  quis  ad  conuerfionem_. 
venerit.  Regula  ei  in  falutatorio  lega- 
tur i & fi  profelFus  fuerit  fe  omnia  im- 
pleturum , tunc  excipiatur . 

II.  Exceptus  vero  vfque  ad  mor- 
tem fuam  nec  prsefumat , nec  permit- 
tatur de monafterio  egredi;  propter  illud  Propheticum.,: 

V nam  peti/  a Domino,  hanc  requiram,  vt  inhabitem  in  domo  Domini 
omnibus  diebus  vita,  mea . 

III.  Veftimenta  vero  religiofanon  accipiet,  nifi  de  omni 
facultate  fua,  fiue  grandi  fiue  parua , chartas  donationis  aut 
venditionis  cui  voluerit  faciat:  propter  Domini  mandatumf 

vbi  dicit:  Si  vis  perfechis  efje,  vende  omnia  qua  habes . Et,  fi  quis  m*M§! 
non  reliquerit  omnia  qua  pojfidet,  non  potefl  efie  meus  difcipulus . *»*>« * 

IV.  Si  quis  laicus  tonfurandus  eft,  de  capillis  illius  in  con- 

feffionem  mittatur,  vt  ei  in  teftimonio  fit . Quodfitonfu- 
ratus , aut  in  habitu  religiofo  venerit,  non  excipiatur,  nifi  vt 
fuperius  diximus,  chartas  de  eo  quod  proprium  infeculo 
habuerat,  faciat;  vt  nhil  fibi  referuet,  quod  nona  fe  alienet:  ' 

& id  quod  fecum  exhibuerit,  omnia  in  poteftatem  tradat 
Abbatis,  timens  exemplum  Ananiae  & Saphir»,  qui  par- 
tem  obtulerunt,  partem  fibi  infideliter  referuauerunt . 

r Nihil 


Jt: 


by  XitiC 


iox  R E C y L A 

* -‘fi  •»  ^ • * • i. 

V.  Nihil  occulte  accipiatis:  fed  fi  quis  propinquus  aut 
amicus  aliquid  in  veftimento,  aut  in  auro,  vel  aliud  quod* 
cunquedederit  aut  tranliniferit^inpoteftate  fit  Abbatis ; & 
fi  illi  cui  tranfmittitur  necefle fuerit,  tribuatur  i fin  vero  i Ile 
nihil  indiget,  in  commune  redadtum  -cui  neceflarium  ell 
tribuatur. 

VI.  Epiftolas  prsecipue  nec  dandas  nec  accipiendas  fino 

fcientia  aut  permiffo  Abbatis . 

VII.  Nullus  circa ledlum  fuum  , quod  manducare  autbi- 
Jberepoflit,  reponere  praefumatJ  fed  omnes  in  communi 
cellario  recondant:  &fiinaequalitascxegerit,iubentefenio- 
je  quodnecedefueritnonei  negetur. 

VIII.  Nulli  liceat  cellam  aut  armariolum , autaliquldhu- 
iufmodi  quod  peculiarius  claudi  pedit , habere  . 

IX.  Noniuretis:  quia  Dominus  dixit:  Nolite  iurare.  Et 
Eai:  »j.  -aliafcriptura?  Virvmltiim  iurans  implebitur  iniquitate,  &non-» 

di fc edet  de  domo  illitu  plaga . 

i.  cit.6.  X.  Non  maledicatis : quia  feriptum  eft : Neqtte  maledici  re- 
gnum Dei  poJJidebunL-» . 

Ssp.t.  XI.  Mentiri  omnino  non  liceat;  quia  osquod  mentitur  occi- 
rf*l.  5.  fit  animam . & illud  i Perdes  eos  qui  loquuntur  mendacium . 

XII.  Iracundiam  nullus  vsque  in  aliam  diem  protrahere 
prxfumat.  quod  fi,  vt  habet  humana  fragilitas,  fermo  durior 
inter  fratres  ortus  fuerit,  inuicem  fibi  veniam  petere , & de- 
bita relaxare  debebunt , propter  Domini  mandatum,  vbi 
««//.1.  dicit:  Si  recordatus  fueris , qitia frater  tuus  habet  aliquid  aduerfus 
te,  relinque  munus  tuum  ante  altare , & vade  prius  reconciliari  fratri 

tuo : 


* 


S;  A V R ELI  A N 1.  ioj 

tuo  : & tunc  veniens  efferes  murtus  tuum  . Et  ,/inon  dimiseritis  ho- 
minibus peccata  eorum , nec  Pater  vejler  calejlis  dimittet  vobis  pecca- 
ta vefira . Item  : Si ppties  in  die peccauerit  in  te , & conuerfus  di- 
xerit : poenitet  me ; dimitte  ilii . Et , non  dico  tibivfqueftpties , fed 
vfque  feptuagico fepties . Et  alia  feriptura : Ira  emniviri  iujlitiam 
Dei  non  operatur . EtApoftolus:  SoL  non.  occidat  fuper  ireicun- 
diamveflram.  Quod  fi  , quod  Deus  auertat,  diabolo  infti- 
gante  ita  fuerit  quisfurore  repletus»,  vtifta  mandata  perti- 
naci corde  contemnat,  & vnusde  illis  qui  difeordantes  funt 
praeuenerit  alium,  veniam  ei  petens;  u ille  cui  petit  non_» 
dimiferit,  legitimam.difciplinam  accipiat , vt  ad  caritatem.» 
fe  corrigat . Quod  fi.le  ambo  defpexerint , ambo  pariter  a 
communione»  vela  cibofufpendantur , donec  inuicem  fibi 
reconcilientur» 

XIII»  Frater,  in  fratrem  fi  aufus  fuerit  manum  mittere , Ie- 
gicrmam.difdplinamaccipiat» 

XIV»  Nullus  laicus.fiue  nobilis  fiue  ignobilis,  in  bafilicam 
fiue  monafterium  introire  permittatur : fed  fi  quis  pro  de- 
uotione  aut  parentela  occurrere  voluerit,  in  falutatoriunu» 
monafterij  occurrat .. 

XV»  Mulieres  vero*  nec  religiofse  nec  feculares,  nullae  om- 
nino, nec  Abbatis  nec  cuiufcunque  monachi  mater,  aut 
quaelibet  propinqua  aut  nota  ad  falutandum,  aut  ad  oratio- 
nem, ingredi  permittatur,-  Domini  & magiftri  fequentes 
exemplum,  cum  dixit:  Et  qua  e FI  mater  mea , & fratrumei? 
Et  illud ::  Si  quis  non  reliquerit  patrem  aut  matrem,  non  potejl  meus 
tj?e  difcipulus . Et  alia  feriptura:  <gui dixerunt  patri  & matri , 
notu  nuamus  vos , hi  cuti  odierunt pracepta  tua  Domine . 

XVI.  Ipfis  vero  Jaicis  viris, quibus  per miflum  dedimus  oc- 
currendi,nullum  vnqua  monachorfi  fine  Abbate  aut  Pr^po- 
fito,vel  certe  alio  quocunque  feniore,cui  Abbas  praeceperit, 
videant  aut  loquantur, -nec  vnquam  altiore  voce  loquantur . 

Mino- 


Mtrl.f. 

Lue.  17. 
M .1  1 8. 

Ise.  I. 
E/i.4. 


Mmt.ix. 
L»c.i  4. 


jr 


♦ 


I-  > 

t V 


*I©4 


jR  E G r L A 


V» 

‘4  IV. 


\ 


XVII.  Minori  aetate  in  monafterio  non  excipianttir,  nifi' 
ab  annis  decem  auc  duodecim»  qui  & nutriri  non  egeant, 
& cauere  nouerint  culpas . 

XVIII.  Seruus  non  excipiaturdibertus  tamen,  fi  fuerit  ad- 
huc adolefcenti  aetate , &cum  epiftolis  patroni  fui  venerit» 
in  Abbatis  fit  arbitrio  fi  excipi  debeat . 

XIX.  Prouifores  vero  monafterij  fi  in  habitu  laico  fuerint, 
nec  ipfi  permittantur  intrare  i nifi  pro  his  vtilitatibus,  quas 
in  hac  regula  ftatuimus,  cum  marciontbus  aut  carpentarijs . 
fi  aliquid  necefle  eft  fieri  aut  reparari,  aut  certa  aliqua  ratio- 
ne Abbati  facienda.introeant . De  cetero  nullam  licentiam 
aut  libertatem  habeant  introeundi. 

XX.  Nullus  infantem  de  baptifmo  excipiat . 

XXI.  Quibus  claues  de  cellario , cannaua , horreo , pofti- 
cio,8c  oratorio  tradendae  funt,  probatae  fintperfonae ; & de- 
fuper  altari  vel  Euangelio  eas  accipient : (cientes  fe  Deo 
reddituros  rationem  de  minifterio  ubi  credito  . 

XXII.  In  omni  minifterio,  fiue  iq  ordine  pfallendi,  aut 
legendi,  vel  operandi,  vicibus  Obi  fuccedant»  abfque  fandto 
Abbate,  & nimis  fenibus,  &perparuulis  infantibus,  aut 

' certe  ita  infirmis,  vtfurgere  omnino  non  pofiint,  non  com- 
• pellantur  facere, pro  eo  quod  non  prxualent . 

XXIII.  Artificium  vero  difeendum  , aut  quaelibet  opera_» 
facienda  non  pro  fuo  libito  eligant  j fed  in  arbitrio  Abbatis 
-erit,  quod  vtile  profpexerit  imperandum  . 

XXIV.  Per  totum  diem  cum  manibus  operantur,  medita- 
coi  3.  tk>  fandla  de  corde  non  ceflct, propter  illud  Apoftoli : Pfal - 

-wi,“  “ mis. 


V 

$ 


S.  A V RE  L1  AN  1.  t0y 

mis , hymnis , canticis  fpiritualibus  cantantes  & pfaffentes  in  cordibus  ' 
vtftris  Domino . 

XXV.  Nullusprsefumatquicquam  fuum  dicere  , aut  Tuum 
proprium  vindicare ; fed  fecundum  adtus  Apoftolorum,fint 
vobis  omnia  communia*  fit  vobis  anima  vna  & cor  vnum 
in  Domino, 

XXVI.  Veftimenta  alio  colore  non  induatis  nifi  laia,  ladli- 
na,&  nigra  natiua. 

XXVII.  Lediuaria  fecularia  de  coloribus  fadta  in  vfu  non 
habeatis . Pallae  holofericae  ad  altaria  de  auro  aut  de  gem- 
mis ornatae  a vobis  nunquam  comparentur . Si  aliquis  de 
fidelibus  pro  votofuo  obtulerit,  & Abbati  virum  fuerit,  aut 
neceffitas  exegerit*  vendendi  faciant  vfum . 

XXVIII.  Poft  matutinas  orationes  ad  fomnum  reuerti 
non  liceat:  fed  completis  matutinis  ftatim  dicatur  prima, 
deinde  vfque  ad  horam  tertiam  omnes  ledtioni  vacent. 

XXIX.  Ad  vigilias  dum  ledtio  legitur,  aut  de  fparta  aut  <Ie 
canape  aut  aliud  huiufmodi  manibus  operamini,  vrnon_* 
fomnus  obrepat.  Si  vero  Dominicus  aut  fefti  funt  dies,  cui 
fomnus  venerit,  alij*  fedencibus  iubeatur  ftare , vt  poflita  fe 
fomni  marcorem  repellere » ne  in  opere  Dei  aut  tepidus  in-  , 
ueniatur,  aut  negligens. 

XXX.  Signo  tadlo  omne  opus  praetermittatur,  & ficut 

apes prudentilfimae  ad  afuearium,  ita  veloci  feltinationt-»  >■ 
properare  contendite . Si  quis  tardius  venerit , diftridtioni 
fubiaceat . 

XXXI.  Dum  pfallitur.ftudeant  fandtx  animx  veftrae  non_» 

o vaga- 

* 

0 

&& 

. r:  ■ 


Vagari  animo;  verum  etiatn  nec  operari  aut  loqui  praefu- 

' Tf*l-46.  mant . Sed  pfallitefapienter : ficut  dixit  Propheta  : Pfallam  & 
T/ «oo.  intelligam.  Et  illud:  Pfallam  Jpiritu,  pfallam  & mente.  Me- 
;„c7o,+-  tuentes  illud : Maledifitts  homo  qui  facit  opus  Domini  negligcnter  . 

. J » 

XXXII.  Literas  omnes  difcant . 

XXX11I.  Omnes  diuifis  maneant  ledtulis. 

XXXIV.  Sanctus  Abbas  extra  congregatione  non  maneat. 

XXXV.  Hoc  fpecialius  coram  Deo  monemus  cuftodiri,  vt 
nulli  liceat  cum  alio  fecretius  loqui , aut  federe ; praecipuo 
vefpertinis  & nodhirnis  horis.  Sifecrete  inuenti  fuerint, 
tanquam  (i  crimen  admiferint,  feueriffime  diffringantur; 
abfque  illis , qui  probati  fune  aetate  & fandfitate . 

XXXVI.  Nulli  liceat  loqui  cum  illo  qui  fuerit  excommuni- 
catus,pr$ter  illum  quem  ei  fandius  Abbas  cuftodem  dederit. 

Htb. ij.  XXXVIL  Obedite prapofitis veftris , & fubiacete  illis : ipft  enim 
pemigilant  pro  animabus  veftris  rationem  reddentes  Deo . 

XXXVlII.  Si  quis  pro  qualibet  culpa,  aut  tranfgreffione 
Regulae  increpatur,  aut  difciplinam accipit,  arguenti  re- 
fpondere  nonpraefumat.  quia  peccatum  quod  hic  diffrin- 
gitur, in  «terna  examinatione  non  punitur.  Et fic debe- 
tis animae  curam  excipere,  quomodo aeger curam  medici: 
Trmiu  tenentes  illud  fandae  lcripturae:  £hti  abijeit difciplinam  infelix 
efl . Et  illud:  Ego  in  fiagella  paratus  fum . 

XXXIX.  Lites  nullas  habeatis,  oljedientes  praecepto  Apo- 
x.Tim.*.  ffoli , vbi  dicit : Struum  Domini  non  oportet  litigare  ,fid  manfue- 
tum  ?J?e_> . 

XL.  Superbis  vero , inobedientibus , & iracundiam  pro- 
trahentibus nunquam  parcendum,  donec  corrigantur , 

- ' • Pro 


S.  APRELIANI.  107 

XLI.  Pro  qualibet  culpa  fi  necefle  fuerit  flagelli  accipere 
dilciplinam,  nunquam  legitimus  excedatur  numerus,  id  eft, 
triginta  & nouem_, . 

XL1I.  Et  quamlibet  iufta  difciplina  teneatur , tamen  fe- 
cundum illud:  Bonitatem  & difciplinam , paternum  affedlum  v,,t. 
fandius  Abbas  circa  omnes  teneat , fecundum  Apollolum» 
tanquam  fi  nutrix  foneat  paruulos  Jitos . Et,  omnibus  omnia  facilis  1 
Jum,vt omnes  lucrifacerem.  *'  c,r  9 

XLIII.  Sandlo  Abbati  non  liceat  aliquid  de  facultatibus 
monafterij  donare  aut  vendere,-  nec  aliquid  contra  Regul* 
inftituta  agere.  Quod  fi  facere  tentauerit,  fandto  confilio 
& vno  confenfu fratrum  ex  noftro  permiflo  non  ei  acquie- 
fcatis  i & hoc  fieri  nulla  ratione  permittite  i quia  caufam  fe 
ante  Deum  nouerit  efle  didlurum . 

XLIV.  Si  quid  vero  fuperfuerit  expenfis  aut  vfibus  fra- 
trum,in  auro,  aut  in  veftibus,  vel  cellario,  fandius  Abbas  per 
manus  prouiforis.aut  per  quamlibet  fidelem  perfonam  pau- 
peribus, peregrinis,  aut  captiuis  faciat  dilpenfari, 

XLV.  Vefti menta  etiam  cum  noua  accipiunt  , vetera  Ab- 
bati refundant,  incipientibus  aut  pauperibus  eroganda. 

i»- ; / . ‘V-;1  r-1  ‘ -*  ***%'. 

XLVI.  Nullus  honorem  presbyterij  aut  diaconatus  acci- 
piat,pr^ter  Abbas  fi  voluerit  ordinari  presbyterum,&  vnum  • 

diaconem,  & fubdiaconem , quos  ipie  voluerit , & quando 
voluerit,  ordinandi  habeat  poteftatem  . Si  vero  Deo  pro- 
pitio ita  proficeretis, vt  aliquis  ex  vobis  ad  epifcopatum  ex- 
petatur, ipfe  folus  egrediatur . 

XLYII.  Qui  vero  minoris  aetatis  funt,  aut  viuis  parentibus 
in  monafterium  ingrediuntur , chartas  tunc  facere  compel-  v 

o 3 lantur, 


} 


m . 


io8  R E G V L A 

lantur,  quando  aetate  probati  fuerint , aut  res  parentum  ia^* 
poteftate  habuerint . 

XLVIII.  Conuiuium  nulli,nec  Epifcopis , nec  Abbatibus, 
nec  prouiforibus , nec  vili  religiofo  aut  laico  parenti  aut 
propinquo  de  hac  duitate  in  monafterio  fiat . Sed  fi  quis , 
vt  aflblet , Abbas , aut  peregrini  monachi  praetereuntes  ad- 
uenerint,  & monafterio  occurrere  voluerint , fit  in  potefta- 
te fandti  Abbatis.fieos  voluerit  ad refedionem  inuitare_». 
Quia  indefinenter  fandam  caritatem  veftram  orationi  & 
ledioni  infiftere,  & foli  Deo  vacare  volumus : ideo  vos  ab 
hac  praeparatione  aut  inquietudine  liberos  efle  praecipimus. 

XLIX.  Sedentes  ad  menfam  taceant,  &ledio  quotidie^» 
omni  tempore  dum  cibus  fumitur,  legatur : vt  vterque  ho- 
mo, & exterior  cibo,  & interior  verbo  Dei  reficiatur . Quia 
Unt  4.  fcriptumeft:  T^on  inyanefolo  vitat  homo,  fed  in  omni  verbo  Dei . 

L.  Sandus  Abbas , nifi  inaequalitate  faciente  , extra  con- 
gregationem non  reficiet . 

LI.  Carnes  in  cibo  nufquam  fumantur.  Pulli  vero  vel  eun- 
da altilia  in  congregatione  non  miniftrentur : infirmis  tan- 
tum prouideantur,  & accipere  liceat . Pifces  vero  certis  fe- 
ftiuitatibus,  aut  quando  fandus  Abbas  indulgentiam  facere 
voluerit,  tunc  procurentur . 

* L1I.  Extra  menfam  communem  nec  quicquam  cibi  po>^ 

tusve  guftare  liceat , abfque  infirmis , & illis  aetatibus , quae 
adhuc  perenutriri  indigent . 

LUI.  Infirmis  vero  ita  obtemperandum  eft,  vtfi  fando 
Abbati  iuftum  vifum  fuerit,  etiam  cellariolum  fuum  in  com- 
mune, & coquinam  fequeftratam  habeant : &cura  iliis  vel 
ftudium  impendatur,  donec  conualefcant . 


Et 


S.  A V R E Ll  AN  1.  jo9 

LIV.  Et  quia  Deo  propitio  digna  & fufficiens  vobis  facul- 
tas collata  eft,  quae  fufticere  monafterio  veftropoflit,  co- 
ram Deo  & angelis  eius  te  fandte  frater  Abba , & te  venera- 
bilis quicunque  fueris  Praepofitus,  ammoneo,  & conteftor, 
vt  fandte  congregationi , quae  Deo  infpirante  & iubente_ , 
fecundum  innituta  quae  fecimus  regulariter  viuit»  omnijL» 
quae  eis  funt  ncceflaria  in  veftitu  & vidlucum  fufficiencia_» 
tribuatis . Quam  rem  fi  neglexeritis , & ilii  coeperint  ali- 
quid necellitate  compellente  murmurare,  aut  indigere, cau- 

fam  vos  ante  tribunal  Chrifti  noueritis  mecum  elfe  didturos. 

• 

LV.  Et  vos  fandla  congregatio , per  profedhim  veftrum_* , 

& per  Deum  omnipotentem  coniuro,  vt  omnia  quae  in  hac 
Regula  pro  remedio  animae  nollrae  , & pro  animarum  ve- 
ftrarum  faluteconftituimus,  integra  & illibata  cuftodiatis. 

Et  ne  per  obliuionem  aliquid  negligatis,  femel  ea  in  triginta 
diebus  relegite  i id  eft,  in  kalendis . expeicit  . 

Ordinem  etiam  quo  pfallere  debeatis , in  hoc  libello  iu- 
dicauimus  inferendum-. . 

In  primo  die  Pafchae  ad  tertiam  ter  kyrie  eleifon,  pfalmi 
duodecim  : id  eft,  quatuor  fratres  binos  pfalmos  & alleluia- 
ticum  tertium  dicant . perdidfis  pfalmis  kyrie  eleifon  8c 
antiphonas  fex,  ledtiones  tres:  vnadeadfibus  Apoftolo- 
rum.aliade  Apocalypfi,  tertia  de  Euangelio  . hymnus  lam 
furgit  hora  tertia,  & capitellum  ; deinde  kyrie  eleifon . Sic  in 
omni  opere  Dei  tertia  vice  kyrie  eleifon  dicite , antequam., 
incipiatis:&  pfalmis  perdidtis  & capitello  perdidfco.  Ad  fex* 
tam  idem  numerus  pfalmorum  , antiphona  vna  , hymnus : 
lam  fexta  (enfim  volnitur . ledlio  Euangelij , & capitellum  . A.d 
nonam  ipfe  ordo  teneatur : hymnus : Ter  hora  trina  voluitur. 

Ad  lucernarium  diredlaneus  paruulus  s id  eft,  Regna  terra  can-  W-6j, 
tate  Deo , pfallite  Domino . Alia  die:  Laudate  guen  Dominum  . 
antiphona  tria, hymnus : Hic  ejidies  venu  capitellumj 
**  • • quem 


lio  R E G V L A 

quem  hymnum  toto  pafcha  ad  matutinos  & ad  lucerna- 
rium dicite . Ad  duodecimam  inprimis  diredtaneus  paruu- 
r/joj.  ]Us:  Sol  cognouit  occafum  futan  . Sex  fratres  binos  pfalmos 
cum  fuisalleluiaticis  dicant,  antiphona  tria,  ledtiones  duas, 
vnam  de  Apoftolo,  aliam  de  Euangelio . Ad  nodturnos  Pa- 
fchales  ipfo  numero  omnia  dicite , ficut  in  duodecima  defi- 
gnauimus.  Ad  matutinos  inprimis  diredtaneum : bxaltabo 
te  Deus  meus  & rex  meus . Inde , Indica  me  Deus : & , 'Deus  Deus 
mus  ad  te  de  luce  vigilo,  cum  alleluia . Deinde , Confitemini  'Do- 
mino , cum  alleluia  . inde  Cantemus  Domino  , & ipfumficy 
poftea  Lauda  anima  mea  Dominum . Laudate  Dominum  quo- 
niam bonus  ejl  pfalmus . Lauda  lerufalem  Dominum . totos  tres 
Cum  alleluia , deinde  benedidtio  dicenda  eft.  Poli  benedi- 
dtionem  , LaudateD  ominum  de  catis  . Cantate  Domino  canticum 
nonum.  Laudate  Dominum  in  fanetis  eius : cum  alleluia  . Magni- 
fica anima  mea  Dominum , aut  cum  antiphona  , aut  cum  alle- 
luia : hymnum,G/orMi«fxcW/jrjD«:&capitellum  . Et  com- 
plete matutinos  ipfo  ordine  toto  Pafcha.  Sic  omni  die— » 
Dominico , & omnibus  maioribus  fefliuitatibus , in  quibus 
ab  opere  vacabitis . Quotidianis  vero  diebus  ad  nodturnos 
inprimis  diredtaneus  dicatur : Miferere  mei  Deus  fecundum—» 
magnam  mifericordiam  tuam:  deinde  pfalrai  decem  & odto. 
Antiphona  tria  paruula,  ledtiones  Apoftol i aut  Propheta- 
rum duae,  & capitellum . Completis  nodturnis  dicite  ma- 
tutinos . In  afttate,  id  eft,  poft  Pafcha  vfque  kalendas  Odto- 
brisipfe  ordo  erit.  Sexta  feria  vero  poft  nodturnos  duse 
miflse  fiant  in  seftate , in  hyeme  tres . Nam  Dominica  omni 
tempore  & in  aettate  & in  hyeme  poft  nodturnos  fex  miflse 
fiant . Si  vero  euenerit  vt  tardius  ad  vigilias  furgatur,  quan- 
tum Abbati  vifum  fuerit.tantum  legatur.  Quando  fignumj 
fecerit,  qui  legit  fine  mora  confurgat , vt  canonicus  mifla- 
rum  numerus  poflit  impleri.  A kalendis  vero  Odtobris  alij 
nodturni  addendi  funt . ad  primos  dicendum  eft ; Miferere^* 
mei  Deus  fecundum  magnam  mifericordiam  tuam . ad  fecundos : 


1 1 1 


S.  AURELIANI'.  • 

Miferere  mei  Deus,  miferere  mei , diredlaneus  dicendus  eft,  pfal- 
mi  decem  Sc  odio : ledliones  duae  de  Prophetis  , aut  d<*_i 
Salomone.  Hymnus  ad  primos  nodlurnos : Rex  terente  Do- 
mine. Ad  fecundos:  Magna  & mirabilia . Poftdidtos,  quia 
nodles  crefcunt,  quotidie  adlibrum  facite  millas  tres . Vnus 
frater  legat  paginas  aut  tres  aut  quatuor , quomodo  menfu* 
ra  fuerit  libri . fi  minute  feriptus , aut  maiori  forma , ternas 
paginas ; fi  minor,  quatuor  : & fiat  oratio . iterum  legat  tan- 
tum, fiat  alia  oratio . tertio  legat  idem  tantum , & furgite—» . 
dicite  antiphonam  de  pfahnis  in  ordine, poftea  refponfura  » 
deinde  antiphonam  . Iterum  legat  alius  frater : & fic  imple- 
tis tribus  miliis  dicite  matutinanos  canonicos;  id  eft;  primo 
canticum  in  antiphona,  deinde  diredlaneum  : Judica  mc-j 
Deus.  Deus  Tteus  meus  ad  te  de  luce  vigilo . Lauda  anima  mea-. 
Dominum  . Laudate  Dominum  quoniam  bonus  eft pfalmus . Lauda 
Ierufalem  'Dominum . Inde , Laudate  Dominum  de  colis . Cantate 
Domino  canticum  nouum  . Laudate  Dominum  in  fanclis  eius . in_» 
antiphona  dicite  hymnum.  Splendor  paterna  gloria . alia  die_  * 

Aeterne  lucis  conditor  , & capitellum , & kyrie  eleifon  duode- 
cim vicibus.  Omnibus  diebus  quotidianis  ita  impleatur. 

Poft  matutinos  ad  primam  duodecim  pfalmi  dicantur  r 
hymnus.  Fulgentis  auhor  otheris s ledliones  duae , vnadevete- 
ri,alia  de  nouo  reftamento,  & capitellum  . Poft  haec  omnes 
ledlioni  vacent  vfque  ad  horam  tertiam  . de  reliquo  vero 
diei  fpatio  faciant  opera  fua, fecundum  illud  quod  Dominus 
dixit : Pater  meus  vfquemodo  operatur  , & ego  operor . Et  illud.  /<««.  T. 
Apoftoli:  Operantes  manibus  noflris  . Et,  Jgui  non  operatur  non 
manducet.  Quia  feriptum  eft : Vio  otio  forum  Jlrato  fnnt  [pinis . 

Et  , feruum inutilem proijcite  intenebras  exteriores.  Quotidianis  Metni. 
igitur  diebus  ad  tertiam  duodecim  pfalmos  dicite, antipho- 
nam , hymnum:  Iamfurgje  hora  tertia . ledlionem  & capi- 
tellum, Fiat  Domine*  Adlextam  fit  ipfe  numerus  pfalmo- 
rum,  antiphona,  hymnus  : Iam fexta fenjimvoluitur , ledtio  & 
capitellum . Ad  nonam  ipfo  ordine  dicendum  ; hymnus  • *- 

vero. 


vero,  Ter  hora  trina  vohtitur.  Ad  lucernarium  omni  tempo^ 
re  & feftis  & quotidianis  diebus , inprimis  diredaneus , po-  - 
Aea  antiphonae  dux : tertia  femper  cum  aileluia  dicatur . 
hymnus  vnadie:  Deus  qui  cenis  legibus,  alia  die:  Deus  crea- 
tor omnium,  & capitellum.  Ad  duodecimam  pfalmos  de- 
cem & odio , antiphonam , & hymnum  , ledlionem  , & ca- 
pitellum . Quando  repaufaturi  ellis,  in  fcholain  qua  mane- 
tis , Completa  dicatur : inprimis  diredlaneus , plalmus  no-  - 
nagefimus  dicatur,  deinde  capitella  confuetudinaria . 

In  natale  Domini  & in  Epiphania  tertia  hora  furgite:  dicite 
vnum  nodlurnum , & facite  fex  miflas  de  Efaia  Propheta_j : 
iterum  dicite  fecundum  nodlurnum , & legantur  aliae  fex  de 
Euangelio . In  Epiphania  ita : in  primo  vnum  nodlurnum, 
deinde  de  Daniele  propheta  facite  illas  fex  miflas,  & no- 
dlurnos:  & ita  de  Euangelio  fex  matutinos  eo  ordine , (I- 
cut  in  Pafcha  fcripGmus,  aut  Dominicis  diebus.  In  Marty- 
rum feiliuitatibus  tres  aut  quatuor  miflx  Eant . primam., 
milfam  de  Euangelio  legite,  reliquas  de  padionibus  Marty- 
rum . Omni  fexta  feria  poft  duodecimam  fex  miflx  ad 
librum  legantur : & poft  nodturnos  tres . Omni  fabbato  ad 
matutinos.  Cantemus  Domino  : &,  Te  Deum  laudamus.  Ad 
tertiam  tres  ledtiones : vna  de  Prophetis , alia  de  Apoftolo, 
tertia  de  Euangelio  dicantur . Omni  dominica  poli  nodlur- 
nos  cum  prima  milfa  legitur,  ideft,  refurredlio,  nullus  fedt  re 
prxfumat , fed  omnes  lient . Alia  dominica  alia  refurredlio , 
Sc  fic  in  ordine  tota:  quatuor  relurredliones  per  lingulas  do- 
minicas legantur . Poft  tertiam  vero , Pater  nojler,  dicite : 6c 
pfallendo  omnes  comunicent.  Sic  & in  feiliuitatibus  facite* 
MilEe  vero  quando  fando  Abbati  vifuin  fuerit  tunc'fiant . 

Quando  aliquis  defundtus  fuerit,  vfque  media  node  eum 
pauci  fratres  in  oratorio  peruigilent,  & miflas  faciant.  Poft 
mediam  nodem  qui  vigilauerunt  quiefcant.  & iterum  alij 
vigilent.  Et  ponite  hoc  in  notitiam  fando  Epifcopo  , vt 
eum  iubeat  ad  locum  ybi  ponendus  eft,  deportari . .Sin  ve- 
. • ro  prx- 


r 


S.  A V R E L l A N I.  115 

10.  pneftare  defpexerit.de  quacunque  eccleGa  clericos  roga- 
ce.qui  eum  deducant  » & date  illis  eulogias . 


Ordinem  etiam  conuiuij  huic  Regulae  inferuimus . 
Cibaria  cotidie  ad  refedtionem  tria,  ad  prandium  duo,  ad 
coenam  duo . Bibere  adrefedtionem , id  eft , in  aeftate  , me* 
rum,  &tres  caldellos,-  ad  prandium  tres  tantum  : ad  coe- 
nam in  aeftate  menGbus  lunio , Iulio , 3c  Augufto  ternas ; re- 
liquis diebus  ad  coenam  binas  bibant . In  feftiuitatibus  ve- 
ro, & quando  Abbas  indulgentias  voluerit  facere, & cibaria, 
quantum  ipfe  voluerir,&  recentes  addantur.  Quotidie  vero 
olera  cafco  flcoleo  femper  condiantur . Biberes  binas  ad 
prandium  .binas ad  coenam  accipiant  j fi  ieiunauerint,  ter- 
leiunium  vero  a kalendis  Septembris  vfque  kalendas 


nas 


Ocftobris  fecunda  , quarta,  & fexta  feria ieiunandum  ett . A 
kalendis  Nouembribus  vfque  Domini  natale  cotidie  ieiu- 
nandum eft,  abfque  fabbato  & dominica. ab  Epiphania  vero 
vfque  Pafcha  quotidie  ieiunandum  eft,  abfque  maioribus  fe- 
ftiuitatibus,fabbato,  & dominica.  Poft  pafcha  vero  vfque 
Pentecoften,  fexta  feria  tantum  ieiunandum  eft . PoftPen- 
tecoften,  menfe  lunio,  Iulio,  & Augufto  , in  poteftate  Ab? 
batis  Gt  de  ieiunio  aut  prandio  i Gcut  viderit  poftibilitatem 
fratrum,  ita  ftudeat  temperare.  explicit. 


avrelianvs  peccator  regvlam  hanc 

IN  CHRISTI  NOMINE  INSTITVI. 


In  christi  nomine  fundatum  eft  monafterium  virorum 
Dei  jnciuitate  Arelatenfiafandto  Aureliano  Epifcopo, 
iubente  fandlae  memoriae  Childeberto  rege  Francorum.. , 
quinto  decimo  kalendas  Decembris,  indidtione  vndeciraa : 


M4  R R G V L A 

anno  * quinto  poft  confulatum  Bafilij  iunioris  vjc.  & bafi- 
lica  ibidem  in  honore  fandiorum  Apoftolorum  & marty- 
rum: habetque  ibidem  reliquias  pofitas » id  eft,de  cruce  Do- 
mini nollri  lefu  Chrllli,  beata:  Mariae  genitricis  Domini  no- 
ftri  lefu  Chrifti,  Ioannis  baptiftae  & prxcurforis  Domi- 
ni noftri  lefu  Chrifti , Stephani,  Petri , Pauli,  Ioannis , Iaco- 
bi,  Andreae,  Philippi,  Thomae , Bartholomaei  .Matthxi.la- 
cobi,  Simonis,  ludae,  Matthiae,  Genefij,  Symphoriani , Bau- 
dilij , Vidloris , Hilarij  Epifcopi  & confefloris , Martini  Epi- 
fcopi  & confefloris  j Cxlarij  Epifcopi . 

( Ex  diptychis  riitfdem  monajlerij . ) 

Simulque  precantes  oramus  etiam  Domine  pro  anima- 
bus  famulorum  tuorum , patrum  atque  inliitutorum  quon- 
dam noftrorum,  Aureliani,  Petri.Florentini,  Redempti,  Con- 
ftantini,Himiteri,  Hilarini,  Ianuarini,  Reparati.Childeberti, 
Vvltrogota: , vel  omnium  fratrum  noftrorum , quos  de  hoc 
loco  ad  te  vocare  dignatus  es . Cundlorumq;  etia  huius  loci 
memores  fidelium , pariterquc  parentum  noftrorum , atque 
feruientium  huius  loci : & pro  animabus  omnium  fidelium 
famulorum  tuorum  vel  famularum  ac  peregrinorum  in  pace 
Ecclefix  defundlorum;  vt  eis  tu  Domine  Deus  nofter  pecca- 
torum tribuas  veniam,  & requiem  largiaris  xternam  : meri- 
tis 8c  interceflionibus  fandiorum  tuorum  , Mariae  genitricis 
Domini  noftri  lefu  Chrifti , Ioannis  baptiftx  & praecurforis 
Domini  noftri  lefu  Chrifti.Stephani, Petri, Pauli, Ioannis, Ia- 
cobi,Andrex,Philippi,Thomx,Barrholomxi,Matthxi.Iaco- 
bi,  Simonis,  ludx.Matthix,  Genefij,  Symphoriani, Baudilij, 
Vidloris,  Hilarij  Epifcopi  & confefloris , Martini  Epifcopi 
& confefloris  , Cxfarij  Epifcopi,  hxc  propitius  prxliare  & 
exaudire  digneris : qui  viuis  & regnas  in  vnitate  Spiritus 
fandli  Deus,  in  fecula  feculorum , Ambh. 


A- 


+ M 


Sp  ferreoli 


OjiE  : 


VGETI  ENSIS  EPISCOPI 


A D 


RcguLu 

MONACHO 


>7V 


vrafv 
-isv**.  <• 


L.  gS‘  > 

&-•  i 


13*«? 


DE  S.  FERREOLO  EPISCOPO 


veterum  “ 

GREGORIVS  Turon.  hift.  Franc.  l.vi. 


TEMPORE  FERREOLVS  Vcttienfis  Epifco\  IUS  t ItMgUB 
fanf  litatis  obift  i plenus  fapientia  & intellefhi : qui  libros  dliquos 
tpijklamm , quafi  Sidonium  jecutus,  compofuit . 

S.  BENEblCTVS  Anianas  Abbas  hanc  quoque  S.  Ferreoli 
Epifcopi  Regulam  Isepius  laudat , & maximam  eius  partem 
in  Concordiam  Regularum  tranilulit . 


SM  AR  AGDYS . etiam  multa  ex  ea  adfert  ad  expolitionem 
Regula;  S.  Benedicfti  t 

IO  AN.  TRITHEMIVS  lib.  de  proprietate 
monachorum  cap.  v. 


DENlgVE  in  Regula  coenobij  fancli  FERREOLI  Epifcopi  & 
martyris  decimo  capitulo fic  fcribitur : Illud  etiam  ftatui  debere 
profpeximus  &c. 

• •*  "*  mUt  ' '-C  V -■  . /*a.  . 


1NCI- 


■ ■ 


- -w  y.  «2  -i 


«»7 


IN CIPIVNT  CAPITVLA  REGVLAE  ■ 


S.  FIRRIOH  EPISCOPI. 


. !V  A 
■ . 


rx 

. 

’ 'n/X 
. «ir.je 


i.  De  obedientia . 

ii.  Dereturentia,  quanta  feruetur, 


> i *.«* 
iTHjtta» 


iii.  Decantate. 

iv.  Ne  u/ft»  m«//er  i«  monqfterium  ingrediatur . v$ 

v.  De  eo,  37/i  monachus  vult  effe , qualiter  recidatur . 

vi.  Pe  nullus  monachus  vel  clericus  alienus  retinendus  r eripiatur c. 

vii.  'De  murmuratione fiue  detrattione  monachi . 
vili.  De  fuperbia  vel  elatione  vitanda  . 

ix.  De  invidia . - J , - t 

x.  De  eo  ne  aliquid  proprium  fibi  monachi  vindicent . 

xi.  Vt  nullus  monachus  Uteros  ignoret . 

XI  i.  Vtpfalmi  cuneis  diebus  in  ordine  f fallantur . 

Xiil.  De  vigiliis * ■ • • •:  . i ‘ ' 

Xiv.  De  vejhmentis  monachorum  . * 

xv.  Vt  in  monqflerio  nullus  baptizetur . 

xvi.  Vt  cellam  fparatim  prater  Abbatem  nullus  habeat . 

xvii.  Vt  Prapojitum  vel  f armarium  monachi  fub  Abbatis  poteflatc 
habeant. 

xviii.  De pqjjionibus martyrum qtu mueniri pojfunt , vttempore 
fuo  defidia  non  impediente  legantur . 

X IX.  Vt  in  manibus  monachi  frequens  fit  leclio  . . 4 

xx.  De  vagis Jeufugitiuis  monachis. 

xxi.  Vt  frater  fratri  matius  non  rnijciat . 

xxii.  Vt  a conu.  lio  atque  a maledicto  monachus  ab  fl  ineat  , 
xx  1 1 1 . Vt  iurare  monachus  & dejinat,  & defifiat . 
xxiv.  Vtturpiloquium  monachus  omnino  fugiat . 


4 iS\ 


, / ■ v 'v' v 


V 


t 


\ 


xxv.  Vt  quotidie  vfque  ad  tertiam  monachi  legant . 

xxv  i . Vt  ante  tertiam  nullus  ex  monachis  manducet  aut  bibat , 

xxvl  r.  Vt  monachus  quotidie  operis  aliquid faciat . 

xxvi  II.  Vt  monachus  parce  loquatur . 

xxix.  Vt  Abbas  abfque  voluntate fua  nihil  operis  faciat . 

xxx.  Vt  monachis fub  tunica  linea  vti  non  liceat . 

xxx  I . Vt  vejlimenta  monachorum  odores  non  habeant  exqmfitos . 

xxxi  I.  Vt  monachi  lecla  Jingulariter  habeant . 
xxxill.  Vt  monachus  non  venetur . 

xxxiv.  Vt  monachus  nec  poma  tangere  abfque  ordinatione  prtefu- 
mat-j. 

xxxv.  Vt  Abbas  manumittere  mancipium  monajlerij  noti  pra- 

fumaLj . - 

XXXVI.  Deeo, qualiter  Abbas  conuerfari  debeat . 

xxxvil.  Quibus  temporibus  Abbas  coquina  obferuet  ,Jrmiliter  & 
de  lauandis  pedibus . 


xxxv  ili.  Cajhgatio  monachorum  de  multis  txcejpbus 


TNCI' 


Domino  fanflo  & ceterorum  comparatione  fanfhjfimo  , ac  ficio 
Apojlolorinn , ChriJUque  difciatlo , Lucretio  Papit 
FERRIOLVS  EPlSCOPVS . 

i 

Ortatvs  quondam  operante  Deo  in  vna_t 
W deuotione  acccnfus , in  qua  feruorum  Dei 
$1 |r  habitaculum  ipfa  fibidiuinitas  collocaret. 


jSjj  f&fel  IS  ipfc  terra  obtuli  aliam  terram  conferens. 

Quod  deputo  fandae  congregationi,  hoc 
mej  jonarj  faiutj  credo  : vt  in  vnum  more 
apum  religioforum  turba  collcda , dum  pro  meis  plene»# 
peccatis  orationum  fuarum  flores  offerant , quam  dulcia,, 
in  interceflione  mella  conficient.  Et  quoniam  neceffefuit 
nouo  huic  populo  velut  iugum  nouae  legis  imponi ; non_, 
quo  eorum  colla  deprimerem,  fed  vt  mentium  ceruices  po- 
tius inclinarem  j Regulam  qua;  ab  eis  pro  lege feruetur, li- 
centia a vobis  tam  petita  quam  accepta, conlcripfimus . In 
qua  fi  quid  feueritate  durum,  fi  quid  remiffione  molli  (li- 
mum iudicio  (dentix  adiudicaueritis,  cenfuram  manus  ve- 
ftrx  pagina  melius  in  quo  diligetur  placitura  recipiet.  Yt 
hoc  multo  magis  gloria:  detur, quod  dignainuenta  eft  regu- 
la, quam  per  vos  correxiilis  > fugiendo  a facie  verecundi» . 


O 


♦ 


J 


«iO  K.  a Lr  V L A 

Si  vero.vt  credo,iudicium  amoris  operam  veram  infligere_j 
dignetur  corre<5lioneiiterae»quicquid  demfi  ineptum  le&io 
inCaftigata  protulerit, liberum  a culpa  erit  erroris,cum  libel- 
lum veltrse  me  conftat  fubdidiflecenfurae.Mihi  tamen  oran- 
dum elt,  vtin  primis  Deo , deinde  vobis  illud  placeat  quod 
fcripfimus,&  illis  quibus  haec  feruanda  mandamus.  Vt  in 
nomine  Domini  Iefu  Chrifti  obedientes  in  omnibus  diui- 
nis  praeceptis, aeterna  ab  eis  pr*mia,&  gloria  fine  fine.bonae 
tamen  vitae  empta  pretio  vindicetur,  prasftante  Domino 
ac  Deo  noftro  Iefu  Chrilto  , qui  cum  Patre  & Spiritu  fan- 
dto  viuit, dominatur,  & regnat  in  fecula  feculorum . Arnen . 


INCIPIT  HEGVLA  «.  MON ASTER I I 


EGVLAE  principium  de  his  quae  obferuan 


da  monachis  Ferriolacenfismonafterij  fta- 
m tui  inftitutor;  orans.vt  adiuuante  Domino 

hi  filij»  quos  fide  Domino  genui,  haec  tota_* 
wr)  animi &fan&a  intentione  feruantes , opti- 

mo  perfedloque  vitae  curfu  caelo , vt  fcri- 
tumeft,  vim  faciant,  & manfiones praeparent  dignis  fe_^ 
abitatoribus  praeparatas . Sicque  fiat,  vt  fequendo  agnum 
[uocunque  ierit,  ad  hoc  praefentia  contemnant , vt  futuraj 
liripiant. 


» » 


St  F FR Tt  H (XL  l. 

• Capitvlvm  1 .--De  obedientia—,  . >.*>.« 

P Rimumvt  monachus,  quem  proprie  manet  multas  infe 

virtutes  aedificare,  obedientiae  in  fe  collocet  fundamen-  k 
tum  : vt  impliceat  illa  quae  B.  Apoflolus  nos  admonet  ob«  * ' 
feruanda,  quando  praecepit  dicens:  Obedit; prapofitis vejlrts , h,s.  tJ. 
& fiibiacete  eis : ipfi  enim  peruigilant , qmfi  rationem  pro  animabas 
veflris  redditur  i, vt  eum  gaudio  hoc faciant,  & non  gementes:  hac  enim 
expedit  vobis . . m 

Cap.1L  T)ereusrentiarqiiantafiruatur . <■  '■  ..  • »8 

- " J*.  ^ • » « ... . * • v-  ‘w> 

Vt  Abbati  omnimodis  reuerentia  a cundHs  amore  ferue- 
tur  ,*  vt  6c  amor  oftendat  concordiam  , & timor  noue- 
rit  difciplinam . Redleenim  timetur  vt  dominus  ,&  ama- 
tur vt  pater  , cui  fan<5tae  congregationis  grege  commiflo 
animarum  proprie  cura  mandatur:  quem  folicitudo  com- 
raiifa  quotidie  per  illud  iter,  quod  eft  ineuitabile  morituris, 
aut  trahit  ad  poenam,  aut  perducit  ad  gloriam  ; dicente  feri- 
ptura  : Cui  plus  commendatur,  vtique  plus  ab  eo  exigitur . Simili-  Lue.  i*, 
ter  etiam  aperiente  nobis  Euangelio  per  fimilitudinem  pa- 
rabolae veritatem,  vbi  legitur  quinque  feruo  talenta  Domi- 
nus tradidifle;  <3cquiafuperlucratus  alia  quinque, a DominO 
meretur  audire  : Euge  fave  bene  & fidelis,  quia  jitperpaucafiafti  Mun.%%. 
fidelis  mihi,  fitper  multa  te  conjlituatn  : intra  in  gaudium  Domina  tui  j 

>Cap. ML  De  caritati ■ a* 

TErtio  in  loco  propter  ipfum  etiam  faeratbm  numerunu 
trinitatis,  matrem  omnium  virtutum  inferendam  puta- 
uimus  caritatem  : quam  Apoitolus  tali-an te  omnis  virtutes 
laude  profequitur:  Caritas  non  agit  perperam:  caritas  nunquam  i.cor.ij. 
excidit : Et  iterum  : Caritas  cooperit  multftudinem  peecatonnn\  * 
Huic  ergo  praecepta  monachis  conuenit  iqhaerere , ita  vt 
-1  q multi 


) 


tu  Jt  E G 1?  L.  A 

i wvik  inulti  fecundum  beatftApoftolumvnum  corpus  efficiantur 
in  Chrilto:  St  impleatur  inillis.quod  letftio  adluum  Apofto- 
lorum  quafi  omnibus  exemplo  prxmiflb,fpecialitcr  tamen 
da.*,  religioforum  oculis  anteponit : Erat  illis  corvnum,&- anima 
rfit&h.  vna  . Et  illud  in  libro  pfairaorum:  'Devsqni  habitare- facis 
i unanimes  in  Aorno . Cauendum  eft  ergoper  omnia,  monacho, 
ne  aliquid  (i.n  jlcatis  aut  odij  vel  corde  gerat,  vel  opere  pro- 
ferat, vel  ira  vidhis  attendat  : propter  illud  quod  dicit  Apo- 
ist.i.  ftoltis : Ira  enim  viri  injlitiam  Dei  non  operatur.  Et  iliud  fa- 
Biti.  7_  pientiflimi  Salomonis:  Ira  in  ventre  reqtiiefcit  Jlulti  . Nec 
Ufb.*.  non. <3c illud  Apoftoli : Omnisamarituio ,& ira,  & in.iignatio 
& clamor,  & blafphemia  tollatur  a vobis  cum  omni  malitia  - 

Cap.  IV.  Ne  vlla  mulier  in  mmailerium.  ingre£atur\. 

Illud  namque  ttatuendum  opportune  credimus»,  vtnulla.» 

penitus  mulier  ad  monallcriuro  , etiamE  pradiledbone 
pxpetere videatur , accedat.  SimiHter eam  etiam  religiolis 
feminis  vel  puellis,  ne  qua  forte  excufatio.  minus  incelli- 
,i  • gentibus  relinquatur.accedendilicentiamamputamus:  quia 
uonpoteftbabitatiotin  longum  elfefecura , inimico  proxi- 
mo, vel  hotte  vicino . prae  ferti  m cum  in  dubium  veniat,  quis 
hofte  publico.Sc  fecreta  pugna  vincatur  ;vbi  iam  nihil  aliud 
^ . . s quam  aut  vincere  fit  aut  perire  ..  Sed  longe  a monafterio  » 
quemlibet  fratrum  euidens  caula  coHoquium  cum  feminis 
dumtaxat  honeftis  habere  compulerit.fciente  vel  permitten- 
te Abbate , & adhibitis  teftibus,  id  eft,  iun&is  fecum  duobus 
« fratribus » accipiant  licentiam  colloquendi : ita  tamen  vt. 
Abbas  caufam  de  qua  collocutio  extiteric,  non  ignoret . 

Cap-.  Y.  'De  eotqu  mntachus  ejfi.  vult,  qualiter  recipiatur.. 

S*  -qu*s  veniat  religionem  expetet»  monafterium  intratu- 
rus, nifi  clapfo  prius  anni  circulo  ; velcertc, E Abbati  vi- 

funv 


5.  TERRE  OLI.  ii| 


fum  Fuerit  aliquantulum  temperare  , antequam  fex  merffci 

dierum  numero cdpleantur,monadhorumcontubernio  non 

iuneatur  : vt  in  tanto  fpatio  ignorantibus  qualis  (it  futurus 

ollendati&diuturnaobferuationeclarerepollit.fi  quidfecfi 

crudelitatis  attulerit.  At  vero  quando  prius  ad  monafteriwn 
ven  i t,8c  recipi  fe  innumero  poftulat  monachorum,interr©w 
gctur.vtrum  liber  fit:nec  Abbati  prima  cum  fatisfeceritdub- 
fecuta  refponfio  adijciat,-  fi  nulla  prxtcrdeuotionis  caufam 
compulfus  monafterium  duxerit  cxpetendum.Pofthocmo- 
nafterij  Regula  Abbatis  ei  iuffione  legator : vt  inpofterum- 
nihil  oouum  vel  inufitatam.nut  fi  dilceflurus  prastereat  i aut 
fi  manfurus.agnolcat.  Vicinam  tunc monafterio  cellulam, 
dum  pernodtamm  tempus  obfcruat , accipiat , ridtumquc 
quotidianum  a monafterio,  ii  inter reliquos  -operetur,  expe» 
-dtet:  ie^Honi  ante  omnia  & orationi  dans  operam,  vt  di- 
gnetur etrm  Hle  ommpotcnslcrucatoranimaj  cognitorque 
fecretae  tamiliae  fuseraeriris  facne  congregationis  adnumera- 
re,  & fiat.fictrt  fcriptum  eft,  vnusgrex,  & vnus  pajior . 


/.'<)%  '.c 


Cap.  VI.  Vt  mUltu  monachus  vel  clericus  almus  u unenius 
recipiatur , • 


VI ->H 


onachum  omnino  fiue  clericum  alterius  loci  vel  mo« 
jVL  n alteri j recipi  fub  qualibet  caufa  nolumus, interdi- 
cimus, prohibemus t profpicientes  talia  ftudio  caritatis,  ne 
nouumaliquodforte  icandalumfurgentesinducant.  Dcit 
epim  {cripautu:. -^ukqtad  tibi  mn  vis,  alio  non  feceris . Hinc  T,i- 4 
enim  plerumque  non  tantum  inter  Abbates,  fed  etiatn  inter 
monafteria  lites  infanabiles  oriuntur;  dum  vnus  nititur  de- 
fendere quemfufcepit , alter  reuocare,  quem  perdidit : & 
ad  extremum, nifi  reddatur  illi  petitori  petitu?,  & ifti  reftan- 
ratio  Teceptiplacauerit  iniuriam  acceptam, qaam  poteft.fit. 
vtnon  fecundum  beatum  Apoflolum.vincantin  bono  ma- 
lum, fed  vtrique  mali  vincantur vnomalo.  Attamen  nec 

iq  3.  illud 


Pf.too. 

R>m  i. 

luit.  l. 


» U 


r,  . 

t.rn-s- 


1x4  ■ R EG  V L A 

illud  praetereundum  cenfuimus.  vt  fi  forte  alterius  loci,  vt 
fupra dixi,  monachus fiue, clericus fcripta  Abbatis  velEpi- 
foopi  fui  deferat.,  in  queis  manifefte  probetur,  non  propter' 
Vitia  cauendus , fed  propter  caritatem  Dei  miffus , ipfe  tan- 
tam focius  Heri  congregationis  obtineat.  Si  tamen,  credi 
vlio  modo  potell , bono  fuo  quemque  velle  exfpoliari , &; 
aiium-iu»  nuditate  veitiri.  , jd  ' , 

••  n»t  •:  'ipr-  - ;;.,l 

c •Gap.  YII.  De  mutmurationefiue  detractione  monachorum. 

• .naiaJioq  i’'  ' 9 «»  u 

Vt.  nullius  in  congregatione  murmur  feu  detradlio,  quod 
famihariflimum  habent  monachi , contra  Abbatem  aut 
quemlibet  alium  de  fratribus  audiatur : neura  Dei.qua^faepe 
obhanc  culpam  miferabilem  populum  condemnauir,  in_» 
perditionem  fimiliter  murmurantium  turbae  excitetur : dc 
terram  repromiflionis , quam  nos  redte  accipimus  locum-, 
futura:  beatitudinis  , perdat  murmuratio  propria , quae  de-t 
betur  fponfionediuina.  Sic  enim  damnandos  huius  .vitij, 
ledlatorcs  pfalmus  adnunciat:  Detrahentem  aduerfus  prexi- 
mum  fuum  occulte , hunc  perfiquebar . Et  iterum  arguens  Apo- 
itolus  dicit : Sufurroncs.detraciores,  Deo  odibiles.  Et  iterum_, : 
Hi  funt  murmuratores  querulofi,  fecundum  defideria  fua  ambulantes  » 
& os  illorum  loquitur  fuperbiam  . 

fnnt,  «...  ...  .>  *u’  ..  i X 

ari,-  < Gap.  V III.  De  fuperbia  vel  elatione  vitavda-> . . . . 

10  ' * j.  ‘.-u  /.;•••  -•ivtsvn.svi  • . /1  tci^lb raUKvtr 

Vt  elatio  ftiperbiaque  monachis  omnino  vitentur  , nt—> 
iadtantia  cadat  fui , propter  Deum  fublimitas  depona- 
tur. A biedtio  & humilitas  grandis  altitudo  eft . Alias  ve- 
ro quid  erit  reliquiffe  feculum,  H afeeius  non  abfeiderit  va- 
nitatem 3 Quid folitariamelegifle  vitam,  fiintrinfecus  tu- 
meat eorde/. .Quid  humile ineftprofedtus  in  capite,  (icito 
aleihxc  mala  non  reijciet,  qui  vult  inuenire  quo  cadat, 
caoens  terabile  illud  feripturaediuina; Dtusfuperbia  refijht ». 

1 „ ' hm - 


\ 


m 


4 


S.  F.ERREOLj.  nj 

humilibus,  autem  dat  gratiam : Et  illud:  fiiperlo  Vtuh,'&i»flatia- 
bili  corde,  cum  hoc  Jimul  non  edebam.  Et  illud  Apoftoli  non_j 
ofoliuiofus  auditor  , qui  • d&jtt • Moc  fcitote , quia  in  noiuffitais 
diebus  inflabunt  tempora  vericnkfa  : & erunt  homines  fiipfas  a*nart 
tee,  cupidi,  elati,  fluperbi,  blajphemi,  & reliqua  quae  fequuntur . ■ 

Gap.  IX.  'De.innidieUj ; 

ii*.  »*r  . . - - 

INuidiam , quod  eft  maximum  vitium , ante  omnia  mona- 
chus foribus  mentis  excludat . nec  patiatur  virginitatem 
animi  occulto  liuore  corrumpi:  ne  in  mente  luabonum.» 
femen  fparfum  enecet  adulterina  permixtio  . Sed  ftet  fem- 
per  quafi  fortis  in  acie  , repugnans  fcuto  Caritatis  annis  in- 
uidi*  ; & inde  maxime  fupcret  inuidum , quia  non  fupera- 
tiir  inuidia.J'  non  ignorans fcripturam , qu»4icit  ;•  Jnnidia 
diaboli  mors  intrauk  in  orbem  terrarum . Imitantur  autfem  eum 
qui  iunt  ex  parte  eius . ' < ; * i m 

• >.  . ;•  >jtfl  i ;* Iit  ■••>  -ii'  jf:ii  ioq^k.ar  i;»p 

Cap.  X.  i De  eo,  ne  ali  quid  prsipry  fibi  monachus  vindicet  > , .! 

; v r.iUi  ctnuf'  *n.L  ^ sudBaoiSt  sfirnudu ; 

I'  xlud  etiam  ftatui  debere  profpextttnM  , Vc  nullus  mona*r 
chorum  aliquid  fibi  proprium  abfque  ibciecatetr  itrurt 
audeat  vindicare  ; ita  vt  etiam  in  his  qua*  fua  funt,  nihilam- 
plius  credat  fibi  iuris  elfe  quam  ceteris.  Quia  cum  fe  ip- 
ium  alterius  fubdid’t  potellati.  omnia  fecum  in  alienam  po- 
teftatem  tranfmifit  . Quicquid.ergo  fecum  rerum  detule- 
rit, expetito  confortio  monachorum  , ac  vbi  corpori  cbo* 
gregationis  membrum  iadus  adb&ferit . Uarim  cognoTcat 
omnia  in  communionem  traDfijfle,  & hoc  tantum  kidicet 
proprium  , quicquid  cum  fratribus  poifederit  indiuilum..  * 
Nam  & ledio  aduum  Apolloloium  tempore  furgentis 
Ecclefiae  taliter  fideles  Chrifti  vix.ifle  commemorat : N«|r 
Jus,  inquit , ex  bonis  fluis  dicebat  aliquid  fluum  eflfle:  Jal orant  illis 
omnia  communia— >.  u:  i • Sn 

Cap. 


rf.  ioo. 
xrimj. 


,.Mb ./ 


Ssf.t. 


.i.U\S 


am.o,  '\ 

l 

•t*  a»\v 


ili 


R E G V L A 

■<'3'  > Cap.XI.  Vtnulhu  monachus  Jit  erat  ignoret v 

i "*  Mnis  qui  nomen  vult  monachi  vindicare, literas ei  igno- 
vi rare  non  liceat . Quin  etiam  pfalmos  totos  memoriter 
i teneat : neque  fe  quacunque  excufatione  defendat,  quo  mi- 
nus fanclo  hoc  Audio  capiatur . Similiter  etiam  his,  qui  pa- 
llores pecorum,  vteii  moris,  de  congregatione  mittentur, 
cura  erit  vacare  pfaimis  vtceteri:  ne  in  id  quod  maius  eft 
minores  inueniantor,  Sc  in  confufionem  fui  illud  eis  aptetur 
i.  Ctr.x.  exemplum  : *AnimaJit  autem  homo  non  percipit  ea  qua  fuul. 
Spiritus  Dei* 


eftUr. 

P/4/.1. 


Cap.  XII.  y 'rpfalmicunflis  diebus  m ordine pfdJJantur* 

romni  tempore pfalmi  vfque  ad  finem  pfalterij  in  ordi- 
ne decantentnr;  libi  tamen  fecretius  propter  propriam 
mercedem,  excepto  publico  pfallendi  curlu  Dominico, 
quantum  per  fingulosdies  Deo  tamen  fcienter  laudes  of- 
ferat occulta  ruminatione  . Similiter  etiam  conuenerit 
oratione fubiundta  nodlibuspfaimorum  frequentia  vigila- 
rent impleatur  illud:  lnJieclama!d,&  noflecoratn  te . Et  illud» 
In  lege  eius  meditabitur  die  ac  no  fle . 

Cap. XIII.  Devigr/ijs,  1 -.>u 


>>,  votiefeunque  vigilia  nodfcuma  propter  exorandum., 
Deum,autdeuotione  petitur,  aut  ieftiuitate  debetur  i 
nullus  monachorum, pra£tera?grkudinem  certam  aut  necefc 
fitatem,fipraefenslueritabfenseflfeprsefumat.  Ne  interiori 
txdio  grauius laborare  confuefcens  viuente  carne  fpiritalis 
anima  moriatur  : fed  potius  promifli  illius  cupidus  quae- 
re,,. 8.  re  re  limul  & inuenire  contendat,  qui  dixit : Diligam  eos  qui 
diligunt  me : & qui  mane  vigilant  ad  me  mundent  me.  Et  in  plal- 
pyy.  77.  mo  etiam  continetur:  Tuncqu<erel<anteum»&<omertebat}tnr,& 


t 


?.  FERRE0L1*  t%7 

ante  lucem  veniebant  ai  eum.  Naravt  quotidie  ad  matutinas 
omnes  omnino  furgant,  fi  non  cenfetur  fuperfluum,  com- 
monemus : ad  no&urnas  vero  cunctis  diebus  ita  omnes  ce- 
leriter pariterqueconfurgant,  vt  cundtis  Gmul  concurren- 
tibus nullus  inueniatur  venifle  poiierior . At  vero  qui  con- 
trarius  huic  deprehenditur  ftatuto,  tot  diebus  folus  ieiunet, 
quot  horis  cum. iratribus  vigilare  non  voluit . 

C\  p.  XIV»  De  veflimentis  monachorum. _» . 

VEftimenta  fuper  fufficientia  monachus  norrrequirat:  qui 
non  amplius, quam  quod  adquotidianumvnun  A boas 
neceffarium  viderit , consuatur;  dicente  Domino  ad  di- 
fcipulos  : NeqNe  duas  tunicas  habeatis*  qua»  duas  tunicas  in- 
telligere  debemus  non  numero.fi  propter  hyemcm  necefla- 
riae  e fle  videntucifed  fupra  vfum  fi.referuat$  fuerint, compu- 
tari . Super  ergo  fi.quidtuericr,  putabitur  alienum  : dum_» 
quicquid  poffelfor  a uarus  includit,  magis  vtitur  arca,  quam 
dominus  . quod  vt  vitetur,  maximus  nobis  beatus  Apofto- 
lus  teftis  affingit».  qui  dicit  r Habentis  vffltiw  & veftitttm  hia 
contenti  fumus  . Nam  qui  volunt  diuites juri , incidunt  m tentatio - 
nem  & laqueum  diaboli,  & defidma  multa,  & inutilia,  & noctua. _> » 
qua  mergunt  homines,  m interitum  & perditionem  . Radix  omnium 
malorum  efi  atpSiaa  : quam  appetentes , natrfraganenint  a fide , & 
inferuentntfc  doloni  us  multis  ..Tu  autem,  o homo  Dei,  hac  fuges  t 
feflare  vero  iuflitiam , pietatem,  fidem,  caritatem,  patientiam , man- 
fuetudinem  ■*  Certa  bonum  certamen  fidei  c apprehende  vitam  ster- 
nam , in  qua  vocatus  es*  & ccnjtfius  bonam  confejjionnn  corattts 
multis  teflibus  » Pntdpio  tibi  coram  Deo , qui  viuficat  emuta , & 
Chrifio  Iefu , qui  teflmomtan.  reddidit  fub  Pontio  Pilato  bottaiiLs 
confefftonem , vt  fenus  mandatum  fine  macula  irreprehettfibilts  > 
vfqne  in  aduentum,  Domini  nofiri  iefu  ChriFli.  Studete  ergo 
fratres  vt  quodad  vnum  hominem , id  cft,  ad  Timotheum», 
fcribkur,  ab  vna  congregatione  (eruetur.. 

Cap. 


<is.S  . R E C V L A 'X 

v.  Gap.  XV.  Vt  in  monaRerio  nullus  baptizetur . 

«rvAptizari  in  monafterio  paruulos  tradtauimus  neceflfariura 
IJ  non  effe.ficut  in  reliquis  monaiteri/s  obleruatur»  neque 
monacho  vllo  loco  de  lauacro  fandto  filios  cuiuslibet  exce- 
pere : neparenttbus  illius  , vt  fieri  folet , illicita  pau!atim_. 
vel  turpi  familiaritate  iungatur . Quod  fi  quis  prsefumferit . 
vt  tranfgreffbr  Regulae  corrigatur . 

Cap. XVI.  V t cellam  feparatim  pr<eter  Abbatem  nullus  habeat. 

C pilam  Gngularem , prxtcr  Abbatem , neque  ad  manen- 
dum, neque  ad  alium  quemcunque  vfum,  vili  habere-» 
.»  liceat  monachorum  . Artifices  tamen  ad  operandum  tao- 
tum  habeant , hi  nihilominus , quibus  Abbatis  ordinatione 
conceditur:  nam  totam  congregationem  manfio  & do- 
mus vna  concludat . Illos  vero  quos  corporea  fragilitas 
debilitat, cognita fibi  infirmitate  languor  obfederit,dum  vi- 
gorem priftinum  corporis  integritate  fumunt , deputataj, 
Vtwr.i  intra  monafterium  & non  nifi  congrua  manfione.a  congre- 
gatione interim  feparentur:  vt  celerius  falutem  conferat 
ipfaquae  fit  a congregatione  remotio . 

i . ' • 

Gap. 'XVII.  -•  Vt  Prapofitum  vilformarium  moliacbifiib  'Abbatis 

•.v...  ' potefiate-habeatiL.  . .<»*« 

Svb  Abbate  perfoaam  ftrenuam,  fle  difciplinam  valde_j 
«amantem  , qui  dignam  curam  Prxpofiti i nomenque  (u- 
fcipiat  , decreuimus  profolatio  Abbatis  inliitui : vt  honor 
ilii  minus  ficdnero  Ius,  dum  labore  diuifo  a duobus  quoti- 
diana folicitudo  fufeipitur . Ecideo  sequum  erit,vtcum  iuf- 
fio^e  Abbatii  ei  veneratio  & obedientia  exh  beatur . Nam 
Scpolfciptum,  quem  fhpr*dix:muS  Prsepofitum , qui  in  bo- 
nis fit  forma,  llatuiraus  regularem  formare  formarium-* : 


S.  FERRE0L1. 


it9 


vt  facilius  adiutorio  iflo  fubiundto  Abbas , cui  nometrpater 
eft , vberes  frudlus  metat  de  perfedtione  dulcium  filiorum^: 
ambo  tamen  fub  pbteilate  Abbatis  cum  reliquis  atque  inter 
reliquos  fe  efle  cognofcant . 


Cap.  XVIII.  De  pajfionibus  martyrum  qua  inueniri  pojjimt , vt 
tempore  fito  defidia  non  impediente  legantur . 


GEfta  martyrum, id  eft.paffiones fandiorum  fidelium, quae- 
dam compaginataftudio  & fermone  digeftafunt,  tem- 
pore quo  nobis  aiem  migrationis  eorum  anni  meta  curfus 
lui  legibus  repraefentat , recenferi  in  oratorio  audientibus 
cundlis  omnino  decernimus ; vt  non  otiofe  praetereat  dies , 
atque  vt  reliquis  fimilis  habeatur)  quem  ucut  tunc  illu- 
ftrauit  conftantia  martyris  , ita  nunc  commendet  memo- 
ria palfionis. 


Gap.  XIX.  Vt  in  manibus  monachi  frequens  fit  leftio  . 


b 


J l 


PRopter  pigras  mentes  quorumpiam  excitandas , quibus 
faepe  generat  ledtio  diuinafaftidium , ita  vt  magis  otio 
eligant  occupari,  quam  de  fcripturis  fandtis  falutem  bibere, 
vt  Ypiritualiter  inardefcant,  addi  omnino  placuit , vtvnus- 
quisque  monachus,  fiue  intra  monailerium  feu  foris  ali- 
quid operis  faciat,  aledtione  diuinanevna  quidem  die  fe 
patiatur  tranfire  ieiunum . Sed  cum  ceflfauerit  manus  ab 
opere , colatur  anima  ledtione : audientibus  cundtis  moni- 
ta beati  Pauli  ad  Timotheum  difcipulum,  dicentis  : Attende  f.r/ *».«. 
leflioni,  exhortationi , dochrina . Et  iterum  : Omnis fcriptura  diui- 
nitus  injpirata  vtilis  e fi  addocendum , ad  arguendum,  ad  corrigen- 
dum, ad  erudiendum  in  iufiitia ; vt  perfeftus  fit  homo  Dei , ad 
opus  bonum  paratus . 


V* 


■K 


f 


r 


Cap. 


ijp  R E G V L A 

Cav.XX.  De  vagis  jute  fttgtiuis  monachis . '1*‘ 

VAgari  per  locamonachum  ficut  non  decet,  ita  non  con- 
uenit  i ne  in  quocunque  vitio  captus  feculi  deledlatio- 
ne  elabetur,  vt  redeat  ad  vomitum  fuurn : dum  recidiua  ani- 
mi voluntate  mundi  vetus  contemptor , nouus  quidam.* 
amator  affingens , a via  falutis  diftortus  exorbitet . Qua^ 
propter  id  dcfiniuimus  obferuandum,  vt  praeter  illos,  qui 
provtilitate  monafterij  ab  Abbate  huc  illucque  habere  iu- 
bcnturexcurfus,  nullus  egredi  monafterium  loco  alio  mo- 
raturus abfque  voluntate  Abbatis  pro  qualibet  re  vel  ne- 
ceflitate  praefumat.  ne  ad  eum  refpiciat,  quod  Apoftolus 
i.Tim.i.  de  adolefcentioribus  viduis  fcribens  dicit:  Simul  autem  & 
cticfit  difcwit circumire  domus;  non  folum  otiofie , fed etiam  verbo f<e 
& curio]*,  loquentes  qua  non  oportet . Et  ideo  qui  prxtermifliu* 
fententia  aliqua  contrarietate  difceflerit , in  tantum  vt  eius 
inueniatur  fuiffe  tranfgreflbr ; fpatio  illo  temporis  quo  mo- 
naflerio  defuit  compuuto  , duplici  dierum  numero  ieiu- 
net  , & condemnatione  mulcetur  ; cibi  modum,  vino 
quotidie  abnegato,  qualem  Abbas  impofuerit,  habiturus. 
Fugitiuum  vero  monachum  deferentem  difciplinam  deper- 
dentem fe,  velut  contemptorem  placuit  reuocare . 


Cap.  XXI.  Vt  frater  fratri  manus  non  mijciat . 
ii  ^ ' - ‘ j?v  fr?7-  * **  y 

VT  monachus  in  monachum  ira  inflammatus,  quodefl 
turpiflimum,  manus  inijeere  non  prxfumat,  prxter  il- 
los ad  quos  pertinet  corredtionis  vel  nofle  modum  , vel  te- 
nere iudicium  i ne  vno  peccante  ceteris  prxfumendi  crefcat 
audacia,  & ita  difciplinx  ordine  confufo.inrupcaque  lege 
viuendi,  ipfius  faerx  religionis  per  Angulos  iura  perdantur . 
Quapropter  quisquis  taliter  incotinens  manibus  inuenitur, 
itaut  neiciatab  illicitis  temperare,  manus  illae, quas  erexit  in 
proximum.per  longum  tempus  nd  folum  ieiunio,  fed  etiam 

ope- 


S.  FERREO  Ll.  tqt 

operis  afliduitate  laffentur;vt  deinceps  ad  Deu  in  leuentur  in 
oratione , non  cum  furore  extendantur  in  fratrem . Dan- 
dam tamen  veniam  decernimus , iuxta  vt  Abbas  moderari 
voluerit,poftulanti:  fi  poenitentia  praemifla  etiam  dum  de-  «*  m 
precatur  reatus  fui, faciem  lacrimarum  eifufione  rigaueric . 

Cap.  XXII.  Vta  conuitio  atque  maledifto  monachi  abJUneant . 

Vt  conuitium  fiue  maledictum  ex  ore  monachi  non  pro- 
cedat»  neque  lingua  impatientia:  excitatione  lolura_. 
effrenatum  quid  minillret  oitijs  labiorum,  fed  commotus 
ira,  vt  eft  humanitatis, dicat : 'Pone  Domine  cuftodiam  ori  meot  rfno. 

& oftium  circunftantia  labijs  meis . Adi  ungat  & ili  ud  : Dixi  cu-  rf*i.  3«. 
Jlodiam  vias  meas , vtnon  delinquam  in  lingua  mea:  habens  illud 
Apoftoli  ante  oculos  fuos:  Quia  neque  maledici  regnum  Dei  1.  0.6. 
pojjtdebmt . Si  quis  ergo  in  his  indomitus  mente  prorupe- 
rit,  triginta  diebus  ab  omnium  fratrum  colloquio  habeatur  h 

alienus:  donec  cognofcensfe  tantummodo  in  congrega- 
tione folitudincm  incurrille,  veniam  eligat  poitularo.  ■ . * 

' • ...  •/.  1,..  Zii 

Cap.  XX11I.  Vt  iurare  monachus  & dejinat  & defijlat . * ' 

Vt  iurandi  confuetudo ad  integrum,fi fieri potefhde mo- 
nachorum interlocutione  tollatur;  vt  etfi  fecundum-. 

humanam  fragilitatem  minus  forfitan  poffimt  mendae  j ca-  ' 1 

uere  peccatum,  poffint  falcem  damnandum  vitare  perju- 
rium . Quos  rogo  fimul  atljue  commoneo,  vt  frudeant  in-i 
vfum  habere  verba  fecra , nevnquam  fint  necelfaria  facra-  • 

menta.  Quemadmodum  enim  huius  vitij  debeant  omnes 
vitare  flagitium,  beato  Apoftolo monente  didicimus,  ait 
enim  : Nolite  iurare  neque  per  colum,  neque  per  terram,  neque  aliud  tat.  %. 
quodcunque  iuramentum . Sit  autem  verbum  vefirim , eft  eft  , non 
non:  vtnonfub  indicio  decidatis.  Et  illud  fimiliter  fcriptur* 
diuinaj : V ir  multum  iurans  replebitur  iniquitate  r & non  difecdet-*  uti.  ij. 

'<1  r 2 de 


t)i  R E G V L A 

de  domo  illius  plaga.  His  namque  magnis  atque  euidentiffimis 
documentis  etiam  ledtio  Euangelij , qua:  eft  maxima  pleni- 
tudo, fimiliteratteftatur,  dicente  Domino  ad  difcipulos  : 
ustt.  f.  Audtftis  quia  dichim  efi  antiquis  : non  per iur abis  ,•  reddes  autem  Do- 
mino tur amenta  tua . Ego  autem  dico  vobis , non  iurar e omnino , ne- 
que per  colum , quia  thronus  Dei  efi : neque  per  terram , quia  fcabel- 
lum  efi  pedum  eius : neque  per  Hierofolymam , quia  duitas  efi  magni 
regis : neque  per  caput  tuum  iurauerisy  quia  non  potes  vnum  capillum 
album  facere  aut  nigrum . Sit  autem  fermo  vejler , eft  efi,  non  non  . 
quod  autem  his  abundantius  eft, a malo  eft . Sufficiat  ergo  nos  pro- 
pria inferenda  monita  exemplis  docuifle  vitanda  . 

9 % I * ’ • . n. » . .... 

Cap.  XXIV.  V t monachus  raro  rideaL, . 

Conueniens  etiam  hoc  credo  monachis,  vtrifu,  etfi  non 
aflidue,  frequenter  tamen  abftincant . Vnde  fi  exem- 
plum legens  fratrum  quisque  requiret,  hoc  folum  ei  fuffi- 
ciat,  quia  Dominum  noifrum  Ielum  Chriftum , Euangelio 
/#*».  i*,  tefte,  fleuifle  legimus,  rififle  nefcimus ; triftatum  fletibus,  ri- 
fibus  non  folutum . Attamen  ne  quifpiam  dicat, nullum  nos 
praeter  hoc  habere  teftimonium  ledtionis , Salomonem  di- 
Frm- 14*  centem  audiat : Rifus  dolore  mifcebitur  ,•  fr  extrema gaudij  lucius 
EetL  7.  occupat . Et  iterum  : Melior  efi  ira  rifu : quia  per  trifiitiam  vuh- 
tus  corrigitur  animus  delinquentis . Corfapienlis,  ibi  triftitia  efi : & 
E«/.  »i.  (or  finitorum , vbi  Utitia . Et  iterum : Stultus  in  rifu  exaltat  vo- 
cem fuam  : vh'  autem  faptcnsvix  tacite  fubiidebit . Quicunque 
ergo  ille  in  congregatione  conftitutus,  vtailolet,  aut  men- 
te iuuenis  aut  a:tate  rifibus  non  parcet,  iocanon  fugerit, 
quid  aliud  nifi  publicanum  commutat  ex  monacho  ? qui  in 
ciuitatibusamplius  populofishanc  fibi  tantum  operam  de- 
putant, vacare  iocis  , plaufibus , & cachinnis . Specialiter 
tamen  hoc  cundlos  moneo , feruandum  mando  atque  con- 
Ilituo,  vt  quotiefcunque  ledlio  animabus  Deo  deditis  op- 
portuna in  Ecclefia  vel  in  refedtorio , aut  quolibet  in  Iodo 
v i >.  publi- 


S.  P E R R EO  L I I.  JJJ 

publice  recitatur.nullus  rifu  aut  moueatur  aut  moueat . Si- 
militer etiam  eo  tempore  fabulas  fugiendas effe  cognofcant. 
Quod  fi  quis  non  cuitodierit  prarfenti  denuntiatione  com- 
monitus, triduani  eum  ieiunij  mulrftatio  caltiget.  Quod 
triduum  neminem  volumus  fub  vno  adimplere  ieiunio  , ne 
in  aliquo  difcretionis  careat  difciplina:  fedtria  ieiunia  ve- 
fpertina  iubemus  quotidie  refedtione  diftingui . Hoc  etiam 
de  reliquis  ieiunijs,  quibus  regulae  culpabiles  corriguntur, 
llatuimus  obferuari : ita  tamen  fi  in  reo  quolibet  monacho 
Abbas  fuperbiam  duritiamque  non  viderit. 

Cap . XXY.  Vt  turpiloquium  monachus  omnino  fugiaL. . 

i-|-»  vrpiloquium  amore  pudicitiae  fit  monacho  turpe  pro- 
1 ferre  , vitando  verba  luxuriae,  quae  vt  mentem  excitant, 
ita  corpus  inflammant.  Ait  enim  beatus  Apoftolus : Depo-  c»Aj« 
nite  malitiam,  blajphemiam, turpem  fermonem  de  ore  veflro  . Inter- 
rogo  egp  fratres , quid  ille  minus  facie  adultero,  cuius  com- 
municat lingua  peccato  ? Quid  luxuriae  minus  exercuit.qui 
os  caftum  fermonis  corruptione  foedauit  ? Et  vt  hanc  fpur- 
cjtiam eundis  etiam cauere  metus  damnationis  imponat, 
ftatuimus  huius  culpae  reum  communicationem  domini- 
cam,vel  ofculum  fratrum  fex  anni  menfibus  non  habere . 

Gap.  XXVI.  Vt  quotidie  vfque  ad  tertiam  monachi  legant . ■ 

f 

..T  vfque  ad  horam  diei  tertiam  in  omni  tempore  lc«5lio- 
V ni  monachus  tam  fenior  quam  extremus  vacare  procu- 
ret > & fic  demum  in  reliqua  parte  diei  deputati  operis  cura 
fuccedat,  praeter  aegrotos  tantum  , quibus  imponi  hoc  fu- 
pra  propriam  voluntatem  , vel  potius  virtutem,  communis 
infirmitas  non  permittit.  Nam  &bi,  quibus frudtuum-. 
colligendorum  tempore  ab  Abbate  fuerit  imperatum , vt 
matutinis  horis  operis  aliquid  vel  laboris  exerceant, hac  lege 

non 


134  RECOLA 

voon  tenebantur : neque  huic  definitioni  putabuntur  extj- 
tiffe  contrarij , cum  imperata  fibi  vciJicatis  caufa  compleue- 
rint . Etenim  moris  eft  agricolis , vt  vix  reddito  adhuc  ma- 
ne arida frumenta.non  nih  deciduo  madida  fa<3a  rore.fucci- 
dant,  vtlastara  minus  fcgetem  facilius  feruoribus  infecuto- 
ribus  eripiant,  dum  in  exordio  diei  blandi  aeris  tempera- 
menta cuftodiunt . Sa:pe  enim  ex  induftria  fa&um  fcio , vt 
dubia  adhuc  luce,  priufquam,  vt  dicere  pollumus , orbe  fo- 
lis  ardor  ebiberit  redadlam  in  manipulos  fegetem,  ignei  iu- 
baris  Hammas  cum  frudlibus  meflura  eius  euaferit.  Hoc  er- 
go G etiam  a monachis,  qui  operi  infiftunt , vt  fuperius  dixi- 
mus, fuerit  obferuatum , non  erunt  pronuntiandi  pro  com- 
pendio operis  regula:  tranlgrefTores . 

Gap.  XXVII.  Vt  antt  tertiam  nullus  monachus  manducet-» 
aut  bibet-». 

Vt  ne  quis  de  monachis,  praeter  infirmos , antequam  ho- 
ra diei  tertia  compleatur,  quamuis  fuperuenientis cu- 
iuslibet proximi  vel  amici  gulae  potius  exquifita  occafit» 
fulciatur,  manducare  vel  bibere  aut  rogans  prsefumat,  aut 
rogatus;  illo  dumtaxat  tempore  quo  ieiunia  folita  remif- 
fione  foluuntur . Poft  hanc  vero  horam  deliberationem., 
comedendi  vfquead  fex  tam  , fi  vel  amicus  eius  vellioma- 
chus  permittit,  extendat . Sed  in  hac  refedtione  vnum  vel 
duos  fratres  focios  fibi  & quaerat  & faciat : vtdum  videtur, 
ilta  communicatione  atque  humanitate  fit  publicus , notu» 
appareat  furtiue  fubpoftus . 

Cap.  XXVIII,  V t monachus  quotidie  operis  aliquid  faciat . 

Monachum , abfque certis  folemnitatibus , vel manifefta 
a:gritudine , diem  fine  operatione  tranfigentem  a coa- 
uiuio  decernimus  excludendum  , iubente  beato  Apoftolo : 

qui 


■ 


S.  FERREOLI.  ijf 

qui nonlaborat , non  manducet . Secuturas  tamen  excufatione* 
inutilium  prxuideraus,&  propterea  modum  ponimus  otio- 
fis  . Didturuseft  enim  vnus  ex  talibus;  ego  non  poflum_. 
operari , quia  amiffo  robore  iuuentutis  fum  ad  omnia  fenex 
inualidus.  alius  ; neque  ego  poffum,  quia  fum  infirmitate  * 
iam  fra&us  : didurus  eft  etiam  tertius , G potuerit  inueniri ; 
non  poflfum  etiam  ego,  quia  laborum  me  affiduitas  contri- 
uit,  itinerum  longitudo  quaflauit',  fortitudinem  mihi  abftu- 
Jit  folicitudo  commifla,  virtutem  meam  adio  expoliauit 
impoGta . Sed  his  quaG  contrarius  fermo  rationis  occurrat, 
reuincens  eos,  & dicens : Vt  quis  non  valet  inGftere  operi , 
det  promptius  operam  le<5tioni : quicuraque  agrum  non_* 
excolit,  Deum  dupliciter  colat ; & inter  reliqua  etiam  hanc 
quaerat  artem,  vt  paginam  pingat  digito, qui  terram  non_» 
prxfcribit  aratro . Nullus  ergd , G quo  minus  opera  faciat , 
putet  caufam  iuftae  excufationis  afferre  : quia  qui,  vt  fupra_, 
diximus,  agriculturam  exercere  non  valet,  legere , fcribere, 
quod  eft  praecipuum  opus , pifcium  etiam  prouidere  captu- 
ram , rete  texere,  calciamenta  fratribus  praeparare  , vel  reli- 
qua, quae  Gmilia  lunt , facere  atque  implere  poteft.  Quif- 
quis  ergo  ex  his  omnibus  non  elegerit,  quo  occupetur  ope- 
re, famem  cum  improperio  fuftinere  contentus  Gt . 

Cap.  XXIX.  Vt  monachus  parce  loquatur , 

_ • x loquendi  temperantiam  monachus  in  omni  collocu- 
V tione  teneat;  propter  quod  dicit  fcriptura : In  multiloquio  rnu.io. 
non  effuges  peccatum . Et  iterum  in  Euangelio:  No/i  multum  m»u.6. 
loqui , ficut  ethnici . Habetur  etiam  in  plalmo  ; Vir  linguofus  p/tj*. 
non  dirigetur  fuper  terram.  Et  ideo  quisquis  ille  frater , Gnt 
pauci  termones  tui . Nec  hoc  tantum , fed  etiam  taciturni- 
tatem tibi  prxfentia  Abbatis  vel  etiam  alterius  fenioris  im- 
ponat : ita  vt  niG  interrogatus  ab  eo  vel  iulfus  Cientium  ir- 
rumpere non  prxfumas  , obediens  fcripturae  qua:  dicit : 

Prius- 


#■ 


Er*/.  II 

* 


C*/.  f. 
K»m*  7- 

» C«r.  I* 
S»».  9. 


IJ6 


E E G V L A 


Priufintam  audjM.ne  refpondeass  & m medio  fertiorum  noli  te  hiiicere * 
StiandunuI  ^ COnu,ui°  aPeuiffime  pronunciamus  cflT^ 


Cap.  XXX. 


Vt  Abba s abfque  voluntate  fua  nihil  operis  facta 


yT  Abbas  fi  non  operetur  vt  ceteri,  nemo  audeat  repre- 
▼ nendere:  quia  Je&ioni  eum  magis  vacare  conuenir,  qua 
quotidie  ceteros  doceat,  qua  commiflos  eruditos  reddat, 
aua  cunctos  lancea  femper  ammonitione  componat . Stu- 
dere tamen  eum  oportet,  vt  quoties  codex  manibus  non^ 
tenetur,  iccundura  vires  fuas  reddat  fein  qualibet  fratrum^ 
operatione  communem  : vt  etfi  otiofum  quicunque  dicere 
non  audet,  faihdiofum  tacendo  non  murmuret « 

Cap.  XXXI.  V t monachis fub  tunica  linea  vti  non  liceat. . 

yT  monachus  quamlibet  delicati  corporis  Jineaad  nuda 
V corporis  non  vtatur : quia  incongruum  eft,  vt  carnem, 
qu$  lemper  vitio  natur?  fuperbir.molfibus  foueat  indumen- 
tis , & ei  quafi  minus  valida:  blandiatur ; qu*  quotidie  io_, 
expugnationem  animae  nouus  quidam  praeliator  ac  forti®» 
mus  commouetur.  Etenim  toties  reparat  vires  contra  ani- 
mam  bellatura,  quoties  aliquid  velut  rebelle  mancipium_ 
remimonis  acceperit.  De  Hoc  namque  certamine  beatus 
Apoltolus  dicit : Caro  concupifcit aduerfus Jpiritum  . Et  iterum.* 
Video  altam  legem  in  membris  meis  repugnantem  legi  mentis  mea , & 
captiuum  me  ducentem  in  lege  peccati,  quaeftin  membris  meis  . Et 
iterum:  Datus  eft  mihi  Bimulus  carnis  mea.  ange/tu fatam  qui  me 
colaphizat . propter  quod  ter  Dominum  rogasti  vt  dfcederet  a me , & 
dixtt  nuhi : Jujficit  tibt  gratia  mea : nam  virtus  in  infirmitate  peifici- 
tUr  ‘ ^fiandum  carnem  vixeritis, moriemini ; Si  au- 

tem spiritu  facta carnis  mortficetis.viuetis . Quicunque  ergo  vi- 
tam illam  diligit,  carnem  conterat  morituram;&  in  tantum 


**V:*W'  .*■  ? 


S . \F 


£ 0 £ I. 


?37 


eam  quotidiano  ludfcunine  arduis  quibufdam  vinculis  di- 
iciplinse,  velut  impiger  femper  debellator  afficiet , vt  aduer- 
fum  animam  de  modica  quidem  remiffione  confligat ; fecu- 
tus  Apoftolimagifterium  vel  exemplum, ita  dicentis : Cajli- 
go  corpus  meum  , & inferuitutem  redigo  * ne  forte  cum  alijs  pr&dica- 
iiero,  ipfe  reprobus  efficiar . 


i.  Ctr.f. 


Cap.  XXXII. 


Vt  vefliment a.  monachorum  odores  non  habeant, 
exquifitos . 


«H. 


% 

VEftimentorum  fragrantiam , vel  nimium  propter  elatio- 
nem nitorem  monachus  ftudeat  non  habere : fed  fe- 
queDS  melius  Apoflolum  dicentem:  Bonus  odor fumus  Iefu  i.ctr.t. 
Cbriftii  colorem,  etiam  in  his  album  , vel  nimis  rufum  , per 
quem  fsepe  fpecies  corporis  ad  perniciem  fuam  videntibus 
commendatur,  viter,  ac  habere  non  ambiat : ne  & iadtan- 
tiaefuae  fecum  teflimonium ferat;  &quod  abiit,  dum  cor- 
pus veflimentis  cito  confumendis  adornare  temporaliter 
elaborat,  de  animae,  fi  qua  aeterna  elfe  poterant , ornamen- 
tis non  curet . Etenim  illa  facientes  taliter  feriptura  diuina 
cafligat : Inamiftuvejhmentorumne  glorieris,  & in  die  glori  a noli  Etel.  ii, 
extolli . De  calceamentis  vero  reliquorum  vos  tenere  ftatui- 
mus  confuetudinem  monachorum  . Sed  & hoc  curandum 
eft , vt  pes  ita  fit  ligamentis  temperatius  vinculatus , vt  non 
iadlantiae  figno  multos allridhis  habeat , fed fandtius  vincu-  * 
lo  laxiori  follefcat:  vtin  omnibus  fimplicitas  fandlitate_» 
focia  commendet  Deo,  quem  eius  amore  polfelfum , pro- 
batum leculi  viderit  concemtorem . 


Cap.  XXXIII.  Vt  monachi  lecla fngular  iter  habeant . 


•y  t duo  quamlibet  proximi  vel  amici,  propter  fecretanu. 


orationem, quae  melius  ad  Dominum  nullo  tefte  dirigi- 
tur,vt  animo, & vno  ledto  non  teneantur; vt  maiorem  licen- 

f tiam 


m 


i •• 


tiam  orandi  credat  fibi  mens  compunda  conceflam  , dum_. 
neminem  vigiliae  fuse  aut  teftem  pertimefcat,  aut  iudicem_ . 
Vigilando  ergo, orando,  atque  plallendo  curet  vnusquisque 
t minimam  nodiisfomno  cedere  portionem;  vt  non  deci- 
piatur ab  inimico,  qui  eft  liber  a focio:  quia  omnino  non 
poteft  cubile  proprium  nifi  vigilans  vindicare  . Imitan- 
dum etiam  videtur  quod  propheta  nobis  fub  quadam  ad- 
*/«.'.  6.  monitione  decantat : Lauabo  per  Jingulas  nodes  leflum  meum , 
P/ » j;.  lacrimis  / Iratum  rnemi  rigabo . Et  iteru m : In  nodibus extollitis 
ff- 118.  manus  vejlrat  in  fanda , & benedicite  Domino . Et  illud : Memor 
fui  in  nche  nominis  tui  Domine,  & cuftodhii  legem  tuam  . Hoc  er- 
go vtdeuotus  quisque  vacatione  conceflta  vtilius  podici  m- 
plere,ftrati  fui,  vt  fupra  diximus,  erit  fohts  iple  poifelfor,  ha- 
bens fecum  meliori  commutatione  pro  dormitorio  fratrem 
Dominum  vigilantem . 

Cap.  XXXIV.  Vt  monachus  non  veuetur . 

INter  ceteras  mundi  deledationes  nouerit  fibi  monachus 
venationem  exercere  prohibitum , nec  habendum  cum 
1 feris  periculofum  fine  vtilitate  certamen  : cum  fcire  potius 
debeat  .vitia  pro  beflijs  effe  madanda  . Et  ideo  non  eum_, 
confuetudo  loci,  vicinitas  opportunitasque  filuarum,per- 
uius  etiam  vel  facilis  afccnfus  montis  , concaua  vallium , fe- 
creta  nemorum  , denfa  terrarum  tam  infruduofi  laboris 
opusfubirefolicitent.  Oportet  enim  vt  memor  Apoftoli- 
ese  fententiae  damna  religioni  non  inferat , ita  monentis , vt 
vnujquifqi  in  qua  vocatione  vocatus  tfl,  in  ea  permaneat  apud  Deum . 
Bonum  ergo  vitae  fuae  curfum  curfibus  vanis  perire  iudicet , 
&fedamnofum  caueat»  nepoftponens  monachum,  fera- 
rum Scipfe  captione  capiatur,  & fecularibusdefiderijs  irre- 
titus, venator  agreftium  beftiarum  aduerfarij  fiat  & ipfe  ve- 
natio . Sedfoli  Deo  vacandum  congaudeat.quem  expetit  t 
illi  feruiendum  iugiter.quem  elegit:fciens  quod  taliter  prae- 
cepto 


S.  F ERREOll. 


* 99 


cepto  Euangelico  conuenimur:  Dotaimm  Deum  tuum  tiara-  tutt.  4. 
bit,&  iUi foli  feruies . Et  alibi:  V nam peti)  a Domino  Jtanc  requiram,  t/j.  16 
vt  inhabitem  in  domo  Domini  omnibus  diebus  viu  mae.  Studebit  er- 
go prxtermiflis  omnibus»  qualiter  ipfi  omni  feruitio  placeat 
iugicer,  vt  faciat  illum  regni  fui  participem , quem  totum», 
fuum  videt  efle  cultorem.  Attamen  nec  illud  putauimus 
omittendum, vt  fi  forfitan  ferat, quae  funt  violentiores  ,qux- 
renti  proprio  labore  vUStum  infidientur  in  fructibus, eas  pro 
damnis^tantumfrudluum  vindicandis.canumfxuitia  oppor- 
tune deterreat:  quas  potius  effugare  quam  perfequi  delede- 
tur;vt  non  venationisded  fruduum  magis  amator  appareat. 

Gap.  XXXV.  Vt  monachus  nec  f ornum  tangere  abfque 
ordinatione  pr.tjitmat .. 

Qvicunque  monachus  cuiuslibet  generis  pomum  inordi- 
natus ha:rens  adhuc  arbori  fus  tantum  edacitatis  cau- 
fa  decerpferit,  vel  fi  in  terra  collapfum  , feu  reliquorum  fru- 
duum  , vt  aflolet,  primitias  aufus  fuerit  gulae  incontinen- 
tia violare,  veluti  Adae  primo  homini  fimilis,  fimili  quoque 
cafligata  edacitate  ieiunio  digne  poeniteat;  quafi  ad  vicem 
paradifi  conuiuio  putetur  indignus  . Et  nili  prius  omnium 
fratrum  remifiioneconfequatur  veniam, venire  nonpermit. 
taturad  menfam ; quiaiufium  eft,  vc  eundorum  indulgen- 
tiam pofiulet,qui  omnibus  quod  erat  commune  fubtraxit. 
Cundisergo  ftudendum  elt,  vt  omne  quod  in  efcam  con- 
fiat hominis  deputatum , fi  alicui  ex  fratribus  accipere  vel 
etiam  inuenire  contigerit,  priufquam  aut  menfae  inferat, 
aut  cellarario  tradat , omni  fide  conferuet  intadum  ; vitans 
ne  communem  omnibus  cibum  gufiufibi  ipfe  furetur  5 & 
cum  nullus  illi  comes  adhaereat, ad  perdendam  tamen  inno- 
centiam, vel  ad  exercendam  praedam  fit  illi  gula  pro  focio . 
Quapropter  erit  congregationi  femper  vna  proprietas , 
ita  vc  eunda  omnium,  & omnia  fint  eundorum. 

f 2 


Cap. 


4ritsr 


M Ancipium  monafterij  liberum  facere  Abbas  abfque  con- 
fenfu  omnium  monachorum  licentiam  non  habebit : 
nili  vt  tradat  eundis  fratribus  in  praefenti  eius  meriti  vel 
aetatis  de  propria  facultate  vicarium . quia  non  poteft  mul- 
. torum  feruus  vnius  ad  ingenuitatem  remiflione  tranfire,nec 
libertus  Heri, quem  omnes  vnaniraiter  non  abfoluunt.  cum 
manifellum  fit,  illum  tot  dominos  habere,  quot  monachos. 

Cap.  XXXVII.  De  eo,  qualiter  Abbas  conuerfari  debet . »1 

Vt  Abbatem  eundis  quibus  praeeft  monachis  ftrenuiras 
quidem  , fed  inanfuetudo , & potius  vita  commendet  ; 
ita  vt  magis  landum  illum  timeant,  quam  feuerum  : & plus 
in  eo  metuant  quod  meritis  ett  primus, quam  quod  honore 
primarius  . Habeat  enim  in  correctione  modum , & in  fa- 
miliaritate temperamentum  : eritque  in  eundis  ita  moribus 
difpenfatus,  vt  blandimento  vocet,  terrore  caftiget  ,•  faciens 
fe  ab  omnibus, eo  quod  vitia  oderit,  plus  amari . Tota  enim 
eius  conuerfatio  erit  quafi  pofitum  fundamentum  , vt  in  eo 
fuperaedificetur  quifquis  imitatione  illius  optat  bonis  Deo 
meritis  proximare  . Nullus  ab  ipfo  erit  poteftate,  led  ratio- 
ne damnandus;  nec  tamen  quifquamilli  ita  familiaris  , vt 
ceteris  plus  praefurnat  > neque  ita  oifenfus,  vt  ad  veniam  ex- 
pleta contritione  non  redeat . Conuenerit  namque  illi  om. 
nes  timere,  qui  timetur  ab  omnibus , totoque  ftudio  atque 
induftria  prouidere,  ne  aliquis  ex  his  quos  regendos  propria 
cura  fufccpit,  aduerfo  quolibet  cafu  difcedat  ex  numero . Et 
ideo  plurimis  medicamentis  necefie  elt  illum  monachorum 
Jubuenire  languoribus,  & aegritudinibus  mentium  reme- 
dium curae  fpiritalis  inferre;  hoceft,  fi fuperbum  viderit, 
iugi  exhortatione  porrigat  humilitatis  potionem  j fi  ira- 


* 


' » 


eundum,  patientiae  illi  offerat  vnguentum ; fi  mendacium.* 
fedlantem,  veritatis  miuiftret  antidotum,  beati  in  hoc  ip- 
fum  Apoftoli  monitis  excitatus,  qui  dicit:  Attende  tibt , & 
doflrina  infla  in  illis : hoc  enim  faciens,  & teipfum faluum  facies,  & 
ejs  qui  te  audiunt . Et  iteru  m ad  Ti  motheu  m : Formam  habe  fa- 
norum verborum, qua  a me  audifli  in  fide, & dileflkhein  Chriflo  lefit. 
Et  iterum  : Tu  vero  vigila  in  omnibus , labora , opus  fac  Emngeli- 
fl<e  i miruflerium  tuum  imple . Similiter  & beatus  Petrus  Icri- 
bit : Seniora  qui  in  vobis funt  obfecro  confinior,  &tcflis  Cbrifli 
paflioHim>&  eius  qua  incipiet  mulari  gloria  focitts.pafcite  qui  in  via- 
bis efl  gregnn  Dei  . Et  addidit : TS[eque  qtiafi dominantes  m clero  , 
fed  forma  eflotegregi , vt  cum  apparuerit  princeps  pajlorum, percipia- 
tis illam  floridam  & immarcejjibilcm  gloria:  coronam . Hieremias 
quoque  fandliflimus  in  pertona  Domini  ait : Dabo  vobis pa- 
flores  fecundum  cor  meum , & pafcent  vos  fcientia  & doflrina . Et 
iterum:  Hac  dicit  Adonai  Dominus  ad  pa  flores  lfrael : Nunquid 
femetipfos  pafcunt  pa  flores  ? E t adi  u ngi  t : Ob  hocpaflores  audite 
verbum  Domini . hac  dicit  Adonai  Dominus : Ecce  ego  ipfe  ad  paflo- 
res,&  requiram  cues  meas  de  manibus  eorum.  Dominus  vero  idem 
in  Euangelio  Petrum  apoftolorum  principem  fi  fe  amaret 
interrogans  adiungit : Pafieoues  meas.  Manifellum  ergoeft, 
frater  quisque  ille  praeefie  videris  monachis , magnum  tibi 
per  honorem  onus  impolitum  >•  ita  vt  cum  dignitate  fis  pri- 
mus, defudes  omnium  pondere  farcinatus.  Propter  quod 
redii  itineris  curre  femitam , qua:  ad  cadum  perducit ; & ire 
oftende  gregi  inoffenliim  callem,  &fandlitatis  eum  quoque 
paflibus  antecede  : atque  ita  ftude , vt  non  erret  quicunque 


i.r/w.4. 

i.Tim.l. 

i.Ptt.l, 


Imk.  ii- 


te  ducem  gradibus  imitationis  infequitur;  vt  videaris  Apo- 


ftolicae  monita  fententia:  complefle , quae  habet : Eximplmn 
e flo  fidelium  in  verbo,  in  conuerfatmc,  in  caritate,  infide,  in  caflitate. 
Et  iterum  : Solicite  cura  teipflim  probabilem  exhtbertTdeo  opera- 
rium inconfufibilein,  refle  tra  flantem  verbum  veritatis  . Hunc  ita- 
que tibi , Abbas , titulum  , vt  praetermiffum  te  Regulx  fer- 
mone  non  doleas,  ficque  Ynum  te  ex  congregatione  cogno- 


1.  Ti.n.  i. 


fcas, 


: 


i-.  ' 


I4i 


fcas , quaG  peculiarius  annotamus;  monentes , feu  coram., 
Deo  obfecrantes,  vthaec  omnia  feruenti  ftudio  feruans, 
etiam  cetera  propter  exemplum , qu«  reliquis  funt  dida^  , 
cuiio  dias. 


Cap.  XXXVIII.  Quibus  temporibus  Abbas  coquina  obfi, 
fimiliter  e*r  lauandis  pedibus . 

Jti-  ■ • • *v.*, 

ABbas  tribus  per  annum  vicibus , id  eft , die  natalis  Domi- 
ni, fimiliter  primo  Pafcha,  nec  non  in  feftiuitare  pecu- 
liaris patroni , fandi  ac  beariflimi  venerandi  femper  marty- 
ris FerrioJi,  aut  certe  quidem  ad  quorum  nomina  fando- 
rum idem  locus  confecratus  fuerit,  coquinam  cibos  con- 
gregationi paraturus  introeat  i ibique  fuicepto  iunioris  mi- 
nilterio  feruiendo  menfis  humilitatis  formam  miniftretin_ji 
ferculis  ; fanda:  huic  abiedioni  fe  libenter  inclinans  , quse 
maiorem  illum  producit  ceteris, dum  reddet  aequalem.  Tan- 
tum enim  magis  in  eundis  eius  poteftatis  accipit,  quantum 
ad  inferiora  minitterij  parilitate  defeendit.  Lauare  vero  pe- 
des fratrum,  fiue  etiam  peregrinorum,  diuinum  imitatus 
exemplum,  fjepiuslhidebiti  implens  dominicum  manda- 
tum , & tradens  monachis  operibus  potius  quam  verbis 
exemplum.  Nam  & Dominus  in  Euangelio  difcipulis  ait  : 
>4*  Si  ego  huauiveftros  pedes  dominus  & magijler , & vos  debetis  alter 
alterius  lauare  pedes . Exemplum  enim  dedi  vobis,  vt  quemadmodum 
ego  feci  vobis  jta  & vos  faciatis . Abbatem  ergo  illa  facien  tem , 
atque  in  huius  tituli  obleruatione  communi  omnes  mona- 
chi fequacibus  animis  imitentur;  in  tantum.vt  temporibus 
difpofitis  vicibusque  diferetis  de  ciborum  prseparatione  fo- 
liciti  feruiant  libi  inuicem , atque  alterutrum  lui 


fub  «qualitate 


i tr 


S.  F E R R E 0 L 1 


»43 


Cap.  XXXIX.  Caftigatio  monachorum  di  multis  excejfibus . 


% 

*• 


M vitis  hic  titulus  monitis  negligentias  monachorum  ca« 
Itigare  fufcepit . Nec  tam  perfonas  exigit  damnare^ , 


r,  'w 


'■  & 


quam  culpas . Mundos  ergo  illos  & velut  defecatos  a vitio- 
rum omnumreddat  inquinamento  amor  fanitatis  » ambitio 
perfedtionis,expedtatio  veritatis>promiflio  gloriae,  perenni- 
tas vitae,  & illa,  quam  credimus,  habitatio  cum  audtore ; de 
qua  fic  dicit  Apoftolus : Rapiemur  in  nubibus  obuiam  Domino , , 

& fic  femper  cum  Domino  erimus . 

Corredlionis  igitur  fermoad  eos  ,qui  inter  fratres  iurgia 
feminant,  hic  eft : vt  fi  a via  tam  peruerfa fides  non  traxerit, 

□on  tantum  fententia  Abbatis , fed  etiam  eun&orum  odio 
feriantur,  donec  confuetum  errorem  relinquant . De  qui- 
bus Lucas Euangelifia Dominum dixifle commemorat : Im-  zue.ir- 
pojjibileefi  vt  non  veniant  fcatulala : v<e  autem  iUi , per  quem  veniunt: 
melius  eft  illi,  fi  lapis  molaris  imponatur  circa  collum  eius,  &proij- 
ciatur  in  mart-j . 

Ad  illos  vero , qui  poft  corredlionera  impugnantes  iudi- 
cia  feniorum  nituntur  exeufare  peccatum,  & non  ad  poeni- 
tentiam recordatione  delidi , fed  ad  duritiem  indignationis 
nimium  migrauerint, refpicit  ifta fententia,  vtquamdiu  a 
prxpofita  intentionereuocentur,  & tumorem  mentis  ma- 
nifeita  emendatione  deponant,  fecundum  arbitrium  Abba- 
tis arduae  omnino  fubiaceant  difciplinse  : quia  non  dixe- 
runt : Teccatum  meum  ego  agnofio  : fed  dixerunt,  quod  in  Ifaia  pyy#  JO> 
propheta  de  rebellibus  legitur : bl ullus  eft  qui  agat  poenitentiam  H„t,  8. 
fuper  peccatum  fiam,  dicens,  qitid  feci  ? 

Ilii  namque  qui  fe  prioribus  anteponunt , & aliorum  Jo- 
ca non  erubefeunt  vitio  elationis  inuadere,  ac  praeceptis 
dominicis  contradicunt,  quibus  ita  iubemur  r ^ 'uictmqut _> 
voluerit  inter  vos  maior  fieri, fit  vefier  mnaRer  : & qui  voluerit  in - 
.ter  vos  primus  efie,erit  vefier feruus , Abbatis  vel  etiam  reliquo- 
rum increpatione  confufi,  ad  locum  proprium  quem  reli- 
que- 


Ut,  * 

R** 


i i, 


1.44 


. > 


querant,  reuocentur : quos  ad  maiorem  gradum  tardius  de- 
cernimus promoueri;  ne  addita  dignitate  radicata  in  eis 
prcfiuntio  conualelca; . 

lIJud  itaque  ftatuimus,  Vtadmenfam  fratribus  congrega- 
ti» de  his  qua:  apponuntur  nemo  alterius  aut  prsefumat , aut 
rapiat  portionem  : ne  frequentius  ceteris  manum  paropfi- 
t.cor.n  di  importunus  immergat,  propter  illud  Apoftoli  : Alius  qui- 
i . ctr.  6.  dem  tfurit,  alius  autem  ebrius  ejl.  Et  iterum  : Efca  ventri,  &ven- 
&ow.4. , ter  efcis:  Deus  autem  &httnc  &has  dsjlruat.  Ec  iterum: 

ejl  regnum  Dei  efca  & potus ; fed  iuflitia  & pax , & gaudium  in  Spi- 
Pjm.  16.  ritu Janclo-.  Etiterum:  Hutufmoii  enim  Cbriflo  Domino  noflra 
piil.  }•  non  feruiunt,fed  fuo  ventri . Et  iterum  : Quorum  Deus  venter  eji, 
& gbria  in  confuflom  ipforum  . Legimus  etiam  in  plalmo, quod 
fj*l.  77.  longe  etiam  a monachis : Adhuc  efca  eorum  erat  in  ore  ipforum , 
(jiraDei  afeendit  in  eis.  Quicunque  ergo  huiufmodi  tranf- 
grediturftatutum , Abbatis  iudicio  conlhbit,  quantis  ieiu- 
nijs  menfae  violentia  iudicetur . 

De  ebrietate  vero  fuperHuum  puto  monachum  commo- 
neri:cum,vel  fi  parum  vini  accipiat.a  prapofita  corporis  cd- 
tritione  declinat . Attamen  quia  latere  monachos  non  po- 
. terit,  quod  Apollolus  Timotheo  feribit, dicens  : Vino  modico 
vier  e propter  Homachum  tmm,  &fi'eque»tes  tuas  infimitates:  quan- 
tum eis , fecundum  vires  monallerij , per  fingulos  d:esiu(Tu 
vel  dilpenfatione  Abbatis  vini  offertur.accipiant.Sc  amplius 
penitus  non  requirant.  Hoc  etiam  de  reliquis  ftipendijs  fta- 
tuimus obferuandum.  Nam  ebrietatem  illis  etiam  qui  lecu- 
lo  vacant  prohibitam  feriptura:  teftimonijs  approbamus* 
feribente  Apoltolo  Ephefijs : Nol  te,  inquit,  inebriari  vino , in 
quo  ejl  luxuria . Nec  non  & Propheta  : V<t  qui  fortes  funt  ad  bi- 
bendum  vinum,  & potentes  ad  mifceneUw  Jiceram . Etiterum:  Vtt 
qui  confingunt  mane,  & feclantur (iceram  : qui  expeftant  vefperaiir, 
vt  vino  afluent.  Et  ideo  monachum  fi  ebrium  , quod  dici 
nefas  eft  , videri  aliquando  contigerit  , zelans  illi  plenus 


■ At, 


ira  praecipio» vt  triginta  diebus  a vini  potatione  fufpcndatur: 
* * 


qua- 


(faX 


S.  F E R R E 0 L 1. 


»4* 


quatenus  anima  infufione  congefta  digeftionehoc  fpatio  • • < 
▼acuetur . 

Illos  igitur  monachos , quos  vel  vnius  diei  finis  difcordes 
inuenerit,  qui  vfque  ad  vclperam  lites  trahunt,  6c  ante  non 
excludunt  odium,  quam  foi  cognofcat  occafum ; qui  dicen- 
ti A poftolo:  Sol  non  occidat  fuper  iracundiam  vetlram:  perino-  Zpi 4. 
bedientiam  contradicunt , ftatuimus  tamdiu  abltinenda.# 
macerandos,  quamdiu ad veTamfe concordiam  vltrone*.» 
fatisfadlione  conuertant.  Quibus  poft  longum  fcandalum 
pacificare  in  occulto  non  liceat,  ne  aliquid  fidium  puritas 
caritatis  admittat : fed  fit  eorum  reconciliatio  publica^quo- 
rum  fuit  difcordia  manifefta . Fratribus  ergo  cundlis  coram 
aliantibus  veniam  inuicem  poftulent  : quia  vterque  reus 
diuturna  fimultate  notatur ; dum  autvnus  indulgentiam-, 
petere  deftitit.aut  alter  rogari  defiderans  nondimifit.  Et 
ideo  ille  impius,  ille  remanfit  impoenitens : hic  damnandus 
poft  iram , ille  poft  culpam . Propterea  offenfus  ifte  iram_, 
in  contemptu  Euangelij  non  retineat;  fed  cito  ad  illud  re- 
currat exemplum;  Dimittite,  & dimittetur  vobis  . Et  illud  L**'6' 
Apoftoli ; Induite  vas,  Jient  elefti  Dei  & dilecli , vifcera  mifericor- 
dia,  btnignitatem , humilitatem , modejliampatientiam  : fupportantts 
inuicem,  & donantes  vobismetipjis.ji  quis  aduerfus  aliquem  habet  que- 
relam i fiait  & Dominus  domuit  vobis , ita  & vos . Ille  vero  qui 
iniuriam  intulit,  huiufcemodi  exemplo  velociter  terreatur : 

Facit  Dominus  indicium  iniuriam  patientibus . Et  alibi;  Quafcmi-  t«f 
nauerit  homo  , hec  & metet . 

Furrifcilicetconfcium,  fi  adhuc  vocare  monachum  po£- 
fumus,  quafi  adulterum,  fecundum  flagello  fubdi,  & magna 
cenferi  afflidlioneiubemus;  dantes  illi  vnamcum  fornican- 
te fententiam,  quia  & ipfe  luxuriatus  eft  cum  furaretur . Si- 
miles enim  eos  non  incongrue  dicimus,  quos  in  facrale- 
dtione  pariter  pofitos  inuenimus.  Dicit  ergo  Dominus 
per  Prophetam  : Non  efl  fcientiaDei  fuper  terram.  Et  paulo  o/r.4. 
poft : Jurtum  & adulterium  inundauerunt , Et  iterum  in  pfal- 

t mo: 


t4  6 REGELA 

rftl  4j  mo:  Si  videbat  furem, fimul  currebat  cum  eo,  & cum  adulteris 
portionem  tuam  ponebat.  Legimus  etiam  in  Euangelio  Domi» 
u»it.iy  numdixi(Te:  Fornicationes , furta ; & nec  moratus  addidit: 
hac  funt  qux  coinquinant  hominem.  Ex  his  profedo  intelligere 
poflunt  horum  icelerum  ferui , quia,  ficut  aequaliter  his  do- 
minantur vitia,  aequaliter  debetur  & poena . 

Et  ne  aliquid,  dulciflimi  in  Chrifto  fratres, de  his  quae  fu- 
praferipta  funt  per  obliuionem  ficis  negligentes , eundis  in 
vnum  pofitis  femel  ea  in  triginta  diebus  relegite , hoceft, 
in  kalendis . 


BXPIICIT  RIGVLA  S.  FERRI  OLI 


1PISCOPI. 


I 


r> 


os m prrw  ow*8Mv  iod  •?.  »a 

-i  r-:g?rrifesj  fn(n:*"'^v 

8 ^ ; 

. ■ ■»  • ' t * ■ 1 *•  \ ■ 

« ..  < <•>,  M «f  <K  *>•%  f’<1  #•?  V • 

,0  fi^ucM  .ii*.'  t -..;C  IO  i.i  IsinM 

Sr  COLVMBANI 

ABBATIS 

* _ ^ .-,*A  r . 'J  ^ * **  ■ *i  * -'T*  ..  ( 

ET  CONFESSORIS 

REGVLA  C OE  NOBIALIS 

CVM  POENITENTIALI. 


iii.rdiiT.vioO  .H  jciv  ^*oi!  Wl^ 


*♦*!'•.  vj  , -: 

hi «VI-  uttWiv.t  -'V;  -.  «Mt  V.1 

..  ; .'lUi:  ' "v.r  jv  «•**  1 y,:Av  :jj «tsJt 

. 

a^.Vv.  H’:.  ' Xj»r 

} $S»\  tvovvv . *»t  i Is\ 

JRk.i  ni  - l ,u  rj-  Vi.  hf-st,  t>'V.  *tVj  nr^iV-V  ttfirtii.tthV» 

. r.  wi.\.  iwj  ^ *•  <*.r*r 


■ \ iii.'Svn\  vitr^ 

^ 4. 

* ..i-vjin.i 

FI 


148 

DE  S-  COLVMBANO  EIVSQ;  REG- 
veterum  teflimoniaj. 

MARTYROLOG.  d.  xxi.  Nouemb. 

IN  ITALIA  t moftaflerio  Tiobitfi  depofitk  fanfti  COLVMBANI 
Abbatis » qui  multorum  coenobio run/fundator , &inmttnerabiliuntL» 
pater  extitit  monachorum  j multisque  virtutibus  clarus  quieuil  r«_» 
feneflute  bona . 

SIGEBERTYS  Gemblac.  fcript.  Eccl.  cap.  tx. 

COLVMBANVS  Abbas  Luxouienfis,  in  Hibernia  Scotorum  in- 
fula naius,  ■&  in  Gallias,pro  Chrifio peregrinatus , tanto  fapientittht- 
fauro  eTi  ditatus , vt  adhuc  adolefiens  iibrum  Pfalmorum  elimato  fir- 
mone  fcriberet,  & alia  multa  ederet , ved  ad  p anendum  digna , vel  ai 
docendum  vtilia—t . 

IO  NAS  monachus  lib.  de  vita  B.  Columbam 
cap.  m. 

T) EDIT  deinde  operam , vt  monachorum  nefleretur  focietati , ac 
monajlerium,  cuius  vocabulum  ejl  Benchor.petift,  in  quo  prsful  vir- 
tutum vbertate  lucebat  beatus  Congellus,  egregius  inter fisos  monacho- 
rum pater,  quique  & religionis fiudio  & regularis  difciplina  cultu  pra- 
eipuus  habebatur . Ibi  folis  orationibus  & ierunt/ s vacare  coepit , & 
iugum  ChriJh,quod  ferentibus  leue  efi,  fuper  fi  ferre,  femetipfumqut-» 
fibi  abnegando,  ac  crucem  fuam  tollendo  Chriflum  [equi : vt  qui  alio - 
rum  do  flor  futurus  erat,  ipfi  quod  dofhrina  didicerat,  vberrus  exem- 
plo monfiraret , quodalijs  implendum fore  docuiffit . 

IBID. 


TESTIMONIA . 149 

IBID.cap.  ix.  'Beatus  Cohmbanus  certieru  vndique  ad  poenitentia 
medicamina  plebem  concurrere , & vnirn  ctxnoby  ( Luxouienfis ) fepta 
tantam  conuerfantium  cohortari  abfque  difficultate  non  continere, aliud 
monafierium  conflruxit , cui  ad  Fontanas  nomen  indidit , dedi /que  gu- 
bernatores Prspoftos,  de  quorum  religione  nihil  dubitabatur.  Hia 
ergo  in  locis  monachorum  plebibus  conjlitutis,  ipfevicijjim  omnibus  in- 
tererat. Regulamque  , quam  tenerent,  Spirititfanclo  repletus  condidit ; 
in  qua  autem  qualis  & quanta  difciplina  vir  fanilus  fuerit , prudens 
kftor  vel  auditor  agnofciLj . • i ' • • . J|s 

IDEM  IONAS  in  vita  S.Euftafij  Abbatis  cap.  i 1 1. 

OVO  tempore Clotharnis  Chilperici  filius  Rrenue  Francos  regebat, 
reltgiofij/hni  extitere  viri , difiipidi  almi  patris  Columbmi,  Atti/a  & 
Eu)  tajius : quorum  prior  in  Bobienfi , alter  in  Luxouienji  coenobio 
eius fuccejforcs  fuere , fr  magiflri  inflituta  fnis  alumnis  feruanda _> 
tradiderunt . 

Jbid.cap.v.  TANDEM  aduerfics  Regulam  beati Cohtmbatii littido 
dente  garrire  coepit  AgrtUmus , annuente fibi  Appellmo  Genauenfis  vr- 
bis  Epifcopo . Hic  Appellinus  vicinos  Epifcoposfingulatim  fibi  iungere 
in  auxilium  Agrefiini  nifus  efl  omni fiudio,  ita  vt  regem  Clothariutn. _» 
tentaret.fi fiu  partis  ajfentator  fieri  voluijfet . At  ille  fiiensair  experi- 
mento cognitam  habens  beati  Columbani [anilitatem , & difcipulorum 
eius  doilrinam , poRquam  diu  redarguere  tentattit  grunnientis  haretici 
feclam,  nec  praualere  potuit  adtterfits  eamjiatuit  vt  fynodali  examina- 
tione probaretur : non  ambigens  de  aucloritate  venerabilis-  viri  Ettfla- 
fij , quin  omnes  aditerjantte fanila  Regula  fua  prudentiafiuperareL 
Tunc  emanante  regali  auiloritate  multi  iam  Burgundi*  Epifcopi  vi_» 
fuburbio  Matifconenfis  vrbis  conuenimt . 

Mox:  CETERI  confautores  aduerfit  partis,  qui  conutnerant,  dedu- 
cium in  medium  Agreftinum  depromere  cogtint , quid  contra  Regtilam 
Columbani  vel  Eufiafij  cbtjciendim  haberet.  Tum  ille  trementibus 

labijs 


i ;o 


DE  SANCTO 


labijs  afflens,  & ftibil  aufloritatis  vel elucubrati  'eloqui)  habens  eut  '• 
fttperfiua  quadam  & canonica  inJBttaioni  contraria  in  tarum  fludqs 
teneri : cochleam  videlicet, quam  lamberent,  crucis  Jigno  crebro  {igna- 
ri, &in  ingrejfu  cuiuslibet  domus  intra  coenobium  tam  introeuntem. — » 
quam  egredi  entem  benedsEhomm  pcSlulare . Columbanum  etiam  4 
ceterorum  Ecclefiaflicorum  more  defeifeere,  efrfacra  Mifiarum  folem- 
nia  multiplicatione  orationum  vdcoUeElarum  celebrare.  &c. 

Ibidem.  gVIDAM  vir  venerabilis  Romaricus  nomine , qrdpri - 
mmobilitatibus  fuerat  apud  Theodeber tum  halitus, pofique  per  exem- 
plum Columbam , ac  per  Euflefj  pradicaticvem  monitus , ad  Luxo- 
uhm  veniens  monachica  irjlituticnifefubdidu:  que  diu  fub  regulari 
tenore  vitam  agente , pojlea  Euflafio  annuente ♦ puellarum  monqfle- 
riuminfuo  propno  injerutt,  & Regulam  Columbam  illis  cuflodicn- 
dam  indidit . • 

Ibid.  cap.  v I . Appellinus  quoque  & ceteri  GaUiarum  Epifcopi  ad 
roboranda fanfti  Columbani  infiituta  ad fpirant : quorum  multi  /«_> 
amore  fancii  Tatris  mjhiferuentes,  fecundum  eius  Regulam  mcnafle- 
ria  conflruunt , gregem  Chriflo  congregant , & religionem  monajhca 
pro/effonis  adaptant.  Inter  quos  vir  illuftris  Eligrus  nomine,  qui  mo- 
do V eromandenfu  Ecclefut  pontifex praeft  , iuxta  Lemouicenfctn  vr- 
bemmottafierium  nobile,  Solemniacum  nomine,  conftruxit,  &aha-, 
multa  in  tifdem  locis  coenobia . Sed  & in  duitate  Parifienfi puellarum 
tnonajlerhmi , quod  de  regio  numere  fufeeperat,  adificar,  in  quo  Chri- 
Jli  virginem  Auream  grJfecit . In  Betericenfevcro  vrbe puellarum^, 
nionahenum , ex  beati  Columbani  Regula , ‘Bertraha  nobilis  gene- 
re & religione , femina  fanclifjiim  cvnRruxi/ Infuburbano  etiam 
Betericenjts  vrbis , vir  venerabilis  Theodolfus , cognomento  ‘Babe- 
lenus , monajleria  ex  Regtda  Columbani  religione  omni  pollenti  con- 
flruxit . 


Bcwt’ 


-7  A 
5M 


IDEM 


COL  V MBANO.  i;i 

idem  ionas  in  vita  S Burgundofor* 

Abbatiflx,  cap.  I. 

BEATA  Burgnndofora  monaRerium  , Euoriacar  appellatur  , 
cui  rpfa  venerabiliter  praerat , omni  intentione  ac  deuotione  fecun- 
dumRegulam [ancti  Columbam  injlruit , dr  ad  exemplum  fan  florum 
procedentium  patrum  cum  alijs  ancillis  Dei  rrligtojam  vitam  inibi 
duxit-). 

AVCTOR  vitae  S.  PhilibertiGemmeticenGs 

Abbatis.  ^ : 

QVIA  perfefliviri  femper  ad  meliora  contendunt  ,facerdos  ChrifU 
fanflorumlujlrauit  coenobia  > vt  pojfet  aliquid  haurire  emolumenti  ex 
illorum perjpe fla  fanclitate . Itaque  inuifit  Luxouienfe,  Bobienfe,  & 
alia  Columbani  inflitutum  complexa  monajleria  . 

Ibidem:  Legebat  Rudioje Bafilij troclarai conjlitutiones , Macarij 
Regulam,  Benedifh  decreta*  Columbani  inRitutafanchJJima . 

ORDERICVS  VITALIS  hift.Ecdef.  lib.  viii* 

in  tomo  fcript.  Normannicorm_. . 

NOTITIAE  poflerorutn  hocannotaui  de  modernis  prxceptoribus , 
qui  nouas  traditiones  pnf eorum  proferunt  Patrum  ritibus,  aliosqi  mo- 
nachos feculares  vocitant , ac  veluti  Regulo  prouaricatores  temere 
condemnant . Studium  & rigorem  eorum  confiderans > illos  magnope- 
re non  vitupero  t attamen  maioribus  & probatis  P atribus  non  ante- 
pono . Arbitror  ignorant , quod  beatus  pater  C olumbanus  de  Hibernia 
ortus  fando  Benediflo  contemporaneus  fuerit , paternam  domum  pa- 
triamque relinquens , cum  procipius  monachis  in  Gallias  migrauerit , 
& a Childeberto  rege Fraaeorum  filio  Sigiberti  fufceptus*in  Burgun- 
dia  Luxouij  coenobium  conflruxent, ac poflmodum  ab  impijjfwia  Bru- 
nichilde  regina  expulfus  in  Italiam  fecefferit , & ab  Aigilulpho  Longo - 


ist 


TESTtMONTA 


bardorum  rege  receptus,  Bobienfe  monafierium  condiderit . - Hic  ad- 
miranda [anilitatis pater  inter pracipuos  laborauit  ,fignis  & prtdigijs 
glcriofe  inter  terrigenas  effulfit , & Spiritu  fanilo  edoElus  monachi- 
iem  Regulam  edidit,  primusqm  Gallis  tradidit . FlorentiJJimi  de  [cho- 
la  eius  monachi  prodierunt , & in  mundo , velut  ajlra  in  firmamento  , 
virtutibus  micuerunt.  Eujlafius  enim  Luxouienfis , Agnus  Resba- 
cmfis , Faro  Meldenjis,  Audomarus  Bononienfis,  Phihpertus  Gemme- 
ticenfis,alijque  plttres  Epifcopi  & Abbates  excel/entifiwuprocejfere  re- 
ligionis ; quorum  [anilitatis  euidentibus  miraculis  cxlitus  oftenfa  ejl , 
ipforumque  [ludio  infilijs  Ecclefia  infigniter  propagata  ef . Ipfi,  reor , 
beatum  Maurum  eiusque  focios  &diJcipulos  nouerunt,  vtpote  vicini , 
& ab  ipfts  ,/icut  ab  abjs  [cripta  doclorum , aedificationis  cattfa  [anili 
normam  [[cepere  Benedicti : ita  tamen  vt  non  abhorrerent  fui  jlatu - 
tamagijiri , almi  videlicet  Columbam.  Ab  ip[o [quidem  modum  di - 
Tcnajerui  tutis  & ordinem  didicerunt , & [ormam  orationum  pro  cun  - 
Piis  ordinibus,  qui  in  Ecclefia  Deifiwt . nigredinem  vefiium  akasquf 
obferuationcs  fumpfcrunt  • quas  pro  religione  & honefiate  ipfius  tenue- 
rim, & [equam  eorum  vfqtte  in  hodiernum  diem  r tuerent  er  cbfcr- 
uare  appetunt-,. 

S.  BER.NARDVS  in  viti  S.  Malachi* . cap.v. 


ITA  Hiberniam  Scotiamque  repleuenmt genimina  Benchorenfis  rno- 
nafierq,  vt  eapotijfimwn  tempora  Dauidici  illi  verficuli  pradmnfjc 
videantur ; Vifitafti  terram , & inebriafii  eam  &c.  7[ec  modo  in. _» 
profatas, fed  in  exteras  etiam  regiones , quafi  inundatione  [olla , illa i_» 
[e [an  florum  examina  effuderunt . E quibus  ad  has  noEiras  Gallica- 
nas partes  S.  COLVMBANVS  afcendens , Luxouienfe  conjlruxit 
tnonaflerium,  fafius  ibi  in  gentem  magnam.  Aiunt  tam  magnam— » 
fuijfe , vt  Jiiccedef itibus  [ibi  vicifiim  choris  continuarentur folcmnia—, 
diuinorum  >•  ita  vt  ne  momentum  quidem  diei  ac  noflis  vacas  et  a 
laudibus.  . 


INCIPI VNT  CAPITVLA 

REGVLAE  S*  COLVMBANI 

ABBATIS  ET  CONFESSORIS. 

■ .} 

I *De  obedientia*  vi.  'Decaflitate. 

II.  De/ilentio.  Yii.  ‘Decurfupfalmorum  . 

Ili.  De  cibi  acceptione . vli  i.De  difcretione  monacho- 

Iv.  De paupertate,&  cupiditate.  IX.  De  mortificatione . ( rum . 
V.  'De  vanitate  calcanda  . x.  "De  diuerfitate  culparim . 

0X  ! < . . '2  . •:!..> 

IXPLICIVNT  CAPITVLA. 


< »h4 


INCIPIT  REGVLA  COENOBIALIS 
Cap.  I;  De  obedientia . 


* Rimo  omnium  docemur  Deum  dilige-  u»tt.u. 
re  ex  toto  corde , & ex  tota  mente , Sc 
ex  totis  viribus;  & proximum  tanquam 
1 nosmetipfos  . Deinde  ad  primum  ver- 
bum lenioris  omnes  ad  obediendum_> 


ol  .»<* 

audientes  furgere  oportet:  quia  obe- 
dientia  Deoexh  betur;  dicente  Domi- 
no noftrolefu  Chrifto:  Qui  vos  audit  j 
me  audit-» . 

Si  quis  igitur  verbum  audiens  non  ftatim  furrexerit,  ind-  umi.i o. 
bediens  iudicandus  eft  Qui  autenl  contradixerit  .contu- 
macia: crimen  incurrit  :&  ideo  non  folum  inobedientiae 
reus  elt,  fed  etiam  contradictionis  aditum  alijs  aperiens» 
raul  torum  deftru&or  «Rimandus  elt . ><  , « 

Si 


u 


15*4  * E G V L A 

* Si  quis  vero  murmurauerit,  & ipfe  tanquam  non  ex  vot® 

' obediens , inobediens  putandus  eft ; idcirco  opus  eius  abij- 
ciatur, donec  illius  bona  voluntas  cognofcatur . Obedientia 
autem  vfque  ad  quem  modum  definitur  ? vfquead  mortem 
certe  praecepta  elts  quia  Chriftus  vfque  ad  mortem  obediuit 
Patri  pro  nobis , quam  ipfe  nobis  per  Apoftolum  infinuat » 
mu.  dicens:  Hoc fentite  in  vobis,  quo  A &m  Chrijlo  Iefi,  qtticum  in for- 
ma Uri  ejfet , non  rapinam  arbitratus  ejlejfefe  aqualem  Deo  t fed  fe- 
metipfum  exinaniuit, formam  ferui  accipiens,  & fpecie  imientus  vt  ho- 
mo , humihauit  femetipfum , Jactus  obediens  Patri  vfque  ad  mortem  » 
mortem  autem  crucis.  Nihil  itaque  recufandum  eftobedien- 
tibus,  veris  Chrifti  difcipulis  , quamuis  durum  & arduum-, 
fit  > fed  cum  feruore  & laetitia  accipiendum  eft.  Quia  ii 
talis  non  fuerit  obedientia,  non  erit  acceptabilis  Deo,  qui 
Lue.  1+.  ait : Et  qui  non  accipit  crucem  fiam,  & fequitnr  me , nonefimedi - 
;» »n.  i *.  gnus  . Et  ideo  dicit  de  digno  difcipulo  ; Vtvbi  ego  fim , ibi  &• 
mimjier  meus  mecum . 

Cap.  II.  De  JUentio . nC. 

Silendi  regula  diligenter  cuftodienda  decernitur;  qui»  . 

- feriptum  eft : Cultus  autem  iujhtia  J lentium,  & pax  . Et 
ideo,  ne  reatus  de  verbofitate  conquiratur,  exceptis  vt  ili  fa- 
tibus, & neceflarijs,  opus  eft  vt  taceatur : quia  iuxta  feriptu- 
Pr*.  io.  ram  : In  multiloquio  non  deerit  peccatum . Et  idcirco  Saluator 
Matt.io.  ait:  Ex  verbis  tuis  itiflificaberisy  & ex  verbis  tuis  condemnaberis. 
Iufte  damnabuntur , qui  iufta  dicere  noluerunt  cum  potue- 
runt ; fed  mala,  iniufta,  impia,  inania  , iniuriofa,  incerta,  fal- 
fa,  contentiofa,  contumeliofa,  turpia,  fabulofa , biafphema , 

. afpera  , ac  fiexuola  loqui  garrula  verbofitate  maluerunt . 
Tacendum  igitur  eft  de  eis  & talibus,  & cum  cautela  8c 
ratione  loquendum  eft  monachis  , ne  aut  detractiones  » 
aut  tumidae  contradictiones  in  loquacitatem  vitiofam  pro- 
rumpant . 

v Cap. 


S.  C 0 L V M B A N l, 
Cap.  III.  “Dedit,  & potit . 


Cibus  fit  vilis  & vefpertious  monachorum , fatietatem  fu- 
giens, & potus  ebrietatem  : vt  & luftineat , & non  no- 
ceat . Olera , legumina,  farina  aquis  mixta , cum  paruo  pa- 
nis paximatio,  ne  venter  oneretur,  & mens  fuffocetur . Ete- 
nim vtilitati  & vfui  tantum  confulendum  eft  , aeterna  defi- 
derantibus  praemia ; & ideo  temperandus  eil  ita  vfus  , ficut 
temperandus  eft  labor : quia  bzc  ell  vera  difcretio , vt  pof- 
fibilitas  fpiritalis  profedus  cum  abftinentia  carnem  mace- 
rante retentetur.  Si  enim  modum  abftinentia  exceflerit, 
yitium  non  virtus  erit;  virtusenim multa fuftinet  bona_j, 
& continet.  Ergo  cotidie  ieiunandum  eft,  ficut  cotidie.» 
orandum  eft,cotidie  laborandum,  cotidieque  eft  legendum. 

Gap.  IV.  De  paupertate , ac  de  cupiditate  calcanda  . 

Monachis , quibus  pro  Chrifto  mundus  crucifixus  eft,  Sc 
ipfi  mundo,  cupiditas  calcanda  eft:  nimirum  dum., 
non  folum  fuperllua  eos  habere  damnabile  eft.fed  etiam  vel- 
le: quorum  non  cenfus,  fed  voluntas  qujeritur:  qui  relin- 
quentes  omnia , & Chrillum  Dominum  cum  timoris  cruce 

Suotidiani  fequentes,  in  caelis  habent  thefauros . Idcirco 
um  in  czlis  multum  funt  habituri , paruo  & extremo  ne- 
cefiitatis  cenfu  in  terris  debent  efie  contenti  » fcientes  le- 
pram eiTe cupiditatem  monachis, imitatoribus  filiorum  pro- 
phetarum. ac  difcipulorum  Chrilti  proditionem  atque  per- 
ditionem, Apoftolorum  quoque  dubijs ferftatoribus  mor- 
tem . Ideo  ergo  nuditas  Scfacultatum  contemptus  prima^ 
pertedlio  eft  monachorum  i fecunda  vero  purgatio  vitio- 
rum i tertia  perfedHlfima  Dei  continuata  diledtio,  acdiui- 
norum  iugis  amor.qui  terrenorum  fuccedit  obliuioni.Quse 
cum  itn  fint,  paucis  nobis  opus  eft,  iuxra  verbum  Domini , 
aut  priam  vno  . pauca  namque  funt  neceftaria  vera, fine  qui- 
. ^4  ' u 2 bus 


tU  lt.it. 


tHt.lO. 


t*»U.  f. 


1 Ptl.  ». 


V\ 


REGELA 


Lur.  16. 
Lue  18. 


bus  non  tranfigitur,  aut  edam  vno,quafi  cibo  iuxtalitcram; 
puritate  autem  fenfus  indigemus  per  gratiam  Dei , vt  intei- 
ligamus  fpiritaliter , quae  fuatilla  pauca  caritatis,  qu%Mar- 
tfae  a Domino  fuggeruntur  * 

Cap.  V.  De  vanitate  calcanda. _> . *»  * • 

VAnitas  quoque  quam  fit  periculofa,  breuibus  demonftra- 
tur  verbis  Saluatoris , qui  fuis  difcipulis  laetantibus  va- 
nitate dixit:  Vidi  Satanam  fient  fidgnr  de  calo  cadentem.  Et 
Iudaeis  aliquando  fe  iuftificantibus  ait : £>uod  autem  altum  eil 
hominibus,abominatio  efi  in  confpeftu  Domini . His,&  illius  Pha- 
rifesi  famofiflimi  fe  iuftificantis  exemplo  colligitur,  quodin- 
teremtrix  fit  omnium' bonorum  vanitas,  8c  gloriatio  elata 
dum  bona  vane  laudata  Pharifxi  perierint ,-  & peccata  pu- 
blicani accufata  euanuerint.  Non  exeat  igitur  verbum.* 
grande  de  ore  monachi , ne  fuus  grandis  pereat  labor . 


j. 


Cap.  Vf.  Dc  cafiitatc—». 


CAftitasvero  monachi  in  cogitationibus  iudicaturs  cur 
nimirum  cum  difcipulis  ad  audiendum  accedentibus  a 
Domino  dicitur : viderit  mulierem  ad  concupifiendnm , iam 

moechatus  efi  eam  in  corde  fuo . Dum  enim  vultum  illius  confi- 
derat  ille  cui  confecratus  eft , verendum  eft  ne  inueniat  in_, 
anima,  quodabominetur : ne  forteiuxta  fententiam  fan&i 
Petri  , habeant  oculos  luxuriat  plenos  atque  adulterij . Ee 
quidprodeft  virgo  corpore , fi  non  fit  virgo  mente/  Deus 
enim  fpiritus  eft,  & in  Ipiritu  habitat  ac  mente,  quam  im- 
maculatam viderit;  in  qua  nulla  fit  adultera  cogitatio,  nui-* 
la  fpiritus  coinquinati  macula, kulla  peccati  labes . 


j :i  t - 


9 


-a  i 


»*!#> 

| 1 J* 

Cap. 


S.  C 0 L V M B A N I.  157 

r-  Cap.  VII.  De curfu  tfalmorum-i : 

Db  fynaxi  Yero , id  eft,  decurfu  pfalmorum , & oratio- 
num modo  canonico  qu*dam  funtdiftinguenda,  quia 
varie  a diuerfis  memori*  de  eo  traditura  eft . ideo  iuxta  vi- 
ta: qualitatem,  ac  temporum  fucceftionem  varie  a me  quo- 
que literis  infinuetur  hoc  idem . Non  enim  vniformis  efte 
debet  pfo  reciproca  temporum  alternatione:  longior  enim 
per  longas  nodes,  breuiorque  perbreues  efieconucnit. 
Inde  & apud  feniores  noftros  ab  odauo  kalendas  Iulij, 
ciim  nodis  augmento  fenfim  incipit  crefcere  curfus,  a duo- 
decim choris  breuiflimi  modi,  in  node  fabbati  fiue  Do- 
minicae, yfque  ad  initium  hiemis,  id  eft,  kalendas  Nouem- 
bris,  in  quibus  vigintiquinque  canunt  antiphonas pfalmo- 
*um  eiufdem  numeri;  quilemper  tres  loco  duobus  fucce- 
dunt  pfaltis : ita  vt  totius  pfalterij  inter  duas  fupradidas  no- 
des numerum  cantent  duodecim  choris,  ceteras  temperan- 
tes tota  hieme  nodes;  qua  finita  per  ver  fenfim  perfingu- 
las  hebdomadas  terni  femper  decedunt  pfalmi,  vt  duode- 
cim in fingulis  nodibus  tantum  antiphonae  remaneant,  id 
eft  , quotidiani  hiemalis  trigintafex  pfalmi  curfus  ; viginti- 
quatuor  autem  per  totum  ver  &seftatem,  8cvfqueadau- 
dumnale  aequinodium,  id  eft.odauo  kalendas  Odobris,  in 
quo  fimilitudo  fynaxeos  eft,  ficut  in  vernali  aequi nodio, 
id  eft,  odauo  kalendas  Aprilis,  dum  per  reciprocas  vices 
paulatim&  crefcit,  & decrefcit.  Igitur  iuxta  vires  confi- 
deranda vigilia  eft,  maxime  cumabaudore  falutis  noftrae 
iubemur  vigilare , & orare  omni  tempore ; & PauJus  prseci- 
pit fine intermilfione  orare.  Sed  quia  orationum  canoni- 
carum nofcendus  eft  modus,  in  quo  omnes  fimul  orantes 
horis  conueniant  ftatutis,  quibusque  abfolutis  vnusquisque 
in  cubiculo  fuo  orare,  debet;  per  diurnas  terni  pfalmi  ho- 
ras, pro  operum  interpofitione,  ftatuti  funtafenioribus  no- 
ftxis , cum  yerficulorum  augmento  interuenienrium  , pio 

pec- 


ZMt.n'. 

l-Tbtf.f. 


ij*  R E G V L A 

peccatis  primum  noftris,deinde  pro  omni  populo  Chriftia- 
no,  deinde  pro  facerdotibus , & reliquis  Deo  conlecrati* 
facrae  plebis  gradibus , poftremo  pro  eleemofynas  facienti- 
bus i poltea  pro  pace  regum , nouifliroe  pro  inimicis ; n»  ■ 
iliis  Deus  ftatuat  in  peccatum, quod  perlequuntur,  & detra- 
hunt nobis , quia nefciunt quid  faciunt.  Ad  initium  vero 
nodtis  duodecim  pfalmi , ad  mediumque  no&is  duodecim 
fimiliter  pfalluntur  ; ad  matutinum  vero  bis  deni , bisque— > 
bini  per  tempora  breuium,  vt  didtum  eft,  nodtium,  funt  di- 
fooftti ; pluribus , iam  vt  dixi , femper  notfti  Dominicae  ac 
(abbati  vigilia: deputatis,  in  quibus fub  vno  curfu  feptiia- 
ginta  quinque  fingillatim  cantantur.tiaec  iuxta  communem 
didta  lunt  fynaxim . Sed  vera,vt  dixi, orandi  traditio.vt  pof- 
(ibiliras  ad  hoc  deilinati  fine  faltidio  voti  pneualeat , (iuefua 
perfedtio  poflibilitatis  permittat,  vel  capacitas  mentis  illius 
cum  neceditatum  conlideratione , vel  vitae  qualitas  pofftc 
admittere t & quantum  vniuscuiusque  feruor  exegerit,  fi 
liberae  folusfit,aut  eruditionis  eius  quantitas  pollulaue- 
rit,  aut  ltatus  otium.aut  magnitudo  ftudij,  aut  operum  qua- 
litas, aut  aetatum  diuerfitaspermilerit,  ita  varie  licet  vnius 
rei  perfedlio  adlimanda  eft,  quia  cum  labore  adorationis 
partitur : & ideo,  licet  longitudo  dandi  aut  cantandi  fit  va- 
ria, vnius  tamen  perfe&ionis  erit  aequalitas  orandi  in  corde , 
ac  mentis  cum  Deo  iugis  intentio.  Sunt  autem  quidam», 
catholici , quibus  idem  eii  canonicus  duodenarius  pfalmo- 
rum  numerus, fiue  perbreues , fiue  perlongas  nodtes;  fed 
per  quaternas  in  nodte  vices  hunc  canonem  reddunt,  ad 
initium  noctis, ad  mediumque  eius,  pullorum  quoque—» 
cantus  , ac  matutinum . Curius  hic,  vt  iu  hieme  paruus 
alijs  videtur , ita  in  adtacc  fatis  onerofus  & grauis  inuenitur, 
dum  crebris  in  nodkisbreuitate  expeditionibus,  non  tam_, 
lallitudinein  facit,  quam  fatigationem.  Nodbbus  vero  re- 
uerentiflimis  dominicae fcilicet  vel  fiibbati , ad  matutinum^ 
ter  idem  volutur  numerus,  id  eft,  ter  denis  & fex  pfahnis. 


S.  COLVMBANl. 


* 59 


Quorum  pluralitas  ad  fandhm  conuerfationem  hunc  nu- 
merum canonicum  multis  dulci  indixit  fuauitate,  tanquam 
& reliquam  difciplinam , fub  quorum  nimirum  regula  nul- 
lus inuenitur  lafius : & cum  tanta  pluralitas  eorum  (it , ita_» 
vt  mille  Abbates  fub  vno  Archimandrita  elle  referantur, 
nulla  ibi  a conditione  coenobij  inter  duos  monachos  rixa.* 
fuiflTe  fertur  vifa:  quod  fine  Dei  ibi  habitatione,  dicentis: 
Ego  in  tis  habitabo,  £r  inter  illos  ambulabo : & ero  illorum  Deus , & u 
ipfi  erunt  mihi  populus , eflfe  non  pofle  manifeftum  elf . Merito  u 
itaque  creuerunt,&  quotidie,  Deo  gratias,  crefcunt,  in  quo- 
rum medio  Deus  habitat;  quorum  meritis  mereamur  faluari 
a Saluatore  noitro  . Ameiu. 

Cap.  VIII.  De  dijcrrtionc-f  . 

Difcretio  monachis  quam  fit  neceflaria  multorum  error 
offendit , Sc  aliquorum  ruinae  demonftrant : qui  fine_> 
difcretione  incipientes , & abfque  moderatrice  fcientia  de- 
gentes, vitam  finire  laudabilem  non  potuerant.  Quia  ficut 
fine  via  tendentibus  error  euenit»  ita  fine  difcretione  vi- 
uentibus  exceflus  in  promptu  elf , qui  femper  virtutibus  in 
medio  inter  vtraroque  nimietatem  pofitis  contrarius  elf. 
Cuius  impadtio  periculi  res  elf,  dumiuxta  femitam  difcre- 
tionis  diredtam  inimici  prauitatis  offendicula  ac  diuerfo- 
rum  errorum  fcandala  ponunt . Orandus  elf  igitur  Deus, 
qui  lumen  verse  difcrctionis  largiatur  ad  illum  i natione  nu* 
huius  vitat,  tenebris feculi  vtrinqueobfeuriflimis circum- 
dat*; quo  fui  ad  fe  fine  errore  veri  adoratores  poffint  has 
euadere  tenebras . Difcretio  igitur  a dilcernendonometu* 
accepit,  eo  quod  ipfa  in  nobis  difcernit  inter  bona  Sc  mala» 
inter  media  quoque  ac  perfedta . Diutia  namque  funt  ab 
initio  ficut  lux  Sc  tenebrae  vtraque , id  elf , bona  & malau » 
poftquara  mala  per  diabolum  boni  deprauatione  eife  coe- 
perunt; fed  per  Deum  illuminantem  prius,  ac  poftea  diui- 

den- 


„6o  R E G V L A 

dentem,  inde  Abel  prius  bona  elegit,  Cain  vero  impius 
la incidit.  Bona  Deus  fecit  cuntta  qux  creauit,  mala  vero 
diabolus  fuperfeminauitdolafa  calliditate,  ac  fubdola am- 
bitionis intutx  fuaGone . Qua:  funt  igitur  bona  illa  ? felli- 
tet quae  integra  funt,  ac  incorrupta  ,(icut  creata,  perman-» 
ferunt : quae  iolus  creauitDeus,  & v raparauit,  iuxta  Apo- 
ftolum»  vt  in  illis  ambulemus;  quae  funt  opera  bona,  /«_* 
quibus  in  Cbriflo  lefu  creati  fumus  i bonitas  fcilicet , integritas, 
pietas , iuftitia,  veritas,  milericordia,  caritas, pax  laluta- 
ris , laetitia  fpiritalis , cum  fpiritus  frudtu . Haec  omnia_» 
qum  frutfibus  fuis  bona  funt : his  vero  contraria  mala  funt , 
fcilicet  malitia,  corruptela,  impietas, iniuftitia,  mendacium, 
auaritia,  odium,  difcordia,  amaritudo, cum  frudlibus  eorum" 
multiplicibus,  qui  ab  eis  nafcuntur.  Innumerabilia  enim_» 
funt,  quae  de  vtrifquecontrarijs,  id  eft,  bonis  & malis  pro- 
creantur. Quod  autem  declinat  a bonitate  condita  «Sein-, 
tegritate,  hoc  primum  malum  eft,  vteft  fuperbia  malitiae 
primae;  cui  contraria  eft  pix  bonitatis  humilis  exiftimatio, 
fuura  creatorem  agnofcentis  & glorificantis,  quod  eft  ra- 
tionabilis creatur*  primum  bonum . Sic  & cetera  per  du- 
plices fenfim  partes  in  immanem  nominum  filuam  creue- 
re . Quae  cum  ita  fint , tenenda  funt  fortiter  bona , Dei  ha- 
bentibus auxilium , quod  femper  orandum  eft  per  profpera 
& aduerfa  > ne  aut  extollamur  in  profperis  in  vanitatem,  aut 
deijciamur  in  aduerfis  indelperationem.Ideo  continendum 
ab^croque  periculo,  id  eft , ab  omni  nimietate  per  tempe- 
rantiam gloriofam,  & veram  difcretionem , quae  Ghriftianae  • 
humilitati  adhxret,  & viam  perfecftionis  veris  Chrifti  mili- 
tibus ac  Deum  timentibus  aperit.  Difternendum  fcilicet' 
femper  eft  in  dubijs  redte , ac  inter  bona  & mala  vbique  di- 
uidendum  iufte,  fiue  inter  vtraqueforis,fiue  intus  inter  cor- 
pus, & animam,  fiue  inter  opera  & mores  ,fiue  inrerturatn 
6c  quietem,  fiue  inter  publica  &fecreta.  Mala  itaque  ca- 
uenda funt fimilicrt' .fuperbia,  inuidia,  mendacium , corru- 

Ptch  * 


S.  COLrMBANl.  iGt  ' , 

ptela,  impietas,  mala  morum , traafgreflio,  gula, fornicatio, 
cupiditas,  ira,  triftitia,  inftabilitas,  vana  gloria,  elatio,  detra- 
dio . Bona  quoque  virtutum  fedandafunt  i humilitas,  be- 
nignitas, puntas,  obedventia , abltinentia , caltitas,  largitas , 
patientia,  laetitia,  Itabilicas,  feruor,  irapigritia , vigilantiae; 
taciturnitas  : ^ujeperfortitudinexn  futterentetn  , bctempe»- 
raotiam  naoderantem.quafi  in  quadam  ponderatricc  dilcre-  . 
tionis  llateraftatuenda  in  adu  lunt  operis  allueti.pro  captu 
conatus  noftri  fufficiervcia vbique  quaerentibus.  Nam  cui 
lufficientianon  fufficiunt,  excellilic  diicretionis  modum-, 
nulli  dubium  elt : &;  quidquid  ipJiim  modum  excefierit,  vi- 
tium efle  manifeftum-elt . Igitur  inter  paruum  8c  nimium 
rationabilis  eltin  medio  menfura , reuocans  feraper  ab  om- 
ni vcrioquefuperfluo.in  omni  re  poGta,  certum  vbique  ne- 
celTitatis  procurans  , ac  irrationabile  fuperfluae- voluntatis 
declinans . Et  hacc  menfura  verat  difcretionis, omnes  nollros 
pondere  trutinans  iufto  adus,  nequaquam  nos  deuiare  ab 
iuiio  permittet;  neque- ii  illam  vice  ducis  per  diredum_» 
fcmper  fequamur,ertorempati . Dum  enim  de  vtraque  par- 
te fempereft  continendum,  iuxta  illud  didura  : Csntinete^j  d,*«  j. 
vos  a dextris  & JimSlris » in  diredum  femper  per  dilcretio-  *• 
nem  tendendum  elt;  id  elt, perlumenDei , dicentibus  fae- 
pius,  atque  pfalraiftae  vidoris  verficuium  cantantibus : Deus 
meus  illumina  tenebras  meas,  quoniam  in  te  eripiar  a.  tcntationc-j . 7. 

2'sntatio  enim  ejl  vita  hominis  fuper  terram . 

J 1 ; r-  ' ■ ‘ • ‘ ■■  ■ ‘ •>  'v  ■' 

Cap.  IX.  De  mortificationes . 

MAxima  pars  regulae  monachorum  mortificatioeft , qui- 
bus nimirum  per  facram  fcripturam  praecipitur : Sine  ttd j*. 
confilio  nihil  facias.  Ergo  fi  nihil  fine  confilio  faciendum , co- 
tum per  confilium  eft  interrogandum . inde  etiam  per  Moy- 
fen  praecipitur : - Inter r.ogapat em  tuum,  & annunciabh  tibii  maio~  Dt*t 
res  tues,  & dicent  tibi . Sed  licet  duris  dura  videatur  haec  difei- 

x pii- 


w 


uv  m 


l 6 1 


' Tt  E G r L A 


plina , vt  fcilicet  homo  femper  de  ore  pendeat  alterius  s ce- 
teris tamen  Deum  timentibus  dulcis  ac  fecura  inuenie- 
tur , fi  ex  integro , & non  ex  parte  conferuetur . quia  nihil 
dulcius  eft  confcientise  lecuritate  , & nihil  fccurius  eft  ani- 
mi impunitate , quam  nullus  fibiipfi  per  fe  poteft  traderem , 
quia  proprie  aliorum  eft  examinis.  Hoc  namque  defendit 
a timore  iudicij.quod  iam  examinauerit  iudicantis  cenfura « 
cui  alieni  ponderis  imponitur  moles,  & totum  portat  quod 
fufcipit , periculum . Maius  enim  > vt  fcriptum  eft , periculum 
iudicantis , quam  eius  , qui indicatur . Quicunque  itaque  femper 
interrogauerit.fi  feruauerit,  numquam  errabit . Quta  fi  alte- 
rius erraueritrefponfum.fides  credentis,  delabor  obedientis 
non  errabunt.neque  mercede  interrogantis  carebunt.  Nam 
fi  per  fe  aliquid  difcuflerir,  qui  debuit  interrogare, in  hoc  ip- 
fo  arguitur  errafte,quod  iudicare  praefumpfit,qui  interroga- 
re debuit  i & fi  reCt um  fuerit,  prauum  illi  reputabitur,  dum 
per  hoc  a recto  declinauic,  quia  nihil  audet  per  fe  iudicare  , 
cuius  officium  eft  tantum  obedire . Cum  igitur  ha:c  ita_* 
fint,  cauenda  vbique  eft  monachis  fuperba  libertas . ac  vera 
humilitas  difeenda , fine  murmuratione  & bsefitatione  obe- 
i.  dientibus : quo  iuxta  Domini  verbum,  iugum  Chrifti  fuaue. 
& onus  eius  leue  fentiant.  alioquin  donec  Chrifti  humilita- 
tem difcant , fuauitatem  iugi  eius , & oneris  illius  leuitatem 
non  fentient.  Humilitas  enim  cordis,  requies  animae  eft 
vitijs  ac  laboribus  fatigatae;  ac  vnicum  illius  de  tot  malis  re- 
frigerium : & quantum  ad  hanc  confiderationem  tuta  dc_* 
tantis  foris  vagis  ac  vanis  attrahatur , tantum  intus  requie- 
fcit  ac  refrigeratur ; ita  vt  etiam  amara  illi  fint  dulcia , ac  du- 
ra & ardua  ante  habita, plana  ac  facilia  e(Te  fentiat . Mortifi- 
catio quoque , fuperbis  ac  duris  intolerabilis , illi  eft  confo- 
latio , cui  hoc  folum  placet,  'quod  humile  ac  manfuetum_, 
eft . Sciendum  autem  eft , quod  neque  hanc  marryrij  felici», 
tatem , neque  aliud  quid  vtilefuperueniens  poterit  perfedte 
complere  quis,  nifi  qui  in  hoc  ftudium  lingulare  poiuerit.vt 


non 


> 


s.coirMBAi rr. 

non  inucniatur  imparatus. 'Si  enim  iuxta  hoc  Ihi dium_» 
luas  aliquas  fedtari  aut  nutrice  voluerit  ifitcntiones , conti- 
nuo interpofitoxum  occupatione  detentus , turbatus  totus 
fcqui.  quo  iuflio  ducit.gratus  femper  non  poterit  i neque-» 
vc  competit  complere  poteft,  qui  turbulentus  eft  & ingra- 
tus . Mortificationis  igitur  triplex  ell  ratio  i non  animo  di- 
fcordare » non  lingua  libitaioqui » non  ire  quoquam  abfolu- 
te . Suum  iemperelt  dicere  feni , quamuis  contraria  iuben- 
ti;  Non  ficut  ego  volo  ,fei  fiantu  vis  : iuxta -exemplum  Salua- 
toris,  qui  ait : Defcendi  de-atlo , non  vt faciam  voluntatem  meam , 
fed  voluntatem  eius  qui  mifit  me  Patria. 

Vfauc  hic  manuferipti  codices  & exemplar  Sanati  Galli  : Babunfe. _* 
autem  hocloco  auBius  inclufafubiungiL _> . 

}t\:  ij-  V,'.  ■ r 

De  ferfectitne  monachi . 

Monachus  in  mooafterio  Vmat  fub  vnius  difciplina  Patris» 
confortioque  multorum , vtab  alio  difcat  humilita- 
tem , ab  alio  patientiam  : muscum  filentium,  alter  doceat 
manfuetudinem^  non  faciatqttod  vult,  comedat  quod  iu- 
becur, 'habeat  quantum  acceperit,  operis  fui  penium  per- 
ioluar,  fubijciatur  cuioon  vult,  laflus  adilratum  veniat,  ara- 
bulansque  dormitet , nec  dum  expletofomno  furgere  com- 
pellatur i paffus  iniuriam,  taceat;  Pcopofitum  monalterij 
timeat  »vt  dominum  . diligat  vt  parentem  : credat  libi  hoc 
e(Te  lalutare  quidquidillepraeceperit , nec -de  maiorum  len- 
tentia iudicet  , cuius  officium  di , -obedire , & implere  que 
iuflafunt,  dicente  Mojrfe:  Audi  Ifrael  ,& reliqua . 


SXPLICIT. 


X 2 


INCI- 


* 


|64  * E G V L A 

INCIPIT  P OE  NITE  NTI  ALIS  E IV  SD  EM 


* 


Cap.  X.  De  diuerfitate  culparutn—» . 

« *.«?  tii  it'  i a •»!!•  :s  w , • t.  • V).  , ■ 

Diuerfitas  culparum  diuerfitatis  poenitentiae  medicamen- 
to fanari  debet . Itaque  fratres  huiufmodi  ftatutum  eft 
a fandis  Patribus,  vc  demus  confeftionem  de  omnibus»  non 
, folum  capitalibus  criminibus,  fed  etiam  de  maioribus  negli- 
gentijs:  quia  confeftio  & poenitentia  de  morte  liberat.  Ergo 
nec  ipfa  parua  a conteflione  funt  negligenda  peccata : quia 
X„/.  19.  vt  fcriptum  eft : Qui  parua  negligit , paulatim  defluit : vt  detur 
confellio  ante  menfam,  ante  introitum  ledulorum,  vel  cui- 
• cunque  fuerit  facile  dare. 

i Igitur  qui  non  cuftodierit  benedidionem  ad- menfam,  & 

, / • non  refponderit.Amen.fex  percuftionibus  emendare  datui- 
V tur.  Si  locutus  fuerit  comedens,  porTneceflitate  alterius 
-*  fratris , fex  percuftionibus . Qui  dixerit  fuum  proprium_, 
aliquid, lex  percuftionibus : & qui  non  fignaueric  cochleare 
quod  lambit, fex  percuftionibus . Si  locutus  fuerit  in  plaufu, 
id  elt,altiore  iono  folito Jex  percuftionibus . Si  non  lignatur 
lucerna,  hoc  eft,  cum  accenia  fuerit  a iuniore  fratre  , & non 
■exh  beatur  ad  leniorem  ad  lignandum, fex  percuftionibus. Si 
aliquod  opus  vanum  feceritdex  percuftionibus  emendetur. 

, Quicumque  de  fratribus , cui  folicitudo  coquinandi  vel 
i miniftrandi  commifla  eft,  quantulum  quiddfuderit  rora- 
tione in  Ecclefia  poft  expletum  curfum.  ira  vt  fratres  praeo 
orent,  emendari  ftatuitur.  Qui  humiliationem  in  lynaxi, 
id  eft,  incurfu  oblitus  fuerit,  haec  eft  humiliatio  in  Ecclefia 
poft  finem  cuiufcunque  pfalmi , fimiliter  poeniteat : limiH 
modo  qui  perdiderit  micas,  oratione  in  Ecclefta  emende- 
tur . Ita  tamen  haec  parua  poenitentia  ei  indicetur^  paruum 
quid  eftuderit : fi  negligentia,  aut  obliuione , feu  tranfgret 
none  fecuritatis  tam  in  liquidis  quam  in  aridis  amplius  fo- 
lito perdiderit,  longa  venia  in  Ecclefia,  dum  duodecim  plal- 

mos 


S.  CO  LV  M B A N I.  1 6 f 

mos  ad  duodecimam  canunt,  proftratus  nullum  membrum 
mouens  poeniteat . Vel  certe , (i  multum  eft  quod  effudit; 
quadranos  de  ceruifia.aut  menfuras  qualiumcunque  rerum 
intercedente  negligentia  effundens  perdidit,  fubputatis  tot 
diebus  illo  quod  in  fumptus  proprios  vitae  accipere  confue- 
uerat,  fibi  eam  perdidiile  fciat.vtpro  ceruifia  aquam  bibat  . 
Diffufo  fupra  menfam . decidenteque  extra  eam  , veniam  in 
dilcubito  fufficeie^ . • ' 

Qui  egrediens  domum  ad  orationem  pofcendam  non  fq 
humiliauerit,&  poft  acceptam  benedictionem  non  fe  figna- 
ueric , crucem  non  adierit, duodecim  percuilionibus  emen- 
dari ftatuitur . Similiter  qui  orationem  ante  opus,  aut  poft 
opus  oblitus  fuerit,  duodecim  percuilionibus . Et  qui  co- 
mederit fine  benedictione,  duodecim  percuilionibus:  6c 
qui  regrediens  domum  orationem  petens  non  fecuruaue- 
rit  intra  domum.duodecim  percuffionibus  emendetur.  Qui 
vero  frater  hsec  omnia  confeftus  fuerit,  & cetera  vfque  ad 
fuppofitionem  fem  i poenitentiae , id  eft,  media  poenitentia, 
& de  his  fimilia  fit  temperare. 

Inrerim  qui  tuflim  in  exordio  pfalmi  non  bene  cauerit, 
fex  percuffionibus  emendari  ftatuitur:  fimiliter  qui  per- 
cufferit  dentibus  calicem  falutaris , fex  percuffionibus . Or- 
dinem facrificijqui  non  cufiodieritad  offerendum,  fex  per- 
cuflionibus . Sacerdos  offerens  qui  vngulas  non  dempferit, 
& diaconus  cui  barba  tonfa  non  fuerit:  de  raftro  facriticium 
accipientes,  ad  calicem  'accedentes , fex  percuffionibus. 
Et  qui  fubridens  in  fynaxi,  id  eft , in  curfu , fex  percuffioni- 
bus : fi  in  fonum  rifus  eruperit,  fuppofitione  s nifi  veniabi- 
liter contigerit.  Sacerdos  offerens,& diaconus  facrificium 
cuftodiens  cauere  ne  vagis  oculis  oberrent : quod  fi  ne- 
glexerint, fex  percuffionibus  emendari . 

Qui  oblitus  fuerit  chrifinal  , pergens  procul  ad  opus  ali- 
quod, quinis  quinquies  percuffionibus . Si  fuper  terram  in 
agro'dimiierit,  & inuenerit  ftatim  , denis  quinquies  percuf- 

• fio- 


1 66  R E G V L A 

(Ionibus  : fi  in  ligno  illud  Jeuauerit,  terdenis : fi  ibi  maneat 
n ocie,  fuppofitione  . Eulogias  immundus  accipiens  , duo- 
decim pexcuflionibus:  obiiuilcens  oblationem  iacer  e, vfque 
dum  eat  ad  oifcrendum  , centum  percufllonibus  . fabulas 
otiofas  proferens  ad  alienum  ,-ftatim  femetipfum  reprehen- 
dens, venia  tantum  : 11  auxem  fe  non  reprehenderit , fed 
•detradtaueuric  « qualiter  eas  excufare debeat , fuppofitione—# 
filentij , aut  quinquaginta  perc ullion ibus . Exc illationem— 
proferens  cum  (Implicitate,  quando  in  aliquodifcutitur , Sc 
non  dicitilatim  veniam  petens,  meaculpa,paenitet:me_/  > 
quinquaginta  percufllonibus . Confdium  contra  confilimn 
cum  (implicitate.promens,  quinquaginta  percuffionibus . 
Qui  altare  concuilerit,  quinquaginta  percufllonibus  . Pro- 
ferens fermonem  altum  fine  fubpreflione , nifivbi  neceflU 
ras  fuerit,  fuppofitione  filentij,  . aut  quinquaginta  percufllo- 
nibus  : exculans  ad  ven;am,  quinquaginta  percufllonibus  . 

Qui  fratri  aliquid  indicanti  refponderit : non  itaeft  vt-di— 
cis . prxter  feniores  iunioribus  dicentes  (Impliciter , fuppo- 
(Itione  filentij,  autquinquaginta  percufllonibus.  Nilihoc 
tantum  licet  coasqualiflatri  luo, (i  veracius eft aliquid  quam 
ille  dicit,  & recordatur  : fi  tene  recolis  frater.:  -&  alter  hoc 
audiens  non  affirmet  fermonem  fuum  , fed  -humiliter  dicat : 
fperoquod  tu  melius  recorderis ; ego  per  obJiuionem  in  . 
verto  excedi:  poenitetrae  quod  male  dixi . Ecce  verba  . 
(iliorum  Dei  : Nihil  t>er  contentionem, xc  ait  Apoftolus , neque 
perinanem  gloriam,  fetifer  heemilitatent  fpintus , alter  alterum  exi- 
nknantee  fupeiioremfihi  . Ceterum  qui  icexcufauerit , non  fi- 
lius Deifpiritaiis.,  fed  Adam  carnalis  judicetur.  Quiifinan 
cito  ad  portum  . requiei  humilitatisDominicKConfugerit. 
nimiarum  -contradkdionura  ad  itu  m.alijs  aperiens,  in  fuper- 
bia  perfidens, .de  libertate  fandtxJicclefiae  in  cellula  ob  poe- 
nitentiam agendam  luparetur;  vfque  dum  bona  eius  volun- 
tas cognofcatur,  atque  per  humilitatem  denuo  fandlae-con- 
gregationi  inferatur.  Qui  profert  (ermonera  vel  modicum 
•■■••i  « .ad 


S.COLVMBANl.  167 

ad  reprehendendum  opus  oftiarij;  aut  oftiarius  fi  horas  bene 
non  cuftodierit,  fuppofitione  filentij,  aut  quinquaginta  per* 
cuffionibus , 

Proferens  corredlionem  contra  corredlionem  t hoc  eft  * 
caftigans  caftigancem  fe  * tribus  fuppofitiouibus . Et  qui 
abfcondit  aliquod  crimen  videns  in  tratrefuo,  vfque  dum 
corrigarur  de  alio  vitio , vel  de  iplb>  dctunc  prolert  illud 
aduerlus  fratrem , tribus  ftrppo/icionibus . Reprehendens 
aliorum  fratrum  opera»aut  detra&ans , tribus  fuppofitioni- 
bus . Qui  detrahit  alicui  fratri » aut  audit  detrahentem,  non 
continuo  corrigens eum>  tribus  fuppofitionibus.  Qui  ali- 
quam contentionem  cum  triftitia  promit,  fim  ili  modo  tri- 
bus fuppofitionibus  poeniteat.  Qui  aliquid  reprehendens 
Prapofito  fuo  non  vuh  indicari, vfque  dum  Abbati  indicet, 
tribus  fuppolkionibus;  nili  hxc  omnia  confelTione  vere- 
cunda fiant.  Si  quis  frater  triftis  fuerit, fi  Heri  potelhconfola- 
tionem  accipiat ; fi  fulti  nere  valet,  fupprimat  interim  con- 
feflicmem,  vt  verecundius  dicat,  quando  triflitia  ceflauerit , 
orent  pro  eo  fratres . 

Si  quis  dicat  ad  confangaineumfuum,  folicitans  eum  in 
alio  loco  habitantem , melius  rii  vt  nobiscum  habites , aut 
cum  aliquibus,  tribus  fuppofitionibus . Et  qui  vituperat 
aliquem  fratrem  obfequium  dantem , tribus  luppofitioni- 
bus . Qui  confanguineum  docet  aliquam  difcentem  artem,, 
aut  aliud  quidlibet  a fenioribus  i mpofitum.vt  melius  ledio- 
nem  difcat,  tribus  fuppofitionibus . 

Qui  ad  Prxpofitum  audet  dicere:  Tu  noaiudicabis  cau- 
fam  meam,  fed  nofler  Abbas, aut  ceteri  fratres  i flue,. ad  Ab- 
batem ibimus  omnes,  quadraginta  diebus  caftigari  oportet 
in  poenitentia  in  pane  & aqua  r nifiipfe  dicat  prolbatus  co- 
ram fratribus,  poenitet  me , quia  male  dixr.  Frater  quilibet 
in  aliquo  opere  detentus,  quamuis  fatigatus  fit,  ita  tamen.* 
ad  oeconomum  dicat  in  propria  caufa : Si  tibi  placet  dicam 
ad  Abbatem,  fin  autem  non  dicam:  in  alterius  caufa:  Si 


i*8  REGELA 

tu  iteras,  non  tibi  difficile  videatur,  fi  forte  ad  Abbatem  di- 
cam ; vt  obedientia  cuilodiatur . 

Qui  non  reportat  quod  commodat  vfque  in craftinum-.» 
fi  irie  reportat  recordatus,  fex  percuffionibus : fi  oblitus 
fuerit  vfque  dum  quxiatur,  duodecim . Si  quis  oblitus  fue-» 
rit  interrogare  debitura  poenitentiae  vfque  in  craftinum,  fex 
pcrcuflionibus . Qui  murmurat,  aut  dicit : Non  laciam  nifi 
dicat  A bbas,  vel  fecundus , tribus  fuppofitionibus  . Curfus 
non  neceflarius.aut  faltus,duodecim  plagis . Prohibetur  ne 
quis  alterius  teneat  manum . < 

Procuret  oeconomus  de  humanitate  aduenientibusexhi- 
*benda,  tam  peregrinis, quam  reliquis  fratribus:  & omnes 
fratres  parati  fint  ad  roin  ltrandum  cum  omnifamulatu  pro- 
pter Deum . Quamuis  oeconomus  non  cenfuerit,  aut  prse- 
lens  non  fuerit,  ceteri  laciant  diligenter  quod  necefle  eft,  fic 
cuftodiant  vtenfilia  eorum  , donec  affignent  ea  parata  cu- 
fiodi . Sin  autem  neglexerint,poenitentiam  de  his,  vt  videa- 
tur, adhiberi  ad  iudicium  facerdotis  . t 

Qui  non  pollulat  veniam  corredtus , fuppofitione . Qui 
vifitauerit  alios  fratres  in  cella  feorfum  Gne  interrogatione , 
limili  modo  pceniteat ; aut  in  coquina  poli  nonam  fine  or- 
dinatione vel  iuffione  ierit,  fuppofitione : autextra  vallum  j 
ideft.extra  feptum  monafterij  (ine  interrogatione  ierit,  fup- 
pofitione. luuenibus  quibus  imponitur  terminus,  vt  noa 
fe  appellent  inuicem,  fi  tranfgreffi  fuerint,  tribus  fuppofitio- 
nibus : hoc  tantum  dicant:  Scis  quod  nobis  non  licet  lo- 
qui tecum  . Etfi  quis  prasceperit  eis  quod  non  licet,  ipli  di- 
cant: Scis  quod  nobis  non  licet.  Et  fi  ipfe  prseceperit  vi- 
tra , iple  damnetur  tribus  fuppofitionibus : ipfi  tamen  di- 
cant i faciemus  quod  dicis ; vt  bonum  obedientise  feruetur  . 
Illud  vero  fpecialius  cauendum  elt , vt  quomodo  inter  fg  . 
mutuo  non  loquuntur,  ficnecper  os  alterius  loquantur 
quod  fi  fcientcstranfgrelsi  fuerint , limili  modo  quali  inter 
fe  locuti  fuiflent  pueniteanc. 


S.  COLP-MBANT'  1 69 

Cui  chrifmal  ceciderit,  & nihil  confringens , duodecim-, 
percufsionibus . Qui  profert  Ternionem  otiofum,  filentio 
inter  duas  horas  confequentes  condemnari , aut  duodecim 
percufsionibus . Poenitentes  fratres,  quamuis  opera  diffici- 
lia & fordida  efficiant, non  lauent  capita, nifi  in  die  Domini- 
ca , id  eft , odaua . Sin  autem  quintodecimo  die , aut  certe 
propter  fluentium  capillorum  incrementum,arbitrio  fenio- 
ris  vnusquisque  inlauando  vtatur.  Declinatio  de  via  (Ino 
interrogatione  aut  benedidione,  fex  percufsionibus. 

Poenitentias  minutas  iuxta  menfara  fi  fecerit  Praspofitus  . 
menfae  imponat:  & amplius  viginriquinque  percufsiones 
fimul  non  dentur.  . r'  ' 

Poenitentes  fratres,&  indigentes  poenitentia  pfalmorurn, 
hoc  eft,  cui  necefle  fuerit,  vt  pfalmos  adhuc  pro  vifione  no- 
durna  decantet:  quia  pro  illufione  diabolica,  ac  pro  mo- 
do vifionis,  alij  viginti  quatuor  pfalmos  in  ordine,  alij  quin- 
decim , aHj  duodecim  indigentes  poenitentia  pfalmos  de- 
cantare debent . Quamuiscrgo  in  node  Dominica,  &ir_» 
tempore  quinquagefimae  poenitentes  genua  fledanr. 

Si  cui  iniunxeric  Abbas  aut  Praepofitus  de  fratribus  iter 
agere,  ita  obferuandum  eft,  vt  feniori  iuaior  obediat : fi  ta- 
men redum  fuerit,  quod  eisindicauerit,  obferuareftudeat. 
Si  quid  praccperit  Abbas  vel  oeconomus,  maior,  & alius 
humilior  iterauerit  oeconomus,  ipleobedire  debet  i indi- 
cans tamen  in  fileotio , quod  praeceperit  alius  maior . Infra 
monafterium  vero  nullus  tamen  alio  imperio  praecellente 
imperet , nifi  qui  praeeft . 

Ab  initio  diei  vlque  nodem  commutatio  veftimcnci , & 
altera  in  node  interrogentur  feparatira  . Qui  miniftrat  in 
die  Dominica,  aut  in  alia  folemni , ad  lauacrum,  aut  ad 
quamcumque  neceffitatem , rna  oratione  ante  exitum  Sc 
introitum  eget:  interrogettamcn.fi  non  procul  exeat,  ti- 
gno crucis  indiget . Quamuis  ambulans  fignetfe:  non  eft 
autem  necefle  ad  orientem  fe  vertere . Exiens  autem  extra 

y do- 


17° 


R E C V L A 


domum  qiiilibet  feltinans&fe  fignans,  non  eget  ad  orien- 
tem conuerfione . Ita  & io  ambulando  conueniens  quic- 
quam  foci  at»,  fi  feltinet  pollulans  orationem  , &fe  humi- 
lians in  domo . in  qua  non  congrua  fiat  genuHexio , curua- 
tio  tantum  llatuetur.  Si  quis  voluerit»  in  die  fabbati  prae- 
paret oblationem  Dominicx , confummato  lauacro  com- 
mutare facerdotes,  fi  facile  fuerit : Diacones  autem,  aut  an- 
te praeceptum , aut  poli  prasceptum  minifterium  opportu- 
num perficient.  „ 9 

. Si  quis  viderit  fomnium  immundum,  aut  coinquinatus 
fuerit,  aut  poenitens,  quando  detur  praeceptum , liare  prae- 
cipirur.  In  magnis  autem  folemnitatibus,  quando  audiunc 
fonum,  federe  : in  quotidiano  praecepto,  pene  mediante_j 
iubetur  federe.  Deinde  fonum  omnes  audientes  ad  fyna- 
xin  incitantem  diei  conuentus  lauent  ante  oratorij  introi- 
tus, nili  prius  lauerint. 

Primarius  vtprimus  pfallar  ftatuetur,  &fecundus;&  noi» 
fledlatur  genu,  fed  tantam  curuatio  fiat . Ordines  qui  prio- 
res, in  medio  fiant  oratorij  : ceteri  dextra  laeuaque  afft- 
llant , pivcter  offerentem , eidemque  adhaerentem  . In  om— 
nique  Dominica  folcmnitate  hymnus  diei  cantetur  Domi- 
nici, & in  die  inchoante  Palcha:  . Aut  qui  ad  altare  inchoa- 
uerit,  inter  facrificium  accepturus  ter  fe  humiliet . Et  nout, 
quiaindodli.  &quicunquefuerint  tales,  ad  calicem  non_» 
accedant : &c  quando  offertur  oblatio , nullus  cogatur  coa- 
dtus  accipere  facrificium  .praeter  neceffitatem.  Inomni- 
que  Dominica  die  & folemnitate,  qui  non  fuerit  in  coetu 
fratrum  ad  Dominum  fundentium  preces,  oret  ipfe  aliqua  , 
necefiitare  cogente;  &quamdiu  offeratur,  non  multum_. 
difeurratar.  Poenitens  quoque  neceflitate  itineris  occupa- 
tus ,ambulansque  cum  ceteris  vrentibus  licirocibis,  fi  ad- 
uenerit  hora  tertia,  &longe  proficifcantur , accipiat  & ipfe 
quiddam  cibi  pro  modo  quodam*  & quod  ei  defuerit  accs- 
piat  vbi  quielcat. 

In 


■f 


S.  COLrMBANT.  171 

Ia  commune  autem  bmnes  fratres  omnibus  nodtibus 
tempore  orationum  in  fine  omnium  pfalmorum  genua  in__» 
oratione  » fi  non  infirmitas  corporis  hoc  fecerit , fle<frere_> 
aequo  animo  debent,  fubfiientio  dicentes:  Deus  in  adusto- 
riutn  meum  intende  , Domine  ad  adutuandum  me  feflina . Qu em_. 
verficulum  poftquam  ter  in  oratione  tacitfc  decantauerint, 
aequaliter  a fledlione  orationis furgant,  exceptis  diebus  Do- 
minicis, & a die  primo  fan<5ti  Pafchje  vfque  ad  quinquagefi- 
mam  diem»  in  quibus  moderate  fein  tempore  pfalmodiae 
humiliantes,  genua  non  fledentes,  fedulo  Deum  orent. 

Si  quis  frater  inobediens  fuerit,  duos  dies  vnum  paxima- 
matium  & aquam.  Si  quis  dicat:  non  faciam,  duos  dies 
vnum  paximatium  & aquam  . Si  quis  murmurat,  duos  d es 
vnum  paximatium  & aquam  . Si  quis  veniam  non  petit,aut 
dicit  excufationem,  duos  dies  vnum  paximatium  & aquam. 
Si  duo  fratres  contendentes  aliquid  & ad  furorem  venien- 
tes,duos  dies  vnum  paximatium  & aquam . Si  aliquiscon- 
tendens  mendacium  & diftindionem  confirmat , duos  die* 
vnum  paximatium  & aquam . Si  quis  contradicit  fratri , & 
non  petitei  veniam,duosdies  vnum  paximatium  & aquam. 
Si  quis  contradicit  mandatum,  aut  Regulam  frangit,  duos 
dies  vnum  paximatium  . Si  quis  iniungit  ei  opus , & negli- 
genter  facit , duos  dies  vnum  paximatium  . Si  quis  detraxe- 
rit Abbatem  fuum  , feptem  dies  vnum  paximatium  : fi  fra- 
trem fuum , viginti  quatuor  pfalmos : fi  fecularem  , duode- 
cim pfalmos. 

Si  quis  obliuifcitur  aliouid  foras,  fi  minus.duodecira  pfal- 
tnos;  fi  maius,  triginta  pfalmos.  Si  quis  perdiderit,  vel  de- 
ciderit aliquid,  ficut  pretium  eius  ita  poenitentia  eius . Si 
quis  facit  colloquium  cum  feculari  fine  iufTu , viginti  qua- 
tuor  pfalmos.  Si  quis  quando  confummauerit  opus  fuum» 
& aliud  non  requirit,  & aliquid  fine  iuflionc  fecerit,  viginti 
quatuor  pfalmos  cantet . 

Si  fuerit  aliquis  bilinguis,  & conturbet  fratres , duos  dies 

y 2 vnum 


«7*  RE  G V L A 

ynum  paximatium . Si  quis  manducauerit  in  domo  aliena 
fine  iulTu , & venerit  domui  fuae  > vno  die  paximatium  . Si 
quis enarrauerit  prasteritum  peccatum,  vno  die  paxima- 
tium  . Vel  qui  ambulauerit  in  feculo,  & dicit  de  feculi  pec- 
cato , vno  die  in  pane  & aqua . Et  tepidus,  qui  audierit  ali- 
quem murmurantem  &detrahentem,aut facientem  aliquid 
contra  Regulam , & confenfit  a confelfione , vno  die  paxi- 
matium-,. 

Si  quis  fufcitat  furorem  fratri  fuo,  & fatisfacitei  poftea_» , 
& ip(e  non  remittit  ei , fed  dimittit  fuo  feniori , viginti  qua- 
tuor  pfaimos , & illo  die  in  pane  & aqua . Si  quid  voluerit 
aliquis,  & prohibet  oeconomus , & iubet  Abbas,  quinque.* 
dies . Si  quis  non  venerit  ad  orationem  fupra  menfam  3c 
poli  cibum,  duodecim  pfaimos  cantet.  Si  quis  dormieris 
cum  oratur,  (i  frequens,  duodecim  pialmos  cantet ; fi  non_» 
frequens,  fex  pfaimos . Si  quis  non  dicit , Arnen  , triginta_» 
verbera . Si  tranfgreffus  fuerit  horam  , duodecim  pialmos  t 
fi  canticum  graduum , nifi  matutina  hiems , duodecim  pfat- 
mos . Et  qui  non  audierit  fonitus  orationis,  duodecim  p(aK- 
mos . Si  quis  veniatadfacrificiumcum  no&urno  cingulo, 
vei  velle  circa  eum  , duodecim  pfaimos . 

Si  quis  ante  horam  nonam  quarta  fextaque  ferra  mandu- 
cat, nifi  infirmus, duos  dies  in  pane  & aqua  viuat.  Si  quis 
dixerit  mendacium  nefciens,quinquaginta  verbera:  fifeiens 
& audax , in  pane  & aqua . Si  denegatur  mendacium  eius  , 
& ille  contendit , feptem  dies  in  pane  & aqua . Si  quis  mo- 
nachus dormierit  in  vna  domo  cum  muliere,  tres  dies  in  pa- 
ne & aqua:  fi  nefeiuit  quod  non  debet,  vno  die. 

Si  quis  non  claudit  Ecclefiam,  duodecim  pfahnos.  Si 
quis  emittit  fputa , & contingit  altare,  viginti  quatuor  pfaL- 
mos : fi  parietem  attingit , fex . Si  quis  obKuifcitur  pfallert- 
do , feu  lediones , quatuor  pfaimos  . Si  quis  tardius  veniat 
ad  orationem  , quinquaginta , vel  plagis  quinquaginta  : vel 
fcgnius  exe qui tur quod  iubeturci»  quinquaginta.  Sipoft 

pa- 


S.  C 0 L V M B AN  I.  i7j 

pacem fonaucrit,  quinquaginta.  Si coutumaci  refponde- 
rit,  quinquaginta.#. 

Si  veniat  velato  capite  in  domo,  quinquaginta  verbera_i. 
Si  non  petit  orationem  cum  intrat  in  cfomum , quinqua- 
ginta. Si  manducat  fine  oratione,  quinquaginta.  Silocu- 
tus  ei}  aliquid  in  ore  fuo , quinquaginta . Si  fonum  fecerit 
dum  oratur,  quinquaginta  verbera.  Si  quis  iracundiam, vel 
triftitiam,  velinuidiam  tenet  contra  fratrem  fuutn  t vt  tem- 
pus tenuerit,  ita  erit  poenitentia  eius  in  pane  & aqua:  ii 
vero  prima  dieconfeflus  fuerit,  viginti  quatuor  pfalmos . 

Quicumque  facrificium  perdiderit,  & nefcit  vbi  iit,  anno 
poeniteat . Qui  negligentiam  fecerit  erga  facrificium,vt  fic- 
cetur,  dea  vermibus  confumatur » ita  vt  ad  nihilum  deuene- 
rit , dimidio  anno  poeniteat . Qui  negligentiam  ergafacrifi- 
cium  incurrerit,  vtinueniaturvermis-ineo,  & tamen  ple» 
num  fit,  igne  comburat  itixta  altare,  & abfeondat cinerem 
eius  intra  lub  altare,  & ipfe  poeniteat  quadraginta  diebus. 
Qui  negligit  facrificium, & immutatum  fuerit,  & panis  ami* 
ferit  faporem;  fi  rubro  colore, viginti  dies  poeniteat  i fi  hya- 
cinthino, quindecim  dies  poeniteat.  Si  autem  non  immu- 
tatum fuerit  eoiore,  fed  conglutinatum , feptem  dies  poen* 
teat.Qui  autem  merferit  facrificium.continuo  bibet  aquanu 
Qui  in  chrifmal  fuderit  facrificium  comedat.  Si  de  cymba* 
vel  de  ponte  , feu-de  ligno  ceciderit , & non  per  negligen- 
tiam,  fed  cafu  aliquo , vno  diepoeniteat . 

Qui  fcit  fratrem  fuum  peccare  peccatuna  ad  mortem.  St 
non  arguit  eum,  legis  Buangelij  tranfgreflbr  notetur,  donec 
arguat  eum , cuius  malum  reticuit , & fateatur  facerdoti  i vt 
quamdiu  confcientiamala  reticuit,  tamdiuin  afHidione^» 
poeniteat.  Quiparuuni’  peccatum  reticuit,  fimili  corre- 
ptione, non  eadem  affli&ione  poenitear,  fed  plagis  triginta, 
aut  quindecim  pfalmos  caoat . Si  derehquo  fpernens  mi- 
nima neglexerit,  in  pane  & aqua  poeniteat,  vt  peccans  jux- 
ta nundatum.  Domi  ni  corripiatur.  Qui  vero  arguit  noa^ 

leni- 


v * 

*mt-  «'*  • * }**  ’ 

174  R E G V L A 

t 

leniter , notetur,  donec  petat  veniam  a fratre  correpto , & 
plagis  triginta,  aut  quindecim  pfalmos.  Qui  peccatum  pu- 
dendum alicui  exprobrat , priulquam  inter  fe  & ipfum  fo- 
Mtn.iS • Ium  arguat,  licut  Dominus  dicit,  corripiatur  donec  expro- 
brato latisfaciat , & tribus  diebus  in  pane  & aqua  poeniteat. 

Qui  tranfgreditur  regulam  iufllonis  vel  difciplinse  gene- 
ralis, maneat  expulfus  une  cibo,  vt  in  craftinum  recipiatur  . 
Quifolus  cum  iola  femina  fine  perfonis  certis  familiariter 
loquitur,  maneat  fine  cibo , vel  duobus  diebu?  in  pane  6c 
aqua, vel  ducentis  plagis . Qui  praefumit  facere  ambafeiam, 
non  permittente  eo  qui  praeelUibera  & effrenata  proceflio- 
neabfque  necellitatc, quinquaginta  plagis  inhibeatur.  Ope- 
ris peculiaris  praefuraptio  centum  plagis:  poffeflio  alicuius 
rei , quam  non  neceflitas  generaliter  fratribus  conceflit  , 
amiflione  eiufdem,  & centum  plagis  coerceatur . Necefla- 
rium  vero  ac  licitura  aliquid  facere , dare  , accipere  fine  iuf- 
fione,  duodecim  plagis:  nifi  ratio  aliqua  defendat,  vtfup- 
piex  fatisfatflio  remittat. 

Qui  comedens  loquitUT,  fex  plagis.  Et  cuius  vox  ob- 
ftrepit  de  menfa  ad  menfam , fex  plagis . Si  de  domo  foras  , 
vel  deforis  in  domum  fonuerrt,  duodecim  plagis.  Egredi 
vel  ingredi  in  domum,  aut  opus  facere  fine  oratione  & li- 
gno crucis,  duodecim  plagis.  Si  aliter  fuerit, quinque  pla- 
gis . Meum  vel  tuum  dixifTe.fex  plagis  . Verbum  contra  ver- 
bum Gmpliciter  dicflum , fex  percuflionibus : fi  ex  conten- 
tione , centum  plagis,  vel  fuppofitione  filentij . Si  ordinem 
pfallendi  non  feruauerit.fex  percuflionibus . Si  ifatuto  tem- 
pore taciturnitatis  loqui  prxfumpferit , fine  neceflitate , de- 
cem &feptcm  plagis. 

Si  quis  de  fupelledlile  raonaflerij  per  contemptum  ami- 
ferit,  vel  diffipauerit quid,  proprio  ludore  & operis  adi e- 
dtione  reflituat,velpro  jefiimatione.arbitrio  facerdotis, fup- 
pofitione poeniteat,  aut  vno  die  in  pane  & aqua  . Si  aoiu 
contemptu,  ledcalu  aliquo  amiferic,aut  fregerit,  non  aliter 

negii- 


* 


S.  COLVMTSAN  I.  17J 

negligentiam  fuam  quam  publica  diluat  poenitentia;  cun- 
eis in  fynaxi  fratribus  congregatis  taradiu  proftratus  in_j 
terram  veniam  pollulabit,  donec  orationum  confamme- 
tur  folemnitas ; impetraturus  eam  , cum  iuflus  fuerit  Ab- 
batis iudicio  de  folo  furgere  . Eodem  modo  fatisfaciat 
quisquis  adorationem  vel  opus  aliquod  accerfitus  tardius 
occurrerit. 

Si  decantans  pfalmum  titubauerit ; fi  fuperfluo  fit  durus; 
fi  contumacius  refponderit,  fuppofitione . Si  negligentius 
obfequia  iniundla  impleuerit  .fuppofitione  . Si  vel  leuiter 
murmurauerit,  fuppofitione . Si  ledtionem  operi  obedien- 
tiaeue  praeferens, fuppofitione.  Si  officia ftatutafegnius fue- 
rit exeeutus,  fuppofitione . Si  dimiffa  fynaxi  non  continuo 
ad  cellam  recurrerit , fuppofitione . Si  cum  aliquo  ad  mo- 
dicum fubftiterit,  fuppofitione.  Si  ad  modicum  temporis 
vfpiam  feceirerit,  fuppofitione  . Si  cum  vllo , qui  cellae  fu* 
cohabitator  non  clt , confabulari  quantulumeumque  pr*- 
fumferit,  fuppofitione . Si  alterius  tenuerit  manum,  fuppo- 
fitione . Si  orauerit  cum  illo  qui  eft  ab  oratione  fufpenfus « 
fuppofitione.^ . 

Si  parentum  quempiam  vel  amicorum  fecularium  vide- 
rit , vel  collocutus  fuerit  ei  fine  iuffione ; fi  epiftolam  cuiuf- 
cumque  fufceperit.fi  tribuere  praefumpferitfinefuo  Ab- 
bate, fuppofitione  . Si  impedierit  aliquem  a necelfarij  fadli 
expletione,  fuppofitione.  Si  per  ardorem  mentis  legiti- 
mum religionis  exceiferit  modum , fuppofitione . Si  alium 
feruentem  a legitimo  fadto  retinere  teporis,  lui  gratia  pr«- 
fumferit,  fuppofitione . 

Hucufque  & in  fimilibus  commiffis  procedit  animad- 
uerfio  fpiritalis , vt  increpatio  qu*  fit  a pluribus , peccanti 
proficiat  ad  falutem,  & de  cetero  cautior  & diligentior 
emendatione  morum  Deo  propitio  faluatus  exillat. 

Qui  autem  rixam  commiferit.feptem  diebus  poeniteat^ 
Qui  vero  luum  Praepofitum  defpexerit,  aut  regulam  bla- 

fphe- 


, REGELA 

fphemauerit , foras  repellendus  eft,  nifi  ipfe  dicat : paenitet 
me  quod  dixi . Si  aurem  fe  non  humiliauerit,  quadraginta 
diebus  poeniteat  * quia  fuperbix  morbo  detinetur  . V erbo— 
fus  tacicurnitate  damnandus  cit,  inquietus  manfuetudint-», 
gulofus  ieiunio,  foranolentus  vigilia,  fuperbuscarcere.de- 
ftitutor  repulfione . Vnusquisque  iuxta  quod  meretur  coae- 
qualia  fentiat,  vt  iultus  iulte  viuat . Amen_» . 

In  omni  loco  & opere  filentij  regula  magnopere  cufto- 
diri  cenfetur;  vt  omni,  quantum  valuerit  humana  fragilitas  *. 
quae  prona  ad  vitia , vnde  prxcipitare  folet , inundemur  vi- 
tio, xdificationemque  potius  proximorum,  pro  quibus  fal- 
tiator  nofter  lefus  fandtura  effudit  fanguinem,  quam  dilace- 
rationem abfentium  in  pedtore  conceptam  • £5c  otiofa  paf- 
fim  verba,  de  quibus  iuuo  fumus  rationem  retributori  red- 
dituri , ore  promamus . 

Haec  fuperum  volentibus  carpere  iter  tendens  alti  ad  fa- 
ftigiafurarna , relidtaque  humo  cum  flagitijs , vitro  ambien- 
tibus vni  adhaerere  Deo  hanc  in  tellurem  milfo , (latuimus  » 
qui  immortalia  nimirum  funt  praemia  accepturi , cum  gau- 
dio fumtno  nunquam  dicidente  in  xuum. 


BXPIICIT  REGVtA  COEMOBUtlS 
S.COIVMBANI  ABBATIS. 


XEGV- 


✓ 


I r»V4 


jA 


BB|| 


/V 


A T 

* 4 


/•  f.j  **  f?  T/  H *f  * T*  ? ; T 


v' 


^ t#>*  •*  i *"ijM  t *.*Jyis',{r  *-rC^  • * \/>«  »«, 


L , 


y ■'  — - 


• **  • i*  ’ 

*W**F 

* a.  tM  i+-  * ii  *■• 


• ,1  .<ftf  *2s!U7  ;j54  it  V.  ..S3.{!/I2  XOl 


.*  •’*»  V ’ ';  ••  •'  ••'  w’  ••>.  ••••  •'  '•»...  «*  • 

•M  ' >*•  tW niy^yf  **.«<■  • •'■  v ' * -i  idFirHk  tA3' .■> v iwrai' 

fUnitA  <MMMHWWWBiB^^fc  i 


. ■.«  g 


RE  G V L A’ 


. '*v 


TARNATENSIS 


p* 

fc 


% i 


V - ' 


% 


17$ 

DE  TARNATENSI  MONASTERIO 
eiufque  Regula  teftimonia_>. 

10S.  SIMLER.  dcfcript.  ValleGae  lib.  i. 

SVB  Oftoduro  ad  finijlram  \ Rhodani  hi  viculi  fequuntur,  Iuuiana  . 
Seruantia,  'Verofa,  mox  TarnaLe  oppidum.  TarnatLe  autem  An- 
toninum fecuti  oppidum  hoc  nominamus  : veterum  plerique  Agaunum 
nominarunt . Extajk  htAlocojxtuRiflim*  infcrfiiones , qua  an ti~ 
quitati  teflimonium  perhibent . Hoc  loco  a Maximino  Imperatore 
IcgtoJhelpaMtiuf  dux  erat  Mauricius, proftjr  coponem  nominis 
Chtifit  csfa  WGt . stkcorw  m asty  r in mnis, 'citcitep  xcjtx.  cum  lo  - 
cus  hic  apud  'Burgundos)quiin  bis  regionibus  dominabantur,  magnes 
venerationi  ejfet,SigjJmuidus  re*  Burgfmctrbrnm  Maximi  Geneuenjb, 
Theodori  Sedunenfis,& aliorum  Epifcoporum  oratione  impulfus  eodem 
loco  in  honorem  martyrum  coenobium  celebre  conftruxit ; oppidulum 
TarnatLe  iuxta  pojitum  moenibus  ampliatis  coenobio  coniunxit : ab  eo 
tempore  TarnatLe  nomen  obfoleuit,&  nunc  vulgo  ad  S.  Mauricittm 
nuncupatur  . 

MAR1VS  Ep.  Auenticen.  Chron.  ad  an.  Chrjfti  dxy. 

Florentia  & Antbemio  Confulibus  monaflerium  Acemo  a rege  Sigif- 
mundo  conjlruftum  eff . 

Regulam  vero  Tarnatenfem  fsepiftime  citat  S.Benedidhis 
AnianenGs  Abbas  in  concordia  Regularum,«c  Smaragdu* 
in  comment.  ad  Regulam  S.  Benedidli  i item  Trlthemius 
lib.  de  propr.  Monachorum  cap.  5, 

Wfi  :T7V; 


jr 


INCI- 


MONASTERII  TARNATfeNSIS. 


[ quishdei  ardore  luccenfus,  renun- 
tians feculo , monafterium  magna  dir 
fpoGtione  elegerit  expetendum , no- 
uitati  eius  non  confeitim  licenda  tri- 
buatur intrandi  tlcd  primum  ftudio- 
fius  indagetur,  vtrum  voluntarie , an 
neccfficate  aliqua  coa&us  aducnerit ; 
aut  fi  «ulla  feruitutis  conditione  ob- 
noxius  teneatur . Quod  cum  ad  Ab- 
batis notitiam  PraepoGeo  nuntiante  peruenent,  vni  de  fe- 
nioribus  deputatus  tamdiu  mbeatur  aducnientibus  def-rui- 
*e<quoufqne  deuotio  eius  fuerit  patienda  tcfte  demonitra- 
taJ.  Sequitur , vt  informatur  difciplmi»  regularibus,  Qc  quas 
Facere  debeat , quibufque  eum  conueniat  feruire  cogno- 
fcat : deinceps  omnis  Regulic  conttitutio  relegatur » fle 
ad  comprobandam  obedientiam  eius  ,dura  ei  & alpera^ 
p recepta  tnandentur,nihil  in  proprietate  de  h s qu®  lecum 
exhibuit  habiturus . Sed  fieius  votum  tale  eft , vt  qu  e fua 
monafterij  vGbus  conferre  defideret, oblationem  eius  ad 

z 2 tegrum 


.«e  H BG  r L A 

tegfum  deuotio  (incera  commendet, &fuper'altare  ftatuate 

vnde  repofci  aliquid  facrilegium  iudicatur.  Si  pecora  cu- 
iuslibet generis  ad  monafterium  commigraturus  adduxerit» 
ab  Abbate  pretium  confequatur » cui  de  eodem  pretio  fa. 
ciendi  quod  voluerit, non  negetur.  Quae  (i  Abbas  noluerit 
comparare»  cui  voluerit  vendere  permittatur;  aut  quod 
melius  eft , Praepofito  vendenda  commitat : pretium  vero 
ipfum.vt  jam  didtum  eft, ab  eo  cuius  res  fuerant  difpenfetur, 
dummodo  in  eius  nihil  poteftate  refideat.  Nefas  eft  enim 
vt  qui  decipulam  huius  feculi  intendit  euadere.referuet  vn- 
de eum  infeftatio  diabolica  valeat  irretire . Clientem  vero» 
& famulum,  aut  parentem  fecum  exhibens,  fi  poftulet  in_» 
confortio  religionis  admitti, fimili  examinatione  probatum 
fratribus  conuenit  aggregari:  & qui  fuerat  ei  ante  in  ferui- 
tute  fubiedlusjfrater  eft  in  Domini  pofitus  feruitio  compu- 
tandus: quia  apud  Dtum,vt  Apoftolus  docet,  nulla  tfl  accepti 9 
pei  jonarum  ■.<  Ille  tamen  qui  de  humili  conditione  eft  in  ger- 
manitatis squalitate  fufeeptus,  non  aliquo  elationis  tumo- 
re fuperbiac » fed  per  humilitatemjin  eo  quae  bona  fune 
conualefcant : & non  folum  ei  cui.squalis  effedtus  eft, fed 
fraternitati  omni,  vt  verus  famulus  Chrifti,  cum  pietate  dc 
humilitate  deferuiat . Quia  ficut  is,  qui  maior  efle  videba- 
tur in  feculo,per  humilitatis  affedtum  frater  vocatur  ex  do- 
mino ; ita  ille  fui  memor  conditionem  fuam.non  altiora_* 
petendo  defpiciat,  fed  teftimonio  humilitatis  exaltet,  vt 
apud  Deum  inueniat  gratiam  . Et  nifi  expleto  anno  nullus 
mutare  habitum  permittatur.  Sedfipofcentis  fuerit  tanta 
compundtio,  vt  hoc  fibi  fupplicatione  aflidua  exigat  non 
negari  quod  vni  fideliter  pofcenti  conceditur,  non  quali 
licitum  habeatur . Vcftimenta  quoque  fecum  delata,  quae 
primi  anni  vfus  non  valet  expendere,  redadta  in  pretium^ 
cui  Abbasprxceperit,  tribuantur : quia  cum  alia  meruerit 
indumenta,  priores  exuuiae  in  fua  non  erunt  poteftate , vt 
exterioris  hominis  immutatio  cum  interioris  profedtu  ple- 


TJRNJTBNS1S.  i8x 

na  ratione  conueniat.  Nihil  de  his  qua;  perceperit  ei  fit  li- 
citum commutare : nec  pro  abiedtione  viliora,  nec  pro 
commodo  meliora  >Ted  qualiacumque  fuerint  attributa.#  > 
cum  gratiarum  adlionc  fuo  tantum  vfui  vindicabit. 

C a p v t II. 

■ i - 

Nvlli  liceat  fequeftratam  eligere  mandonem , nec  arma- 
riolum,aut  aliquid  Gmile,quod  peculiarius  claudi  pof- 
iit,  permittatur  quali  proprium  vindicare.  Viam  folus,nifi 
comitatnsfratris.  contubernio,  non  affumat.  Reuertentes 
ea  quae  foris  api  viderint,  referre  non  audeant»  nili  illa  tan- 
tum qux  aedificent  audientes.  Polito  feniore  vereatur  iu- 
nior  in  praefumptionem  loquacitatis  erumpere  : fed,  vtfas- 
pe  contingit,  fi  fimplicioris  naturae  fuerit  lenior,  tunc  iu- 
niorqux  ei  praecepta  fuerint,  exequatur.  Fefliuitate  qua- 
libet celebrem  monachum, nili  permiffum,  non  licebit  ex- 
petere, quia  o antem  fecretius paJam  Dominus,  Euangelio 
adlbpulante,  eft  pollicitus  fe  auditurum  . 

C A P V T III  . 

Si  quis  vero  a fratribus  in  quocunque  negotio  ad  duita- 
tem, aut  ad  caftellum,fiuc  ad  vicum  leniore  imperante 
dirigitur,  nili  ad  illum,  quo  deftinatur,  non  prxfumat  acce- 
dere . Spiritalem  fe  fieri  patrem  fine  Abbatis  imperio  nul- 
latenus acquiefcat  i fed  (i  caufa  tantae  necelfitatis  extiterir» 
aut  cuiufcunque  fidelis  perfonae  precibus  inclinatus  inter- 
didfca  non  valet  effugere , quod  contradicenti  cognofcitur 
impofitum,caritati$intuitucftomnimodis  admittendum . 

C A P V T IV. 

Cvm  extranea  muliere  collocutiones  abfque  teftibus  ca- 
norum auctoritate  legitima  prohibentur  i matrum^ 

etiam 


,82  * E G V L A 

etiam  3tger  manarum  fabulis ‘eos  mifceri  feerrtiwmffhitfe* 
iius  concedaturrne  in  ipfa  nouitare  militi*  conftitucos  feco- 
lari  pratfumptione  fubuertant.Et  non  a ma<ore concefla  Ii* 
ccntia  nullus  qualibet  parte  difccdat.  Nauigium  etiam  ad 
vlteriorcm  ripam  Gne  imperio  fenioris  tranfueherc  non_» 
pr*fumat : nec  capillos  barbamque  fuccidat,  aut  funica-  - 
lum  vel  quodlibet  aliud  facere  audeat,  nifi  hoc  relaxatio  le- 
nioris admittat . Vefpcrtin:s  & nocturnis  horis, quibus  fra- 
tresalij  conquiefcunt,  qui  a manfioae  aut  le&ulo  ftto  decf- 
fe  cognofcitur,  corripientibus  fenioribus  caftigetur: in_» 
ipfa  quiete  pontus  alter  alteri  non  loquatur  . 

C A P V T V.  r 

viGgno  dato  ad  opus  Dei.  vel  ad  qu.rcuncjue  opera-. 
V-^jardius  venerit,  exclufus  pro  reati  tanti  facinoris  con- 
fundatur. Pro  qualibet  etiam  culpa  quamlibet  afpera  fuerit 
increpatione  correptus, refpondere  nefas  iudicet  arguentii 
fed  humdiando  fe  emendationem  delidti  doceat  fccuturara.- 
p,*.  s.  quia  Deus  humilibus  daturum  fe  gratiam  repromifit.  Cum 
eo.qui  pro  admifla  culpa  ab  orationis*  vel  a menfie  confor- 
tio  remouetur.prxter  eum,  qui  eiedti  fratris  amaritudinem 
doiflrin*  & caritatis  polfit  admixtione  dulcare,  nullus  au- 
deat conferre  fermonenu . 

- ' : 

C A P ▼ T VI.  ; 

- TS~--  1 : rr  - ; 1 r ;>>.  U[  Jt 

In  vigilijs , dum  ledtiones  cundlk  reGdentibusrete$>unt!m\ 
vel  quando  orationi  incurabunt.intrandiauteicetfndifa- 
cultatem  libi  nullus  $ftimet  fuiffe  concefsi  Qtri  vero  com- 
munis ncceflitatis  caufa  compellitur,  pfallentibus  alijs  Gne 
cuiufquam  reatus  timore  dffcedat, continuo  ad  opus  quod 
agitur  reiierfurus-Et^qui  alh«  orantibus  vel  pfallentibttsfabu 
lati  pr*fuinplerit,non  folum  fraternitati,fed  etiam  diuinkafi 
.>  ■»  reum 

J 

jjr 

A 


T ARKAT  ENSI  $ . 183 

ream  fe  ede- non  dubitet. Illud  eft  etiam  (ludendum, oe  fom- 
nutn  manus  otioff  inuieent;  atque  ideo  haec  erunt  opera  in 
tigilij»  facienda , quae  mentem  non  occupent , autgrauent 
operantis  auditum ; fed  quas  foporis  podinc  repellere  tor- 
porem. Orationi  autem  & verbo  Dei  nihil  eft  praeponen-» 
dum.  Dominica  vero  nodte,pro  reuerentia  Refurredkionis 
dominicas , manuum  opera  conquiefcant : quod  & certis 
folemnitatibus  conuenit  obferuari . 

C A F V T V II. 

■a*  e ditantibus  etiam  fratribus  nulli  liceat  rebus  fe  alijs  im- 
IVl  plicare;  nec  liberum  iudicet  abfchola , vel  vbi  medi- 
tantur  fratres,  difcedere . Qui  vero  in  hac  praefu  raptione—» 
proruperis,  excommunicationi,  vt  dignum  eft,  fubiacebic.. 
Cellulam  alterius, praeter  Abbatem  & Praepofitum, nifi  da- 
to Ggno  eft  illicitum  introire : quia  ipfis  tantum  concedi- 
turlratrem  fecreta  cognofcere,  & qualiter  fe  vnufquifque 
agat,  occulta  infpecftione  perquirere.  Ht  vbi  artifices  ope- 
rantur, abfque  fupraferiptis  perfonis,  nullus  prxfumat  ac- 
cedere . Aduenientibus  quoque  nihil  praeter  humilitatis 
affedtum  & debitum  famulatum  iunior  exhibebit>&  curam 
habere  de  caufa.qua  venerit, quandoque  reuei  furus  fit,  non 
pradumat:  quia  hoc  feniorum  lolicitudo,  non  iuniorum_» 
prasfumptio, debet  inquirere. 

Capvt  VIII, 

Increpare  i u nior  non  audeat  leniorem ; fed  fi  extra  regu- 
lam aliquid  fieri,  aut  fa&um  ede  cognofcit , Abbati  eft 
autPrxpofito  referuandum  ,•  vccorredtione  regulari,  quod 
reprehenditur,  corrigatur . Quaecumque  ab  aliquo  ablque 
teftibus  admittuntur,  fi  ad  Abbatis  notitiam  peruenerit.fc- 
exetius  emendetur : fi  omnibus  innotuerit, coram  omnibus 

eft 


.164  *K.  E G V L A f 

eflreus  admiffi  criminis  argaendus.  Qui  cogitationum  . 
impugnationes  confolationis  fuae  caufa  fecrecius  confite- 
tur,non  oportet  eum  defpici,  nec  alijs  publicari  » fedquan- 
cum  in  feeft,  blanda  exhortatione  foaeri . Qui  alijs  fecreta 
meditatione  pfallentibus  inconuenienter  fuerit  locutus,  re- 
gulariter arguatur . In  quocunque  ergo  opere  aut  medita- 
buntur quae  fandta  funt,  aut  certe  filebunt . Ad  menfamJ 
loqui  fpecialicer,  nili  qui  interrogatus  fuerit,  non  praefu- 
mat.  Quod  vero  neceffarium  vi<flui,fuerit,Praepofitum  de- 
cet agnofeeret  & quod  fecundum  confuetadinem  deeft,fe-' 
cretiusiubeatminiftrari . Sedentes  ad  menfam  ledtionetn' 
qua:  legitur  cum  (ilentio  audiant ; fi  vero  defuerit  pertona 
ledloris , adindar  cibi  fandtarum  feripturarum  meditatio 
ruminetur:  ne  efcam  tantum  corpus  accipiat,  fed  8c  ver- 
bo Dei  anima  pafcatur  efuriens.  Orationibus  vacate  ho- 
ris & temporibus  inftitutis»  pfalmis  & hymnis  cum  Domi- 
nus exoratur,  ea  plantentur  in  corde,  qua;  proferuntur  in 
voce . Arator  Itiuam  tenens  Alleluia  cantet » fudans  mef- 
for  pfalmis  feauocet ; & dum  palmitem  curuum  tondet  vi- 
nitor falce,  aliquid  Dauidicum  canat . Haec  fint  veftra  car- 
mina; harc.vt  vulgo  aiunt, amatoriae  cantiones : haec  pallo- 
rum (ibilus  i haec  inftrumenta  culturae  . De  his , quae  huius 
feculi  homines  agunt,  nihil  curae  fit  monachis  i fed  medita- 
tio cordis  eorum  in  timore  Domini  fit  intenta. 

C a.  p v t IX. 

OMni  tempore  duabus  horis  in  die  fpirituali  meditationi 
vacabunt . £ltatis  vero  tempore  matutinis  ex  more 
completis,  & Prima  didla,  omnes  opera  quae  iubeutur  af- 
firmant. Deinde  Tertia  celebrata, ad  expedienda  qux  fufee- 
pta  fuerant , reuertantur : nec  collocutione  quaruracun- 
que  fabularum  fecularium  occupentur;  nifi  fortaffe  hoc 
proferat  Termo  relatoris,  quod  aninam  aedificet  audientis . 

* ' A Sex- 


TARNATENSIS.  185 

A Sexti  quoque  hora  vfque  ad  nonacn  vacent  quieti , ve! 
etiam  lcdtioni . Poft  horam  vero  nonam,  aut  in  horto , aut 
vbipofcit  vtiiieas , vfque  ad  horam  Iucernarij  omnes  in_i 
vnum  folatium  commodabunt . Hiemis  vero  tempore.*»  J 
matutinis  vel  prima  tranfadtis , omnibus  vfque  ad  tertiam_j 
vacare  conceditur  Iedkioni . Qua  confummata,  gratanter 
quod  eis  iniundlum  fuerit , implere  feftinent,  vt  iamdi- 
<ftum  eft , vfque  ad  horam  Iucernarij . Hi  vero  qui  depura- 
ti efle  videntur  culturae,,  hac  obferuatione  conftringi  pro 
operis  afliduitate  non  poflfunt  :fed  vt  tempus  exegerit,  aut 
labor  eorum  opera  iniundta  monftraueric,  fic  confideratio- 
ne  Prepofiei  gubernentur; binis  & ipfi  horis  Jedtioni  ni- 
hilominus vacaturi . Quando  raefles  & vindemiae  colli- 
guntur , bis  in  die,  id  eft  hora  fexta  & duodecima,  retedlio- 
nem  accipiant.  Quarta  vero  vel  fexta  feriaita  moderari 
opera  debent,  vt,  fi  fieri  potelt  , ftatuta  ieiunia  non  omit- 
tant . Sed  vniuerfa , prout  vtilitas  aut  labor  exegerit , ita_, 
fenioris  iudicio  difponantur . Nemo  tamen  extra  monafte- 
rium  manducet  aut  bibat : hoc  enim  Regulae  non  recipit 
difciplina,  vt  vel  poma  vilia  refumantur : aquam  ipfam_, 
ante  refedlionem  legitimam  bibere  non  praefumant . 

C a p v t X.  4 ' 

vando  panes  faciunt,  vel  in  omni  rainifterio  corpora- 
v^li , laborem  fuum  mutuo  releuabunt;&  quamlibet 
cuicunque  operi  efle  videantur  intenti , orandi  & pfajlendi 
tempora  non  omittant;  vtdum  efcas  eligunt  praeparare^, 
carnales , foiritaliter  verbo  Dei  & bonae  confcientiae  medi- 
tatione pafcantur.  De  quo  tamen  opere  nullum  deelTeJ» 
conucnit , Difi  quem  retentat  infirmitas ; aut  quem  Prae- 
pofitus  in  alia  caufla  praeceperit  occupari.  Ad  Cellerarium 
vero  talis  ordinetur  Abbatis' iudicio , vel  concilio  fenio- 
rnm  , non  qui  voluntates  aliquorum  , fed  neceffitatesom- 

a a «ium 


186  \ E G V L A 

nium  cum  timore  Domini , & fratrum  diledtione  confide- 
ret: cui  tamen,  abfente  Praepofito) concors  obedientia_* 
praebeatur  i &vbi  vtilitaspopofcerit,  folatium  non  negp. 
tur. 


C K P V T XI. 


P&ouifores  Monaftcrij  tales  oportet  eligi , vel  ordinari , 
qui  alios  aedificare  vitae  fuae  probentur  e*empl<? ». 

Seleemofynam  monaflerio  deputatam  . vel  ea  qu£  9 
is  colliguntur , furama  cura  pro  Domini  timor?—* 
conferuent.  Quia  fi  creditam  fibi  famulorum  Dei , negli- 
git  feruare  fubftantiara,  ficut  ait  quidam  Patrum,  laidic 
Deum  , & difpergens  eam , rationem  eft  Domino  redditu- 
rus. Quae  vero  ipfis  fuerint  pro  Dei  amore  donata, in  obla- 
tione monafterij  adiundtaomni  congregationi  proficiant  . 
Qui  Apoftolicam  vitam  optamus  eligere  , cur  quali  pro? 
pria  vindicemus , quae  nouimus  continuo  peritura  ? 

Capvt  XII. 


Hortulanus  ita  debet  conftitui,vt  & Praepofiti  & Cellera- 
rij  folatio  fubleuetur . Et  quia  olerum  beneficijs  cel- 
ierariae  iuuantur  expenfae , oportet  vt  fecundum  difpenfa- 
tionem  ccllerarij  expendantur  pariter  & colantur  . Ferra- 
menta quoque  omnia , & reliqua  vtenlilia  ab  vtraque  per- 
fona  conuenit  cuflodiri : ita  tamen  vt  vnicuique  quod 
confignatum  fuerit , cum  diligentia  & fumma  ftrenuitate_j 
cuflodiatjdc  nullus  de  alterius  cella  quod  ad  eum  non_« 

Sertinet  , fine  voluntate  eius  in  cuius  datum  eft  pote- 
ate,  praefuraat  auferre  . Quod  qui  facere  nefanda  audlo- 
fitate  prsefumpferit , quia  pro  minimis  rebus  fcandalau» 
generare  non  metuit,  omni  congregationi  reus  effe  ,dum 
praetermittit  regulam  , doceatur . Nec  quis  libi  diei  opus 

eli- 


7ji{_KJTEN$IS.  187 

eligat  faciendum  , quod  tamen  conflare  debet  in  arbitrio 
lenioris»  vt  quod  vtile  perfpexerit  iudiciofuo . imperet  fa- 
ciendum. Nullus  murmurando  aliquid  faciat , ne  quornm 
fequitur  exemplum , confequatur  exitum  . Nulli  liceat 
ad  parentes  frequentius  commeare : illi  tamen  pCrfonac , 
quae  de  proximorum  falutc  probatur  efle  follicita , certis 
quibufque  temporibus  requirendi  aditus  ielaxetuf . Quem 
tamen  vehementer  cauere  decipulam  feculi  conuenit ne 
dum  alios  putat  pofle  acquirere,  feipfum  a Domino  faciat 
alienum. 

£ A P V T XIII.  : t 

An  conuiuium  nuptiale  fratrum  riuHus  accedat:  ne-» 
per  Iafciuiam  fecularium  quae  funt  fciiult  recognofcat; 

&,  quod  abiit,  ad  mundi  huius  vitam  , etfi  non  corpore» 
animo  reuocetur  , ficut  dixit  beatifltmus  Cyprianus  : 
adulterium  dum  videtur  difcitur : Qui  io'dulare  aliquid»  vel  e p. 
rifui  aptum  in  conuentu  fratrum  proferre  praefump ferit, 
vel  qui  cum  iunioribus  verba  otiofa  narrare  voluerit»  aut 
habere  amicitias  aetatis  infirmae  . increpationi , vc  dignus 
eft,  fubiacebit . Si  quir  quaelibet  iriuenerit , inuenta  non_» 
celet , & cogriofcenda  non  occultet  . Quod  fi  reperta.» 
vnius  dieifpatio  conuincicur  retentafle , furti  contagio  fe 
maculatum  efle  cognofcat.  Siquis  eum,  quidiftri&iooera 
monaflerijnon  ferens,  fugam  meditari  agnouerit , fi  non 
flatim  prodiderit  .perditionis  illius  participem  fe  efle  non 
dubitet  i & tamdiu  eft  a conuentu  fratrum  fequeftrandus, 
quamdiu  ille  valeat  reuocari . Siquis  haec  non  omni  virtu- 
te ftuduerit  Domino  placitura  feruare,&  femel  ac  fecundo 
correptus  non  emendauerit  .reprehenfa  iuxta  aetatis  for- 
mam conuenit  vindicari . 


^ B G V L A 

C a p v t XIV. 


vitii 


I 88 


HAecfuntquae  in  monafterio  conftitutis  pro  Dei  amore 
& timore  conuenit  obferuare . Propter  quod  in_. 
vnumeftispro  timore  Domini  congregati,  oportet  vt  in 
domo  Domini  vnanimes  habitetis,  & fit  vtobis  anima  vna, 
& cor  vnum  in  timore  Domini  peruigilans  i nihilque  ha- 
bere vos  proprium  reputetis,  fed  fint  vobis  cundta  com- 
munia» quae  vobis  Abbatis  imperio  difoenfentur , non-* 
aequaliter  omnibus,  fed  ficut  ratio  difpenlationis  , aut 
caufa  infirmitatis  exegerit»  vnicuique  tamen  , fecundum.* 
quod  opus  fuerit,  tribuatur  : ficut  in  a&ibus  Apoftolorum 
AJ.t-  legimus  ; quia  erant  illis  omnia  communia , & diflribuebatur 
unicuique , ficut  cuique  opus  erat . Qui  enim  aliqua  habuerint 
in  feculo , quando  expetere  monafterium  meruerint, liben- 
• ter  tradant  omnibus  profutura » Audentes  , vt  cum  diraife- 

rint  facultatem , ipfam  fimul  concupifcendi  exuant  volan- 
tatem  : &cum  dimittitur  poffefiio  , abijciatur  &,  pallio  . 
Qui  autem  non  habuerunt , turpe  eft  vt  quaerant  quae  fcs 
non  recolunt  reliquilfe . Et  non  ideo  x(iiment|fe  felices  , 
quia  inuenerunt  in  monafterio  , quod  foris  inuenire  non 
4 poterant:  nec  fuperbiant , quod  lociantur  eis  , ad  quos 
ante  accedere  pro  diuitiarum  vbertate  , aut  pro  natalium^, 
fplendore  non  poterant  : fedfurfum  cor  habeant , & quae 
funtcadq$a vel  curfu  celeri  peritura  non  quaerant.  Vbi 
autem  diuites  humiliantur , pauperes  non  inflentur:  ne 
* 1 incipiant  monafteria  vtilia  plus  e(Te  diuitibus  , quam_. 

egenis.  Nam  & illi  qui  locapletes  videbantur  in  feculo, 
fratres  ad  fandtam  focietatem  ex  paupertate  venientes  non 
fcftidiofe  fufcipiant : fed  talium  perlonarum  focietate  & 
contubernio  gratulentur  . Nec  ob  hoc  extollantur  , fi 
ad  iuuandas  fraternitatis  expenfas  quamcumque  faculta- 
tum fuarum  particulam  contulerint  i & inde  poftmo- 
dum  cadant,  vnde  prius  afcendere  cupiebant.  Quid  pro» 

deft 


TARN  JTBNSJS:  189 

deft  opes  difpergere,  & pauper  fieri  pauperibus  erogando , 
fi  anima  milera  fuperbior  efficiatur  diuitias  contemnen- 
do , quam  fuerat  poffidendo  ? Omnes  ergo  in  vnanimi- 
tate  perflantes  honorate  in  vobis  Deum . cuius  templa^ 
effici  meruifiis . Inprimis  diligamus  Deum  tota  virtute 
animi, deinde  proximum  : ifta  enim  nobis  funt  praecepta-. 
fpecialiter  data . Abbati  poft  Deum  impendatur  honor,  & 
reuerentia  referuetur:  Praepofito , ficut  Dei  feruos  decet, 
plena  dile&io  & concors  obedientia  commodetur . 

C a p v t X V . 

t n oratorio  praeter  orandi  & pfallendi  cultum  penitus  ni- 
' 1 hil  agatur  i vt  nomini  huic  & opera  iugiter  impenft-. 
concordent : vt  fi  aliquis  praeter  conftitutas  horas  Domi- 
no  fupplicaturus  ingreditur , votum  fuum  occupatio  alie- 
na non  tardet.  Nolite  cantare , nifi  quod  legitis  effc  can- 
tandum . Carnem  veftram  mortificate  per  abftinentianru,, 
domate  ieiunijs  atque  vigilijs:  animam  vero  veftram  nitore 
bonx  conuerfationis  abluite. 

C a »r",v  x XVI.  | t/[ 

c 1 attenuatus  abftinentia  frater  non  valuerit  ieiunia  fur 
O fcepta  portare,  nifi  prandij  hora  completa  , aliquid 
accipere  iudicet  indecorum.  Illi  vero  qui  incommodo 
detinentur,  & defignatas  horas  non  poffunt  cuftodirc , lici- 
te concedatur » percipiant  quando  poffunt  . Nec  debet 
alijs  moleftiamgenerare.fi  largior  illis  fuerit  vidtus  impen- 
fus , qui  in  conuerfatione  feculari  fwmptuofius  tranaban- 
tur ; atque  ob  hoc  non  beatiores  xftiment  fe  videri  , quos 
facit  aut  natalium  mediocritas,  aut  confuetudo  alia  fortio- 
res . Nec  feliciores iudicent,  quibus  in  infirmitate praefta- 
tur,quod  fanis  pro  obferuantix  rigore  fubtrahitur:&  fi  eis, 

quos 


i?b  % & G V L A 

quos  parentes  delicatius  aluerunt , vidus  aut  veffimiotju 
largius  tribuantur, non  ob  hoc  debet  comtnoueri  fraterni- 
taj , quod  fortioribus  corpore  pro  conftitutione  regulse 
denegatur , quod  illis  caritatis  confideratione  tribuatur  : 
quia  debet  effe  refpedus , quanta  amore  religionis  con- 
tcmpfcritrt  «cuique  fe  abiedioni  diuina  infpirationefub- 
miferint . Nec  debet  fupramemorata  praefurriptio  paucis 
impenfa,ab  vnruerfitate  quafi  canonica  reputari . Aequnnr 
namque  nonefi,  yt  in  beata  habitatione,  vbi  inclinantur 
diuites,  pauperes  erigantur . Sane  inaequalitate  conftridi , 
ita funt tradandi,  vt vires, incommoditate  confedas  ve- 
locius prarftatio  larga  corroboret : nec  in  infirmitate 
manentibus  diferdioriem  vidus  afferat  diftantia  perfo- 
n&rum.  Qui  tamen  cum  integram  fuerint  virtutem  cor- 
poris affecuti,  confuetudinarijs  habenis  abftinentite  te- 
neantur » quia  decet  famulos  Dei  boni  operis  conluetudi- 
nem  noa  minuere, fed  augere . 

C a p v t XVII. 

, 

Non  fit  notabilis  habitus  vefter  , nec  intendatis  veftibus 
placere,  fed  moribus . Cum  autem  proceditis,  fimul 
incedite . Cum  ad  optatum  locum,  cuftodiente  Domino, 
peruetleritis , in  vnum  fraternitas  eunda  fubfiftat  . In_, 
roceflu , in  ftafu1,  in  omni  corporis  motu  nihil  indecens 
videatur,  quod  intendentis  offendat  afpedum;  fed  illis 
operam  date,  quae  veflise  conutfriiunt  fanditati . 

C a p v t XVIII. 

culi  vefiri.fi  in  quacunque  parte  porredi,  vultunt^ 
w incurrerint  feminarum  , animus  tamen  Deo  dedii 
tus  nulla  concupifcentia:  macula  polluatur.  Procedentes 
ergO,  quia  non  prohibemini,  nec  valetis  contemplationem 

effu- 


TAQ{N  AT  EN  S IS 191 

effugere  feminarum,  appetere  e»men,8cab  ipfis  appeti  vel- 
le crimen  eft . Necfolo  tadlu  & affedlu,  fed  afpedlu  quoque 
concupifcentift  incurritur  feminarum : nec  ftatuatis, habere 
vos  oculo*  pudicos , fi  geratis  animos  impudicos : qu«L> 
impudicus  oculus  impudici  cordis  eft  nuntius.  Qui  au- 
tem in  femina  libidini  confcia  conuertic  afpedlum,  non_» 
xftimet  latere,  quod  mens  peccatis  grauata*concepit , Sed 
fac  certum  effe  quod  lateat » vt  a nullo  prorfus  homine  vi« 
* deatur , quid  de  illo  faciet  ipfpetftpte , quem  fecreta  oon_* 
fallunt,  quem  occulta  latere  non  poffunt ? Ille  ergo  vir 
fandius  Deo  timeat  difplicere  , cui  fidelem  famulum  fe 
cupit  oftendere:cogitet,  ne  animo  fuofemiQas  male  placi- 
, turas  infinuet : metuat  eum  omnia  videre  , cui  humanus 

adlus  nihil  valet  occulere  . Illius  ergo  timor  prsefens 
iugiter  habeatur,  de  quo  feriptum  eft : abominatio  tfl  Domino 
defigens  oculum  . Quando  ergo  fimul  eftis  in  eaclefia,  aut 
in  quocunque  loco , vbi  efie  poftint  praefentes  & feminae  > 
fingulide  omnibus  curam  gerentes  veftrara  ftudiofe  pudi- 
citiam cuftodite.  Deus  enim  qui  habitat  in  vobis,  adhibi- 
ta huiufcemodi  follicitudine,  vos  dignabitur  cuftodire . Et 
fihanc.de  qua  loquor, oculi  petulantiam  in  aliquo  ve- 
ftrum  quis  aduerterit,  ftatim  monete , vt  de  proximo  cor- 
rigatur . Nec  fe  putet  maleuolum,  quando  hoc  indicat  i & 
ideo  debet  publicari  qui  eiufmodi  eft,  ne  in  deterius  cre- 
fcat.  Si  vero  admonitus  emendare  neglexerit.  Abbati  eft 
indicandum  , vt  ab  ipfo  emendatoriam  fubeat  difciplinam. 
Si  autem  nec  fic  emendauerit , quali  ouis  morbida  a ve- 
li. ftra  focietate  proijciatur  , ne  exemplo  fuo  alios  perdat : ita 

enim  de  cupiditatis  vitio  eflinquirendum.vc  cum  hoc  vitio 
agnofcitur  quis  laborare , caftigetur  a plurimis , cum  dile- 
ctione proximi,  & odio  vitiorum  . 


, «ofl  • V»  •'3^tWtUt  tuJrWb'. . -n  i 

V Ca- 


Vrtu.l6. 


i-t 


j^Tooglc 


1 92 


<R  E G V L J 

C A P V T XIX. 


) 


Qvi  vero  literis  vel  munufcula  cuiufcunque  accipere 
prrxfumpferit , fi  non  ftatim » a quo  accepit , & quae 
accepit  publicauerit , diftridtioni  feueriffimx  fubiacebit. 
Illa  vero  quae  tranfmiffa  funt , peregrinis  & ignotis  deputa- 
buntur , aut  certe  incendio  cremabuntur . Sane  fi  quis 
fuis  filijs , vel  aliqua  ad  fe  neceflitudine  pertinentibus  ali- 

Siuid  contulerit,  in  rem  communem  reda<5tum  > cui  necefi- 
arium  fuerit  tribuatur.  Sivero  cui  tranfmiffum  eft , Ab- 
bas praeceperit  dari,  tanquam  reliqua  fidelium  munera-* 
cum  gratiarum  adtione  percipiet . Obferuandum  eft  etiam 
ne  interioris  animse  fordes  contrahat  veftis  mundx  ni- 
" mius  appetitus  . Quapropter  fecundum  Prxpofiti  funt 
ordinationem  lauandx . Quae  tam  fimplici  erunt  & natiuo 
colore  procurandae,  ne  difparilitas  veftium  nutriat  arrogan- 
tiae vitium:  & ita  funt  indigentibus  tribuendae, ne  vitio  aua- 
ritix  referuatx,  prouidendis  fingulis  detur  audacia.  Si  quis 
vero  his  negligenter  expetenda  putauerit , Prxpofiti  Gt  cu- 
ra, vt  interuerfor  rerum  monafterialium  corrigatur  . An- 
te omnia  procurantes , vt  lites  nullas  habeatis : fi  autcm_* 
diabolo^  inftigante  fadac  fuerint , celeri  fatisfadlione  fanen- 
tur : & inde  proferantur  remedia,  vnde  fadla  funt  vulnera  : 
E;».4.  nec  occidat  fol  fuper  iracundiam  veftram  . Confuetudi- 
nern  iurandi  abijcite . Sit  fermo  vefter,eft  eft, non  non.quia, 
M »u.  i.  ficut  Dominus  ait : quod  his  'abundarum  eft , a malo  efl  . 

C a p v t XX. 

FEminx  veflrum  non  frequentent  habitaculum  , fed  cum 
pro  dcuotionc  fua,  vel  pro  amote  religionis  veftrx  ex- 
petierint  monafterium  , non  eis  concedatur  interiores 
monafterij  ianuas  introire  . fed  in  Oratorio  , aut  in_» 
hofpitali  domo  reddatur  illis  honor  & gratia  : non-. , 

ex- 


TJ<HNATEKSrS.  193 

«xpe&ationi*  caufa,  fedpro  conftitutione  regul*  1 tcl  mo- 
naftcrij  dlfciplina_* . 

C A P V T XXI. 

T m firmantibus  quoque » vel  aliqua  inaequalitate  laboranti- 
1 bus  fatis  fidelis  & ftrenua  debet  perfona  praeponi ; quae 
&cgrotis  cum  pietate  feruiat,&  monafteriaJcm  difciplinam 
regulariter  cuftodiat,  & qu*  conueniunt  infirmis,  rationa- 
biliter expendat . • 

%r 

C A P V T XXII. 

vi  cellario  Tero  vel  codicibus  praeponuntur  , fine  raur* 
V^muratione  feruiant  fratribus . Codices  qui  extra  ho- 
ram petierint,  non  accipiant;&  qui  apud  fe  habuerint  am- 
plius quam  conftitutum  eft, retinere  non  audeant . Haec  in 
nomine  Chrifti agentes  .fcitis  vos  proficere,  & cum  fuaui- 
tate  & quiete  in  monafterio  perdurare  . Quando  autem  ne- 
ceffitas  difciplin$  moribus  coercendis  dicere  vos  verba  du- 
ra compellit , etiamfi  in  ipfis  modum  exceflifle  vos  for- 
taffe  fentitis  dIfciplinje,non  a vobis  exigitur.vt  veniam  po- 
Huletis : ne  apud  eos  quos  oportet  efle  fubiedtos , dum  ni- 
mium feruatur  humilitas,  regendi  frangatur  audloritas . Ta- 
men petenda  veniaeft  ab omniumDomino.qui  nouit  etiam 
eos  quos  plus  iufto  forte  corripitis , quanta  beneuolentia 
diligatis.  Caritas  enim,  de  qua  fcriptum  eft , quia  nonqturit  ixtei) 
quA  fm fmt , etiam  hic  intellighur  cullodiri  r quia  dum  alie- 
nam nituntur  humiliare  fuperbiam,  quantum  delideranc 
fuas  non  poliunt  humiliare  perfonas . Quia  non  carna'is , 
fed  fpiritalis  inter  vos  debet  efle  diledtio;  & ideo  de  om- 
nium 1'alure  diligentius  cogita<e:quia  de  commiflis  fibiani- 
mabus  vnufquilque  redditurus  eft  Domino  rationem . 


bb 


Ca- 


figjtjz^L^y  Google 


194 


at  E C V L A 

C X P T T XXIII. 


Pnaepofito  fpccialiter  obcdiatur,  multo  magis  Abbati.qoi 
veftrum  omnium  curam  gerit:  quia  qui  illos  fpernit, 
fpernit  eum  qui  dixit : qttivos  audit,  me  audit,  qui  vos  fpernit  , 
me  fpernit . Yt  ergo  eunda  ifta  feruentur,&  fi  quid  feruatutn 
r.on  fuerit,  non  negligenter  prxtereatur,  fed  emendandum 
corrigendumguecuretur , ad  Prxpofitum  pra;cipue perti- 
nebit; vt  ad  Abbatem,  cuius  eit  apud  vos  maior  au&oritas* 
referat,  quod  modum  vel  vires  eius  excedit.  Ipfe  vero  qui 
vobis  prxeft,  non  fe  a-lfimet  poteffate  dominante,  fed  cari- 
tate feruiente  felicem  . honore  coram  vobis  praelatus  fit  • 
coram  Deo  fubditus  fit  pedibus  veftris . Circa  omnes  feip- 
fum  bonorum  operum  praebeat  exemplum . Corripiat  in- 
quietos, confoletur  pufillanimes,  fufcipiat  infirmos,  pa- 
tiens fit  ad  omnes:  diiciplinam  libens  habeat,  metum  impo- 
nat.Et  quamuis  vtrumque  fit  neceflarium, tamen  plus  amari 
appetat,quam  timerirfemper  cogitans  Deofe  pro  vobis  red- 
diturum rationem . Vnde  vos  magis  obediendo  non  folum 
veftri , fed  etiam  ipfius  miferemini » qui  inter  vos  quantum 
in  loco  fuperiori, tantum  in  periculo  maiori  verfatur . 

Donet  Dominus  vt  obferuetis  hxc  omnia  cum  dile&io- 
ne,  tanquam  ipiritahs  pulchritudinis  amatores,  & bono 
Chrifti  odore  de  bona  conuerfatione  fragrantes : non  ficat 
ferui  fub  lege, fed  ficut  liberi  fub  gratia  conftituti.  Vt  autem 
vos  in  hoc  libello  tanquam  in  fpeculo  podicis  infpicerc,  ne 

!>er  obliuionem  aliquid  negligatis,femel  in  feptimana  vobis 
egatur.Et  vbi  vos  inueneritis  ea  qua:  feripta  funt  facientes, 
agite  Deo  gratias,  bonorum  omnium  largitori : vbi  autem 
fibi  quifque  veftrum  videat  aliquid  deelTe.doleat  de  praeteri- 
to , caueat  de  futuro ; orans  vt  debitum  dimittatur , & in_, 
tentationem  non  inducatur . 


EXPLICIT  RECVLA  TARNATilfSIS  . 


i O /H  X3 


, '2  ut/  r 

*r  Si 


. cftWlSjJY  - * 

<*>  :*i  • V *>  ;, 

• • . ,.  ■• ) ; ' u 

, •;5'iU  • , • 'i, 

■*  ui  .;]%  >#4T 

S,  I S I D O R I 

HISPALENSIS  EPISCOPI 


V.T.: 


I ^*U  .'ii*1'  + 

t f 


Regula-» 


monachorvm. 


'.r. 


Illi 


. •>>  . it.Vtjo  IvtvjttW 

**■  'i*  tflkk  > '.'A  .',  ,r  : , , ,Tf 


T'  r 


«rs 


Wf\Tf  •., 


.'IU 


C .^^3 

>9*.  a 


. *4-.  V .U,  -,’0  nv 


*'»*uv.-ww»  \**» 


!SP*V 


4.1 


r.»  c‘  ml  C^*c ' . : - *SU4 

-Mi,-  '..i  '* QUlrti  ?,  ■ . it,. mftii  •.  - 

• • ui< » ' • 


•-  A 

Rjir.i 

4t  * V 


Digitizodby  Google 


5®  ' 


■S  V* 


i 9 6 

DE  SISIDORO  EIVSQ*  REGVLA 

veterum  teftimonia., . 

•+<}+ 

MARTYROLOGIVM  Rom.  prid.  Nonas  April. 

HISPALI  in  Hifpania  S.IS1DORI  Epifcopi,f  an  ditate  & 
doctrina  conjpicui-,qui  zelo  catholica  fidei, & obferuantia  Ecclefiafiicst 


BRA 


T (f 

j .1 


difci^lina  Hiffanias  illnfirauit , 
vLlO  Cse faraugu ftan.i: p i frop u £'5 n j ir 


librorum  S.  Ifidori . 


jcnotationt-» 


ISIDORVS  vir  egregius,  Hijpalenfis  Ecclefia  epifcopus,  Leandri 
Fpifcopi  fuccejjor  & germanus  Jioruit  a tempore  Mauridj  Imperato- 
ris, Gi  Reccaredi  Regis : in 'quo  quiddam  fibi  antiquitas  vindicauit , 
immo  nofirum  antiquitatis  in  eo  fidentiam  imaginauit:  vir  in  omni 
elocutionis  genere  formatus,  vt  imperito  dodoqne  fecundum  qualita- 
tem fiermonis  cxifleret  aptus : congrua  vero  opportunitate  lod  incom- 
parabili eloquentia  clarus  . lam  vero  quantus  fiapientia  fuerit, ex  eius 
diuerfis  Jludtjs,  & elaboratis  opufculis  perfacile  prudens  leftor  intelli- 
gere  poterit.  Denique  de  ifs  qua  ad  notitiam  nofiram  venerunt , i fla 
commemoranti  Monafiica  Reoula  librum  vnum:quem  pro  patria  vfu, 
& inualidorum  animis  decenitfftme  temperauit,  &C.Obifl  temporibus 
Heraclij  imperatoris, & ChrifiianiJJimi  Chintiliani  regis,  fana  doftri- 
na  prafiantior  eundis  copiofior  operibus  caritatis  . 

S.  BENEDICTVS  Anianenfis  Abbai  in  Concordia  Re» 
gularum,  & SMARAGDVS  monachus  in  comment. ad 
Regulam  S.  Benedi&i,  vbique  hanc  S.  1S1DOR1  Regu- 
lam citant. 


INCX» 


I 


»97 


INCIPlVNT  CAPITVLA  REGVLAE. 


f.  De  monaflerio . 

i 1.  De  eligendo  Abbate • 


* 


ni.  De  monachis, 

IV.  Deconuerjis. 

V.  De  familiaria  vita  , reique  ajfeftu 

Vi.  De  opere  monachorum . 
vii.  De  flallendi  officio . $ 

vi  1 1.  De  collatione,  i \ 

IX.  D<  codicibus . 

x.  Demenfis. 

XI.  Deferifs, 

xn.  Deieuinys.  **' ’ 

xiii.  habitu  monachorum . 

xiv.  D* Jlrate , fine  de  illufionibus  notlumii * 

XV.  D«  delinquentibus . 

xvi.  JD*  qualitate  delitiorum . 

xvii.  De  excommunicatis . 
xviii.  De  rebus monaSierij . 

xix.  ad  quem  pertineat , 

xx.  De  infirmii, 

XXI.  De  hofyitibus . 
xxn.  De  profeftione . 
xxi  1 1.  De  defunctis. 


A .kl 


; - 


BXPLICIVXT  CXPI-TVii.* 


4. 


A: 


& 


' 


INCI- 


INCIPIT  PRAEFATIO 


S.  ISIDORI  HISPALENSI 

IN  REGVLAM  M 


Sanfiis  fratribus  in  cxnobio  Honoria 
1SID0RVS. 


LVR  A funt  praecepta  vel  infti 
rum,  quae  a fandtis  Patribus  fparfim  prolata 
reperiuntur  ; quaeque  etiam  nonnulli  al- 
tius vel  obfcurius  pofteritati  compofita_* 
tradiderunt.  Ad  quorum  exemplum  nos 
haec  pauca  vobis  eligere  aufi  fumus,  vG  fer- 
mone  plebeio  vel  ruliico.vt  quam  facillime  intelligatis,quo 
ordine  profeffionis  vellrae  morem  retineatis.Praeterea  quis- 
quis veftrum  illam  vniuerfam  veterum  difciplinam  conten- 
dit appetere , pergat  in  quantum  placet,  & arduum  illum_» 
limitem  atque  anguftum  laeuigato  curfu  incedat . Qui  vero 
tanta  iufla  priorum  explere  nequierit , in  huius  limitis  di- 
fciplinam greffurn  ponat, neque  vitra  declinandum  ftudeat: 
pedum  declinatus  appetit  inferiora,  tam  vitam,  quam  no- 
men monachi  perdat.  Quapropter  Gcut  illa  praecepta^ 
priorum  perfedhim  reddunt  ac  iummum  ; ita  facient 
vel  vltimum . Illa  cuftodiant  perfedli , ifta  fequantur  poft 
peccatum  cpnuer(i , 


EXPLICIT  PRAEFATIO. 


INCI- 


'99 


mAmJi/J 

INCIPIT  REGVLA 

j,  ISID  ORI  EPISCOPI» 


Capitvlym  I.  De  monaSlerio . 

I N P R I M I S , fratres  cariffimi , mo- 
nafterium  veftrum  miram  conclauis 
diligentiam  habeat.vt  firmitatem  cu- 
ftodix  munimenta  clauftrorum  exhi- 
beant: inimicus  enim  aofter  diabo- 
lus, ficutleo  rugiens»  Circuit  ort-> 
patenti  quaerens  vnumquemque  no- 
ftrum.quem  deuoret.  Monaftcrij  au- 
tem munitio  tantum  ianuam  extrin- 
fecus  habeat  ,vnumque  pollicum  per  quem  eatur  ad  hor- 
tum . Villa  fane  longe  remota  debet  efle  a monafterio:  ne 
vicinius  polita  aut  labis  inferat  periculum,  aut  famam  infi- 
ciat dignitatis . Cellulae  fratribus  iuxta  ecclefiam  confti- 
tuantur,  vt  poflint  properare  quantocyus  ad  officium.  Lo- 
cus autem  .'egrotantium  remotus  erit  a bafilica,  vel  cellulis 
fratrum , vt  nulla  inquietudine , vel  clamoribus  impedian- 
tur.  Cellarium  monachorum  iuxta  ccenaculum  efle  opor- 
tet , vt  fecus  politum  fine  mora  mentis  minifterium  pr®- 
beat . Hortulus  fane  intra  monalletium  fitinclufus  ,•  qua- 
tenus 


i.  9ttr. 


'igitized  by  Google 


200  (2^  E G V L A 

tcoat.  dum  intas  monachi  operantor»  nulla  Occafione  ex. 
teriui  ea  agentur . 

Cap.  II.  Detligmio  Abbitt-». 

Asbas  interea  eligendus  eft  inftitutione  fandae  vitae  du- 
ratus, atque  inlpedui  patientiae,  & humilitatis  exper- 
tui : quiq;  etiam  & per  exercitium  vitam  laboriofam  tole- 
rauit,  ac  tranfeendens  aetatem  adolefcentiae,  iuuentutem_» 
feu  fenedutem  tetigeriteui  etiam  maiores  nodedignentur 
parere, obedientes  ei  tam  proxtate,  quam  etiam  promo- 
rum probitate.  Ipfe  fe  imitandum  in  eundis  operum., 
exemplis  exhibebit:neque  enim  aliquidimperare  cuique  illi 
licebit , quod  ipfe  noa  fecerit . Singulos  autem  hortamen- 
tis mutuis  excitabit : adloquens  eundos,  exhortans , vel 
aedificans in  eis.fi  quid  eorum  vit;  pro  vniufcuiufque  gradu 
prodefle  pcrfpexerit.  Circa  omnes  quoque  feruans  iufti- 
tiam,  contra  nullum  liuore  od:j  inardefcens.omnes  ex  cor- 
de ampledens, nullum  conucrium  defpiciens, paratus  etiam 

auorumdam  infirmitati  compatiendi  mifericordiam , Apo- 
olumfequens,  qui  dicit:  Facli  fumus  paruuli  in  medio  vt~ 
firum , tanquam  fi  nutrix  foueat  pullos  fuos . 

• • # Cap.  III.  De  monachis . 

Monachis  autem  fummopereftudendum eft.vt  Apoftoli- 
cam  vitam  tenentes,  Ucut  in  vnum  conftituti  efle  n o- 
fcuntur.ita  vnum  cor  habeant  in  Deo.:  nihil  fibi  proprium 
vendicantes.necquantulumcumqiamorem  rei  priuatx  gc- 
ja.*.  rentes;  fed  iuxta  exemplum  Apoltolicfl,  omnia  communia 
habentes,  in  praeceptis  Chrifti  fideliter  permanendo  profi- 
ciant. Patri  honorem  debitum  referentes » erga  leniores 
obcdientiam.erga  ^quales  incitamentum  virtutum, erg^  mi- 
nores boni  exempli  magifterium  conferuabunt . Nemo 

cete- 


S , I S l T>  0 2. 

ceteris  fe  indicet  meliorem , fcd  inferiorem  fe  omniburt 
deputans  ,unta  humilitate  clarefcat , quanto  plus  ceteri* 
culmine  virtutum  corufcat.  Abftineat  etiam  a furorem, 1 
& a :derradlione . Parcat  monachus  lingux.  Indecenter 
quoque  vel  notabiliter  non  incedat . Philargyriae  conta- 
gium vt  lethiferam  peftem  abhorreat : a turpibus  verbis 
vel  otiofis  liDguam  auertat;  atqfindefinenter  cor  mundum 
labraque  exhibeat.  Affedrus  quoque  animi  turpes  ab  inten- 
tione cogitationis  abkergat»  feque  per  compundtionem 
cordis  in  Audio  fandlx  meditationis  exerceat . Torporem 
fomni  atque  pigritix  fugiat,  vigilijsque  &c  orationibus 
fine  intermiilione  intendat . Gulas  concupifcentiam  de- 
primar, atque  abifinentix  virtutibus  femetipfum  pro  Au- 
dio domandarum  libidinum  affligat  , domans  ieiunijs  car- 
nem,quantum  valetudo  corporis  finir.  Liuore  quoque  inui- 
dix  de  fraternis  profedibus  nequaquam  tabeicati  fed  quie- 
tus atque  pacificus  per  amorem  fratern^  dile&ionis  de  cun- 
eorum gaudeat  meritis.Iracundfj  perturbationem  a fe  reij- 
ciens , & patienter  omnia  fuAinens,  nulla  triftitla,  nullo 
temporali  moerore  afficiatur : fed  contra  omnia  aduerfa.* 
interiori  gaudio  fretus  , ipfam  poftremo  vanx  glorix  lau- 
dem procul  a fe  abijciat,&  Deo  tantum  interius  humili 
corde  placere  Audeat : vt  dum  his  virtutibus  radiat,  merito 
nomen  fux  profellionis  retineat . 

Car.  IV.  De  Conuerju  . 

avi  renuffcians  feculo  ad  monafterium  venerit,  non_» 
Aatim  in  coetum  delegandus  eA  monachorum.  Vitam 
enim  vniufcuiufque  in  hofpitalis  feruitio  tribus  menfibus 
confiderari  oportet  : quibus  peradtis  ad  coetum  fandtx 
congregationis  accedet : neque  enim  intus  fufcipi  quem- 
quam conuenit , nifi  prius  foris  pofitus.eius  humilitas , fiuc 

c c patien- 


202  R E G V Lf  A 

patientia  comprobetur . Qui  relido  feculo  ad  militiam.* 
Chrifti  pia  & falubri  humilitate  conuertuntur , omnia  fuo 
primum  aut  indigentibus  diuidant  > aut  monafterio  confe- 
rant. Tunc  enim  ferui  Chrifti  liberum  animum  diuinx 
militiae  offerunt»  quando  a fe  fpci  fecularis  vincula  eundi.* 
praecidunt.  Qui  non  rigida  intentione  conuertitur,  cito 
aut  luperbix  morbo  , aut  vitio  luxuriae  fubditur.  Nequa- 

• quam  ergo  debet  a tepore  inchoare,  qui  mundo  renun- 
tiat»  ne  per  ipfum  teporem  rurfus  in  amorem  fecuii  cadat. 
Omnis  conuerfus  non  eft  recipiendus  in  monafterio, niG  fe. 

* prius  ibi  (criptis  fu£  profeftionis  fpopoderit  permanfurum. 
Sicut  enim  hi  qui  ad  fecularem  promouentur  militiam , in 
legionem  non  rranfeunt»nifi  antea  in  tabulas  conferantur  ; 
ita  & ij  qui  in  fpiritalibus  caftris  caelefti  militia  fune 

r lignandi , nili  prius  profeflione  verbi  aut  feripti  teneantur , 
in  numerum  focietatemque  leruorum  Chrifti  tranlire  non 
pollint . Quicunque  a parentibus  proprijs  in  monafterio 
iuer  t delegatus , nouerit  fe  ibi  perpetuo  permanfurum^  » 
i.  Rtf  i.  jqam  Anna  Samuel  puerum  natum  & abladatum  Deo  pie- 
tate qua  vouerat, obtulit:  quiq;  & in  mioilterio  templi, quo 
a matre  fuerat  fundus  permanfit,  & vbi  conftitutuseft, 
deferuiuit.  Qui  in  monafteriu  prior  ingreditur, primus  erit 
in  eundis  gradu  vel  ordine . Nec  quaerendum  eft  fi  diues  fit 
aut  pauper,  feruus  an  liber,  iuuenis  an  fenex,  rufticus  an 
eruditus  : in  monachis  enim  nec  aetas , nec  conditio  quaeri- 
tur , quia  inter  (erui  & liberi  animam  nulla  eft  apud  Deum 
differentia . Qu  cunque  iugo  alienae  feruicutis  adftridus 
eft,  nili  dominus  vincula  eius  diffoluerir,  nequaquam  reci- 
Ui  19.  piendus  eft»  feriptum  eft  enim  : Quis  diuiifit  onagrum  liberum? 
& vincula  eius  quisfoluit  ? Onager  enim  liber  dimiffus, mona- 
chus eft, fine  dominatu  & impedi  aneto  fecuii  Deo  feruiens, 
& a turbis  remotus . tunc  enim  libera  feruitute  Deo  quif- 
que  famulatur  , quando  nullius  carnalis  conditionis  pon- 
Mjir.it.  dere  premitur : vbi  enim  iam  fuaue  iugum  > &leueonus 

Chri- 

* m 

* . 9 m 


S . I S I D 0 ^ I.  23* 

Chrifti  eft , durum  & grane  fcft  portare  feruitium  fecalil 
Habemus  hoc  exemplum  etiam  in  lege  mundiali.  vbi  ferui 
non  militant , nili  feruitute  depolita.  Si  quis  vult  conju- 
gatus conuerti  ad  monafteriutn,  non  eft  recipiendus,  nifi 
prius  a coniuge  caftimoniam  profitente  fueiit  abfolutus; 
nam  fi  illa,viuente  illo,  per  incontinentiam  alteri  nupferit, 
vxor  proculdubio  adultera  erit,  nec  recipitur  apud  Deum 
eiufmodiconuerfio  , quam  fequiturconiugalis  fidei  profti- 
tutio. Tales  tunc  fi  le  culpi  lequuntur  relido  feculo  Chri- 
ftam,  fi  habeant  ex  pari  voluntate  confenfum  caftitatis  . 
Qui  aliquid  habentes  in  feculo  conuertuntur  ,•  non  extol- 
lantur,fi  de  fuis  facultatibus  quodcumq;  monafterio  contu- 
lerunt:fed  potius  timeant, ne  per  h«c  in  fuperbia  labantur , 
depereant,  quibus  melius  effet,  fi  diuitijs  fuis  cum  humili- 
tate in  feculo  perfruerentur  , quam  vt  iam  pauperes  effe- 
tffci , de  earum  diftribtitione  elatione  fuperbia*  extollantur. 
Hi  qui  feculi  diuitias  relinquentes  conuerfi  funt.non  de* 
fpiciant  eos  , qui  de  paupertate  venerunt j quia  apud 
Deum  vnius  ordinis  habentur  omnes , qui  conuertuntur 
ad  Chriftum.  Neque  enim  differt  vtrum  ex  inopi,  vel 
feruili  conditione  ad  feruitium  Dei  quifque  venerit , an 
ex  generofa  Sc  locuplete  vita  . Multi  enim  ex  plebeio 
cenfu  documentis  virtutum  eximijs  enitentes,  praela- 
tiores nobilibus  fadti  funt,eofque  virtutum  excellentia-, 
pneuenerunt;  & qui  erant  conditione  infimi,  virtutis  meri- 
to effecti  lunt  primi . Nam  propterea  infirma  mundi  ele- 
git Deus , vt  confunderet  fortia : & ignobilia  mundi , fi?  ea  qua 
non  funt,  vt  ea  qua  funi  euaemret : vt  non  glorietw  omnis  caro  in 
confpeciu  eius . Qui  ex  paupertate  ad  monafterium  veniunt, 
non  extollantur  in  fuperbiam;  quia  fe  ibi  aequales  afpiciunt 
ijs,  qui  aliquid  in  feculo  videbantur:  neque  en-m  d:gnum_. 
eft,  vt  vbi  diu  tes  celfitudine  depolita  feculari  ad  humilita- 
tem defeendunt  , ibi  pauperes  elatione  mentis  fuperbi 
efficianturquibus  oportet,vt  depofita  arrogantiahumiHter 
^ «Wt>.  • cc  2 -fa- 


E C V L A 

fapiant)(uaequc  paupertatis  8c  inopi*  memores  fcmper  i ol- 
fiant . f 

u ..e:-  .i  ■ ' v *•  ■ • ••  ijlfffipf;*  « 

C a.  p.  V.  Df  familiaris  rei  vitaque  appetitu. 

Monachi  in  communi  viuentes  nihil  peculiare  libi  face- 
re audeant  : neque  in  fuis  cellulis  quidquam  quod 
ad  victum , vel  ad  quamlibet  rem  aliam  pertineat , line  re- 
gulari difpcnfatione  habere  vel  poflidere  praefumant . In 
Pentecolte  autem  , qui  elt  dies  rerailfionis , omnes  fratres 
fub  d uina  profedione  Ce  alligent  mh  1 peculiare  apud  coa- 
fc  entiaai  luam  habere.  Si  quid  a parentibus, vel  extraneis 
monacho  collatum  fuerit  , non  erit  fub  iure  priuatse  rei 
habendum  > fed  in  poteftate  Abbatis  in  commune  re- 
dadtum  , cui  neceffe  erit  praebeatur . Monachus  enim 
quidquid  quomodocunque  acquirit  , non  (Ibi  , fed  mo- 
nafterio  acquirit.  Mullus  peculiariter  feparatam  (ibi  ad 
habitandum  cellulam  expetat,  in  qua  priuatim  a coetu 
remotus  viuat,  praeter  eum  , qui  iortalfe  morbo  , vel 
aetate  defeifus , hoc  ex  confulto  Patris  mooafteri;  pro- 
meruerit . Cxteri  vero  quibus  nec  languor  , nec  1'ene- 
cftus  ineft , in  fandra  focietate  communem  vitam  Sccoa- 
uerfationem  retinebunt  . Nullus  feparatam  cellulam  , a 
coetu  remotus  Gbi  expetet,  in  qua  iub  ftudio  reclufionis 
aut  inflanti  otio , aut  latenti  vitio  feruiat  ,&  maxime  va- 
nae gloriae  aut  mundialis  opinionis  famx.  Nam  plerique 
proinde  recluG  latere  volunt, vt  pateant : vt  qui  viles  erant» 
aut  ignorabantur  foris  politi  ,(ciantur,  atque  honorentur 
incluli.  Nam  reuera  omnis  qui  propter  vitae  quietem  a 
turbis  difcedit , quanto  magis  a publico  feparatur  , tanto 
minus  latet.  Oportet  ergo  tales  in  fandta  locictate  com- 
morari , atque  fub  teftimonio  vitam  fuam  tranfigere  : vt  6 
quid  in  eis  vitiorum  ell  , dum  non  celatur,  curetur;  fi 
quid  vero  virtutum , ad  imitamentum  proficiat  aliorum., 

dum 


*■  1 


5.  1 S I T>  0 K I. 


io  5 


x.Tim.1. 


dum  humilitatis  eorum  exempla  alij  contuentes , erudiun- 
tur . Nullus  monachorum  propinquitatis  caufa  terrenis 
curis  fefubdat.  Sequendum eft  enim,  qui  dicit  patri  fuo 
& matri  nefeio  yosi  & fratribus  fuis  ignoro  illos, &,  nefeie- 
runt  filios  hi  cuftodierunt  eloquium  tuum  , & praece- 
pta feruauerunt . Multi  enim  monachorum  , iuxta  cuiuf- 
dam  Patris  fententiam  , amore  parentum  fecularibus  a<fti- 
bus.  Se  forenfibus  negocijs  inuoluti , dum  propinquitati 
prodeffe  cupiunt, fuas  animas  perdiderunt.  Nemo  quippeni 
militans  Deo  implicat  fe  negotijs  ftcularibus , vt  ei  placeat  cui  [e  pro- 
bauit . Proinde  & nos  liberi  ab  atftibus  feculi  efle  debemus, 
vt  Chrifto  placeamus:  nam  & qui  mundo  militant,  a reli- 
quis feculi  negotjs vacant,  vt  expediti  fuo  principi  pla- 
ceant.Non  eft  prsefumendum  Gne  confcientia  Abbatis.ege- 
nis  vel  quibuslibet  conferre  de  eo,  quod  regulari  difpenfa-  • •- 
tione  nofeitur  monachus  poftidere  »nec  cum  alio  fratre 
quippiam  commutare,  nifi  Abbas  vel  Praepofitus  illi  iuife- 
rit.nulli  licebit.nec  habebit  quicquam  praeter  illa,qu$  com- 
muni monafterij  lege  concelfa  funt . 

Cap.  VI.  De  opere  monachorum. 

•j  . 2 .n _ * ' ' r trr  ^ (\Y  §7 .(ii4KXk|| 

Monachus  femper  operetur  manibus  fuis,  ita  vt  quibusli- 
bet varijs  opificum  artibus , laboribusque  ftudium 
fuum  impendat,  fequens  Apoftolum,  qui  dicit  : ‘Neque  lTb,^ 
panem  gratis  manducauimus  t fedin  labore  & fatigatione  notie  & die 
‘ operantes . Et  iterum  : Qui  non  vult  operari , non  manducet . 

Per  otium  enim  libidinis  & noxiarum  cogitationum  nu- 
trimenta concrecunt;  per  laboris  vero  exercitium  vitia_» 
nihilominus  elabantur . Nequaquam  debet  Monachus  de- 
dignari verfari  in  opere  aliquo  monafterij  vfibus  necefla- 
rio  . Nam  & Patriarchae  greges  pauerunc;  & gentiles  philo-  + 
fophi  futores  & fartores  fuerunt : &Iofeph  iuftus  , cui  vir- 
go Maria  defponfata  extitit, faber  ferrarius  fuit.  Siqui- 
dem 


'igit 


zo6  \ n G V L A 

dem  & Petrus  princeps'  Apoftolorum  pifcaroris  officium-» 

geflit , & omnes  Apoftoli  corporale  opus  faciebant , vnde 
vitam  corporis  fuftentabant. Si  igitur  tanta; audloritatis ho- 
mines laboribus  & operibus  etiam  rufticanisinferuieruncs 
quanto  magis  monachi,  quos  oportet  non folum  vita: fuse 
neceifaria  proprijs  manibus  exhibere, fed  etiam  indigen- 
tiam aliorum  laboribus  fuis  reficere?  Qui  viribus  corpo- 
ris , & integritate  falutis  confidunt, fi  in  opere  otiofi  funt , 
dupliciter  peccare  nofcuntur:  quia  non  folum  non  labo- 
rant,fed  etiam  alios  vitiant, & ad  imitationem  fuainuitant. 
Propterea  enim  quifqi  ad  Deum  conuerdtur,  vt  ei  feruiens 
laboris  habeat  curam.non  vt  otio  deditus, inertia  pigritiaq* 
pafcatur . Qui  Gc  volunt  ledtioni  vacare.vt  non  operentur, 
ipfi  lerftionj  contumaces  exiftunt , quia  non  faciunt  quod 

ibi  legunt.  Ibi  enim  feriptum  eft;  Operantes  fuum  fanem • 

manducent.  Et  iterum;  Ipfi  enim  fcitis  quomodo  oportet  imitar  i 
nos  > quia  non  inquieti  fuimus  inter  vosyieque  panem  gratis  ab  aliquo 
manducauimus , fed  in  labore  , & fatigatione , die  ac  mele  operantes  , 
ne  quem  veflrum gr altaremus . Qui  per  infirmitatem  corporis 
* operati  non  poiTuntJiumanius  cfementiusq;tra<ftandi  fune: 
nec  conrra  eos  murmurandu  eft  ab  cis,  qui  vires  laborandi 
habent:  fed  magis  confulendum  eft  eis, quos  fciunr  corpo- 
. re  infirmos, Ipfi  autem  qui  non  poftiint  eos, qui  laborant  5c 

poliunt, meliores  fibi  felicioresq, fateantur. Qui  vero  langui- 
dus eft,  & laborem  operum  corporalium  fuftinere  non  po- 
teft,  confulendum  eft  illi,  &eius  [infirmitas  temperanda 
eft.  Qui  vero  fani  funt,flcfaIlunt.proculdubio  dolendi  atej; 
lugendi  funt;  quia  non  corpore,fed  (quod  peius  eft)  mente 
aegroti  funt:  quique  etfi  humanis  oculis  conuinci  non  pof- 
funt,  Deum  tamen  latere  non  poftiint . Tales  igitur  aut  fe- 
rendi funt,  fi  aegritudo  latet; aut  diftringendi , fi  fanitaspa- 
* teat.  Monachi  operantes  meditari  aut  pfallere  debent  ,vt 
carminis  verbique  Dei  delegatione  confolentur  ipfum_. 
laborem . ii  cn  m Icculares  opifices  ioter  ipfos  labores 


5.  I S I V 0 R I. 


207 


fuorum  operum, amatoria  turpiaque  cantare  non  deGnunt» 
atque  ita  noram  fuam  in  cantibus  & fabulis  implicant, vt  ab 
opere  manus  non  fubtrabant : quanto  magis  feruus  Chrifti, 
qui  fic  manibus  operari  debet, vt  femper  laudemDeiin  ore 
habeat  ,& lingua  eius  pfalmis  & hymnis  inferuiat  ? La- 
borandum eft  ergo  corpore , animi  fixa  in  Deum  intentio- 
ne : ficque  manus  in  opere  implicanda  eft , vt  mens  non_. 
auertatur  a Deo  . Proprijs  autem  temporibus  oportet 
operari  monachum  , & proprijs  orationi , ledtioniqut-» 
incumbere.  Horas  enim  debet  habere  monachus  con- 
gruas ad  fingula  officia  deputatas.  Partes  autem  tempo- 
rum fuis  quibufque  operibus  J 


tertia  autem  vfque  ad  fextam 

que  ad  nonam  requiefcerejpoft  nonam  autem  vfque  ad 
tempus  ve/pertinura iterum  operari.  Alio  ahtem  tempo- 
re, id  eft, autumno,  hyeme,  fiue  vere, a niane  vfque  ad 
tertiam  legendum.  Poft  celebrationem  tertiae  vfque  ad  no- 
nam , laborandum  eft  : poft  refedtiooem  autem  nonae , aut 
operari  oportet,  aut  legere,  aut  fono  vocis  aliquid  medita- 
ri. Quarcumque  autem  operantur  monachi  manibus  fuis, 
Praepofito  deferant , Pra;poficus  autem  principi  mona- 
chorum:nihilque  operis  apud  fratres  remaneat, ne  follici- 
tudinis  eius  cura  mentem  ab  intentione  contemplationis 
auertat.Hortos  olerum, vel  apparatus  ciborum  proprijs  fibi 
manibus  fratres  exerceant:a?dificiorum  autem  conftrudtio, 
vel  cultus  agrorum, ad  opus  leruorum  pertinebunt,  pullus 
monachus  amore  priuati  operis  illigetur : fed  omnes  in  c6- 
mune  laborantes  Patri  fine  obmurmuratione  obtempera- 
bunt. Monachi  Prxpofitisfu^fine  vlla  murmuratione  ob- 
temperare debentrne  forte  murmurando  pereant, ficuti  pe- 
rierunt.qui  in  deferto  murmurauerunc.Si  enim  paruulis  ad- 
huc in  lege,  & rudibus  nequaquam  indultum  eft,  quanto 
magis  ijs.qui  petfetftioni*  legem  perceperunt, non  parcet, fi 


enim  a mane  vfque  ad  horam 


talia  geflerint  ? 


Cap. 


Cap.  VII.  De  pfalltnAi  officio * 


-08 


In  pfallendi  autem  officio  ifta  erit  difcrctio : dato  enim  le~' 
gitimis  temporibus  figno  ad  horas  canonica;  feftinabun* 
fratres  cfi  properatione, omnes  ad  chorum  occurrant:  nul- 
liq;  ante  expletum  officium  licebit  egredi,  pra:tereum,que 
necellitas  naturae  compulerit.  Recitantibus  autem  mona- 
chis, poftconfummationem  Ungulorum  pfalmorum  pro- 
ftrati  omnes  humi,  pariter  adorabunt , celeriterque  Turgen- 
tes pfalmos  fequentes  incipient : eodemque  modo  per  fin- 
gula  officia  facient  . Quando  celebrantur  pfalmorurru. 
fpiritalia  facraraenta , refugiat  monachus  rifus , vel  fabu- 
las ,-fedhoc  meditetur  corde,  quod  pfaHitur ore . In  ter- 
tia, fexta,&nona,  tres pfalmi  dicendi funt, refponforium' 
vnum  , ledliones  ex  veteri  nouoque  tefiamento  duae  : 
deinde  laudes,  hymnus  atque  oratio.  In  Vefpercinis  au- 
tem officijs,  primo  lucernarium,  deinde  pfalmi  duo,  re- 
fponforium vnum, & laudes, hymnus, arque  oratio  d cenda 
eft  . Poft  vcfpcrtinum  autem  congregatis  fratribus , opor- 
tet vel  aliquid  meditari , vel  de  quibuldam  diuin.eJedtionis 
quaeftionibus  difputare  , conferendo  pie  atque  falubriter, 
tantumque  meditando  difputandoque  immorari , quoad- 
vfque  completorij  tempus  poflit  occurrere.  Ante  fom- 
num  autem,  (icut  mos  eft.  peradto  completorio,.valeditflis 
inuicem  fratribus  , Cum  omni  cautela  &c  filentio  quiefeen- 
dum  eft  , vfquequo  ad  vigilias  confurgatur  . In  quotidia- 
nis vero  officijs  vigiliarum  .primum  tres  pfalmi  canoni- 
ci recitandi  fune,  deinde  tres  miff.e  pfalmorum , quarta 
, canticorum  , quinta  matutinorum  officiorum.  In  Do- 
minicis vero  diebus  , vclfeftiuitatibus  Martyrum  , folJem- 
nitatis  caufa  fingul»  fuperaddantur  miflae  . Verum_. 
in  vigilijs  recitandi  aderit  vfus  *.  in  matutinis  pfallendi 
canendique  confuetudo  : vc  vtroque  modo  feruorum  Dei 
mentes  diueefitatis^pbletftameoto  exerceantur,  & ad  lau- 
* *'  . . . dem 


S.  i S i D O 8 /Ji' 


F 

1 


dem  Dei  fine  faftSdid'ardentius  dxcitentur.  Poft  vigilia* 
autem  vfque  ad  matutinum  reficiendum  eft : poft  matuti- 
num autem  aut  operandum  aliquid, aut  legendum . Ledtio* 
nes  autem  ex  veteri  & nouoi  teftamento  tempore  officij 
quotidianis  diebus  recitentur:Sabbati  autem  die  atque  do- 
minico,ex  nouo  tantum  pronuncientur.  Monachus  autem 
corporis  fan itate  confiftenS,fi  vigilijs  vel  quotidianis  officijs 
defuerit,  perdat  communionem . 


Cap.  VIII.  De  collatione . 


* d audiendum  in  collatione  Patrem  tribus  in  hebdoma- 
A da  vicibus  fratres  poft  celebratam  tertiam  , dato  fi- 
gno , ad  colledfcam  conueniant . Audiant  feniorem  docen- 
tem. inftruentem  cuntftos  falutaribus  praeceptis . Audiant 
patrem  ftudio  fummo  &filentio,  intentionem  animorum 
Tuorum  fufpirijs  & gemitibus  demonftrantes.  Ipfa  quo- 
que collatio  erit, vel  pro  corrigendis  vitijs,inftruendisque_j 
moribus,  vel  pro  reliquis  caufis  ad  vtilitatem  coenobij  per- 
tinentibus . Quod  fi  talia  defunt, pro  confuetudine  tamen 
difciplin^, nequaquam  erit  omittenda  collatioifed  in  prxfi- 
nitis  diebus  , cuntftis  pariter  congregatis  praecepta  Patrum 
regularia  recenfenda  lunt : vt  qui  necdum  didicerunt,  per- 
cipiant, quod  fequantur ; qui  vero  didicerunt , frequenti 
memoria  aidmoniti  follicite  cuftodiant  quod  nouerunt. 
Sedentes  autem  omnes  in  collatione  tacebunt;  niG  fortem 
quem  audloritasPatris  praeceperit, vt  loquatur. 


Cap.  IX.  De  codicibus . 


O 


Mncs codices  cuftos  facraiij  habeat  deputatos,  a quo 
fingulos  finguli fratres  accipient,  quos  prudenterle- 
<ftos,vel  habitos, femper  poft  refpeiu  reddent.  Prima  autem 
hora  codices  Gngulis  diebus  petantur : qui  vero  ante  vel 

d d tar- 


' v*v 


- V 


ii* 


ed  by  Google 


2.1« 


<R  E G r L rJ 

tardius  petierit , non  eft  dandum  illi.  De  his  autem  quae, 
itionibus  . quae  leguntur, nec  forte  intelliguntur,  vnufquis- 
que  fratrum  aut  in  collatione , aut  poli  vefperum  Abba- 
tem interroget;&  recitata  ad  locum  ledtrone.ab  eo  expoli- 
tionem xccipiat,ita  vt,dum  mi  exponitor,  ceteri  audiant. 
Gentilium  autem  libros,  vel  haereticorum  volumina  mo. 
nachus  legere  caueat : melius  eft  enim  eorum  perniciofa.* 
dogmata  ignorare , quam  per  experientiam  in  aliquem  la- 
queum erroris  incurrere . 


Cap.  X.  De  menfis . 

:rnc  ’.y.  ai  tudir'  v?l  «, 

T Empore  quo  refedtionis  debitum  (oluitur,  dauftnL» 
monafterij  obferentur,  nec  vllus  extraneus  interefle 
praefumat;  ne  quietem  fraternam  praefentia  fua  impediat. 
Refedionis  tempore  dato  figno  pariter  omnes  concurrant. 
Qui  autem  ad  menfam  tardius  venerit,  aut  poenitentiam., 
agat,  aut  ieiunus  adfuum  opus  vel  cubile  recurrat.  Nemo 
autem  ad  vefcendum  ibit,antequa  ad  vocandum  omnes  vox 
{igni  folita  infonuerit.Refe&orium  pariter  cundtis  fratribus 
vnum  erit,  ad  lingulas  menfas  deni  conuefcentes  refideant: 
reliqua  turba  paruulorum  adftent . Tempore  conuefccn- 
tium  fratrum  omnes  difciplinae  gerant  filentium , Apofto- 
j0  obtemperantes  , qui  dicit : Cum  ftientio  operantes  fuum 
nem  manducent . Vnus  tamen  in  medio  relidens,  benediduo- 
ne  accepta  de  feripturis  aliquid  legat  i ceteri  vefcentes 
tacebunt , ledionem  attentiflime  audientes  : vt  Gcut  illis 


corporalis  cibus  refedionem  carnis  praeftat.ita  mentem  eo- 
rum fpiritalis  fermo  reficiat . Nullus  ad  menfas  clamor  exci- 
tetur : foli  tantum  Praepofito  follicitudo  maneat  in  his.quae 
lunt  vefcentibus  neceflaria  . Abbas,  citra  languoris  ne- 
cefiitatem,  cibos  in  confpedu  pariter  cum  fratribus  fumat: 
nec  aliud  quam  ceteri,  nec  cultius,  quam  quae  in  com- 
mune conhtiunt,  praeparari  fibi  quidpiatn  expetat;  ficque_j 
„ faat 


S.  T S l D 0 R I. 


mi 


fiat,  vt  dum  praeiens  eft,  omnia  diligentius  adminiftrentuc; 

& dum  communia  funt,  falubriter  & cum  caritate  fuman- 
tur. Aequalia  quippe  erunt  meofarum  omnium  fercu- 
la , fimilibusque  alimentis  cundti  Teficiendi  funt  fratres . 
Quidquid  prsfens  refedtio  dederit , omnes  fine  murmura- 
tione percipiant : nec  id  defiderent,  quod  edendi  voluptas 
appetit, fed  quod  naturae  nccelfitas  quaerit .•fcriptum  eft 
enim:  Camis  curam  ite  feceritis  in  defiierijs . Per  omnem  au-  *Or.  7. 
tem  hebdomadam  fratres  viles  olerum  cibos , ac  pallentia», 
vtantur  legumina : in  diebus  vero  fandtis  interdum  cuhl, 
oleribus  leuilfimarum  carnium  alimenta  . Non  erit  vfque 
'ad fatietatcm  reficiendum  corpus,  ne  forte  intereat  ani- 
mus : nam  ex  plenitudine  ventris  cito  excitatur  luxuria», 
carnis.  Qui  autem  appetitum  edacitatis  reprimit,  fine-» 
dubio  lafciuix  motus  reftringit.  Tanta  cum  dilcretione—» 
reficiendum  eft  corpus,  vt  nec  nimia  abftinentia  debilite- 
tur , nec  fuperflua  edacitate  ad  lafciuiam  moueatur.  Jn_. 
vtroque  ergo  temperantia  adhibenda  eft  : fcilicet , vt  & 
vitia  carnis  non  pra:uaJeant,&  virtus  ad  miniflerium  bone 
operatiouis  fufliciat*  Quicumque  ad  menfam  relidens  a 
carnibus  ,vel  vinofe  abftmere  voluerit, non  eft  prohiben- 
dus . abftinentia  enim  non  prohibetur,  fed  potius  collau- 
datur : tantum  ne  ex  contemptu  creatura  ,Dei  humanis 
concefta  vlibusexccretur . Nullum  efus  furtiuacontami-  . 
natio  polluat,  aut  impudens  vel  priuatusextra  communem 
menfam  appetitus  : excommunicationis  enim  fententiae 
fubiacebic,  qui  vel  occulte,  vel  extra  ordinariam  menfam 
aliquid  deguftauerit.  Ante  reletftionis  tempus  nullus  vefei 
audeat , pra:ter  eum , qui  aegrotat : qui  enim  tempus  eden-* 
di  antecefterit , fubfequentibus  poenis  abftinentia:  fubia- 
cebit  . Sitienti  cuipiam  aut  defetftum  patienti  ante-» 
edendi  tempus  confulcndum  eft  , Abbate  vel  Pratpo- 
fito  ordinante  , non  ramen  palam > ne  forte  fitire , vel  efu-  « 
rire  alios  cogat , Hebdomadarius  (olus  cibos  deguftet,  nec 

d d 2 quis 


•Digitizc*)  by  Cooglc. 

jM. 


*12 


\E'G&r%L  J* 

quis  id  alius  audeat ; ne  fub  occaGone  deguftandi , guJ « , 
yelgutturi  fatisfaciat.  Laici  miniftri  menGs  monachorum-» 
nullatenus  intererunt : nec  enim  poterit  illis  menlae  com- 
munis elfe  locusiqtubus  diuerfus  eft  PrajpoGtus Monachi 
cum  a menGsfuxrexerint*  ad  orationem  omnes  concur- 
rant . Quod  mealse  redundaueric,  omni  curaferuatum-» 
egehtibus  difpeniabitur.  In.refedionemonachorura  a die- 
bus Pentecoiies  vfque  ad  autumni  principium  tora  seftas 
interdiana  prandia  inuitet  , reliquum  tempus  fufpendac 
prandia»  coena  tantum  apponatur.  In  vtrisque  temporibus 
refedio  meofar  tribus  erit  pulmentis  .,  olerum  fciliceC  » 
& leguminum  , & G quid  tertium  fuerit,  pomorum-* . 
Ternis  quoque  poculis  fraterna  reGcienda  eft  Gtis . In  ob- 
fcruatione  aurem  quadrageGmse , Gcut  Geri  folet  > poli 
expletum  ieiunium  , pane  folo  & aqua  contenti  omne* 
erunt  ; vino  autem  * & oleo  abftinebunt . 

i : * i # * cKn  rr*i * Ta j’ %!  ir/ fstfir»  ^ #* t 

Cap.XIk  Dt  firys.  ; o -t. 

« ; , • ‘r [ . l;j  V :•  1 ;,-q  n-tr  liri.  ii)CT 

Hit  funt  feriae  monachorum,  in  quibus  ieiunia  con- 
quielcunt.  In  primis  venerabilis  dies  dominicus  no- 
mini Chrifti  dicatus*  qui  Gcut  propter  myfterium  refur- 
redioniseius  folemnisell,  ita&  apud  omnes  feruos  eius 
celebritatem  conuiuij  votiuo  gaudio  retinebit  . Item  a 
pr  mo  die  Pafch*  vfque  ad  Pentecoften  , quinquaginta—, 
fcil  cet  continuis  diebus,  ieiunium  a landis Patribus  dif- 
folutum  ell  J propter  refurredionem  videlicet  Chrifti , & 
aduentum  Spiritus  fandi : vt  hi  dies  non  in  Ggura laboris, 
quod  quadragefimae  tempus  GgniGcatjfed  in  quiete  laeti- 
tia: laxatis  ieiunijs  celebrentur  . Placuit  etiam  Patribus  a 
die  natalis  Domini  vfque  ad  diem  Circumcifionis  folemne 
tempus  efficere,  licentiamque  vcfcendi  habere  . Non  aliter 
& dies  Epiphaniae  ex  veteri  regula  rehciendi  indulgentiam 
confequuta  eft  ; ftquidem  & dum  quilq»  fratrum  conuerti- 

tur. 


5.  1 S 1 P 0 <R  l . .213 

tur  ,aut  ex  alijs  tnonafterijs  fratres  gratia  vifitandi  concur- 
runt, pro  caritate  adimplenda  interrumpuntur  ieiunia;  fi 
tamen  non  fuerint  generalia.  Praeter  h$c  alia  tepora  libere 
licenterqicultui  ieiuniorum  inferuiunt.Si  qui  autem  mona- 
chorum prxdidis  temporibus  ie; unare  difponunt , nequa- 
qua  prohibendi  funt.nam  & multi  antiquorum  Patrum  his 
diebus  in  cremo  abftinuiflc, nec  aliquantum  ieiunia  foluifle 
leguntur  , nifi  tantum  diebus  dominicis , propter  refurte- 
dlfonis  Chrilti  laetitiam . 

Cap.XII.  Deleiunijt. 

•i  Hiuniorum  autem  hos  dies potiffimum  veteres  elegerunt. 
1 Primum  ieiunium  quadragefimae  quotidianum  , in  qua 
maior  abftinentiae  cbleruantia  manebit  in  monachis  , 
quoniam  non  folum  a prandijs,  fed  etiam  a vino  & ab  oleo 
ablfinejtur . Secundum  ieiunium  interdianum  poftPente- 
collen  alia  die  inchoatum},  vfque  ad  xquinodtium  autum- 
nale protenditur , ternis  icilicet  diebus  per  fingulas  hebdo- 
madas, propter  aeltiuum  folis  ardorem  . Tertium  fequitur 
quotidianum  ieiunium,  ab  odauo  decimo  calendas Odto- 
bris,  vfque  ad  Natale  Dominicum  , in  quo  quotidiana,* 
ieiunia  nequaquam  foluuntur . Quartum  item  quotidia- 
num ieiunium  poftdiera  Circumciftonis  exoritur, peragi- 
turque  vfque  ad  folemnia  Pafchae  . Hi  autem  qui  vetuftate 
corporis  confumpti ; aut  tener»  aeratis  fragilitate  detenti 
Innt , non  funt  quotidianis  exercendi  ieiunijs : ne  aut  fene- 
(cens  *tas  antequam  moriatur , deficiat;aut  crefcens  priuf. 
quam  proficiat, cadar;8c  ante  intereat,  quam  bonum  facere 
difeati 

Cap.  Xlll.  De  habitu  monachorum, 

fc  .4  1 Ia 

vltus  veftium,  vel  indumentorum  infigpia  monacho 
Lv  deponenda . Munitus  debet  elfe  monachus,  non  deli- 


214  % U G V L A 

catus.  Sicutautem  non  oportetin  monacho  eflTe  notabi- 
lis habitus : ita  nec  fatis  abiedtus . Nana  pretiofa  veltis  ani- 
mam ad  lafciuiam  pertrahit  i nimis  vilis  aut  dolorem  cor- 
dis parit,  aut  morbum  vana:  gloriae  contrahit.  Veftimen- 
ta  non  erunt  aequaliter  diftribucnda  omnibus;  fed  cum_» 
diferetione.  prout  cuiufque  aetas  vel  gradus  expoftulat. 
Ita  enim  & Apoftolos  fecifle  legimus,  Gcut  feriptum  eft  : 
Erant  illis  omnia  communia  i & dijlribucbatur  vnicuique  prout  opus, 
erat.  Vniufcuiusq»autem  fratris  fupplementum  vel  indigen- 
tia infpiciatur : vt  qui  habent,  contenti  lint ; & qui  non  ha- 
bent, accipiant.Nam  habenti  non  dabiturjvt  fit,  vnde  egen- 
tibus tribuatur.  Porro  linteo  non  oportet  monachum_. 
indui  : orarium,  birros,  planetas  non  eli  fas  vti,  neq;  illa  in- 
dumenta vel  calceamenta  , quae  generaliter  extera  mona- 
lleria  abutuntur . Ternis  autem  tunicis, & binis  pallijs.fin- 
gulisque  cucullis  contenti  erunt  ferui  Chiilti, quibus  fupra- 
adijeietur  melotes  pellicea, mappula, manic$  quoqspedules, 
& caligae.  His  tantu  contenti  erunr,nihil  praeterea  in  habitu 
aliud  prxfumentes.  Pedules  autem  vtenturin  monaiierio, 

3uamdiuhyemis  coegerit  violentia  * fiue  dum  fratres  gra- 
iuntur  in  itinere , vel  proficilcuntur  ad  vrbem . Mona- 
chi autem  in  monafterio  pallijs  femper  operiantur,  vt  pro 
honeftate  tecfli  incedant  , & in  minifterio  operis  expe- 
diti difeurrant . Sane  fi  forte  quis  pallium  non  habeat,  hu- 
meris mappulam  fuperponat . Nullus  monachorum  vultus 
curam  gerat,  per  quod  lafciuix  & petulantis  crimen  in- 
currat: non  eli  enim  mente  caftus,  cuius  aut  corporis 
cultus,  aut  impudicus  extat  inceftus.  Nullus  monacho- 
rum comam  nutrire  debet : nam  qui  hoc  iinitantur.etfi  ipfi 
hoc  ad  decipiendos  homines  per  fpeciem  fimulationis 
non  faciant,  alios  tamen  fcandalizantj  ponentes  offendicu- 
lum infirmis,&  fandlum  propofirum  vfque  ad  blafphemiam 
perducentes.  Tondere  ergo  debent  illi  , quando  & om- 
nes , imroo  fimul  ac  pariter  omnes . Nam  reprchenfibil^.-, 

eft. 


S.  1 S I D 0 R J.  115 

eft,  diuerfum  habere  cultum , vbi  non  eft  diuerfum  pro- 
pofitum  . 

Cap.  XIV.  De  Jlrate,  fiue,  de  illujionibus  nofluritis . 

ABbatem  cum  fratribus  pariter  in  congregatione  com- 
morari oportet  ; vt  communis  conuerfatio.  & tefti- 
inonium  bona;  vitae,  & reuerentiam  prxbeatdifciplinx. 
Fratres  quoque  omnes  , fi  poflibile  eft,  in  vno  conclaui 
commorari  decet . Quod  fi  difficile  fuerit, certe  vel  de- 
cem , quibus  vnus  eft  praeponendus  decanus , quafi  redor 
& cuftos  . Speciofam,  vel  variam  fupelledilem  mona- 
chum habere  non  licet,  cuius ftratus erit  florea,  & ftragu- 
lum.pellesqilanatae  dux,  galnabis  quoque  & fxciflergium, 
gemtnusque  ad  caput  puluillus.  Per  fingulas  hebdoma- 
das Abbas,  fiue  Prxpofitus  ledulos  eundorum  perfpi- 
ciat,  nequid  indigeat  fra’ter,  feu  fuperfluutn habeat.  No- 
de dum  ad  dormiendum  itur , feu  poftquam  quiefeitur, 
alteri  nemo  loquatur  . In  nodurnis  tenebris  nemo  lo- 
quatur  fratri  cui  obuiat . Duobus  in  ledo  vno  iacere.^ 
non  liceat.  Lux  autem  node  dormientium  locum  illuftret: 
vt  depulfis  tenebris  teflimonium  pateat  Angularis  quietis, 
monachi  ftratus  in  nulla  turpi  cogitatione  verfetur,  fedin 
fola  contemplatione  Dei  accubans  , & requiem  cor- . 
poris,&  quietem  habeat  cordis,  cogitationesque  prauas  ab 
fe  repellat,  bonis  obiedis , turpes  ab  fe  remoueat:  nam 
animi  motus  imaginibus  fuis  agitur  : & qualis  vigilantii 
cogitatio  fuerit,  talis  & imago  per  foporem  occurrit . Qu 
nodurna  illufione  polluitur , publicare  hoc  Patri  monafte- 
rij  non  moretur,  culpxq»  fux  meritis  hoc  tribuat, & occul- 
te poenitentiam  agat : fciens  quia  nifi  prxccflifTet  in  eo  flu- 
xus animi  turpia  cogitantis, non  fequeretur  in  eo  fluxus  for- 
didx atque immundx  pollutionis . Quem  enimprxuenerit 
cogitatio  illicita,  tentatio  illum  foedat  impunda . Qu  ino- 

dur- 


ai6  \ E G\  ? L A 

diurno  delufus  phantafmate  fuerit,  tempore  officij  in  /aera- 
rio ftabit  ; nec  audebit  eadem  die  Ecclefiam  introire,  an- 
tequam fit  lotus  & aquis  & lacrymis  . In  lege  quippe-» 
qui  fomnio  nodturno  polluebatur,  egredi  iutebatGr  e ca- 
ftris , nec  regredi  priusquam  ad  vefperam  lauaretur . Et 
fi  illi  in  carnali  populo  ita , quid  fpiritalis  feruus  Chri- 
fti  facere  debeat  ? qui  magis  contaminationem  fuam  de-  % 
bet  refpicere  , & longe  ab  altari  pofitus  mente  & corpore 
pertremifeere , atque  in  figura  aqua:  poenitentiae  lacrymas 
adhibere;  vt  non  folum  aquis, fed  etiam  fletibus  ftudeat  ab- 
lui, quidquid  forte  per  occultam  culpam  immunda  conta- 
minatio polluit.  Qui  fornicationis  tentamentis  exaeftuat» 
oret  indefinenter , atque  abftineat : nec  erubefeat  confite- 
ri libidinis  teftum,  quo  vriturVquia  vitium  detedlum  cito 
curatur : latens  vero , quanto  amplius  occultatum  fue- 
rit, tanto  magis  profunde  ferpit  ; quod  reueraqui  pu- 
blicare negligit,  curari  minime  cupit . 

u ni»  ‘ '<  •)!*-.  '*.’i  tcw»  j 

Cap.  XV.  De  delinquentibus . 

Si  quis  in  aliquo  Ieui  delidlo  titubans  oberrauerit,  lemel 
atqiiterum  admonendus  eftrqui  fi  poft fecundam  admo- 
nitionem a vitio  nequaquam  fuerit  emendatus,  congrua  fa- 
• dlifuianimaduerfionecoerceatur.Peccantem  nullus  occul- 
tet :criminisenimeil  confenfio.poft  fecundam  admonitio- 
nem celare  quempiam  peccatorem.  Si  quis  frep;us  pec- 
cantem viderit , prius  hoc  vni  vel  duobus  demonftret  fra- 
tribus, quorum  teftimonio  poffit  conuinci,  fi  negauerit 
qui  deliquit  . Peccatum  palam  commi/Tum  palam  eft  ar- 
guendum : vt  dum  peccans  raamfelte  emendatur , hi  qui 
eum  in  maloimitati  funt  .corrigantur.  Sicut  autem  vnius 
delidlo  faepe  multi  pereunt ; ita  vnius  emendatione  plerun- 
que  multi  /aluantur  . Qui  vero  in  fratrem  peccauerit.fi  fta- 
tim  reminifeens  ad  veniam  pofcendam  iuerit  inclinatus 

per- 


S.  2ijr‘ 

percipiat  ab  eo  indulgentiaifi.cuico^bfcituriimaliFe^mia^ 
riam.Quia  autem  aut  non  petit, aut  nori  ex  animo  poftuiat 
in  collationem  dedtidus  iaxta  exceftiim  iniuriat  congrue 
fubiaceat  difciplinae.Quiflbi  inuicem  conuitia  obijciunr.fi 
iterum  inuicem  libi  celeriter  laxando  igaofcunc.hi  iam  ab 
alio  iudicandi  non  funt , quia  pariter  Obi  veniam  dare  feffr« 
nauerunt  : fi  tamen  excedere  in  femetipfos  frequentius 
non  prxfumant.  Qui  fponte  culpam  confitetur  quama 
geffit,  veniam  promereri  debet,  quam  expetita  Oretur 
igitur  pro  eo,  eique  confeftim»  fileuis  culpa  eft  pottulati 
indulgentia  praebeatur.  Qui  pro  graui  vitio  fa»pe  excorni- 
municatus  emendare  neglexerit, tam  diu  damnationi  fubii* 
ceat,  quoufque  vitia  inolita  deponat : vt  quem  femel  in-  " 
lata  animaduerfio  non  coercuit , frequens  feueritas  cenfeat 
emendandfi.  Quamuis  frequentium  grauiflimoruraqjvitio- 
rum  voragine  fit  quifquam  immerfus,  non  tamen  amona- 
ftcrio  proijciendus,fed  iuxta  qualitatem  delidi  coercendus 
eft:  ne  forte  qui  poterat  per  diuturnam  poenitudinem- 
emendari  dum  proijcitur,  ore  diaboli  deuoretur . 

Cap.XVL  Dedeliflis. 

«.tmnnvcssq  fr  . v; 

DElufta  autem  aut  leuiafunt,  aut  grauia.  Leuioris  cul- 
pa; reus  eft,  qui  otiofus  efle  dilexerit  s qui  ad  officium 
vel  ad  collationem, vel  ad  menfam  tardius  venerit : qui  in— 
choro  horis  riferit.f&bulifue  vacauerit;  qui  relido  officio 
vel  opere,  extra  neceflitatis  caufam  foras  dilcelTent»  qui 
torporem  aut  fomnum  amauerit:  qui  faepius  iuraueriti 
qui  multiloquus  fuerit:  qui  minifterium  cuiuflibet  ope- 
ris iniundum  fibi  fine  benedidione.  fufeeperit , ac  pera- 
go opere  benedidionem  minime  poftulaueritr  qui  iniun* 
-dum  opus  negligenter  vel  tardius  expleuerit;  qui  cafu 
^ras  aliquod  fregerit;  qui  damnum  rei  paru*  intulerit  j qui 
codice  negligenter  vfusfueri»  qui  alicubi  ad  momentum- 

c c fecef-  . 


318  %B  G V L A 

fece  (Terit:  qui  occulte  literas  ab  aliquo,  vel  quodlibet  mu- 
nus acceperit j vclepiftolam  fufcipiensoccultauerit,  aut 
fine  Abbatis  confimfu  refcripferit . vel  quemlibet  paren- 
tum, vel  fecularium,fine  iuflu  fenioris  aut  viderit , aut  cum 
eo  locutus  fit:  qui  fcniori  inobediens  fuerit,  qui  contuma- 
citer feniori  refpondcrit : qui  erga  leniorem  linguam  non 
repreflerit:  qui  lafcious  in  lingua  fuerit.-  qui  inhonefte  in- 
certent; qui  iocauerit;  qui  fatis  riferit’,-  qui  cum  excommu- 
nicato locutus  fuerit , orauerit,  aut  comederit : qui  ilitt- 
fionem  nodurnatn  Patri  non  patefecerit.  Hkc  igitur  8c 
his  fimilia  triduana  excommunicatione  emendanda  fune  . 
Grauiori  autem  culpae  obnoxius  eft^fi  temulentus  quifqoe 
fit,  fi  difcors , fi  turpiloquiis,  fi  feminarum  familiaris  , fi 
feminans  difeordias,  fi  iracundus,  Galt*  Stered*  ceruic», 
fi  mente  tumidus,  vel  iadanti  inccflu  immoderatus  i fi  de- 
trador,  fufurro , vel  inuidus  s G praefumpror  rei  peculiaris, 
fi  pecuniae  contagio  implicatur , fi  aliquid  praeter  regula- 
rem dilpenlationcmfuperfiuum  poflideat:  fi  fraudator  rei 
acceptae , vel  commifiae  fibi , aut  minus commiflae . Inter 
h*c  fi  fe  de  rebus  fecum  allatis  extulerit,  vel  de  ijs  per  ino- 
bedientiam  murmurauerit.#  firei  maioris  damnum  intu- 
lerit. fi  furatus  fuerit  , fi  periurauerit  j fi  falfum  dixe- 
rit, fi  contentiones  8c  rixas  amauerit , fi  manifettum  con- 
uitium  fratri  intulcrit.fi  perfonam  innocentis  fallo  crimine 
maculauerit,  fi  contumaci  animo  feniorem  defpexerit , fi 
rancorem  aduerfus  fratrem  tenuerit, fi  peccanti  in  fe,&  po- 
fiea  fupplicanti  veniam  oon  conccfferir ; fi  cum  paruulis 
iocauerit.fi  cum  altero  in  vno  ledo  iacuerit » fi  extra  com- 
munem  menfam  priuatim,  vel  furtim  quippiam  fumpferir  t 
fi  alicubi  extra  confultum  Praepofiti  vel  Abbatis  dilcedena 
medio  die.vel  amplius  commoratus  fuerit  : fi,vt  otiofus  fit, 
falfam  infirmitatem  praetenderit . Hsec  & fimilia  iuxta  arbi- 
trium Patris  diuturna  excommunicatione  purganda  funtsvt 
qui  grauiter  peccare  nofcuntur,acriori  feueritate  cocrceao- 


5.  & I 0 R I . 

• . ' Ca».'  XVII.  De  excommunicato , ■ 


c xtisfadio  delinqocntium  haec  eft.  Fratribus  in  ecdefia 
O conftitutis,  perado  poenitentia:  tempore  excommuni- 
catus  vocatus  foluetftatim  cingulum  extra  chorum  hu- 
mo proftratus, quousque  celebritas  expleatur>cumq>m(Tum 
fuerit  ab  Abbate  de  terra confurget.ingrediensque  chorum 
oret . Poft  haec  data  oratione  pro  eo  ab  Abbate, & refpoa- 
dent  ibus  eundis,  Amen.furget,  atque  omnibus  pro  negle- 
gentia veniam  pofcat  , adepturus  indulgentiam  poft  huius 
emendatoria:  iatisfadionis  cenfuram  * In  minori  artate-» 
conftituti  non  funt  coercendi  fententia  excommunicatio- 
nis , fed  pro  qualitate  negligentiae  congruis  emendandi 
funt  plagis : vt  quos  aetatis  inhrmitas  a culpa  non  reuocat, 
flagelli  diiciplina  compefcat.  Excommunicatis  autem  ab 
his  locis,  quibus  fuerint  conftituti,ante  poenitentiae  tempus 
expletura,  progredi  prohibeatur , Ad  excommunicatum.* 
nulli  liceat  ingredi  citra  imperium  lenioris.  Cum  excom- 
municato neque  orare, neque  loqui  cuique  licebit  j cum-, 
excommunicato  nulli  penitus  veici  licet,  nec  ipfi  quidem 
qui  alimentum  vidui  praebet.  Cuius  biduana  vel  tridua- 
na fuerit  illata  excommnicationis  fufpenflo , fola  panis 
& aquae  in  vefpertinum  erit  adhibenda  refedio»  Excom- 
municatis,praeter  hyemis  violentiam.cubile  humus  erit  tac- 
tum, fiue  florea  t amidus  autem  tegmen  rafum  , aut  forte 
cilicium : calceamentum  vero  fpartea,aut  quodlibct  genu* 
folearum.  Excommunicandi  poteftatem  habebit  Pater  mo,- 
naflerij,(tue  Praepofitus:  reliqui  aute exceffus  monachorum 
in  colleda  Abbati  vel  PraepoGto  deferentur  i vf  is  qui  delir 
quiffe  cognofcitur,  competenti  feueritate  coerceatur . 


C x P.  XVIII.  De  rebus  monajlerij . 

abati  vel  monacho  monafterijleruum  non  licebit  face* 
re  liberum.  Qui  enim  nihil,  proprium  habet,  libertap 

e e a cera 


•V 


420  RE  G ^ L 'A'  >, 

tem  rei  alien.t  dare  non  debet . Nain , ficuf  J&  feculi  lege» 

(anxerunt,  non  pote  fi  alienari  pofiejjio  nifi  a proVrio  domino  . 

Omne  quod  in  monafterium  in  nummo  ingreditur,  fubte- 
ftimonio  Teniorum  accipiendum  . Eadem  pecunia  in  eri. 
bus  partibus  diuidenda di : quarum  vna  erit  pro  infirmis 
& fenibus,  & pro  aliquo  coemendo  in  diebus  fandtos  cul- 
tius ad  vi&um  fraternum:  alia  pro  egenis : tertia  pro  veft*. 
mentis fratTum  , Gt  puerorum,  vel  quibusuead neceffits- 
tem  monafterij coemendis.  Qjjas  tres  partes  c ullos  facra- 
•rij  fufcipiat.ac  praecipiente  Abbate  Tub  teflimonio  Praepo- 
ftti  vel  Teniorum  de  fingulis  partibus  pro  Tuis  necefiarijs 
caufis  expendat.. 


non  i: 


:03r 


Ca.p.  XIX.  £>uid  ad  quem  jtmlnedt . 


jiq  t»t  ,iin 

rmA 

fcH 


i d Praspofitum  pertinet  foliiemido.  monachoruoL.  » 
adfio  caufarum  , cura  poffefltonum  , fatio  agrorUm_>  • 
plantatio,  culturaque!vinearum * diligentia  grepum,  coa- 
ftrudfio  aedifick>rum,opus  carpentariorum,  uue  fabrorum  . 
Ad  duftodem  facrari}  peftinet  cura  vel  cuftodia  tempilir., 
fignum  quoquedandi  in  vefpertinis  notffurnifqsofficijsjvela» 
veftesq,faerae,ac  vafafoerorum. codices  quoque, inftrumen- 
taque  cunfta,  oleum  in  vfu  fandluarij , cera  & luminaria  . 
lfle  veftiaria  frionafterij  fufeipiat,  quiaue  etiftm  fila  di- 
uerfa  pro  confiiendis  veliibus  fratrum  habebit , & quibuf- 
cunqjvt  necefTum  elbminiftrabit.  Ad  hunc  quoque  pertine- 
bit aitruma&  argentum.ceieraqjfadla  infetflaque  aeris.ferri- 
que  metalla:  ordinatio  quoq;  linteariorum, fullonum, cera- 
riorum, atque  fartorum.  Ad  ianitorem  pertinebit  cura_» 
hofpitum,  denuntiatio  aduenientium»  cuftodia  exterio- 
rum clauffrorum . Ad  eum  qui  cellario  praeponitur,  per-, 
tinebit  follicitudo  eorum,  quae  in  promptuario  Tunt,  Ifte 
prabebrt  hebdomadariis  quidquid  neceffariii  cft  vidlui  mo- 

n&' 


tll 


S.  I S P0  0 &1. 

nachorum,hofpitum,£t  infirmorum : Ifto praefente  difpcn» 
lantur  ca  quae  menGs  deferenda  funt . Is  etiam  quidquid  re- 
fiduum  fumptui  fuerint  pro  paupeiu  vfibus  referuabie.Huic 
quoque  hebdomadarius  expleta  hebdomada  vafa  fibi  tra- 
dita exhibebit,  ad  perfpiciendum  vtique  fi  negligenter  ha- 
bita non  fant  i ac  denuo  fucccdenti  hebdomadario  co- 
ram ifto  tradentur . Ad  hunc  quoque  pertinent  horrea., , 
greges  ouium,  SC pecorum  , lana, & linum,  auiaria.follici- 
tudo  cibaria  ad  miniltrandum  piftoribus.iumentis,  bobus, 
& auibus : induftria  quoque  calceamentorum , cura  pallo- 
rum , feu  pifcatorum . *Ad  hebdomadarium  pertinet  cura 
ferculorum, adminiftratio  rtenfarum.fignum  dandi  in  diur- 
nis officijs.ftue  in  collatione,  rei  in  colleda  poft  folis  oc- 
cubitum. Ad  hortulanum  pertinebit  munitio  cuftodia- 
que  hortorum, alucaria  apum, cura  feminum  diuerforunru. : 
ac  denuntiatio  quid  quando  oporteat  in  hortis  leri  aut 
plantari.  Ars  autem  piftoria  ad  laicos  pertinebit:  ipli  enim 
triticum  purgent ; ipfi  ex  more  molant  . Maflanx  raotun- 
deni  monachi  conficiant , & panem  fibi  proprijs  manibus 
ipG faciant.  Porro  pro hofpitibus  velinfirmis  laici  faciant 
panes.  Strumentorum  cultodia,&  ferramecorum  advoum,- 
quem  Pater  monaeboru  elegerit,pertineb  r.qui  ea  operan- 
tibus diftribuat,receptaq;cuftodiat,Et  licet  haec  eunda  fpe- 
cialitcrfingulismanetfnt  diftributa , omnia  tamenaPfttre^ 
monafterij  ordinata  ad  curi  Prarpofiti  pertinebunt.  Adcij- 
ftodiendam in  vrbe  cellam  vnus  fenior  dcgraiuffimus  mo- 
nachorum cum  duobus  paruulis  monachis  conftiruendus 
eft  ibi,  qui  fi  culpa  caret,  conuentt  eum  perpetim  perdura- 
re . Porro  cura  nutriendorum  paruulorum  pertinebit  ad 
Yirum.quem  elegerit  Pater,  fandum,  fapientemque , atqur 
aetate  grauem , informantem  paruulos  non  folum  ftudijs 
litterarum, fed  etiam  documentis  magifterioque  virtutajmx 
Cura  peregrinorum , vel  pauperum  eleemoiyna  pertinebit 
ad  eum, cui  difpenfationis  pottftascommiffaeft.  Ifte  quod 


jai  .iflfcfc  L '4  .1 

• habet  diftribuat^cominuaicct  quod  poteft,  non  ex  teiftitiJL. 
x.c«.9.  aut  necelfitate  l Hilarem  enim  datorem  diligit  Deus . 

Cap.  XX.  De  infirmis  fratribus. 

-*'!  ^in  / tffubhsb/j  bt  i ji  u 

CVra  infirmorum  fano,  fandbeque  conuerfationis  vira 
committenda  eft,  qui  pro  eis  iollicitudinem  ferre  pofi. 
fit)  magnaque  cum  induftria  praefio faciat,  quicquid imbe- 
cillitas eorum  expoftulat.  Ipfe  autem  Gc  asgrotis  defer* 
uiat,  vt de  fumptibus  eorum  veici  non  pradumat,  dtgrotis 
delicatiora  praebenda  fiiot  alimenta  i quoufque  adincolu- 
mitatem  perueniant;  poftquam  autem  falutem  receperint, 
ad  vfum  priftinum  reuertantur.  Infirmi  pro  quo  delicatius 
aluntur » fortiores  inde  nequaquam  fcaadalizentur  . qui 
enim  fani  fuot  infirmos  tolerare  debent»  qui  autem  infirmi 
funt,  fanos  & laborantes  anteponendos  libi  non  dubitent» 
Nullam  oportet  vel  veram  cordis  & corporis  infirmitatem 
tacere,  vel  falfam  praetendere : fed  qui  poflunc,  gratias  Deo 
agant  & operentur  $ qui  vero  non  polTunt , manifeftent 
fuos  languores , dcleuius  humaniusque  tradlentur.  Sub 
praetextu  infirmitatis  nihil  peculiare  habendum  j ne  lateat 
libido  cupiditatis  fub  languoris  fpecic.  Lauacra  nulli  mo- 
nacho adeunda  ftudio lauandi corporis,  nifi  tantummodo 
pro  neceffitate  languoris.  Nec  differendum eft  propter 
medelam.fi  expedit#  nec  murmurandum  eft;  quia  non  fit 
pro  appetitu  voluptatis, Ced  pro  remedio  Cantum  (alutis 

Cap.  XXI.  De  bojpitibut . 

APuenientibus  hofpitibus  prompta  atque  alacris  fufee- 
ptio  adhibenda  eft;  fciens  ob  hoc  nouiffimam  con- 
i&mmo’  fequi  retributionem. ficut  & Dominus  dicit:  Qitivosrech 
fit,  mt  recipit : qui  me  recipit,  recipit  eum  qui  me  mifit . Qui  reopit 
Prophetam  iu  nomine  Propheta»  mercedem  Prophetet  accipiet:  & qui 


5.  t s iv  o r i:  2aj 

recipit iufhm  in  nomine  iufU,  mtrcedem  iufli  accipiet : & qui  po- 
tum dederit  vni  ex  minimis  ifiis  calicem  aqua  frigida  tantum  in  nomi- 
ne difcipali , Arnen  dico  vobis  non  perdet  mercedem  fisam . Et  licet 
omnibus  hospitalitatis  bonum  cum  gratia  oporteat  referri 
vberior  tamen  ckricis  & monachis  deferenda  eft  honorifi- 
centia hofpitalitatis . Praebeantur  eis  habitacula , lauentur 
eorum  pedes,vt  praeceptum  Dominicum  impleatur . Con- 
gruis etiam  Sumptibus  eifde  humanitatis  gratia  praebeatur. 
• r‘: i . *.  i zjb  m £U<mx>  p-jx&q 

Cap.  XXII.  TJu  profeftune . . 

l>*  I****-'  • . r ^ J 

Nvllus  monachorum  inconfulto  Abbate  audeat  vfpianu 
progredi»  nec  aliquid  praefumere  fine  imperio  eius,  feu 
Prarpofiti . Si  quando  Abbas  vel  Prarpofitus  alicubi  profici- 
fcuntur,  ille  ferat  fratrum  folhcitudinem,  quieit  poft  Prar- 
pofitum  fecundus  in  ordine.  Nullus  propinquum  vel  ex- 
traneum hofpitem  vel  monachum  familiarem  feu  paren- 
tem videre  abfque  imperio  audeat  fenioris : neque  fin ««> 
Abbatis  iulfu  quisque  accipere  epiftolara , vel  dare  cui- 
quam praefumat . Quando  fratres  foris  proficifcuntur,  vel 
redeunt,  congregatis  omnibus  in  vnum  in  Ecdefia bene- 
dictionem accipiant  : eodemque  modo  hebdomadarij  vel 

Quarumlibet  rerum  difpenlatores.fiue  dum  promouentur , 
uedum  recedunt.  Propter  nccelfimem aliquam  mona- 
llerij  duo  fratres  fpiricuales  ac  probatiflimi  eligantur  , 
qui  ad  vrbem , vel  ad  pofieflionem  mittantur . Adolefcen- 
tuli  autem , vel  nuper  conuerfi  a tali  minifterio  remouen- 
di : ne  aut  infirma  aetas  carnis  defiderio  polluatur,  aut  rudis 
conuerfio  ad  ieculi  defideria  reuertatur . Monachus  dum_. 
ad  aliud  monafieriura  mittitur  vifitandum,  quamdiu  cunu 
eis  fuerit,  ad  quosdeftinatusefi,  Ita  eum  oportet  ibi  viue- 
re,  Gcut  reliquum  coetum  fandorum  videt , propter  fcan- 
dalum  fcilicet  & perturbationem  infirmorum . 


2*2-4 


.«>'£• G(  V\b.  M .1 


'■  t,  *•}  •;  » CiP.lXXMI.  j De  defUttcUn .■»  ?\  :\£-  t 

' « 

, . , Ranfeuntibus  de  hac  Iucc  fratribus*  antequam  Tepe- 
1 liantur,  pro  dimittendis  eorum  peccatis  facrificiunu* 
offeratur.  Corpora  fratrum  vno  fepelienda  funt  loco:  vt 
quos  viuentes  charitas  retinuit  vnitos , morientes  locus 
vnusampledlatur . Pro  fpiritibus  defundfcorum  altera  die 
poft  Pentecoften  lacrificiumDeo  offeratur,  vt  beat*  vitae 
participes  facSti  purgatiores  corpora  fuaindierefurredtio- 
nis  recipiant . Haec  igitur  6 ferui  Dei,  milites  Chrifti,  con- 
temptores mundi,  ita  vobis  cuftodicnda  volumus, vt  maio- 
rum prscepta  Patrum  per  omnia  conferuetis . Sufcipite-» 
igitur  inter  illa  & hanc  admonitionem  noftram.humili  cor- 
de cuftodientes  quae  dicimus  * libenter  fumentes  quoddi- 
fpenfaraus:quatenus  vobis  de  effedlu  operis  fit  gloria, & no- 
bis pro  ipfa admonitione  poftulata  proueniat  venia.  Deus 
autem  omnipotens  cuftodiat  vos  in  omnibus  bonis,  & 
quomodo  coepit , fic  confirmet  gratiam  fuam  in  vobis , 
amen. 


1XPLICIT  'REGVLA  S.  ISIDORI. 

. 


, * wj  ai 

- «u  jff 

, UJ3i<  J(!.5  UU  • 
•ar^e Wv  .io-" 
-n-2'jcfa  « orof 
•fbbl  Vlt  'iu>8ui:oq  •_ 
«.j.i  . bii,  ioano1'':  . i 
oiwj  ur*r  mi »;p  jjj.uk 
. lii-  tToaa  mu 


: yt  a 

xyta«o 

jotl 


'iv  t:rra^ (/.<.<»  .-p 

jiinilav  iiru  "u, 
i r mi"a>A<*4«cih 


;.r  otuauao 
lailuqosjj  budn 

,:h-r ilih' 

, ^ -ET  ~ r/-'  ~T,  r . 

-aaol  ■'djTjpiq, rdjfv  cp Ji»2|lipuj:ib  rjo  i t . 

. inuaon^i‘ln'  .uj  -i* 


.*  O- 


S.FRV- 


M 


i 


. *- 

- iv«-  v 11...  *.Vi 


/"  # . ■?  T * 
r;£*-'  • 

ff  M 

. -..t  ficr?»  't&r  niVTai&v 


< i: 


»i>  r.  i - • 

i v 


S.FRYCTVQSI 

BRACARENSIS  EPISCOPI 

Regula.. 

]2>>7T.’  'i)ll  c i <•  • i'  ' -/7-  £ [^V- 

MONACHORVM; 


» tirr 


rWi' 


> • 
♦ 

t 

-V- 


• » _ 

* f V 


u6 

DB  S.  FRVCTVOSO  EIVSCL  REGVLK 

veterum  teftimoniaJ . 

«•«•J 

MARTTROLOGIVM  ROM.  die  xri.  Aprilis. 
'BRACARAE  mlufitama  S.FRVCTVOSl  Epifapi . 
CONCIJ.IVMTOLETAR  X.  in, decreto  pro  Potamio 

’ w Epifcopo. 

VENERABILEM  FRVCTVOSVM  Ecclefia  Dumienfis  Epi- 
fcopusn  communi  omnium  noflrum  eleSUone  confUtuimus  Ecclefia 
"Bracarenfis gubernacula  continere,  &c. 

AVC  T O R ANONYMVS  VI TAE  S.  FRVCTVOSI 
apud  Prudentium  de  Sandoual  ia  appeadice  fundatioaum 
monafticarum  Hifpaniae  - 

IN  PRAEFATIONE  eius  libri . 

Toftquam  nntiqwu  mundi  tenebras  fuperwe  veritatis  noua  in  radia- 
tat  claritas,  &afedeRomana,  prima  JanFU  Eeelefla  cathedra , fidei 
catholica  dogmatum  rutilaret  immenfitasi  atque  ex  Aegypte , orientali 

Encia , excellentijfima facra  religionis  promicarent  exempla , & 
occidua  plaga  exigua  perluceret  extremitas > perfpicua  clarita- 
tis egregias  diuina  pietas  duas  illuminauit  lucernas , I fidorum  renere} u 
tijfimum  fcilicet  virum , Hijpalenfem  Epifcopum , atque  beatijfimum 
FRV CTVOSV M,  ab  infantia  immaculatum  & iufium , Hic  in 
facratijfimo  religionis  propoftto  Spiritus  fanRi  flamma  fuccenfus,  itet-* 
in  cunelis  fpritualibus  exercitatus,  tmmbusque  operibus  [anilis  per- 

feclus 


% 


#17 

fcfttu  mactat  \ vt  [odj  patrum  fe  facile  fqwmjd flaret  antique- 
rum  merituThebdorum . 

Cap.  i.  Hic  puerulus  mfprrante  Domino  fmter  montium  con- 
uedlia  Bergendenfis  territorij)  pro  ddificatione  monafterij  apta  loceu» 
penfabat,&  intra femetipfum  retinens  nemini  mamfeflabat . 

Cap.  i i.  Pofihac  reucrtens  ad  locum  illum  folitudmis  fupra 
memoratum,  vt  devotionem , quam  dudumparuulus  ederat , am_> 
petfeftus  impleret . <N*m  conflruens  coenobium  Complutenfe , iuxta 
diurna  pracepta  nihil  ftbi  referuans , omnem  a fe  facultatem  fuam. _j 
ibidem  conferens, eum  locum  locupletijfme  ditauir,  (y  tam  ex  familia 
fua,  quam  ex  conuerfu  diuerfis  Htfpanid  partibus  fedulo  concurren- 
tibus, eum  agmine  monachorum  affinentijjime  compleuit . 

Cap.  m.  Hic  vero  fanbliffsmus  confirmans  cunfium  regu- 
larem ordinem  , confUtueiuque  cxnebij  patrem  coniungentem  difcre- 
tioni  rigorem,  nudis  vcfhgjs  penetrabat  loca  nemorofa . 

Cap.  v.  Demum  itaque  egrediens  inter  'Bergendenfis  tcrritorif 
tr  GalUcu  pr  tumet  £ confinibus  <edificauit  monatlerium  Vifumenfe  : 
atque  poflmodum  ex  alia  parte  GalLeciain  ora  maris  confiruxit  mo- 
najlerium  Pheonenfe . 

Cap.  viii.  'Dein  ad  eremi  pertendens  loca  monqfterieuj 
plurima  fundauit ; in  quibus  multas  animas  monachorum  per  bonam 
conuerfationem  & fanclam  difciplinam  erudiuit . Ipfe  vero  dum  ibi 
cxnobiali  ritu  cunilis  commorantibus  modum  reci*  Viue  conjlituijfet, 
dcuitans  frequentes  populi  concurfus  abditijjima  eremi  loca  petit . 

Cap.  xl  1 1 1 . Qiiadam  dominica  die  idem  fanciijjimus  vir  de 
duitate  Spalenfe  ad  infulam , qiue  fita  esi  in  territorio  Gaditano  , per- 
gebat. Cumque  prdfalam  fujfragante  Domino  Gaditanam  ingrefius 
fuifiet  infulam,  ex  alia  parte  quafifol  oriens  illuminaturus  Spaiia-n^, , 
ddificauit fandum  ope  Domini  monaflerium , folitaque  cxnobiali  ritu 
regulare  eum  inftruxit  exercitij  rudimenta. 

Cap.  xv.  Denique  in  abdita , vaflaque , & a mundana  habi- 
tatione remota  folitudme , prxcipuusn  & mirjc  magnitudinis  egregium 
fundauit  cum  Dei  iuuamine  coenobium , & quod  ab  ora  maris  rsouem 
millibus  difict , ei  nomen  dedit  Nono  . Mox ; Ita  ardore  fidei  oc- 
ii 2 cen « 


,22*1 

ttndit  animos  popuhru  m,  vt  cateruatbn  vndique  concurrens  agmina 
conuerforum  immnjhs  fieret  chorus  . Nec  folum  virorum,  [ei  etiam 
animi  inflammantur  feminarum . Et  cum  in  eodem  [an  fle  congrega- 
tionis loco  accidendi  aditus  non  efie t mulierum  ordini , referant 
quemadmodum fa fla  efl  congregatio  puellarum . 

Cap.xvi.  Quadam  virgo  jkcratijjima  , nomine  Benedifleu» 
claro  genere  exorta , atque  ex  Gardingo  regis Jponfa , ardore  fidei,  & 
flamma  ardoris  fandXque  religionis  fuccenfa , fuis  occulte  fugiens 
furentibus  fola  ingreffa  efl  diuerfa  eremi  loca ; & fic  imperuia  & 
ignota  errando  deferta , tandem  duce  Domino  appropinquauit  ad  fan- 
dam cocnobi]  congregationem . Ille  vero  hac  audiens  iujjh  ei  in_> 
eadem  deferti  filua  paruam  facere  manftunculam  . Cumqut-> 
eius  fama  per  diuerfas  terras  fuifiet  laudabiliter  propalata  , tantus 
defiderij  amor  inflammabat  ceteras  diuerfornm  filias , vt  vndiq  hc_» 
alacriter  confluerent  eximia  cateruarum  caterua  i ita  vt  intra 
breue  temporis  fpatium  ofluagenarius  in  congregatione  numerus  fa- 
crarum  virginum  compleretur : quibus  in  alia  folitudine  more  folito 
conflruit  monaflerium  . Tanta  itaque  in  vtroquefexu  almificaflore- 
bat  fanfhtas , atque  eximia  arefiebat  fama  perfectionum  , vt  viri  cum 
filijs  fuis  ad  fandam  fe  conuerterent  congregationem  monachorum : 
matrona  vero  eorum  cum  filiabus  fuis  fanflo  fe  fodarent  confortio 
puellarum  : 

Cap.  xvii.  Poflquam  autem  eundam  fandi  operis  fui  deuo~ 
tionem , fuffragante  fuperna  virtutis  opitulatione,  ad  fummam  perdu- 
xit perfeftionem,  fuccendit  eum  immenfus fandi  defiderij  ardor , vt 
partem  occupans  Orientis  nouam  arriperet  peregrinationem . Cum- 
que bac  cum  paucis  eledis  difcipulis  Juis  clam  prrtradajfet , ab  vno 
proditore  detedus  difcipulo  egrejfionis  aditum  non  valuit  rnpetra- 
rc_j . 

Cap.  xv  i i i . Tofi  hac,  licet  innitus  contra  voluntatem  fttam 
languoris  moerore  deprefius perniciter  refifiendo  ,in  fede  metropoli' 
tana  dono  Dei  ordinatus  tH  Pontifex . Tanto  igitur  fufeepto  ho- 
nore priflimm  non  depojuit  conuerfationem  : fed  m eodem  habitu , 
m eodemque  folito  abflinentut  rigore  perfidens,  refiduum  vita  ftu 

tem- 


tempus  in  eleemofynarum  difpenfatione , atque  monadenorum  c*u~ 
[immunit  «dificatione. 

• Cap.  xxx.  Iterum  inter  Bracarenfem  vrbetn  drUumienfc-j 
coenobium , in  cacumine  modici  montis  pracipuum  adijicauit  monade » 
rium,  vbifiium  (otidum  humatum  eji  corpus # • r r 

• EGBERTVS  Archicpifcopus  Eboracenfis  in  excer- 

ptionibus Canonum , quae  habentur  in  colJedtione  Con- 
ciliorum Britannicorum  H.  Spelmani , ad  annum  Chri- 
fti  DCCL.  Cap.lxvii. 

FRV  GT  VO  S VS  dicit : Monachus  fanda  regula  violator) Jius 
contemptor,  vel paruulorum  &c.  vt  capite  xvi. prioris  regulas. 

BVRCHARDVS  Epifcopus  Vvormatienfis  decretorum 
lib.xi.c.xxxm. 

Ex  didis  Fruduofi  Epifcopi:  Cum  excommunicato  nullus  loqua- 
tur,neque  qualibet  eum  compajjione , &c.  vt  Cap.x  x 1 1 1 . 

IDEM  L1B.  X1I1I.  GAP.  IX.  Si  quis  Ecclejiaflica  proditus 
ordinatione  ,aut  monachus  repertus  fuerit  ebriofus  . 

BENEDICTVS  Anianenfis  Abbas  , & Smaragdus  mo- 
nachus faepius  vtramque  FRYCTVOSI  regulam  citant. 


i » 


i3° 

m S8-S-«»8®S«9SS«SHB»S»e»«S «aH39«ae 
INCIPIVNT  CAPIT YL  A REGVLAE 


S.  FRVCTVOSI  EPISCOPI. 

j *.  . *-  * * — 


r.  Di  dileflione  Dei  & proximi . 

II.  De  Orationibus . 

III.  De  Prxpofitis , vel  officio  . 

i v.  Di  habitu  fr  vejle  monachorum . 

v.  De  menjis  • 

vi.  "De  operatione, 

v i T . TV  ferramentis , vel  vtenfilibus . 
viii.  De  obedientia,&fiffione  monachi . 
i x.  De  hebdomadarijs . 

X . De  hofpitibus,  peregrinis,  vel  infimis . 

XI.  De  nitore  & affeflu  monachi . 

xii.  Di  cautela  monachi . 

xin.  Dedclidis. 

xiv.  Di  excommunicatis . 

xv.  Di  damofis  & lafciuis . 

xvi.  D?  mendace,  fure,  & pcrcuffiore  monacho . 

xvii.  Deculpatis. 
xvi  i j.  Di  ieiunijs . 

xix.  De  cibis. 

xx.  Di  ojjiao  Abbatis,  vel  Prapofiti . 

xxi.  Di  Conuerfis,  qualiter  debent  fifcipi . 

XX  i f!  De  profeffione  Conuerfi . 

xxi  1 1.  Di  primi  ctnuerfione. 

xxiv.  De fimibus. 

xxv.  De  die  Dominico  . 


.4 


EXPLICIVNT  CAPITVLA. 


'i 


INCI* 


a. 


incipit  re  g vl  a 

A DOMINO  ET  P-N-  FRVCTVOSO 

EDITA  IN  PACE. 


Capitvivm  I.  Ve  dileflione  Dei  & proximi . 


OS T diledtfonem  Dei,  & proximi  ; 
quod  eft  totius  perfedlionis  vinculum, 
& fumma  virtutum  , hoc  de  reliquo 
ex  regulari  traditione  conferuari  in_, 
monaflerijs  definitum  eft.  Primum-, 
incumbere  orationi  no<5te  ac  die , & 
priefinitarum  horarum  obferuare  men- 
furam  ,•  nec  vacare  vllatenus , aut  tor- 
pere a fpintualibus  quemquam  operum  exercitijs  diutur- 
nis temporibus. 


Cap.II.  De  orationibus . 


P Rimat  horas  obferuandae  menfura  fancita  eft , dicentem 
propheta:  JManeafiabo  tibi,  & videbo  te  i quia  tu  es  Deus 
nolens  iniquitatem . Et  iterum  : Ad  te  orabo  Domine , mane  exau- 
dies  vocem  meam . Secunda  quoque  inter  primam  & tertiam 
conftituta  quafi  quidam  limes  ponitur:  vnde  & a mo- 
nachis neceffe  eft  ne  otiofa  ducatur . Ideo  conftitutum  eft, 

vt 


adJM^OOgle 

^ r'  . 


23 i * B G V L A 

vt  trino  pfalcnorutn  obfequio  frequentetur,  quse  & primae 

confummet  officium,  & Jubfequenter  tertia:  incipiat  fcan- 
dere  gradum.  Ita  quoque  in  reliquis  inftitutum  eft  hunc 
feruandum  efle  ordinem  horis,  tertia,  fexta,  nona,  duodeci- 
ma videlicet , atque  vefpera ; vt  ante  & poft  trinas  has  le* 
gitimas  horas  peculiares  orationes  profequantur  obfequia . 
NoCturno  igitur  tempore  prima  no&is  hora  fex  orationi- 
bus celebranda  eft  : ac  deinde  decem  pfalmorum  concen- 
tu cum  laude  ac  benedictionibus  confummando  in  Eccle- 
clefia  eft.  Deinde  valefacientes  inuicem,  & reconcilia- 
tioni ac  fatisfaflioni  alterutrum  infiftentes,  laxant  mutuo 
debita  ; & pietate  prona,  qui  fegregati  a coetu  fraterno  ob 
negligentiam  fuam  fuerant , merentur  indulgentiam . Cum 
demum  pergentes  ad  cubilia,  atque  in  vnum  cun&i  coeun- 
tes ob  perfeCtionem  pacis,  & reorum  abfolutionem,  canta- 
tis tribus  pfalmis  iuxta  morem  cum  laude  , & benedictio- 
ne , fymbolum  Chriftian*  fidei  communi  omnes  recitent 
voces  vt  fidem  fuam  puram  coram  Domino  oftendentes, 
fi , quod  dubium  non  eft  fieri  vel  accidere,  vt  noCturno 
quilquam  tempore  euocetur  a corpore  , commendatam-, 
'jam  fidem  fuam  , & expiatam  ab  omni  fcandalo  confcien- 
tiam  proferat  anxe  Deum  . Poft  deinde  adeuntes  cubiliaL, 
fummo  cum  filentio , & habitu  tacito  , grelfuque  quieto , 
nec  vilus  fe  vel  vitra  cubiti  fpatium  iungens  ad  alteru- 
trum, vel  faltem  alium  rcfpicere  audens, pergat  ad  leCtuIum 
fuum  : vbi  tacite  orationi  inGftens.pfalmosque  recenfens, 
vltimo  oratione  fuam  quinquagefimi  pfalmi  recitationem 
atqs  oratione  confummet  j nec  ftrepere,  nec  mutire  aufus, 
aut  excreare,  cum  gratia  no&urni  fomni  capiat  Cientium . 

Cap.  I II.  De  Trtpofitis , vel  offici» . . 


nsepofitus  fane  in  medio  confiftens  dormitorio , quo- 
adusque cunCti  quielcant,  omnibus  iam  cubantibus 


cir- 


s.  f*f  ct  r o s i. 


*33 

circumeat  filenterled*  Ungulorum:  ne  quis  aut  tardem 
fc  iadet , aut  extra  regulam  occultis  muflitationibus 
racet  ; & vt  plenius  perfcrutans  gefta  fiogulorum , & 
merita»  intelligat , quem  quomodo  Teneretur  atque  fu* 
fcipiat . Similiter  & aut  Decanus  alios , aut  quifquam  e 
fratribus  bene  probatus  affiftatin  feceflu  communi,  quouf- 
que 'quieti  fe  tradant  eundi  t ne  aut  fabulas  inter  fe  venti* 
lent  vanas » aut  ridiculis  ftudeant , aut  quodlibet  noxiale^ 
vitium  confuefcanc . Quia  inftitutum  eft  regulariter»  nul- 
lum omnino  monachum  in  feceffu  loqui  debere,  fed  aut 
pfalmos  recenfere,  fi  plures  funt  * aut  certe  aliquid  medita- 
ri voce , fi  folus  eft . Ita  ante  mediam  Turgentes  nodem-» 
duodenos  per  choros  recitent  pfalmos,  fecundum  confue- 
tudinem.  prius  tamen  quam  Jurgant  ceteri,  a vigiliarijs 
fratribus  Praepofitus  excitetur,  vt  cum  benedidione  fua  & 
fignum  moueatur , & eundorum  ledula  ab  eo  priulquam 
confurgant , ftrenue  vifitentur . Hoc  quoque  in  omni- 
bus nodurnis  orationibus  gerat, vt  femper prior  furgat  Pr$» 
politus, quam  ad  confurgendum  reliqui  moueanturi  vt 
ipfe  videat, quis  quomodo  iaceat ; ne  aliquam  lafciuiam_j , 
per  incuriam  quietionis  fuae  dormiens  incurrat . Poft  pau- 
fantes  paululum  medium  nodis  perfoluant  officium  : vbi 
quatuor  refponforia  fub  ternorum  pfalmorum  diuiGone_» 
concinantur . Sic  poft  mediam  nodem,  (i  hyemis  tempus 
eft.fedentibus  eundis  vnus  medio  relidens  releget  librum: 
& ab  Abbate, vel  a Prsepofito  differente  ceteris  limpliciori- 
bus quod  legitur  patefiat.  Quod  quidem  & asftate  poft 
vefperam  conferuetur , vt  prius  quam  compleant,  liber  le- 
gatur . Ita  deinde  duodenis  iterum  cantatis  pialmis  adeant 
cubilia,  paululumque  quiefeentes , gallicinio  iam  fonante  i 
recitatis  tribus  pfalmis , cum  laude  6c  benedidione  fua_» , 
matutinum  celebrent  facrificium.  Quo  perado  quia  medi- 
tationi incumbendum  eft,  mox  vt  ad  locum  confuetx  me- 
ditationis peruenerint,  ternos  recitent  pfalmos  » & oratio- 
* • gg  «em 


*34  * 'E\Gi'F,  L A 

nem  ex  integro  finientes,  medicentur  vfquead  ortam  Tolis. 
Sane  in  omnibus  horarum  lingularum  orationibus  nodtur- 
no  ac  diurno  tempore  ad  omnetn  pfulmorum  finem , glo- 
ria cantantes  Deo  profternentur  in  terram.eo  Tcilicet  ordi- 
ne, vt  nemo  prius  leniore  aut  incuruetur , aut  iterum  fur- 
gat:  fcd  omnes  Tura ma  aequitate  confurgant,  extenfisquo 
ad  caelum  palmis  orando.perfiftant , ficut  & aequitate  mer- 
guntur. Sabbatorum  vero  & Dominicarum  no&ium  cur- 
riculis , feno  milTarum  fuper  adiedto  officio  , fenis  etiam.* 
miflis  vigiliae  cum  fenis  refponforijs  celebrentur  : vtRefur- 
recftionis  Dominicae  folemnitas  ampliori  officiorum  pfal- 
modia  magis  honoretur,  quod  & praecipuarum  feftiuitate 
milTarum  praecedente  nodle  competenter  officiorum  gene- 
re de  qualibetfolemnitate  femper  eft celebrandum . 

Cap.  IV.  De  habitu  & velle  monachorum  . 

f S ~ 1 1 ‘*.m •*  :‘/t  f t -f U ! ■' ' • 

VEftimenta’non  mulra  nec  fuperflua  fint.  duabus  tantum 
cucullis  villata  & Gmplici , & vno  palliolo , ternisque 
tunicis,  ficftaminijs  duabus  cuiusque  neceflitatis  querimo- 
nia fufficien  da  eft.  In  ipfis  quoque  calcearijs  hoc  vtendum 
eft,  vt  hyeme  pedules  calceent,  qui  voluerint , a die  Kalen- 
darum  Nouembrium  vfque  ad  Kal.  Maias  : reliquis  aeftiuis 
menfibus caligarum  tantumfolatijs  muniendi  funt.  Femo- 
ralium vius  cuiquam  -eft  permittendus, maxime  his  qui  mi- 
nifterio  implicantur  altaris . Sed  & boc  qui  ftudere  volue- 
rit, reprehendendus  non  erit:  cum  hucusque  nunc  con- 
ftet , pleraque  hunc  vfum  monafteria  etiam  in  his  regioni- 
bus non  habere . Inftmm  entis  competens  adhibenda  eft 
dilciplina,nec  amplius  quicquam  ab  aliquo  requirendum, 
quam  vnum  ftragulum  , calnabenque  villatum , mappu- 
lam, & duabus  lanatis  pellibus  arietum . Quicquid  i n ve. 
fte , vel  cultu  eft  monachorum  * non  peculiariter  apud 
vnumquemque  habendum , fcd  fub  manu  vnius  fratris  fpi, 

ritua- 


S.  F R V C TV  O S 1.  235 

ritualis  in  vna  cella  recondeoduno  eft:quique  cum  necefla- 
riapopofcerit,  petenti  cuiquam  congrua  iiatura  m utatoria 
tribuat . Nec  quisquam  e monachis  fuum  afferens  dicat , 
Codex  meus,  tabulae  meae , vel  reliqua  . Quod  verbum  fi 
dc  ore  eius  effugerit,  poenitenti*  fubiacebitj  ne  velut  pro- 
pria quaelibet  in  monafterio  habere  videatur ; fed  fint  illis  » 
ficut  Icriptum  eft , omnia  communia . Vnde  & ftudere_j  ab. 4. 
ijfdem  cuftos  debet, vt  fummam  in  his  veftibus  deligendis 
habeat  folertiam,  & cuique,  vt  didtum  eft , apta  diftribuat. 

Nec  quisquam  de  hoc  murmurare  prsefumar  , cum  fibi  di- 
ftributa  aliorum  conipicit  indumenta  veftiri . Subolx  (a* 
ne,  acus , ac  fila  diuerla  pro  confitendis , emendandis , far- 
eiendisque  veftibus  ipG  tribuenda  funt  ab  Abbate : & cum 
neceffitas  popofcerlt,  lauandi  atqt  emendandi  habeat  facul- 
tatem, Quicquidin  veftimcntis, calceamentis, vel  ledlarijs 
monachorum  vetuftumfuerit,dum  noua  percipiunt, totum 
ab  Abbate  pauperibus  erogetur. 

C k p.  V.  Demtnfis . 

vm  hora  nona  ad  velcendum  conuenitur,  didta  pfal- 

mo,  relidentibus  alijs  vnus  legat  in  medio.  In  cibo 
fit  ftrepitus  nullus:  nemo  comedens  loquatur.  Si  quid 
deell  in  menfa , is  qui  praeeft  ligno  dato  vel  nutibus  filenter 
petat, & indicet  miniftranti , quid  inferri , vel  quid  auferri 
fit  a menfa  necefle.  Priufquam  ad  menfa  m conueniant, 
prxcedat  oratio . Poftquam  a menfa  furrexerint , Icquatuc 
oratio?  nec  ante  quisquam  alicubi  praefumat  progredi  ; 
quam  coram  altario  Cbrifto  gratiarum  refoluerit  adtione^. 
Carnem  cuiquam  nec  guftandi  5 necfumendi  eft  concelTa_* 
licentia ; non  quod  creaturam  Dei  iudieemus  indignantis 
fed  quod  carnis  abftinentia  veilis  & apta  monachis  ajftime- 
tur . Seruato  tamen  moderamine  pietatis  erga  aegrotorum 
neceflitudines , vel  longe  proficifcentium  qualitates : vt  & 
volatilium  efibus  infirmi  fuftententur.&  longinquo  itineri 

gg  2 de* 


aj6  $ E G V L A 

deftinati.  Si  aut  a Principe,  velEpifcopo  (perantur,'  pro 
benedidtione  & obedientia  deguftare  non  metuant,  fer- 
uances  apud  fe  de  reliquo  continentiam  confuetam  . Quod 
fi  quis  monachus  violaucrit,  & contra  fan&ionem  regulse, 
vfumque  reternum  vefei  carnibus  praefumpferit  i fex  men- 
fium  fpatio  retrufioni  & poenitentiae  fubiacebit...  Viuant 
enim  (olis  oleribus  , & leguminibus , raroque  pifciculis 
fluuialibus , vel  marinis)  & hoc  ipfum  quoties  fe  opportu- 
nitas fratrum , vel feftiuitasfolemnitatis dederit  alicuius; 
(eruatainhisde  fimilibus  caufis  diferetione  maioris.  Per 
dies  fingulos  vini  potionibus  fuftententur.  iuxta  prouiden- 
tiam  tamen  Abbatis,  vel  Praepofiti  haec  ipfa  potionis  par- 
cimonia temperetur : ita  dumtaxat,  vt  inter  quatuor  fra- 
tres fextarius  diuidatur.  Sabbato  vero  vel  Dominicis  die-, 
bus  ad  vefperam  vna  potio  adijeiatur  . Quilibet  ex  mona- 
chis ieiunium  (oluere  non  praefumat,  nec  prius  quam  in_» 
commune  reficiant  cum  ceteris , vel  poftquam  refecerint , 

Suicquam  quod  ad  potandum  vel  edendum  pertinet , gu- 
are  vel  contingere  audeat  ,*  vel  occulte  quodlibet  pecu- 
liariter recondere , vel  habere  praefumat.  In  prsecipuis  fi>- 
lemnitatibus  tria  pulmenta , & totidem  potiones  fratribus 
praebeantur  . 

Cap.  VI.  De  operatio* te» 

1»  operando  haec  ratio  obferuetur  , Verno  vel  asftate^ 
di&a  prima,  commoneantur  Decani  a Praepofito  fuo , 
quale  opus  debeant  exercere ; atque  illi  reliquos  admo- 
neant fratres,  tum  demum  datofigno  fumptis  ferramentis 
congregentur  in  vnum , facftaque  oratione  pergent  recitan- 
tes ad  opus,  vlque  ad  horam  diei  tertiam.  Reuertentes ad 
Eccledam,  tertia  celebrata,  reddentes  locis  fuis  Audeant  le- 
gioni due  orationi . Verum  fi  opus  tale  eft,  quod  non  in- 
termittatur i in  opere ipfo  tertia  dicatur,  & fic  recitando 
:>  • - - 4 .reucr- 


( 


s.  f r r c t r o s i.  iJ7 

reuertantur  ad  cellam,  & confum  mata  oratione,  ablutisque 
manibus  confeftim  ad  Eccleliam  conuenicnt.  Et  fi  refi- 
ciendum ad  Textam  eft,peradlo  officio  Textae,  ab  orati  on«_j 
pergant  ad  menfas , refe&ique  congrue  iterum  fada  ora- 
tione quiefeant,  & fiat  filentium  vique  ad  horam  nonam. 
Deinde  celebrata  nona,  fi  neceiTe  cft  reuertantur  ad  opus , 
quousque  ad  duodecima;  officium  di&um  conueniant.  fin 
autem  refidentes  taciti  per  cellulas  Tuas,  hi  quorum  ianu. 
aetas  perfedbaeft,  & conici  entia  pura  raeditenour  eloquia^ 
Domini , vel  opua  quodlibet  intra  cellulam  iniundtum-. 
exercentes,  nufquam  prorTus  excepta  caufa  neceflitatis 
audeant  progredi,  nili  fuerint  a feniore  praecepti.  Iunio- 
res  vero  coram  luis  refidentes  Decanis,  ledioni,vel  recita- 
tioni vacent»  nec  Te,  inconfulto  feniore,  iunior  a fua  fe  au- 
ferat feceffione , aut  ad  alterius  Decanilocum  audeat  per- 
gere; fed  tam  in  ceffione  , quam  etiam  in  operatione,  fem- 
per  decania  a decania  fegregata  confiftat.  Iuniores  qui- 
que fuosiugiter  decanus  ille  commoneat , ne  in  aliquam-* 
neghgentiam  decidant , fed  viros  fpirituales  & fandos  illis 
femper  in  exemplo  proferat  j vt  illorum  contemplatione* 
affiduc  ad  meliora  proficiant.  Autumni  vero  vel  hyemis 
tempore,  vfque  ad  tertiam  legant,  vfqne  ad  nonam  ope- 
rentur^ tamen  eft  quodlibet  opus  quod  fiat . Poli  nonam 
iterum  vfque  ad  duodecimam  legant:  a duodecima  medi-; 
tentur  vfque  ad  vefperam.  Ad  opera  cum  egrefiuri  funt, 
orationem faduri  inuicem  conueniant:  qua  expleta  in- 
cipiat Pratpofitusfpfalmum,  & fic  recitantes  pergant  ad 
operationem . Cum  operantur , non  inter  fe  fabulas  vel 
cachinnos  conferant , fiue  luxurientur;  fed  operantes  intra 
fe  recitent  taciti.  Illi  vero  qui  paufant,  aut  pfallant  ali- 
quid.aut  recitent  pariter,  aut  certe  fileant . Peculiare  opus 
infti  tutum  eft,  vt  nullus  exerceat  monachus  , quali  fibi 
proprie  vindicandum ; aut  cuilibet,cum  voluerit  Juaprae- 
fumpitonc  diftribuendum , Nec  quodlibet  opus  fine  prm- 

c»-  . 


*g8 


E G V L A 


ceptionc  Sc  cohibenti  feniorisfufcipiendum,incbQaaduw, 
fiue  faciendum  eft fed  in  omni  te  quicquid  Abbw  vel 
Praepofitus  praeceperit,  hoc  agendum.  Vi 


Cap  VII,  Vi  firranuntif 

« 

^ * ■*  . ii  ^ i»  on.  • \* 

Ferramenta  vel  vtenfilia  qualibet  artificum  fub  vno  re» 
condenda  funt  conclaui,  & cuftodia  ynius  fratris  indu» 
ftry  Sc  prouidi : quique  fegregatim  illa  idoneo  collocans 
loco,  prout  res  expetit,  poicentibus  ad  operandum  fra- 
tribus tribuet  i atque  ad  vefperum  fu  is  ea  colligens  locis  , 
curam  habebit,  ne  quid  de  his  autjpereat.  aut  per  negligenn 
tiam  aeruginet, vel  qualibet  occaftone  vilelcat , 

-i-  . : .■•i: ; ..  v •■  •v 

Cap.  VIII.  De  obtdientia  €st fejjione  mttiAchi . • 

Cvm  vacant  ab  operatione  fratres,  nullus  fe  e proprio, ci- 
tra permi ffionecn  Decani  Yel  Prarpofiti  fui.mouere  au* 
deat  loco , neque  coofererc  fabulas  , deambulationesquo 
peragere  inquietas  Sc  otiofas : fed  re  fidens,  operi  manuum 
fiueledtioni  intentus,  aut  in  orationis  contemplatione  de- 
fixus , figno  vniucrfali  monitus  furgat  concitus,  communi 
oratione  aut  operatione  detinendus . alias  neque  refpice- 
re,  neque  appellare  alium , citra  permiffionem  fui  lenioris 
eft  quiiquam  e fratribus  permittendus . In  habitu  quoquo, 
Sc  egceiiu  monachi  ita  definitum  eft , vt  nulla  diuerfitas  ef. 
fet,  fed  omnia  cultu  veftimcotonim,  non  vario , fod  vno  60 
fincero  manerent : ingreffu  nullos  ftrepitus , nequefaltutf’ 
amplos  tcnfisjpaffibus facerent»  nec  alibi  , dum  pergunt 
afpicerent , niu  ante  veftigia  fua.  cum  loquuntur , vt  leota 
Sc  filcns  vox  effet,  juramento  Sc  mendacio  carens, nec  frau- 
dem ftudens , neque  multiloquium  diligens  j murmuratio, 
nem  omnino,  fecontradiltioncm*  Sc  rancorem  nefeienst 
vituperare,  Sc  indicare  indemnem  ajium  pertimefeens 
. Obe- 


5.  F R V C T V 0 S I.  • 

Obedicntia,  praeceptura  eft  regulae,  n hnpoflibiiibas  quo- 
que rebus  opere  atque  atfcdlu  oftentetur.  & teneatur  vlque. 

S mortem  videlicet ; ficut  & Chrittus  fcuftos  eft  Patri  obe-.  Vk,l't- 
diensvfque  ad  mortem.  Simili  quoque  ftudio  & patien- 
ti» virtus  eft  obferuanda.  vtnufquatn  nec  odio  violetur, 
neciniuria.nec  contumelijs  omittatur  s fed  in  fuftentatio- 
ne  & toleranti»  roboretur . Ruditas  denique  & parcimo- 
nia ciborum  & ledtulorum  duritia  -amplediatur . Peculia- 
ritas  aut  in  vtenlilibus,  aut  in  vcftimentis,  aut  io  quibus  li- 
bet rebus,  viliffimisfaltem  & abiedis,  omni  modo  vitetur . 

Quia  abominatio  monachis  eft  & infamium,  quidquanu 
poffidere  fu  perfluum  , aut  referuare  proprium,  ^vel  occul- 
tum : quod  non  longe  ab  Ananbe  & Saphirse  exemplo  fe- 
gregatur.  Munus  deinde  quodlibet,  fiue  cpiftolas  nemo 
monachus  accipiat  * neque  vfpiam  fine  benedidtione  fui  , 
fenioris  progrediatur  r.  nec  cum  laico  loquatur,  nec  cubl* 
monacho  uod  iufiiis  ftet,  fiue  fabuletur»  vel  alium  aliquem 
proximum  videat,  vel  extraneum,  regulari  lententia  praefi- 
xum eft . Nec  ieiunium  foluat  quilibet  ex  monachis , nec 
prius  quam  incommune  reficient  ceteri , velpoftquam-» 
refecerint  cum  alijs , quidquam  quod  ad  edendum  vel  po- 
tandum pertinet,  deguftare  prsetamat , confuetudinc  iuf- 
ium  eft  diuturna  • . 

•oviii'  I SWSWI  t •OVO:  l.v  iui)  4» 

CiP.  IX.  De  Hebdomadarijt . !»  dt  ,i;. 

Hxbdomadarij  per  Ungulas  iibi  fuccedant  hebdomadas , 
orationem  cum  benedidtione  in  eccleGa  percipientes 
Abbatis . Et  quando  exeuntita  die  Sabbati  explicata  ve- 
fpera,  congregatis  in  vnam  ac  re  fidentibus  fratribus  & me- 
ditantibus,  manibus  proprijs  aqua  calida  ftngulorum  ab- 
luant pedes,  alijs  lauantibus , & alijs  extergentibus  linteo  : 
ficque  proftrati  coram  Abbate  in  conuentu  eodem  veniam 
fimul  & benedidlioncm  ab  omnibus  generaliter  petant . 

Sic- 


i*o  1 K E G P L A ' 

Sicque  oratione  commendati  Abbatis  pergant  ad  minifte* 
ria  fratribus  exhibenda  : pleniflimam  pro  labore  liio  tem- 
* ■”"  • pore  matutino  benedi&ionem  in  ecclefia  percepturi . 

Cap.  X.  De  hofpitibus,  peregrinis,  & infirmis. 

•-  * ' T-  v . - r ‘ 

Hofpitibus , Tei  peregrinis  fratribus , cum  fumma  reue- 
rentia  caritatis  & miniftrationis  obfequia  fune  prae- 
benda , & ad  Tefperum  lauahdi  pedes : & fi  ex  itinere  funt 
confeCti,  oleo  perungendi  funt . Ledlaria  , lucerna,  & ftra- 
mina  mollia  exhibenda : ac  proficifcentibus  iuxta  poflt-* 
coenobij  viaticum  imponendum  . ^groti  omni  mifera- 
tione  ic  compalEone  fouendifunt:  eorumque  languores 
congruo  releuandi  funt  minifterio  . Tales  tamen  funt  eis 
miniftri delegandi , qui  & pulmenta  ftrenue  praeparent , & 
deuoto  eis  minifterio  obfecundent  s & de  his,  quae  illis  refi- 
duafunt,  neque  fraudem  faciant,  neque  occulte  come- 
ftione  fe  illicita  polluant . 

Cap.  XL.  De  nitore  & affeclu  monachi. 

1 ■ - * i*  ' -N>^0  1 '**  i'  ■<  ' « • * ' a * . I*  y Tw . 

Nvllus alterius  manum  teneat,  autadpundum  tempo- 
ris vfpiam  fine  benedictione  fecedat.  Nitor  & pul- 
chritudo veftium,  cultufque, atque  ambitio  rerum  tempo- 
ralium ab  omni  penitus  mopacho  debet  exulare.  Vana-, 
gloria,  fuperbia , contemptufque  turgidus,  & effrenatae  lo- 
cutionis vfus  abdicetur  ab  omnibus.  Pius  enim,  & oble- 
ctabilis,humilis  , atque  modeftus  cfle  debet  affeCtus  mona- 
chi : quin  & omni  ipurcitia  careat,&  audientis  vel  videntis 
animum  ad  amorem  & timorem  diuinitatls  accendat,  vtli» 
Umki-  ludpoffit  implere,  quod  Dominus  dixit : Sic  luceat  lux  ve- 
fira  coram  hominibus , vt  videant  veflrabona  opera  , & glorificent 
■'  patrem  vtflrum , qui  in  colis  efi . 


$.?RP  CT  V 0 S 1.  i4t 

Cap,  XII.  De  cautek  monachi . 

/-iiutela,  & moderatio,  & pudicitia,  fides,  & fi  nceritas 
Cj  ornant  habitum  monachi . Duplex  enim  nullo  modo 
eflfe  debet  famulus  Chrifti  ,•  fed  veridicus , & fimplex,  & hu- 
milis fuperc  ilio , faftus  carens  effigie  . Coram  feniore  fuo 
prior  nullus  ambulet , neque  non  iufliis  fedeat , vel  loqua- 
tur ; fed  honorem  fratri  feniori  & reuerentiam  , vt  conde- 
cet, competenter  exhibeat , 

Cap.  XIII.  De  deliflis . 

OMnis  altus,  fiue  occafionum  neceffitudines  fuo  femper 
necefle  elt  vt  monachus  referat  patri , & ex  illius  co- 
gnofeat  diferetione  , vel  iudicio , quid  attendat . Cogita- 
tiones, reuelationes,  illufiones,  & negiigentias  proprias  fe- 
niori nullus  obcelet , verecundia  vel  iniuria  faciente,  vel 
contumacia  perurgente.  Sed  femper  huiufmodi  vitia  cum 
lacrimis , &compunltione  cordis , atque  humilitate  verif- 
fima  Abbati,  Praepofito , fiue  probatis  lenioribus  reuelanda 
funt  *,  ficconfolatione , oratione , caft  gatione,  fiue  etiam— 
exercitatione  idonei  operis  caftiganda. 

Cap.  XIV . 'De  excommunicatis . 

Cvm  excommunicatur,  veiargiiitur  quifquam  pro  ne- 
gligentia  fua,  exercebit  humilitatem,  quousque  perci- 
piat orationem  : nec  fe  audebit  inter  alios  commifccr«_;  , 
vel  cuiquam  occulte  coniungere  ; fed  omnibus  ad  ratio- 
num Itudia  conuenientibus  , ille  proftratus  humo , cingulo 
fimul  opertorioque  abielto  , pofcet  veniam  negligentiae 
fuse  . Hoc  eram  is  ab  officio  regredientibus  exhibebit . Si- 
militer quoque  & refeltionis  tempore  coram  refedtorio 
aftabit  vuitu  depolito  & habitu  , quousque  fratrum  com- 

h h paf- 


14*  X E 6 r 'L  A 

paffione  folatus  veniam  percipiat , quam  depofcit . Cum 
excommunicato  nullus  loquatur  , neque  qualibet  eum 
eompaflione » vel  miferatione  refoueat;  neque  ad  contra* 
dictionem  vel  fuperbiam  confortare  prxfumat . Quaelibet 
caufa  in  conucntu  communi  fratrum  eft  ventilanda , & iu- 
fte  ac  fubtiliter  perfcrutandum.ne  fortafle  dolofitate  & ma- 
litia fenioris  innocens  iunior  opprimatur  . Abbati  vel 
Prxpofito  iuxta  perfonarum  acceptationem  non  liceat  iu- 
dicare,  reque  al  quem  fraudulenter  vel  iniufte  damnare— > » 
fed.vt  didlum  eft  Ipiritalium  & veridicorum  fratrum  huiu- 
fcemodi  rebus  eft  retinenda  fententia:  qui  fibiDei  iudi- 
cium  ponentes  prae  oculis  non  permittant  peftime  oppri- 
mere animam  innocentis  k ^ 

Cap.  XV.  De  ckmjk  & lafciuis . 

CLamofum  in  locutione  tronacfaum » aut  iracundum  , 
ridiculofum  , fubfannatorem  , fiue  detraCtorem  cfle— » 
non  decet.  Qui  huiufmodi  eft,  &fxpe  caftigatus  non_i 
fuerit  emendatus,  flagellis  verberibusque  curandus  eft>& 
acriter  emendandus , crebraque  curiofitate  & ind  uftria  , a 
vitio  reducendus  . Lafciuus  , petulans,  & fuperbus  fxpius 
fufpendatur  a cibo  , & biduanis  fiue  triduanis  maceretur 
inedijs,  operisque  adiedtione conficiatur»  fermone  & coi- 
loquio  caftgetur.  Si  ifta  perpeflus  fape,  minime  fuerit 
correCtus,  plagis  emendetur  inftantius,recJufionisqu*_> 
diutinae  coardteturanguftijs.bieui/fime  panis  &aqux  efu 
fuftentandus»  donec  fe  fpondeat  a vitio  recclfurum.  Ino* 
bedientem,  murmuratorem,  contradictorem  , fiuefurtiuis 
comeftionibus  atque  b bitionibus  vacantem  fupraferipta 
coercebit  fententia;  &in  omnibus  monachorum  excef- 
ftonibus  corgrua  animaduerfto  adh.bendaeft,  fecundum 
Abbatis  & feniorum  iudicium  , conueniens  negligentix, 
aetati , fiue  perfonas : eritque  fumma  diferetione  prouideo- 

dum  , 


5.  F R v C T V 0 S i:  «45 

4um,  ne  grauia  proleuibus  inferantur/  aut « contrario  pro 
maximis  leuis  & parua  vitio  erogetur  . Meolura  namque 
& pondere  xquo.iuftitiaque  pia.  & miferatio’  e continuo 
Pater  vel  Prrpofitus  debet  excell.re , vt  fic  vulnus  curet 
segroti , quatenus  falutem  & non  debilitat  m inferat  mem- 
bri. Quiaficut  fubditorum  vitia  per  Praspofitos,  ita  & 
Prxpofitorum  negligentias  per  femetipfum  Deus  iudicabit. 

Gap.  XVI.  Te  mendace,  fure,  & percufjore  monacho . 

Mtndacem,  furem , percufforem  quoque  & periurwn , 
quod  Dei  feruum  efle  non  decet, corripi  primum  a 
lenioribus  verbis  oportet,  vt  recedat  a vitio  . Pott  haec  fi 
nec  fic  le  emendare  d.fiulerit , tertio  coram  fratribus  con- 
uemetur,  vt  defiftat  tantifper  errare . Si  nec  fic  fc  emenda- 
uerit,  flagelletur  acerrime,  & trium  menfium  fpatio  ex- 
communicationis vindidtam  fufcipiens,  fub  poen  tentias 
dilhidtione  folus  recludatur  in  cella;  de  vefpere  in  vefperi 
ex  hordeacij  panis  fex  vncijs,  & aquae  menfura  paruula 
fuftentandus  . Ebriofus  qui>  fi  repertus  in  coer.ob  ofutrir  , 
* fuperiorifententuefubiacebitifiue  is  qui  citra  permiiTum 
Abbatis  fiue  Prxpofiti  alicubi  litteras  deftinauerit , vel  ab 
alio  deftinatas  acceperit.  Monachus  paruulorum  aut ado- 
lefcentium  confedlator  s vel  qui  olculo , vel  qualibet  occa- 
fione  turpi  deprehenfus  fuet  t inhiare , comprobata  paten- 
ter per  accufatores  verilfimos  ,fiue  refles,  caufa,  publice 
verberetur  : coronam  capitis,  quam  geftat , amittat , decal- 
uatusque  turpiter  opprobrio  pateat ; omniuraque  Iputa- 
mentis  oblitus  in  facie , probraque  seque  fufeipiat ; vincu- 
lisque ardlatus  ferreis , carcerali  fex  menfibus  anguflia  ma- 
ceretur s & triduana  per  hebdomadas  lingulas  rete<flione_-> 
panis  exigui  hordeacij  vcfpcrtino  tempore  fubleuetur.  Poft 
deinde  expletis  his  menfibus-,  alijs  fex  menfibus  fucceden- 
tibus  fub  lenioris  fpiritalis  cuftodia  , fegregata  in  corticula 

hh  2 de- 


244 


\ n G V L A 


degens,  opere  manuum  & oratione  continua  fit  conten- 
tus : vigilijs  & fletibus , & humilitate  fubiedus , & poeni- 
tentiae lamentis  veniam  percipiat ; &fub  cuftodia  fcmpcr 
& follicitudine  duorum  Ipiritalium  fratrum  in  monaflerin 
ambulet,  nulla  priuata  locutione  vel  concilio  deinceps  iu* 
ucnibus  coniungendus. 


viiquis  frater  pro  qualibet  negligentia  vel  reatu  argui- 
tur, vel  excommunicatur,  & tamen  humiliter  veniam 


petit , vel  confitetur  lacrymabihter , congrua  ei  remiflionis 
& indulgentis  medela  tribuatur . Procaci  autem  , & per- 
fiftenti,  atque  per  fuperbiam  vel  controuerfiam  deneganti , 
amplior  & diftridior  animaduerfio , flagellorum  que  poena 
irrogabitur . Duo  in  vnoledo  non  taceant,-  hec  dormire—» 
extra  cubile  proprium  cuiquam  licentia  pateit.  Interual- 
lum  Angulorum  ledulorum  Angulis  cubitis  intercedat* 
nedum  adinuicem  proximant  corpora, nutriant  libidinis 
incentiua . In  tenebris  nemo  loquatur  alteri , nec  accedar 

y„ ^ 


hebdomada  reuoluat , atque  perferutetur  j vt  videat,  ne_» 
quis  fuperfluum  aliquid  vel  occultum  habeat  . Nodur- 
num  tempus  peculiaribus  orationibus  &facrjs  vigilijs  ma- 
xima ex  parte  ducendum  eft,  propter  lucifugas  daemones  , 
fertiorum  Domini  deceptores . Spina  A inhaeferit  corpori» 
citra  benedidionem  fui  fenioris  nullus  euellat : vngulas 
fine  benedidione  nullus  abPcidat . Falcem  cuiuslibet  one- 
jisabfque  benedidione  & permiflione  lenioris  quifquam-. 
deponere  e collo  proprio  nooprxfumat. 


Cap.  XVII.  Dt  culpati j. 


24* 


S.F  R V c T r 0 S I. 

Cap.  XVIII.  Dtiehtnijs. 

’ i . f 

t siunijs  ifta  oportet  tempora  obferuare.  aPafcha  vfque 
1 ad  Pentecoften  reficiendum  ad  fextam  eft  »•  & monopha- 
eia.  id  eft,  * conferuanda  per  diem  . A Pentecolle  vlq,  ad 
odauo  decimo  Kalendas  Odobris  interdiana  ieiunia  re- 
tinenda funt»  excepto  vna  quadragefima , quae  feftiuitatera 
fandorum  lufti  & Paftoris  praecedit , follicite  conferuanda 
eft  i in  qua  vfque  ad  nonam  quotidie  ieiunandum  eft  > oC 
vino  penitus  abftinendum  . Seruanda  tamen  Abbati  di- 
feretio  eft , vt  curo  hos  graui  labore  perfpexerit  onerari,  ad 
refedionem  lingulas  portiones  tribuat . Ab  odauo  deci- 
mo Kalendas  Odobris  vfque  ad  Pafcha,  follicite  ieiunan- 
dum eft,  & in  quadragefima  vino  & oleo  penitus  abllincn- 
dum  . Ad  menfam  qui  tardius  venerit,  prohibeatur  a cibo. 
Ad  orationes  diurnas,  qui  ad  primum  pfalmum  non  occur- 
rerit.introire  in  oratorium  cum  ceteris  non  audeat;fed  poe- 
nitentix  delegabitur.  Hoc  idem  fuftinebit,  qui  nodurnis 
orationibus  vlque  ad  tertium  pfalmum  tardius  venerit,aut 
poli  tres  pfalmes  didos  in  choro  fe  milcere  conatus 
fuerit. 

Cap.  XIX.  De  cibis  . 


M 


iniflri,  fiue  Prxpofitus,  cum  fratribus  reficient , & mu- 
tatos  fibi  cibos  pr^parare  non  audeant$nec  extra  com- 
munem refedionem  quidpiam  edant.  Hoc  etiam  Abbas 
ftudeat  agere,  quoties  aduenientes,vel  filij  Ecclefix  occur- 
fione  fibi  non  a' pexerit  obuiare.  Abbas  vel  Prxpofitus  fra- 
tres in  furtiua  paffiro  , prout  voluerint,  comeftione  D0*'-* 
inquinent:  nifi  fortalfe  patula  vnumquemque  aut  xgritudo, 
aut  defedion  s inftantia  defargat.  cui  quidem  aperte  cum 
confenfu  reliquorum  congruam  ordinabit  annonam  , xtati 
fiue  valetudini  competentem  . 

Cap. 


%,  E G V L A 

C a p.  XX.  'De  tffcijs  Abbatis  vel  Prapafiti. 

P)  i officio  monachi  non  prout  voluerint  euagentur.nifi 
~ confulto  Praepofito  fiue  Decano,  cum  feniore  adhoc 
«pium  delegato, cum  neceffitas compellit,  egrediantur.  Ab- 
bas vel  Pr.tpofitusdiuinis  seper  officijs  & vigilijs  incerfint ; 
& prius  ipfi  agant , quod  alios doceht . Abbas  vel  Praepo- 
fitus  e proprijs  femper  coenobij  monachis  eligantur»  vir 
fandius,  dilcretus,  grauis,  caftus,  carus,  humilis, manfuetus» 
& dodus  ; qui  diurinis  experimentatus  & documen- 
tis,omnibus  prxfatis  rebus  bene  fuerit  eruditus . Qui  in  ab- 
fbnentia  praecellat,  in  dodrina refulgeat,  exquifitas  epulas 
menf«  lautioris  confuetudinemque  contemnat ; vini  nimij 
perceptionem  relpuat»  eundis  in  commune  fratr  bus,  vt 
pater  proprius  p jlfimusque  prouideac.  Quem  nec  ira  fu- 
bita  immoderate  deijciat,  nec  fuperbia  extollat , nec  moe- 
ror ac  pufillanimitas  frangat , nec  libido  corrumpat.  Qui 
& in  patientia  difcretionem,&  cum  ira  exhibeat  lenitatem: 
quique  fic  egentibus  atqu_*  pauperibus  pareat , vt  mini- 
liruin  fc>  5c  QOu  pr^l^cun  tantum  Chrifii  vifceribus  rcco- 
gnofeat.  Cuiusque  tanta  debet  fermonis  <5c  vit.e  confonan- 
tia  elTe,  vt  id  quod  docet  verbis, confirmet  operibus  fedulis: 
& bis  acuto  praecedens  gladio , quidquid  alios  informat 
verbo,  itjgi  ipfc  gerat llu Jio:  vtneclerraonem  operatio 
deffruat,  nec  econtra  operationem  bonam  fermo  inconue* 
niens  frangat,  fcd  fint  ibi  eunda  ita  in  Patre  conuenientia 
ficut  chordarum  concordia  in  lyra  & cithara,-  qu*  tunc 
dulcifluum  ex  fe  fonum  repercuflae  reddunt,  cum  artificis 
puifante  manu,  temperato  aequitatis  ordine,  & non  con- 
fufa:  inaequalitatis  pracipitatione  feriuntur  . Ter  per  om- 
_nem  hebdomadam  colleda facienda  eft , & regula  Patrum 
legendae,  dtlierendum  , vel  a feniore  & cafligatio  ac  fermo 
xdificationis  proferenda  ad  fratres  : negligentiae  emendan- 
dae} 


5.  F R V C T V 0 S I.  t47i 

dse;  excommunicatis  miferendum,  & procacibus  Guc  dure-  r 
ceruicibus  iterum  irroganda  cenfura . 

Cap.  XXI.  De  Conuerft , qualiter  debeat  fufcipi . 

Conuerfum  de  feculo . Patrum  decreta  docent , non  fu- 
fcipiendum  in  monaitcrio . nifi  prius  experimentum-, 
fui  in  opere  & penuria,  in  opprobrijs  dederit  & conuicijs: 
quique  decem  diebus  perfidens  ad  ianuam  coenobij , ora-, 
tiombus  ficieiunijs,  patientiae  & humilitati  operam  dede- 
rit. Sicque  anno  illo  integro  vnifpiritali  traditus  feniori, 
non  ftatim  commifcendus  erit  congregationi  ,•  neque  inte- 
gra fratrum  diuerforia  accedet , fcd  delegata  in  exteriorem 
corte  cellula  perfruetur»  vbi  omnem  finceriter  exerceat 
obedientiaro.  Hofpitibusfiue  peregrinis  ftramina  compor- 
tabit, aquam  calefaciens  pedibus  , & omnia  humiliter  mi- 
niiieria  exercebit,  fafcemque  lignorum  fuo  quotid  e dorfo 
ferens hebdomadarijs  tribuet.  Atq.ueita  in  omni  penuria 
& vilitate  fubadtus,  expleto  anno  probatus  moribus,  & la- 
boribus elimatus  percepta  in  ecclefia  benedidlione  fratrum 
focietati  donetur,  vnique  Decano  delegetur  cundtis  bono- 
rum operum  exercitijs  edocendus.  Quod  fi  quilibet  con- 
uerfus  bonis  ac  puris  mor  bus  enitens , Abbatis  vel  aliorum 
fratrum  fpiritalium  fuerit  iudicio  comprobatus  , pro  me- 
rito & puritate  fuse  confcientia;  celerius  poterit  fratrum-* 
confortijs  mifceri,  fecundum  quod  Abbatis  vel  fratrum-, 
optimotum  cenfuerit  deliberatio  faciendum  . 

%»<  ' (11  f 1 m ^ 4 ▼ifc  *|ti f f*1  j • *\ f rV  " ^ nir. 

Cap.  XXII.  De  profejficne Conuerji . 

OMnisconuerfus  cum  ad  coenobium  venerit,  feque  fu- 
fcipi poltulauerit , confeftim  in  confpedlu  totius  con- 
gregationis adduft  us  feifeitabitur  ab  Abbate,vtrum  liber  an 
feruus , vtrum  bona  & fpontanea  voluntate,  anfortadem 

qua- 


a48  (2 1 E G r L A 

qualibet  compulfus  neceffitare  conuerti voluerit.  Cumq» 

eius  fpontaneam  ad  conuerfionem  pr.ruiderit  exiftere  vo-  . * 
luntatem,  neq;  quolibet  eum  condicionis  nexu  adftridlum 
eiTe  perfpexerit, accipiet  padtum eius, omnem  fuaeprpfef- 
fionis  concinens  originem.  In  quo  etiam  ita  ie  idem  con* 
uertens  alligabit , vc  omnia  feinftituta  coenobij  mente  de* 
uota  profiteatur  implere,  nec  ea  vllo  vnquam  tempore 
violare : neque  a diitri&ione  coenobij.  quam  expetijt.polli- 
ceatur  ullatenus  euagari.  Cumque  hac  fc  profeffione  ad- 
ftrinxerit,fubijciatur  regulis  fupradidlis,  per  bonorum  ope- 
rum induliriam  quandoque  Domino  placiturus . 

Cap.  XXIII.  De  primi  ccnutrfione  . 

avi’ prius  in  monafterio  conuerfus  fuerit,  primus  am- 
_bulet , primus  fedeac  , primus  eulogiam  accipiat , pri- 
mus communicet  inecdefia;  prior  loquatur , cum  interro- 
gantur fratres  pro  aliqua  qujeftione,  prior  pfalmum  dicat.in 
choro  primus  conGftat.hebdom  idam  primus  faciat,manum 
in  menfam  primus  extendat.  Nec  a:tas  fola  inter  fratres 
requirenda,  led  conuerfatio  eft,  & laboris  ftudijque  propo- 
fitum.  Vnde&haec  dilcretio  fenioris  ell  praeltolanda , rt 
quem  quomodo  erga  Dei  amorem  cultumque  feruentem_* 
viderit,  (ic  honoret . Non  enim  generis  d'gnitas,  aut  re- 
rum opulentia  , quam  quisque  habuit  in  feculo , vel  aetatis 
grandaeuitas  exquirenda  »•  fed  vit.«  redtitudo , &ardenti(Ii- 
mae  fidei  merita  debent  efle  penfata  . Ille  enim  potior, 
qui  Deo  proximior,  iudicandus  eft.  Monachi  inmonaite- 
rio  fancte  & pudice  atque  honefte  viuentes  perfiftant : laici 
foris  Abbatis  vel  Praepofiti  mandata  peragant . 

Duo  poflrema  capita  in  MSS.  icjiderantur . 

MCPLICiT  RECVLA  S. ERVCTVOSI  EPISCOPI. 


S.  ERV- 


<n 


i.  1.1  r . .1  3 <JM> r S;:  • ... 

I v O ii  A ' I a 6 T KV 1 . j :)  VL ! 


i ' i 


.1 


•VfrMttM'!-. 


SJRVCTVOSI 

EPISCOPI 

regvla  monastica 

C O M M V N I S. 


v 


«4! 


+ *- 

4 ir  1 . . #’ 


* 


« i \ 3 TJI  Vi  \ 


gitized  by  Google'-*- 


350 

IN  NOMINB  SANCTAE  TRINITATIS 

INCIPI VNT  CAPITVLA  REGVLAE 

SANCTI  FRYCTVOSI  EPISCOPI. 

I.  Vt  nullus  prefumat  fuo  arbitrio  monafleria  facere , nifi 

communem  collationem  confuluerit , & hoc  Epifcopus  per 
canones  & reaulam  confirmauerit . 

II.  Vt  Presbyteri Jeculares  non  prafumant  abfque  Epifcopo,  qui 

per  regulam  viuit , aut  conflit  [anciorum  patrum , per 
villaj  monafleria  conflruere . 

III.  Qjfidis  (efyatcfgi  'Jfbbaslp  inohafiffio 

IV.  'Quales  monachi  recipiantur  in  monafierio  ,J’ 

v.  Qualiter  debeant  monachi  fubditi  ejfe  fuo  Abbati . 
v ; . Qualiter  debeant  viri  cum  vxoribus  ac  filtjs  abfque  pericu- 
lo viuere  in  monafterio . 

vil.  Qualiter,  infirmi  m monafierio  debeant  tueri . 

vm.  Qualiter  debeant  /enes gubernari  in  monafierio . 

1 x.  Qualiter  debeant  viuere  qui  greges  monaflerij  delegatos  ha- 

x.  Quid  debeant  obferuare  Abbates  * - ' (bent . 

XI.  Quid  obferuare  debeant  Prapsfiti. 

xii.  Quid  debeant  obferuare  Decani . 

Xiii.  Quibus  diebus  fe  congregent  ad  colle  fiam fratres . 
x 1 v.  Qualiter  debeant  Abbates  efie  folliciti  erga  excommunicatos. 

xv.  Qualiter  monajleria  virorum  ac  puellarum  cuflodiri  debeant. 

xvi.  Quales  fratres  debeant  cti  for  oribus  vno  monafierio  habitare. 

xvii.  Qualis  debeat  ejfe  confuetudo falutandi  in  monafierio  viro- 

rum ac  puellarum . 

xvi  1 1.  'Vt  non  recipiantur  in  monafierio  nifiqui  radicitus  omni  fa- 
cultate nudati  funt. 

xix.  Quid  in  monafierio  debeant  obferuare  qui  peccata  grauiora 
in  feculo  commiferunt . 

XX.  Qujd  obferuandum  fit  de  monachis, qui  a proprio  monafierio 

pervilium  dilabuntur. 

EXPLICIVNT  CAPITVLA. 

V*  ..  vi# -rv^- _ - v 


Olent  enim  nonnulli  ob  metum  ge- 
hennae in  fuis  Gbi  domibus  monaiie- 
ria  componerei&  cum  vxoribus,ftlijs, 
& feruis , atque  vicinis , cum  iacra- 
menti  conditione  in  vnum  fe  copula- 
te ,&  in  fuis  fibi,  vt  diximus , villis  & 
ex  nomine  martyrum  ecclefias  confe- 
crare , & eas  fallo  nomine  monafteria 
nuncupare.  Nos  tamen  ha?c  non_» 
dicirrus  monafteria » fcd  animarum  petditionem,  & eccle- 
fiae  fubuerfionem  . Inde  furrexit  hserefis  & fchifma,& gran- 
dis per  monafteria  controuerfia . Et  inde  ditfla  haeretis , eo 
quod  vnufquisque  fuo  quid  placuerit  arbitrio  eligat  »& 
quod  elegerit , fhndtum  fibi  hoc  putet , & verbis  mendaci- 
bus defendat . Hos  tales  vbi  reperitis,  non  monachos,  fed 
hypocritas  & haereticos  efle  credatis.  Et  hoc  optamus  ,& 

i i z om- 


Vt  nullus  prafumatfuo  arbitrio  monaSleria  facere , nifi  communem—» 
collationem  confuluerit,  & hoc  Epifcopus  per  canones 
& regulam  confirmauerit. 


iT2  \ n g r -l  ji 

omnino  veftram  fandlitatem  ouaefumus,  cum  talibus  nui - 
lam  conucrfationem  iubemus  habeatis : neque  eos  imite- 
mini * Et  quia  fuo  arbitrio  viuunt , nulli  feniorum  volunt 
eiTe  fobie&i : & nil  de  propria  fubftantia  pauperibus  ero» 
gant  • fed  adhuc  aliena , quafi  pauperes,  rapere  feftinant : 
vtcum  vxoribus  & filijs,  plus  quam  cum  in  feculo  erant, 
lucra  conquirant . Et  haec  faciendo  de  perditione  anima- 
rum non  curant;  vtnon  animarum,  fed  corporum  «plus 
quam  feculareshomines  emolumenta  habeant:  &pro  fuis 
pignoribus  more  luporum  doleant,&  de  die  in  diem  non_» 
retroadla  peccata  plangattfed  cum  fcandalo  femper  (ludio 
rapacitatis  anhelant : & non  de  poena  futura  cogitant , fed 
vnde  vxores  & filios  pafcant.acrius  anxiantur : 3 c cum  ipfis 
vicinis,  cum  quibus  prius  fe  cum  iuramentis  ligauerant , 
i ' pro  hoc  tepefa&i  cum  grandi  iurgio  & difcrimine  fe  ab  in- 

uicem  feparant;&  res  quas  ante  per  imaginariam  caritatem 
expendendas  communiter  mifcuerant,non  iam  (impliciter, 
fed  cum  exprobratione  vnus  alteri  raptat . Quod  u aliquis 
. ' ex  illis  imbecillitas  apparuerit,  propinquos,  quos  in  feculo 

reliquerunt,  cum  gladijs,  &fuftibus ,ac  minis fibiadiuto- 
res  adducunt;  & qualiter hxcdifrumpant  in  prima dudutn 
conuerfatione  excogitant.  Et  vulgares  & ignari  cum  fint , 
talem  prxeflelibi  Abbatem  defiderane : vt  vbi  fe  voluerint 
conuertere,  quafi  cum  benedidlione  fuas  voluntates  fa- 
ciant, & quicquid  cis  placuerit  dicere, dicant : & alios  mo- 
re inftigationis  dijudicant,  Scferuos  Cbrifti  dente  canino 
dilaniant : & hoc  agunt , vt  femper  cum  fccularibus,  & hu- 
ius mundi  principibus  commune  confortium  habeant,  & 
. amatores  mundi  cum  mundo  diligant;  qualiter  immundi 
cum  mundo  pereant . Tali  fe  fape  exemplo  taliter  alios 
viuere  inuitant  j & infirmis  meatibus  offendiculum  parant . 

Mdttj.  De  talibus  Dominus  in  euangelio  ait : Cauete  a falfis  fratribus , 
qui  veniunt  ad  vos  in  veftibus  ouitnn } intrinfecus  autem  funt  lupi  ra- 
paces : a fruclilus  eorum  copiofcetis  eos , quia  non  potejl  arbor  mala 

fru- 


s.  P r v c T v a s i. 


fruflus  bonos  facere.  In  frudlu  operationem  dixit, in  folijs  ver- 
bum . Et  vt  eos  in  opere  cognofcatis,  veiba  illorum  pen- 
fare  poteftis  : quia  cupiditatis  face  fuccenG , non  poliunt 
Chrifti  pauperibus  adaequari  . Chrifti  vero  pauperes  hanc 
habent  confuetudinem;  nihil  in  hoc  mundo  cupiunt  ha- 
bere, vt  poffint  Deum  & proximum  perfede  diligere.  Et 
qualiter  fupradidfos  lupos  poflinteuadere,  Dominum  co- 
gnouerunt  dicentem ; Ecce  mitto  vos,  ficut  tues  in  medio  lupo- 
rum . Non  portetis  facculum,  neque  peram.  Proinde  Chrifti 
feruus,  qui  cupit  efle  verus  difcipulus,  nudam  crucem-, 
afcendat  nudus,  vt  mortuus  fit  feculo , Chrifto  viuat  cruci- 
fixo . Et  poftquam  depofuerit  corporis  farcinam,&  hoftem 
viderit  trucidatum  , tunc  fe  putet  deuicifle  mundum  , 8c 
cum  fandtis  martyribus  aequiparafle  triumphum. 


Cap.  II.  Vt  presbyteri  feculares  non  pritfumant abfque  Epifcopo , 
qui  per  regulam  ziuit,  aut  conjilio  fandorum  patrum , 
per  villas  monajleria  eonjlruere . 


Solent  nonnulli  presbyteri  fimulare  famftitatem , & non 
pro  vita  aeterna  hoc  facere  : fed  more  mercenariorum 
ecclefiae  dcferuire  » & fub  praetextu  fandlitatis  diuitiarum_> 
emolumenta  fedtari : & non  a Chrifti  amore  prouocati,  fed 
a populi  vulgo  incitati,  dum  formidant  fuas  perdere  deci- 
mas, aut  cetera  lucra  relinquere , conantur  quafi  monafte- 
ria  aedificare . Et  non  more  Apoftolorum  hoc  faciunt , fed 
ad  inftar  Ananiae  &Saphirae.  De  ipfis  ait  B.  Hieronymus : 
Non  res  fuas  pauperibus  erogauerunt,  non  per  exercitium 
in  monafteriolaboriofam  vitam  duxerunt;  non  mores  fuos 
reprehenderunt,  vt  aflidua  meditatione  corrigerentur. 
Non  fleuerunt,  non  in  cinere, & cilicio  corpus  vcrfaueruntj 
non  poenitentiam  peccatoribus  prxdicauerunt,  vtcum_. 
baptifta  Ioanne  dicerent:  Poenitentiam  agite:  appropinquavit 
enim  regnum  coelorum : Non  Chriftum  imitati  fuerunt,  qui 


ZJ 4 R E G V L A 

sutt  10-  dixit : Et  non  veni  miniflrari,fed  miniflrare  i & non  veni  volunta- 
X(m  memfaeert , fedpatris  . Et  de  cathedra  ifte  quando  duci- 
tur ad  cathedram,  id  elt.de  luperbia,  prseelTe  illi  defiderant 
fratribus,  non  prodeffe : & cum  fua  timide  referuant , alie- 
na concupifcunt , quia  non  dilpenfant:  Sc  praedicant  quod 
ipfi  non  obferuent:  &cum  Epifcopis,  fecularibu*  princi- 
pibus terrae,  vel  populo  communem  regulam  feruant,  8c 
vt  funt  Antichrifti  difcipuli  contra  Ecclefiam  latrant ; & 
quibus  machinamentis  eam  difrumpant  arietes  fabricant  : 
& cum  inter  nos  venerint, dimerfo  capite  grelTu  tenue  fan- 
dlitatcm  fimulant.  Hi  funt  hypocritae , qui  aliud  funt,  & 
aliud  effe  videntur:  vt  ltulti  qui  eos  viderint , imitentur  . 
/».  io.  Ipfi  fures  & latrones,  Dominica  voce  atteftantes  qui  non_» 
per  oftium, quod  eft  Chriftus,  fed  difrupto  pariete  eccle- 
(i.e  per  murum  praecipitati  ingrediuntur : & fi  aliquis  fide- 
lium redte  viuere  cupit,  e s obftaculum  faciunt, vt  poliunt, 
uttt.tj.  non  profedlum.  De  talrbus  Dominus  ait  : Vtvobis  fcrib.e& 
pharifti,  cAci  hypocrite  , qui  clxudiiis  regnum  coelorum:  nec  vos  in- 
tratis, nec  altos  permittitis  intrare . Hi  tales  ficut  de  fuis  Iucris.fic 
de  nollris  gratulantur  detrimentis : & quod  non  audierunt 
aduerfum  nos  quid falfum  proferant,  omni  contentione 
componunt,  &quod  non  facientes  cognofcimus , qui  in_» 
crimine  deprehenfi  publice  per  plateas  annuntiantes , de- 
fendunt : & qui  nobis  a monalterio  proprio  vitio  dei  abun- 
tur,ab  ipfis  ouando  fufcipiuntur,  tuentur,  & defenduntur  : 
&cumfintmonafteriorum  defertores  plerique  ex  ipfis  qui 
nos  detrahunt,  ab  illis  optime  honorantur,  &quod  nefas 
eft  dicere, honoribus  cumulantur.  Hos  tales  cum  videri- 
tis; melius  odium  quam  confortium  habeatis,  de  talibus 
i/«l.ijs.  propheta  ait  : Honne  qui  te  oderunt  Deus  oderam  illos  ? perfefto 
odio  oderam  illos,  & inimici fafli  funt  mihi . 


MJ 


S.  FRVCTV0S1. 

Gap.  III.  Qvahs  debeat  eligtAbbas  in  trmaflerio  . 

r.  r rr.  < ' ‘ 1 f ffi'  ' ' ■ ’ •*  ; ' * 

PRimum  prxuidendus  eft  Abbas  , vitae  fancflx  inftitutio- 
nc  duratus,  non  conuerfatione  oouellus:  fed  qui  per 
diuturnum  tempus  in  monafterio  fub  Abbate  defudans  in- 
ter multos  eft  comprobatus, & non  habet  hereditatem  in_» 
fecuio  ; fed  in  toto  lfrael  abfque  forte  in  terra  repromiflio- 
eft  verusleuita.  vt,  f ars  hereditatis  meaDominus,  libera  cum  */<»*•  *»• 
Propheta  voce  dicat : intantum,  vt  omnem  cauffandi  vfum 
radicitus  a fuo  corde  repellat ; &G  fas  fuerit,  per  nullam., 
occafionem  in  iudicio  cum  hominibus  contendat : fed  fi 
quis  eum  incitauerit,&  tunicam  tulerit,  qualiter  conten- 
dat ad  vocem  continuo  Dominicam,  & pallium  relinquar.  Mttt.f. 
Si  certe  aliquis  infecutor  monafterij  accefferit,  & aliquid 
auferre  conatus  fuerit,  & per  vim  tollere  voluerit , vni  ck-> 
laicis  caufam  iniungat,  & ipfi fidelillimo  Chriftiano , quem 
vita  bona  commendat,  & fama  mala  non  reprobat:  qui& 
res  monafterij  abfque  peccato  iudicet,  & quarrat,  & fi  vfus 
iurandi  eft  , hoc  faciat  fine  iuramento& poena:  & non_» 
tantum  pro  rerum  lucro , fed  vt  perfecutorem  humilem  & 
manfuetum  ad  veniam  poftulandara  reducat.  Quod  fi  per- 
fecutor  ia  fua  perfeuerauerit  contumacia , & plus  lucra  di- 
Iexerit,  quam  animam.ftatim  caufTator  cum  eo  contendere 
dimittat.  Abbas  vero  abfque  vllo  vfu  cauffandi , & erafo 
rancore  ftomachi,  fimpliciterin  monafterio  cum  fuis  mo- 
nachis viuat,&  nullam  cum  fecularibus  cauffandi  licentiam 
habeat.:  • . .:,t  . i..  . 

^,-w  sr  rt  *trr lil  • U ...*••  ?<V» 

Cap.  IV.  Quales  monachi  recipiantur  in  monafhrio . 

• V r.  - » * v 

Monachi,  qui  ob religionis  obtentum  monafterium  in- 
gredi petunt , primum  ante  fores  tribus  diebus  & no- 
dlibus  excubent , &ex  induftria  iugiter  abhebdomadarijs 
exprobrentur,  quibus  diebus  peracftis,poflmodum  interro- 

gen-  • . 


i56  <11  E G V L A 

gentur,  vtrum  liberi  fint  an  ferui . Quod  fi  ferui  funt,  non 
recipiantur,  mfi  libertatem  a proprio  domino  prae  manibus 
attulerint  prxlcntandam  . ceteri  verofiue  liberi  fiue  ferui 
fint , diuites  an  pauperes,  coniugati  an  virgines , ftulti  an_# 
fapientes,  infcij  an  artifices,  infantuli  an  fenes.fi  quifpiam_. 
horum  fuerit,  acrius  percundentur,  vtrum  rede  abrenun- 
tiauerint , an  non  : fi  omnia  fecerunt  qua:  in  Euangelio  vo- 
L«(.  t<.  ce  veritatis  audierunt, quae  ait:  £hi  non  renuntiatura  omnibus 
qu.e  poffidet , meus  non potefi ej?e  difcipulus . Et  illud  quod  diues 
quondam  adolefcens,  qui  omnia  quae  in  lege  praecepta 
bCut.if.  funt,  fe  implefleiadabat,  ad  quem  Dominus  ait : Sivisefo 
per feflns, vade,  vende  omnia  qua  habes , & da  pauperibus » & veni , 
frquere  me  s & habebis  thefaurum  in  coelo . Iterum  ad  eum  Do- 
minus loquitur  : £hti  vult  cjleperfeftus  ? qui  cum  Apo  Rotis  pa- 
trem & matrem , reteque  & maniculam  dimittit . Et  qui  omnia 
dixit,  nihil  de  propria  facultate  referuari  mandauit:  & non 
cuilibet,  fed  eunda  Chrifti  pauperibus  erogauit;  & non_. 
dedit  patri, non  matri,  non  fratri,  non  propinquo, non  con- 
fanguineo , non  filio  adoptiuo,  non  vxori,  non  liberis , non 
Ecclefia:,  non  principi  terrae,  non feruis, exceptis  libertates 
confirmandas.  Cumque  ita,  vt  diximus  .fuerit  feifeitatus, 
poftmodum  in  vltimo  gradu  recipiatur . Quod  fi  horum-., 
quos  fupra  diximus , more  pietatis  vel  vnum  nummum  ali- 
cubi male  abrenuntians  reliquit,  flati m eum  foras  repelli 
mandamus,  quia  non  eum  in  Apoftolorum  numero,  fed 
Anania:  & Saphira:  fequacem  videmus . Sciatis  eum  non-, 
polle  in  monalterio  in  menfuram  venire  monachi , neque 
ad  paupertatem  defeendere  Chrifti,  neque  humilitatem  ac- 
quirere, neque  obediens  efle , neque  ibidem  perpetuo  per- 
durare : fed  cum  aliqua  occafio  pro  aliquo  a fuo  Abbate-/ 
monafterij  diftringendi , aut  emendandi  accefierit,  conti- 
nuo in  fuperbiam  furgit,  & acediz  Ipiritu  inflatus, monafte- 
jium  fugiens  derelinquit. 


Cap. 


S.  F R V C T V 0 S 1.  157 

* Gap.  V;  Qualiter  debeant  monachi  fubditi  tfit  fuo  Abbati  .■ 

\r.ti  : !».<»'■»  -i! 

In  tantam  debent  monachi  praeceptis  obedire  maiorum , 
fient  Chriftus  Patri  obediens  fuit  vfque  ad  mortenm-. : 
quod  fi  aKter.  fecerint,  foiant  fe  viam  quam  quaerebant  per- 
didifTe . Nemo  vadit  ad  Chriftum,  nifi  per  Chriftum-,  . 
Proinde  monachi  talem  fibi  debent  facere  confuetudinem, 
perquam  a tramite  redo  «ullatenus  poflint  deuiare.  Pri- 
mum difeant  voluntates  proprias  fuperare,  & nihil  fuo  ar- 
bitrio vel  minimum  aliquid  agere;  nihil  loqui  nifi  ad  inter- 
rogata, & cogitationes  de  dic  in  diem  nafccntcscum  ieiu- 
nio  & oratione  expellere , & fuo  Abbati  nunquam  celare. 
£t  quicquid  fecerint , abfque  murmuratione  laciant , ne-/, 
quod  abfit,  murmurando  ea  lententia  pereant,  quaperie- 
ruut  ij  qui  in  deferto  murmurauerunt . Illi  perierunt  man- 
na manducando , & ifti  in  monafterio  murmuratores  Icri- 
pturas  recitando  . Illi  manna  manducando  mortui  funt, 
& ilii  feripturas legendo  & audiendo,  fpirituali  fame  quo- 
tidie moriuntur . Illi  murmurando  terram  repromifiionis 
non  intrauerunt,  &ilii  murmurando  paradili  promillionis 
terram  non  ingrediuntur . Grande  malum, de  ./Egypto  exi- 
re , mare  tranfuadaffe  , tympanum  cum  Moyfe  & Maria_. , 
Pharaone  fubmerlo,  tenuiffe,  manna  manducafte;&  terram 
repromifiionis  nonintrafie : malum  peius,  de^gypto  illius 
feculi  exire,  mare  baptifmi  cum  poentientia:  amaritudinem 
quotidie  pergere, tympanum  pullare  ,id  eft,  carnem  cum^ 
Chrifto  crucifigere,  & manna, quod  eft  cafieftis  gratia, man- 
ducare i & caeleftis regionis  terram  non  intrare.  Timen- 
dum eft  ergo  ,cariflimi  fratres  , & cogitandum  , & prarui- 
dendum,  qualem  viam  arripere  debeant , qui  per  Chriftum 
ad  Chriftum  ire  defiderant ; & liquide  audiant,  quod  ob- 
feruare  debeant . Obedientcs  lint  Abbati  vfque  ad  mor- 
tem ; in  tantum  , vt  nullam  propriam  faciant  voluntatem  , 
fed  Patris.  Nihil  tam  carum  Deohabetur , fi  voluntas  pro- 
- kk  pria 


Hnm.il. 

&fa- 


fi  G V L A 

M tttjf.  pria  frangatur . Hinc  Petrus  ait:  Nos  qui  dimifi mus  omni tu», 
& fecuti  fumus  te , quid  nobis  erit  ? Nonfolum  dixit:  dimifimus 
omnia,  quid  nobis  erit  ? fed  addidit  J fecuti  fumus  te , Multi  o m- 
nia  dimittunt»  fed  Dominum  non  fequuntur.  Quare?  quia 
non  patris,  fed  fuam  voluntatem  faciunt.  Qui  vult  ergo 
ardtam  &anguflara  viam  inuenire,&  eam  fine  offendiculo 
pergere  , & pergendo  non  perdere,  & non  perdendo  ad 
Chriftum  peruenire,  prius  difeat  voluntates  proprias  fupe- 
rare,  & nihil  quod  propria  voluntas  corporis  quxfierit  fa- 
cere, & in  Patris  obedientia  vfque  ad  finem  vitae  perfeuera- 
rc . H.vc  proprie  via  arrfta  & anguita.quje  ducit  ad  vitam. 

Cap.  V I.  Qualiter  debeant  viri  eum  vxtribus  ac  filijs  abfque 
fericulo  vtuere  in  monaflerio . 

Cvm  venerit  quifquam  cum  vxorevel  filijs  paruulis , Id 
cft, infra feptem annos, placuit  fandhe  communi  re- 
gulae , vt  tam  parentes,  quam  filijin  poteftatem  fe  tradant 
Abbatis . qui  & ipfe  Abbas  omni  follicitudine  quid  obfer- 
uare  debeant  rationabiliter  eis  difponat.  Primum  nullam 
corporis  fui  poteftatem  habeant,  neque  de  cibo  aut  indu- 
mento recogitent;  neque  facultates  aut  villulas,  quasfemel 
reliquerunt , vlterius  poffidere  praefumant : fedtanquam-. 
hofpites  & peregrini  fubiedti  in  monaflerio  viuant ; & ne- 
que parentes  folliciti  fint  pro  filijs , neque  filij  pro  parenti- 
bus. Neque  communem  confabulationem  habeant,  ex- 
cepto fi  non  audloritas  Prioris  prasceperit . Illos  tamen_» 
paruulos.quos  adhuc  in  crepundia  videmus  tenerulos,  pro- 
pter mifericordiam  conceffam  habeant  licentiam,  quando 
voluerint  ad  patrem  , aut  matrem  pergant : ne  foitaffe  pa- 
rentes pro  ipfis  in  vitio  murmurationis  cadant  t quia  folet 
pro  eis  grandis  in  monaflerio  murmuratio  euenire  . Sed 
inter  vtrosque  foaeantur,  quousque  quantulumcumque^» 
regulam  cognofcant,  fiefemper  infimantur;  vt  fiue  fint 

-pue- 


S.  FRFCTrOSl.  vs* 

Eieri,  Gue  pueU*,  monafleroprouoceotur  vbi  habitare./ 
tari  erunt. Et  qualiter  lpfiiofaocet  in  monaftcrio  nutrian- 
tur» planam  oitendimus  viam , 0 Dominus  dederit  com- 
meatum . Eligatur  cellarius  bonae  patienti*  probatus» 
quem  communis  elegerit  co  lat  o,  &ab  omni  excufetur 
monaftenj  feruitio » & coquinas  officio  s ita  vt  ir mj  er  cel- 
larium teneat,  propter  ipfos  paruulos  ,fcnes,  infirmos , vel 
holpites . Et  fi  maiot  fuerit  congregatio , iunior  ei  detur 
pro  ipfo  feruitio  dilcurrendo ; qualiter  'pfi  infantes  ab  ip- 
fius  imperio  ad  horas  congruas  copulentur,&  accipiant  ali- 
mentum. Afan&o  Paicha  vique  cdlauo  Kalendas  Odto- 
bris  manducent  per  fingulos  dies quatuor  vices.  Abodla- 
uo  Kalendas  Odobns  vfque  ad  Kalendas  Decembris  tres 
vices  . a Kalendis  Decembribus  vfque  ad  fandlum  Pafcha_» 
in  poteftate  fit  ipfius  cellararij . Ceterum  vero  fic  inftruan- 
tur , vt  abfque  benedi&ione  & imperio  nihil  in  ore  fuo 
mittere  debeant : qui  5c  ipfi  infantes  fuum  habeant  Deca- 
num, qui  plus  de  eis  intell  git,  vt  regulam  fupereos  obfet- 
uet;&  abeo  femper  ammoneantur,  ne  aliquid  abfque  re- 
gula faciant,  aut  loquantur  ; aut  cerre  in  mendacio,  fimo , 
vel  periurio deprehendantur.  Quod  (i  in  aliquo,  quse  di- 
ximus , deprehenfi  fuerint , continuo  ab  ipfo  fuo  Decano 
virga  emendentur.  Et ipfe  Cellararius  eis  pedes  & vefti- 
menta  lauet  »*  & qualiter  in  fan&itate  p oficiant,  cum  om- 
ni intentione  edoceat:  vt  a Domino  plenam  remunera- 
tionem  accipiat  ,&  veritatis  praecepta  d centis  audiat  qui 
ait : Sinite  paruulos  venire  ad  me , ne  prohibeatis  eos  ; tabum  erum 
efi  regnum  calorum . 

Cap.  VII.  Qualiter  infimi  in  monafterio  debeant  teneri  . 

INfirmi  quolibet  morbo  defeffi  in  vna  iaceant  domo  ; & 
vni,  qui  aptus  eft , delegentur ; & tanto  minifterio  fo- 
ueantur.  vt  ne  propinquorum  affedtus.nec  vrbium  delicias 

k k 2 requi- 


MtUtb.9 


160  ^ £ G V L A 

requirant  j fed  quod  necefle  habuerint , cellarariur  & pr«- 
pohtus  pracuideant . Jpfi  vero  infirmi  tanta  follicitudinc_> 
admoneantur,  vt  de  ore  eorum  nec  quantulufcunque  vel 
kuis  fermo  murmurationis  procedat : fed  in  fua.  infirmita- 
te cum  hilari  mente  fine  intermiffione  , & tuita  murmura- 
tionis occafione  , & vera  cordis  compun&ione  femper 
Deo  gratias  agant : & frater  qui  eis  miniftrat , nullo  pado 
offendere  audeat . Quod  fi  aliquis , vt  diximus , ex  ore  eo- 
rum murmurationis  procefferk  fcrupulus.ab  Abbate  incre- 
pentur,&  ne  talia  fupradida facere  prcfumant,  admonean- 
tur i ita  vt  ille  eos  accufet,  qui  hoc  minifterium  iniundum 
habet . 

Cxt.  VIII . guiliter  itbtm  fenes  gubernari  in  memafiem . 

Solent  plerique  nouitij  fenes  venire  ad  monafierium  , & 
multos  ex  bis  cognofcimus  neceffitatis  imbecillitate  pol- 
liceri padum, non  ob  religionis obtentum.Cum  tales  reper- 
ti fuerint, acrius  necelTe  eftarguantur»&  inter  cetera  inllru- 
menta  nifi  ad  interrogata  non  loquantur Habent  enim_» 
& ipfi  confuetudinem  mores  prifiinos  nunquam  abhor- 
rere i & vt  olim  fuerunt  dodi , vanis  fabulis  euagari . Et 
cum  forte  ab  aliquo  fratre  fpiritali  corriguntur  , continuo 
in  iracundiam  profiliunt,  ocper  diuturnum  tempus  trifti- 
tiae  morbo  ftimulantur,  & a rancore  malitia;  penitus  non_> 
defiftunt . Et  eum  frequenter  & immoderate  in  tali  vitio 
dilabuntur , triftitia  cum  deferit , folita  confuetudine  iii  fa- 
bulis & rifu  frsena  laxantur.  Proinde  cum  tali  cautione^» 
in  coenobio  introducuntur,  vt  die  noduque  non  fabulis 
euagentur.fedin  fingultu&  lacrymrs,  cinere  & cilicio  ver- 
fentur;  & retroada  peccata  cum  gemitu  cordis  poeniteant» 
& poenitenda  vherius  non  committant.  Et  quantam  ha- 
buerunt in  peccando  ptaux  fus  mentis  intentionem  , du- 
plum habeant  in  lamentando  plenam  deuotionem  . Quia 

per 


S.  F K r C T V 0 S~1 


26 1 


uer  feptuaginta&  eo  amplius  annos  abrupte  peccauennt 
& ideo  congruutn  eft.vt  arSa  poenitentia  coerceantur  ’ 
ouia  & medicus  tanto  profundius  vulnera  abicindit,  quan- 
tum putridas  carnes  videt . Tales  ergo  per  poenitentiam^ 
veram  corrigantur:  vt  fi  noluerint , excommunicatione-, 
continuo  emendentur  . Quod  G bis  fepties  admoniti  ab 
boc  vitio  non  fuerint  emendati,  deducantur  in  conuentu 
maiorum, & ibidem  denuo  difcutiantur : & Gfe  corripere 
non  permiferint,  foras  proijciantur . Eos  vero  fenes,  quos 
quietos,Gmplices, humiles,  & obedientes  ,m  oratione  fre- 
quentes, & taro  propria  quam  aliena  peccata  deplorantes, 
& quotidie  de  vita  periclitantes,  &Chnllum  femperim, 
ore  habentes , & G fecundum  vires  otio  non  vacantes , & 
non  fuo,  fed  maiorum  arbitrio  pendentes , & propinquita- 
tis affetfum  perfedte  deferentes . & cuntta  quae  pofljdent , 
non  fuis,  fed  Chrifti  pauperibus  erogantes , & nihil  fibimet 
referuantes , & dileftionem  Dei  & proximi  tota  mente  8c 

fortitudine  tenentes,  & die  noduque  in  lege  Domini  me- 

ditantes  efTe  cognofcimus , pia  miferatione  ucut  infantulos 
foueri , Gcut patres  honorari  mandamus:  ita  vt  apiftrino 
& coquinarum  vice  excufenturi  & ab  agro, « duro  labore 
quieti  vacent  , excepto  quod  aliqua  leniora  opera  eis 
jniungantur  j ne  fefla  aetas  ante  tempus  frangatur : cibi  ta- 
men quibus  reGciantur,  teneri  & molles  ex  induttna  ab 
hebdomadarijs  coquantur,  & carnes  & vinum  propter  im- 
becillitatem moderate  eis  praebeantur : & omnes  ad  eden- 
dum in  vna  menfa  copulentur , aequaliter  cibo  & potu  vno 
reGciantur.  Veftimentum  vero  & calceamentum  fic  eis 
praebeantur, vt  abfq.foco  frigoris  ab  eis  afpcritas  arceatur . 

Cap.1  X.gualiter  debeat  vhtere, qui  greges  nmafltrij  delegatos  habet. 

Qvi  greges  monafterij  accipiunt  alendos, tantam  follici- 
tudinem  fuper  eos  gerere  debent,  vt  nulli  damnum  in 
- fru- 


.6i 


E G V L 


frugibujinferant,  & tanta  vigilantia  aftutiaque  fdiiciten- 
tur,ne  a beft.js  deuorentnr;  rt  £ agofa  & abrupta  moTtium 
& naccelEbilia  vallium  prohibeantur,  ne  ad  paecipitium 
defluant.  Quod  fi  per  ineu  iam.aut  paftorum  deGdUnu., 
exfupradidis al  quaprouenent  negligentia,  continuo  pe- 
dibus femorum  prouoluentes,  & tanquam  grauia  peccata 
deplorantes,  dignam  p^o  culpa perdiu  agant  poenitentiam 
qua  peradta fupphces  recurrant  ad  veniam  /aut  fi  paruuli 
funt,  virga  emendationis  accipient  cenfuram . Et  tali  de- 
legenturprobatiffimo.  qui  & in  hoc  feruitio  aptus  fuit  in 
feculo,  & eos  cuftodire  defideratbono  animo:  vt  nun- 
quam de  ore  eius  procedat  vel  leuis  murmuratio  . Sed 
Sc  paruuli  per  viciflitudines  ei  dentur  iuniores,  cum  qui- 
bus ferre  poffit  ipfum  laborem . Et  fic  eis  pr*beatur  vefti- 
menturn  & calceamentum . quantum  necefle  eft  ad  fuffe- 
etum  . 1 1 pro  fetuitio  vnus  tantum  quem  diximus , non., 
tamen  omnes  in  monafterio  inquietentur.  Etouia  folent 
nonnulli  qui  greges  cuiiodiunt.  murmurare,  & nullam  fe 
pro  tali  feruitio  putaot  habere  mercedcm , cum  fe  incon- 
gregatione  orantes  & laborantes  minime  vident,  audiant 
qu.d  dicunt  Patrum  regula:,  & tacent  es  recogitent;  & pa- 
trum exempla  praecedentium  recoguofcentes  fibimetip- 
fis  denuntient,  quia  patriarchae  greges  pauerunt, &Pe- 
trus  ptfcatocu  gefe  offic.um . & lofeph  iuftus , cui  virgo 
Mana  defpon&taextint.  faber  lignarius  fuit.  Proinde  ilii 
non  debent  defpicerequas  delegatas  oues  habenti  quia_, 
exinde  non  vnam , fed  multas  confequuntur  mercedes  in- 
de recreantur  paruuli , inde  fouentur  fenes , inde  redimun- 
tur captiui , inde fufcipiuntur  hofpites  & peregrini  Et  in- 
fuper  m tribu,  mtnSbu,  p„  pleraque  mooaflci,  abun- 
daretur.  Ii  fola  quotid  ana  fuifTent partiroaria in  hac  prouin- 
cia  plus  omnibus  tetris  Jaboriofa  . Quamobrem  qui  hoc 
Jermtium  habuerit  iniundlum,  cum  hilaritate  cordis  obe- 
diat,&  certilfime  credat,quod  obedientia  a ououis  periculo 

. libe- 


S.  F R V C T V 0 S I.  263 

Jiberat,&  magnum  Gbi  ante  Deum  praeparat  frudlunaiGcut 
& inobediens  incurrit  animx  detrimentum  . 

# ’•  . %*  * • • ^ Q * t f } * * i » 1 ; / . ' " J f]  L P I C •'  - rJ'.  ,ja«' Jll  .«  tali  » \ 

Cap.  X.  Quid  debeant  .obfentart  Abbates* 


P Rimam  horas  canonicas*  id  eft , primam  , miflis  opera- 
rijs  in  vineam  : tertiam  , fandtum  Spiritum  in  Apofto- 
los  defcendiffe:  fextam , Dominum  in  crucem  afcendiffe » « 

nonam  , Spiritum  emififle : velperam , Dauid  ceciniffe,  di- 
cens : Eleuatio  manuum  mearum  facrifictum  vejpertinum  : Me-  ^MO- 
diam  noctis,  quia  ea  hora  clamor faflus  efl:  Ecce fyonfus  venit,  m«u>|. 
exite  obuiarn  ei.  & vt  ea  hora  curo  ad  indicium  venerit,  non 
cos  dormientes  fed  vgilanres  inueniat . Gallicinium-.. 

ChriPum  a mortuis  refunexifle . Has  horas  canonicas  ab 
oriente  vfque  in  occidentem  Catholica , id  eit»  vniuerfa- 
lis  indeGnentur  celebrat  Ecclefia  . Proinde  ergo  Abbates 
per  monaileria  tota  mentis  intentione  , cum  fletu  & cordis 
contritione.tulta  laboris  aut  itineris  occaGone  , cum  omni 
monachorum  congregatione  celebrare  debent . Et  vbieis 
properandi  luerit  ncceflitas.  <Sc  horarum  cognouerint  me- 
tas, continup  humo  prollrati  indulgentiam  a Domino  fup-  • * 

plices petant, & fuis horis  pecul  aribus,id eft, fecunda, quar- 
ta , quinta > feptima  , odlaua,  decima  , & vndecima  orate— > • 

non  pigeant  i qualiter  feptem  & odio  Salomonis  congruat 
didlum  : Da  partem  fefttm  nec  non  & «lio  : vt  per  feptiformis  M.i._ 
grat  ae  Spiritum  , & odio  beatitudnes,  ac  refurredlionis 
diem  liberis greflibus  per  fcalam  lacob,CbriftoGbi  defuper  f '*  *" 

innitente,  quindecim  gradibus  coeli  confcendere  valeant 
regionem.  Secundo,  vt  per  capita  menGum  Abbates  de— » • *> 

vno  confinio  vno  fe  copulent  loco  , &menfuale$  litanias 
ftrenue  celtb  ent  & pro  animabus  Gbi  fubditis  auxilium-* 

Domini  implorent : quia  de  ipGsln  tremendo  indicio  cum 
grandi  d fcuftione  fperent  feDeo  reddere  rationem.  Ter-  » 

tio,  quali  ter  quotidie  vrnere  debeant,  ibi  diiponant)  & taa- 

quam 


2<54  % E G V L A1 

quam  a faionibus  comprehenfi  ad  cellas  reuertantur  fub- 

placitati . Quarto,  retroada  fandorum  Patrum  per  fcri- 
pturas  fcifcitantes  reuoluant : vtabipfis  quod  facere  de- 
beant agnofcant.  vt  intus,  ac  foris , ante  & retro  plenam-, 
mentem  oculis  habeant;  ne,  quod  abfit,  in  aliquam  hxrefin 
deuoluantur,  & pereant.  Pro  hoc  ergo  femper  in  com- 
muni concilio  fratrum  sequalance  tanquam  in penfoper- 
fiftant ; vt  prxterita  recordando , Sc  futura  prouidendo , & 
praefentia  examinando  , hxrefum  non  patiantur  ftimuio*. 
Quinto, vt  cum  fratribus  aduenientibus  , hofpitibus , & pe- 
regrinis in  vna  raenia  communiter  viuant : qui»  de  ip(ts> 
M jM.ii.  Dominus  ait:  Hofpes eram  ,& collegi ftii me.  Sexto , talem_» 
libi  confuetudinem  debent  facere  Abbates, vt  omnenu 
cupiditiera  & auaritiam  a fe  radicitus  arceant  . Si  hoc 
C»/.*.  malum  non  elfet,  idolorum  feruitutem  eam  Apoftolus  non 
dixiffet  . Et  per  hoc  virus  monachi  cognofcimus  men- 
tem lauciari : & a nullo  vitio  penitus  vnquam  potericliber 
elle.qui  tali  confuetudinis  vinculo  fuerit  obligatus:  & 
in  Dei  & proximi  diledione  nunquam  erit  firmatus  ; 
quia  hoc  quod  in  fxculo  concupifeimus,  fine  dubio  proxi- 
mis inuidemus . Vnde  & Patres  fandi  Spiritu  fando  re- 
pleti, vt  pollint  Deum  & proximum  perfode  diligere,  ftu- 
dueruntin  hoc  mundo  nihil  habere.  Et  quia  fine  aliquo 
< eifo  non  poflurnus  , ipfum  debemus  habere,  quod  nos  non 
. pigeat , cum  necefie  fuerit , egenti  proximo  reddere , & a 
caritate  Dei,  & proximi  diiedione  nunquam  animam.; 
relaxare : cuius  videlicet  fortitudo  caritatis  vera  fandx  Ec- 
deline  voce  laudatur, cum  per  canticorum  canticum  dici- 
Cm.i.  tur  : Valida  ejl  vt  mors  dileflio . Virtuti  etenim  mortis  diledio 
comparatur:quia  One  dubio  mentem  quam  ferael  coeperit, 
a deledatione  mundi  funditus  occidit.  Talesergo  debent 
Abbates  efle,  vtpoflint  Deum,  & proximum  perfode  dili- 
gere : oculos  laxos  a concupifcentia  mala  illius  foculi  ha- 
bere: quale  in  paradifo  habuit  Adamantetranfgrelfum. 

Cap. 


s.  vrvctfosi.  i65 

Cap.  XI.  gujd  debeant  obferuare  Prtpofiti  in  mnaBerio . 

x v poteftate  habeant  PraspoGti  omnem  regulam  mona- 
1 fterij . Et  tales  Praepofiti  eligantur,  quales  6c  Ipfi  Abba- 
tes dignofcunturt  vt  Abbatum  curarum  onera  per  eos  fub- 
leuentur . Et  hoc  libi  proprium  vindicent  Abbates  cibi  ac 
veftimcnti , quod  ab  ipGs  miniftratum  acceperint : & ex- 
cepto in  aduentu  fratrum.  & languoris  neceflitate  , delica- 
tiores cibos  non  audeant  edere  Abbates,  nili  tales  quales  & 
fratres  . Omnem  vero  monafterij  fubftantiam  Prsepofiti 
accipient  difpenfandam:  & G quilpiam  captiuorum  aliquid 
alimenti  petierit  Abbatem  , & pro  quacumque  caufa,  ipfe 
PraepoGtus  hoc  prouideat,  & vt  Abbas  nullum  laborem-, 
habeat,  exceptis  quas  fupra  diximus,  omni  intentione  folli- 
citudinem  gerat  : excommunicandi  tamen  caufam  Gcut 
Abba.Gc  PraepoGtus  habeat . Et  quod  per  Gngulos  menfes 
expenfum  fuerit , per  omnium  capita  raenGum  rationem-, 
fuo  Abbati  faciat : & hoc  cum  tremore  , & Gmplicitate  , & 
vera  cordis  humilitate, tanquam  redditurus  Dom;no  ratio- 
nem . Et  quod  fecerit, femper  in  arbitrio  pendeat  Abba- 
tis : nihil  de  fua  temeritate  praefumat : ne.quodabGt,  in_> 
morbum  vanae  gloriae  cadat.  Et  non  prodigus,  fed  difere- 
tus  intra  Chrifti  familiam  difpenfator,  piusquegubernatpr 
ac  optimus  femper  accedat, & Euangelicum  documentum 
obleruans.Dominumque  dicentem , qui  ait : Quis  putat  eft  Mut.u, 
fidelis  feruus  & prudens,  quem  confiituit  Dominus  fiiper  familiam— > 
fuam  , vt  det  illis  cibum  in  (empore  . Beatus  ille  feruus . quem  cum_» 
venerit  Dominus  inuentritfic  facientem  . amen  dico  vobis  , quoniam 
fuper  omnia  bona  fua  confiituet  eum . 

Cap,  XII.  Quid  debeant  obferuare  Decani. 

Drcani , qui  fuper  decanias  funt  conftituti,  tantam  folli- 
. citudinem  gerant  fuper  quos  delegatos  habent  fratres, 

11  vt 


266 


Q E G r L A 

vt  nullas  proprias  faciant  voluntates . Non  loquantur,  ni- 

C interrogati ; fuo  arbitrio  nihil  faciant  nifi  mandati;  alibi 
non  pergant,  non  ordinati  rfeniores  timeant,  vt  Dominos, 
ament  vt  parentes  * faciant  quicquid  ab  eis  imperatum-, 
acceperint  > credant  fibi  falutare  quicquid  illi  percepe- 
rint, fi  hoc  fine  murmuratione  cum  hilaritate,  & taciturni- 
tate fecerint,  dicente  Moyfe : Audi  Ifrael,  & tace , Unus  al- 
terius onera partate : & nemo  neminem  iudicet : nemo  nemi- 
nem detrahat:  quia  feriptum  eft:  Omnis  detraflor eradicabi- 
tur. Vnus  ab  alio  quod  non  habet  accipiat,-  vnus  ab  alio 
difeat  humilitatem  ; vnus  ab  alio  caritatem  , vnus  ab  alio 
patientiam,vnus  ab  alio  Cientium  » vnus  ab  alio  manfuetu- 
dinem  . Comedant  Gne  querela  quicquid  eis  appoGtum-, 
fuerit veftiant  quod  acceperint.  Non  celent  fratres  De- 
cani* fuis  quicquid  per  Gngulos  dies  cogitauerint.  Decani 
vero  fint  eis  quafi  redtores  & cuftodes ; tanquam  pro  ipGs 
rationem  Domino  reddituri . Negligcntias  cundlorum  ipfi 
pra:uideant , & emendandi  potettatem  habeant  s & quod 
ipfi  non  valuerint  emendare , PraepoGto  non  morentur 
accufare.  Qui  & ipfi  PrxpoGti  Gc  hoc  diftridte  & ratio- 
nabiliter agant,  vt  Abbates  fuos  nullo  modo  prxfumant  in* 
quietare  , excepto  quod  vtriaue  non  valuerint  accelerare. 
Et  in  hoc  vnus  alteri  tantam  humilitatem  habeat , vt  nun- 
quam vllus  vllum  offendat;  fed  vnus  in  altero  tanquam  in 
pcnfo  perGftat : id  eft,  iuniores  in  Decanis,  Decani  in  Prae* 
poGtis,  Pra:poGti  in  Abbatibus:  vnus  alium  portans,  tan- 
quam in  muro  lapides  quadrati,  Apoftolo atteftante,  Gcut 
fupra : V nus  alterius  onera  portantes, fic  adimplebitis  legem  Chrijli. 

Cap.XIII.  Quibus  diebus  fe  congregent  ai  coMetiam  fratres. 

OMnes  Decani  a fuis  PraepoGtis  admoneantur,  vtcundli 
fratres  a minimo  vfque  ad  maximum  diebus  domini- 
cis in  monafterio  vno  loco  congregentur , ita  vt  ante  mifla- 
rum  folemnia  follicite  ab  Abbate  pcrcundtentur ; ne  for- 

taf- 


I 


S.  FRVCTV0S1.  . 267 

tafTe  aliquis  aduerfiss  aliquem  odio  liuoris  ftimuletur  s aut 
malitiae  iaculo  vulneretur  : ne  inteftinum  virus  quan- 
doque  aperte  in  fuperficiem  cutis  perrumpat  , & inter 
palmarum  frudlus  myrrhx  amaritudo  demonftretur.  Pri- 
mum ergo  ipfi  Abbates  cum  fuis  Prxpofitis  atque  De- 
canis femetiplos  difcutiant,  &adinftar  fuos  iuniores  fub- 
ditos  arguant:  & omne  malitiae  termentum  prxdidtis  die- 
bus radicitus  a fuo  corde  euellant . Solent  nonnulli  pro 
fuis  vxoribus  atque  filijs,  aut  etiam  quibufcumque  propin- 
.quis  curam  habere  more  pietatis . Plerique  vero  qui  non 
funt  in  talibus  implicati , pro  alimento  fune  follidti . Alij 
vero  trifliti*  morbo  interius  confumuntur,  &ranquam_. 
veftimentum  a tinea  intrinfecus  mentis  fux  auiditate  deuo- 
rantur;  & cum  ipfo  rancoris  languore  delabuntur  in  de- 
fperationem  . Alij  namque  fpiritu  fornicationis  acrius  in- 
flammantur, &fa:pc  tali  ftimulo  carnis  incitati,  interiori 
oculo  carcati  captiui  ducuntur,  vinculo  perditionis  ligati . 
Alij  acidix  fpiritu  inflati  otio  &fomno  vacarecupiunt , 8c 
curiofis  fabulis  follicitantur  ,& quod  peius  clt,  a proprio 
monallerio  fe auferre  difponunt  . Alij  vanx  glorix  elatio- 
nis telo  in  diuerfis  partibus  confodiuntur  ,•  & alij  alia  de- 
fendentes , 5c  fuas  catifas  magnificantes  , dum  nolunt 
Chrilti  pauperibus  fimiles  eflfe  , vnufquisque  in  vanis  ift  s 
cogitationibus  elabuntur , & quafi  nil  a Deo  acceperint  dc 
propriis  viribus  extolluntur  i & cum  laudatores  non  inue- 
niunt,  ipfi  fibi  in  luis  laudibus  profiliunc.  Alius  de  genea- 
logia, & de  fua  gente  fatetur  eflTe  principes  : alius  de  paren- 
tibus, alius  de  germanis,  alius  de  cognatis,  alius  de  fratribus 
& conlaoguineis , & idoneis , alius  de  diuitijs , alius  de  fpe- 
cie  iuuenturis,  alius  de  bello  fortitudinis  , alius  de  perlu- 
llratione  terrarum,  alius  de  artificio.alius  de  fapientia,  alius 
de  alfertionis  eloquentia  , alius  de  taciturnitate  , alius  de_> 
humilitate , alius  de  caritate  .alius de  largitate  munerum.,  • 
alius  de  caflitate, alius  de  virginitate,  alius  de  paupertate^» , 
L . • 1 1 2 alius 


Digitized  by  CjQOS 

\ i^r 


A 


268  E G V.  L A 

alius  de  abftinentia,  alius  de  orationum  frequentia,  alius  de 
vigilantia,  alius  de  obedientia , alius  de  abrenuntiatione_/ 
rerum,  alius  de  legendo,  alius  defcribendo,  alius  de  voce^ > 
modulationis . Haec  omnia,  quae  fupra  perftrinximus,  vnuf- 
quisque  dum  aliquoties  talia  non  iuffi immoderate  loquun- 
tur, toties  in  elationem  vana:  gloriae  delabuntur : & ex  ip- 
fo  morbo,  dum  quod  dicunt  vindicare  contendunt,  in  fu- 
perbiam  praecipitantur . Propter  hoc  ergo  iugiter  iube- 
mus  in  colledla  fratres  adefle»  & non  plufquam  feptem  dies 
interponere,-  & per  omnes  dies  Dominicos, mores  priftinos 
& vitiaemendare . Et  quis  in  quo  deprehenfus  fuerit, con- 
tra ipfum  vitium  debet  pugnare , in  quo  fe  cognouerit  cet- 
tamen  habere.  Etquoafortafleab  alijs  deprehenditur,  abf- 
que  verecundia  debet  raanifeftare.qui  hoc  patitur . Quod 
fi  minime  fecerit,  non  fe  putet  effugere  diabolum  ; nec  fe 
aeftimet  vidtorem,  fed  vidlum  . Quod  fi  manifeftauerit*  & 
fe  per  poenitentiam, aut  flagella  emendauerit,  continuo  ho- 
ftem  in  foueam  praecipitabit  & impellet. 

Cap.  XIV.  Qualiter  debent  Abbates  efle  follidti  erga 
' excommunicato: . 

Cvm  excommunicatur  aliquis  pro  culpa , mittatur  foli- 
tarius  in  cellam  obfcuram  , in  folo  pane  & aqua : vt  in 
vefpera  • poft  coenam  fratrum  , medium  accipiat  paxima- 
tium  , & non  ad  fatietatem  aquam  : & hoc  ab  Abbate  ex- 
fulHatum,  non  fan&ificatam . Abfque  vllo  folatio  vel  col- 
loquio fratrum  fedeat  , nifi  quem  Abbatis,  vel  Praepofiti 
cum  eo  praeceperit  audloritas  vt  loquatur . Indutus  teg- 
mine rafo  aut  cilicio , feminudus  atque  difcalceatus  opus 
monaftcrij  exerceat  excommunicatus . Si  biduana  vel  tri- 
duana fuerit  excommunicatio  eius,  mittat fenior qui eum_. 
excommunicauit,  vnum  de  maioribus  ,quem  probarum-, 
habet,  qui  eum  verbis  contumeliofis  increpet ; quod  non_, 

ob 


S.  FKVCTV  OSI.  26  9 

ob  religionis  venerit  occafionem  , nec  proChrifti  amore, 
nec  ochcnn*  pauore  i fed  fimplicium  fratrum  facere-» 
difturbationem  . Si  haic  ille  patienter  tulerit,  & de  oklj 
eius  nulla  iracundia  vel  murmuratio  proruperit,  fimplici- 
tas  mentis  & humilitas  apparuerit,-  fic  increpator  abfque-» 
immutatione  verborum  , quod  in  eo  prseuiderit , Abbati 
renuntiet.  Abbas  veto  follicite  & prudenter  tradtet,vtrum 
veram,  an  imaginariam  habeat  patientiam,  per  quam  poflit 
fe  ad  fratrum  reconciliare  caritatem.  Secundo  eiufdem  me- 
riti fenem  probatum  ad  exprobrandum  eum  mittat : & 
quod  primitus  audiuit , non  facile  credat . Cumque  tertio 
ita  fecerit,  & par»  conuitio  increpatus  fuerit  i & in  priore 
promiflionis  patientia  excommunicatus  perdurauerit,  Sc 
hoc  Abba  per  tres  teftesprobauerit,  pofthaec  eum  eijci  iu- 
beat.&fic  pratfentatum  per  fe  increpet,  coram  conucntu 
fratrum.  Cum  ita  quarto  fuerit  tentatus,  & in  humilitate 
fuerit  probatus , & tortis  fuerit  vt  ferrum  inuentus,  poft- 
modum  Ecclefiam  ingrediatur,  & cingulum  in  manibus 
geltans , Abbatis  vel  fratrum  pedibus  cum  lacrimis  prouoi- 
uatur  ; & cum  fingultu  2c  gemitu  genibus  humo  properan- 
do  a cundlis  veniam  accipere  mereatur & ne  talia  poeni- 
tenda vitra  committat,  admoneatur : & poli  harc  olculatus 
abAbbatein  fuo  gradu  recipiatur.  Si  certe,  vtfupra  di- 
ximus , aliquis  excommunicatus  in  prima  interrogatio- 
ne querulolus,  vel  murmurans  apparuerit  , & fuas  fen- 
tentias  fuperbe,  vel  importune  vindicauerit,  & hoc  fenior 
maniteitum  efle  cognoucrit,vfque  in  diem  tertium  maneat 
excommunicatus,  ita  vt  nullus  cum  eo  loquatur.  Cuiil, 
tertio  vero  die  ita  feifeitatus , & in  fuperba  qua  Jix-mus , 
fuerit  deprehenfus-s  cousque  ergaftulo  coardiatus  petfe- 
ueretjdonec  omnem  arrogantiam  fuperbia:  deneget.  Quod 
fi  in  malo  perfeuerans  perdurauerit,  & propria  voluntate 
poenitentiam  agere  noluerit, & faepe  ac  lipe  contumax  Sc 
murmurator  patule  contra  feniorem  vel  fratres  in  facie  per- 
dite- 


i7o  %.  E G V L A 

ftiterit,  &cum  propinquis  fe  rindicare  maluerit,  in  colla- 
tionem dedudus  exuatur  monafterij  veftibus,  & induatur 
quasolim  adduxerat  fecularibus,  Sfcum  confufionis  nota 
a monafterio  expellatur } vt  caeteri  emendentur,  dum  for- 
tafle  iolus  tali  correptione  ille  delinquenscorrigitur . 

Cap.  XV.  Qualiter  monafleriavirtram  ac  puellarum 

fe  cuflodire  debeant . 

0 

Ptacuitfande  communi  regul  e ,vc  monachi  cum  foro- 
ribus  vno  monafterio  habitare  non  audeant;  neque__> 
oratorium  commune  habere  praefumant  : fed  nec  con- 
claui  vno  vel  tedo  quiuis  prar  graui  neceflitate  manerem 
communiter  queant , tuita  omni  excufatione  occafionis  . 
Si  ergo  obferuare  debeant,  vt  ipfi  monachi  cum  fororibus  , 
quas  habent  tuendas,  nunquam  vno  conclaui  vel  conuiuio 
edendi  licentiam  habeant;  neque  in  communi  labore  opu* 
ioiundum  exerceant,  fed  fi  acceirerit,  vt  vnusfit  ager,  diui- 
los  terminos  teneant,  & vterque  bonos  cuftodes : in  tanto 
filcntiohoc  facient,  vt  vna  cladis  cum  altera  inter  fe  voces 
non  mittant,  exceptis  recitatione  & cantilenae  modula- 
tione : aut  certe  gemitum  aut  fufpirium  vtriftsque  cum_. 
fuis  habeant.  Tanta  ibique  debet  ede  afturia,  quantum_,* 
fur  nodurnus  in  pedore  noftro  Chriftum  occidere  fe- 
ftinat  , dc  non  corpora  , fed  animas  iugulare  dcfiderat  . 
Quamobrem  tali  cautione  firmamus  hanc  regulam, vt  nun-* 
quam  folus  cum  fola  fabulet,  quod  fi  fecerint,  fciant  fe 
rumpere  Patrum  inftituta , & cordis  vitalia  mortis  infixide 
lagittam  . Pro  hoc  paradifi  perditur  vita  , & fupplicio  rar- 
tari  adipifeitur  iadura.  Mihi  credite,  non  poteft  toto  cor- 
de habitare  cum  Domino,  qui  mulierum  fxpe  accedibus 
copulatur.  Per  mulierem  quippe  aucupatus eft  ferpen>, id 
elt  diabolus,  primum  nodrum  parentem  . Et  quia  non_» 
Deo,  fed  diabolo  cxillit  obediens.continuo  carnis  iniuriam 

fen- 


S.  FRrCTroSL 


fenfit.  'Et  ob  hoc  ergo  hanc  paffionem  filij  fentimm,  de 
qua  parentes  ,a  paradiG  gaudtjs  captiuatos  efle  cognoxi- 
mus  . Circumfpiciendum  proinde  eli  , <3c  indeiinenter 
orandum  , & fotis  viribus  fugiendum  , ne  fenfus  noHri 
tali  mufcipula  capiantur . Solus  erga  cutn  fola , licet  in_> 
itinere  fe  obuient , noi  loquatur  : nulla  alibi  fola  nili  cum_, 
altera  libi  comite  dirigatur.  Quod  li  de  fupra taxatis  quif- 
piam  foluscum  fola  tabulare  deprehenditur,  centum  idi- 
bus  flagellorum  extenlus  publice  veiberctur.  Et  qui  talia 
facere  praefumit,  cum  cautione  admoneatur  : quod  fl  abu- 
fiue  habuerit  monachoi  um  praecepta , & hanc  lecundo  ge- 
minauerit  culpam , verberatus  denuo  carceri  mancipetur : 
aut  fl  poenitere  noluerit,  foras  proijciatur. 

Cap.  XVI . Quales  fratres  debeant  cum  fororibus  vno 
in  menafierio  habitare. 

In  monafterio  puellarum  procul  a cella  monachos  habi- 
tare mandamus . tales  pratbeantur  pauci  & perfedi,  ita_* 
vt  de  pluribus  probati  eligantur  , qui  & de  aliquanto  tem- 
pore pene  in  monafterio  lenuerunt  / quos  femper  caftita. 
tis  vitacommendauit,  & criminalia  delida  foras  eccJcflam 
excommunicatosftaie  non  fecit.  Tales  ergo  in  monafte. 
rio  puellarum  habitare  debeant , qui  & eis  aliquid  carpen- 
tarij  minifterium  facient,  & aduenientibus  fratribus  hofpi- 
tkim  debeant  praeparare  i & fuper  vtrofque  fexus  iuuenio- 
res,  quafi  vaforum  fiant  cuftodes.  Nullam  licentiam  eua. 
gandi  habeant  forcres,  & abfque  benedidione  Abbatis 
deinceps  cum  viris  olculandi  aut  loquendi  occaflonero  pe- 
nitus non  requirant . quodfl  aliter  fecerint,  regulae  fubia- 
ceant.  * 


f! 


. 


Cap. 


272  E G r L A 


C AP.  XVII.  Squalis  debeat  tfie  confudit  io  falutandi  in 
momftmji  virorum  puelkrumue . 

vm  fe  occafio  dederit,  rt  de  tnonafterijs  virorum  ali- 


quis de  Abbatibus  aut  monachis  ad  monafterium  ve* 
niat  puellarum  ,vt  mos  eft  falutandi , non  eas  fingulatim_. 
pr.ccipimus,  fed  Abbatifla  prim o , & Gc  omnis  congregatio 
ad  falutandum  eis  occurrat : & hoc  pro  monachis  dicimus, 
qui  de  longinquo  veniunt , non  de  vicinitate  habitatoribus 
confinium.  Et  cum  rempus  remeandi  ad  proprias  cellas 
fuerit,  ipfiaduenientes  monachi  fimditer  Abbatiflam  cum 
fuis  fotoribus, ficut  primum,  communiter  eas  falutent  . 
Has  duas  vices  intrandi  & exeundi  licentiam  falutandi  ha- 
bere mandamus,  fupra facere  nolumus : Sc  hoc  ipfum  cum 
fumraa  verecundia  & cautela;  tanquam  fi  vtroque  com- 
munis Dominus  Chriftus  , & illarum  Iponfus  , quafi  in  iu- 
dicio  de  prarfentia  ftet  corporaliter  . Zelotypus  eft  Chri- 
ftus  , non  vult  domum  fuam  facere  domum  negotiationis. 
Ceterum  vero  talem  confuetudincm  facere  mandamus, vt 
fi  in  vnam  collationem  ad  audiendum  verbum  falutis  fra- 
gres & lorores  copulata:  fuerint , iuxta  viros  forores  federe 
non  audeant;  fed  vterque  fexus  diuifis  choris  fedeant  . 
Nullus  Abbatum  aut  fratrum  fe  prarfumant  deinceps  vbi- 
cumque,  abfque  imperio  feniorum  ,ofculura  feniori  porri- 
gere ; neque  in  gremium  fororum  veluti  padto  caput  de. 
clinare;  neque  in  capite  monachi,  vel  in  veftimento  , femi- 
na ad  excomplanandum  manus  mittere  audeat . Quod  ii 
argrotans  quifpiam  monachorum,  aut  de  longinquo,  aut  de 
proprio  monalterio , non  praefumat  in  monafterio  puella- 
rum iacere : ne  rdeuatus  corpore,  animo  incipiat  .Tgrota. 
rc  . Et  vt  B.  Hieronymus  ait  ,*pc ricultfe  tibi  miniflrat, cuius  cul- 
tum femper  attendis  . Ob  hoc  ergo  omnes  aegrotos  mona- 
chos in  monallerio  virorum  iacere  praecipimus,-  & non_» 
matrem,  non  germanam,  non  vxorem  » non  filiam,  non_» 


pro- 


; S.F  R V C T V 0 S 7.  273 

propinquam  , non  extraneam , non  ancillam , non  quale- 
cunque genus  mulierum  viris  miniftrare  in  infirmitate 
mandamus  : fed  fi  acccfferit,  vt  ex  fup raditStis  aliqua  cunru. 
forbitiunculis  ab  Abbatifla  fuerit  diredta,  fine  miniftro  in- 
firmorum eum  vifitare  non  audeat  > nec  iuxta  eum  manere 
pnefumat.  Eadem  & de  viris  efle  mandamus . Nullus  in-* 
praeterita  caftitate  confidat  ; quia  nec  Dauide  fandtior, 
ncc  Salamone  poterit  efle  fapientior,  quorum  corda  per 
mulieres  deprauata  funt . Et  ne  quifquam  fibi  de  propin- 
quitate generis  caftitatis  fiduciam  lumat , memor  fit  quod  4 
Thamar  ab  Anamon  fratre  fuo  aegritudinem  fimulante  cor- 
rupta fit.  Proinde  ergo  cum  tali  caftitate  fratres  & foro- 
res  viuere  debeant , vt  non  lolum  coram  Deo>  fed  etiam-* 
coram  hominibus  bonum  teftimonium  habeant*  & fuper- 
ft itibus  fequacibus  famftitatis  exemplar  relinquant. 

Cap.  XVIII.  • Vt  non  recipiantur  in  monaHeriim  nifi  qui 
radicitus  omni  facultate  nudati  funt . 

Comperimus  per  minus  cauta  monafteria , qui  cum  fa- 
cultaticulis  fuis  ingredi  funt , poftea  tepefadlos  curru» 
grandi  exprobratione  repetere , & feculum  , quod  relique- 
rant , vt  canes  ad  vomitum  reuocare : & cum  fuis  propin- 
quis,quod  monafterio  contulerant , hoc  extorquere , & iu- 
dices  leculares  requirere  , & cum  faionibu*  monafteria  dif. 
fiparei  &per  vnum  negligentem  multos  fimplices  detur- 
batos videmus  effe  . Proinde  folerter  praeuidendum  eft, 

& omni  intentione  difcernendum  , vt  tales  non  recipian- 
tur : quia  non  pro  amore  Chrifti  ifti  veniunt , fed  vicina-* 
morte  perterriti,  & infirmitatis  anguftia  compulfi  j non  ob 
amorem  coeleftem  incitati,  fed  folummodo  poenam  formi- 
dantes inferni.  De  talibus  Apoftolus  ait:  Qui  timet  non  eH  i.ttan.H, 
perfeflus  in  caritate : quoniam  timor  poenam  habet : fed  perfetta  carir 
tas  foras  mittit  timorati.  Non  funt  ifti  diicipuli  Chrifti:  & 

m m non 


;od  t 


374  ^ E G V L A 

non  in  Ecclefiafunt  requirendi t fed  in  membris  Antichrifti 
inueniendi  funt : non  fant  accolae  bon*  repromiflionis, 
nec  veri  IfraeJitae , fcd  de  longinquo  aduenae  profelyti : fed 
neque  fratribus  fideles , neque  in  pugna  inuenti  funt  fortes. 
Tales  olim  in  Leuitico  Dominum  cognofcimus  deteftafle-j, 
& in  bello  ne  pergerent  prohibuifle:  Si  quis  t inquit , carie 
fauidus  efl , non  egrediatur  ad  bellum  ; vadat , & reuertatur  ad  do- 
mum fttam  i ne  pauere  faciat  corda  fratrum  fuorum  , fient  & ipfr 
timore  perterritus  efl . De  talibus  in  Euangelio  veritas  ait: 
XUttjp.  ^!4am  difficile  efl  qui  pecunias  habent , intrare  in  regnum  coelorum. 
Nihil  enim  dc  priliinis  facultatibus  fuis  in  eundem  locum_>, . 
vbi  ingredi  fe  petit  monafteiium  , vel  ad  vnum  nummunru. 
recipiatur  : fed  & ipfe  manu  fua  eunda  pauperibus  eroget* 
depoftmodum  comprobatus  monaiterium  fub  regula  in- 
troducatur^ anno  integro  a eundis  fratribus  ex  induftria 
conuiti  js  comprobetur . Et  poftquam  probatus  in  eundis 
* obediens  fuerit,  & non  in  plumbi  natura  «nollitus,  fed  acer 
perdurauerit , vt  ferrum  i polimodum  exuatur  fecularibus 
veftibus,  & induatur  monafterij  religiofis  fimplicibus,-  & 
adnoteturin  pado  cum  fratribus,  & viuat  inter  monachos 
probatus  & ipfe  monachus  . 

Cap.  XIX.  Quod  in  monaflerio  debeant  olferuare  qui  peccata— * 
grauiorain  feculo  ennmiferint . * 

r-x  vi  grauioribus  culpis  & criminibus  fefe  deliquiffe  co- 
vfc^gnofcuntv  primum  eos  optamus  regula:  colla  fubmit- 
tere  fub  probatiffimo  Abbate,  in  monatterio  defudare ; & 
eunda  retroada  peccata,  tanquam  a:groto$  medico,  fpiri-? 
tali  feniori  manifettare:  &ficut  publice  peccauerunt,  pu- 
blice poenitere, & poenitenda  vitra  non  committere ; timo- 
rem de  fupplicio  , amorem  de  regno,  fpem  de  mifericordia 
habere,  & nunquam  defperare  : quia  in  'vltimo  eft  extrema: 
vita: , iuftificare  aut  condemnare.  Scriptum  eft  enim_,  ; 

Iffi 


s.  FRrcTrosi.  *7j 

Ipfe  judicabit  extrema  terra.  Vnurn quemque  Dominus  in_» 
fine  aut  iuftifica*  aut  condemnat : & vniuerforum  fineitu. 
ipfe  confiderat : vt  nec  peccator , fi  fortiter  ingemifeat,  de. 
fperet  veniam ; nec  iuftus  de  propria  fandlitate  confidat. 

Nihil  prodeft,  fi  aliquis  de  regno  fubtratfus,  a regni  po- 
tentia exclufus,  ferro  conftrxftus  hodie  caceri  eft  manci* 
patus : ita  nihil  obftat , fi  hodie  a carcere  quis  rapitur , dc 
regali  honore  cor.ftituitur . Nullus  ei  fordes  carceris  impu- 
tat s fed  hoc  folum  laudat,  quod  in  eo  miratur . Sic  nil  pro- 
deft iuftum  bene  viuere , & male  vitam  finire  » ita  magnum 
bonum  eft , peccatorem  ad  poenitentiam  redire  i olim_. 
male  viuere,  & poftmodum  bene  finire,  a nullo  retroada_. 
peccata  imputata  habere  . Credimus  iudicem  , qualem., 
quem  in  fine  inuenerit,  talem  coronare,  aut  certe  damnare.  < 

Et  quamuis  fint  grauia  delirfta,  non  eft  tamen  illis  de  Dei, 
mifericordia  defperandum  . Liquide  cognofcimus  quod 
publicani  & peccatores,  nullo  praecedente  merito  , qui  fu- 
turi per  iuftitiam  erant  damnandi , gratuita  miferatione  per 
breuem  poenitentiam  funt  redempti.  Sed  non  eft  in  eis 
tam  conuderandamenfura  temporis,  quam  doloris  . Agat 
ergo  vnufquisque  dignam  poenitentiam  , fecundum  quali-  * 
tates  culparum  : vt  quis  in  quo  diletfto  fefe  cognofcit 
reum, de  eo  delidlo necelfe  eftobferua  e primum  fecun- 
dum inftituta  canonum  .1  lege  habetur, vt  quis  cui  quan- 
tum intulerit  damnum,  aut  fecerit  easdem  , aut  commoue- 
ritvltioncm.iudicisdirimatur  iudicio  »&de  numerofitate 
folidorum  ad  fuum  reducatur  arbitrium  : ne  iortaflfe  per- 
fona  potens  damnet  oppreffum  , & qui  legaliccnfura  cen- 
tenarium habebat  incurrere  damnum, tertiam  reddat,  quod 
deliberis  continetur.  Certe  nos  cum  elTemus  ferui  pecca- 
ti, Deo  miferante , & nullo  noftro  merito  praecedente , li- 
beri fadti  fumus  iuftitix  ; &de  innumerofirate  peccann- 
num  in  mifericord  flimi  iudicis pendet  arbitrio  noliri  pec- 
cati debitum  :&  pro  centefimo  pondere  peccatorum  ini- 

m m z qui- 


.Digitized  by  Go^gle 


476  R E G V L A 

■ l6  quitatis  cognofcimus  opponere  villicum  t qui  de  centun* 
cadis  olei,  odloginta;  de  centum  coris  tritici , quinquagin- 
ta decurtatum  qasefiuit  debitum,  datim  fe  cognouit  a pro- 
prio domino  ede  laudatum.  Ita plerique  funt  inmonade- 
ria  ingredi , qui  ob  immanitatem  fcelerum  exceflerunt  nu- 
aperum,  quos  fandli  canones  foras  Ecclefiae  agere  poeni- 
tentiam cenfuerunt»  & nifiin  finem  vitae  communionem 
percipere  negauerunt;  nos  tamen  mifericordiam  Domini 
comperti , pufillanimes  fumus  confolati , ne  graui  trifti- 
tia  coardtati  pereant  defperati  ,de  multitudine  annorum.* 
ad  breuem  recurrimus  numerum  i & tam  cito  eum  conci- 
liamus , quam  cito  eum  cognouerimus  in  poenitentia  & 
humilitate  fundatum  . Quare  & tunc  medicus  ab  incifione 
fufpendct  aegrotum,  cum  eum  per  medicamina  cognouerit 
effe  fanandum.  Cibos  vero  tales  cis  praebere  mandamus, 
qui  nec  lafciuiam  nutriant,  nec  corpus  nimis  afHigant.  Car- 
nes tamen,  (iceram,  vel  vinum  eis  auferre  mandamus:  quod 
fi  per  infirmitatem,  aut  nimiam  fenedhitem , aut  certe  ali- 
quam neceditatem  ex  his  imbecillitas  patuerit,  in  arbitrio 
& probitate  maiorum  ponimus . Vedimentum  vero  cilici- 
num praebere  iubemus,  qualiter  per  id  compundki  per  hoe- 
dos  a finidris  fuorum  femper  reminifcantur  peccatorum., . 
Ledtum  tamen  fternere  mandamus  corio  aut  pfiatho,quod 
latine  dorea  nuncupatur;  aut  certe  paleas  tenues,  (i  horum 
nihil  habetur : exceptis  infirmis , & nimia  fenedlute  defef- 
fis , vti  & ipfi  arbitrio  foueantur  Abbatis . Haec  quae  fupra 
notauimus,  per  poenitentiam  dignam,  & non  fidlam  humi- 
litatem, vnumquemque  venire  cognofcatis  ad  veram  fani- 
tatem . Arnen . 

Cap.  XX.  fihnd  obferuandum  fit  de  monachii, qui  a proprio 
tnona  fleri»  per  vitia  databuntur.  . 

Cvm  aliquis  peT  vitium  dilapfus  fuerit  a monaderio,  in 
aliud  non  recipiatur  coenobium,  neque  in  humanita- 
tis 


"gitis* 


S.FRVC  TV  OSI.  i77 

tis  caritatem»  neque  in  pacis  ofculum  :fed  continuo»  vin. 
<5tis  poft  tergum  manibus,  Abbati  reducatur  proprio.Quod 
fi  reuerius  ad  feculum  fuerit,  &a  propinquis  fretus  oum_> 
eis  in  fuperbiam  furrexerit  ,&  monafterio  minas  intulerit, 
pariter  & ipficum  cofint  alaicorum  concilio  publice  ex- 
pulfi  ,&  ab  omni  Cbriftianorum  conuentu  maneant  ana- 
thematizati . Quod  fi  & ipfi  laici  fuo  eum  receperint  con- 
fortio,  & pariter  cum  eo  contra  monafterium  exarferint, 
in  contumeliam  eundi  a noftra  ecclefia  expellantur , & 
nullo  nobifeum  caritatis  foedere  copulentur } quoufque^ 
veritatem  cognofcant,&  nobifeum  itantes, iniuriasecclefiae 
vindicantes  pari  deuotione  confurgant.  Si  certe  ipfiapo- 
ftatse  ab  omnibus  fuerint  expulfi , & huc  illueque  vagantes 
diuerfis  locis  inflabiles  atque  vacillantes  fuo  mouafterio 
reuerti  fe  petierint,  neceflitate  compulfi » in  conuentu  ma- 
iorum deducantur  vt  vafa  figuli  in  fornace  probentur  » 
& cum  probati  fuerint,  fuo  monafterio  reformentur  i & 
non  prima, fedvltima  cathedra  recipiantur. 


fcj  EXPLJ  CIT  REGVLA. 


r«4*.  io. 
1»m.M 

hf*t.66. 

L«r  9. 
Humo 

£«c*I4> 


i78  <K.  E G V L A 

IN  NOMINE  DOMINI  INCIPIT  PACTYM. 

IN  NOMINB  S. TRINITATIS,  PATRIS  IT  FILII 

IT  SPIRITVS  SANCTI  . :: 

Qvod  corde  credimus, & ore  proferimus,  credimus  Pa- 
trem  iogenitutp.Fil  um  genitum.Spiritum  fandlum  ab 
vttoque  procedentem  . Filium  folum  carnem  de  virgini»  ,« 
fdfcepifle,  &in  mundum  pro  falute  omnium  in  fe  creden- 
tium defcendifle,  & de  Patre  & Spiritu  fan dio  nunquam— 
receflifle.  Quia  ipfe  dixit:  Ego  & Pater  vnum  fumus . Et, qui 
me  habet. & Patrem  habef.Et  qui  me  videt, videt  & Patrem . Idem 
vero  dixit : Coelum  mihifedesejl , & terra  fcabellum  pedum  meo- 
rum. Ia  coelo  angeli  totam  Trinitatem  adorant, Sc  in  terra 
Dominus  hominibus  praedicat,  dicens : Ite  , vendite  omnieu» 
qiu  pojjidetis , & date  pauperibus,  & venite,  fequimini  me.  Et  ite- 
rum: Si  quis  vult  pofl  me  venire,  abneget  femetipfum , & tollat  cru - 
cem  fuam , & fequatur  me . Et  alibi : qui  plus  fecerit  patri , aut 
matri,  vxori,  filijs , vel  omnibus  qiu  cum  mundo  tranfemt , quam  . 
mihi,  non  efi  me  dignus . Et  iter  um : qui  non  odit  animam  fuavt-, 
propter  me , non  efl  me  dignus . Et , qui  perdiderit  eam  propter  me , 
invitam  aternam  inuenieteam.  Proinde  melius  multoque-r 
melius  eft  mundum  calcare,  Chriftum  audire,  euangelium.-, 
complere,  vitam  beatam  cum  angelis  fandtisin  aeternum., 
peromnia  fecula  poflidere . Proinde  diuino  aidore  accen- 
li,  ecce  nos  omnes , qui  fubter  notandi  fumus , Deo  & tibi 
domino  & patri  noftro  tradimus  animas  nollras , vt  fecun- 
dum edidtum  Apoftolorum,& regulam,  Sdicuti  fandta  pa- 
trum praecedentium  fanxitaudloritas,vno  nos  in  coenobio, 
Chrifto  praecedente, teque  docente, habitemus.Et  quicquid 
pro  falute  animarum  noftrarum  annuntiare,  docere,  agere, 
increpare,  imperare,  excommunicare  , fecundum  regulam 
emendare  volueris, humdi  corde, depolita  omni  arrogantia, 
intenta  mente,  defiderioque  ardentc,diuina  gratia  opitu- 
. • lante 


S.FRre  TV  OSI.  2 79 

laDte>inexcufabiliter,  Domino fauente,  omnia  adimplebi- 
mus . Quod  (i  aliquis  ex  nobis,  contra  regulam  & tuum-» 
praeceptum  » murmurans,  contumax,  inobediens , vel  ca- 
lumniator exftiterit»  tunc  habeas  poteiiatem  omnes  in_» 
vnutn  congregare  > & ledta  coram  omnibus  regula  , publi- 
ce culpam  probare : & flagella , feu  excommunicationem  , 
fecundum  intuitum  culpae,  vnufquisque  fuum  reatum-» 
conui&us  fufpiciat.  Si  quis  fane  ex  nobis  contra  regulam 
occulte  cum  parentibus,  germanis,  filijs,  cognatis , vel  pro- 
pinquis ,aut  certe  cum  fratre  fecum  habitante  conliiiuou* 
de  abfentefupradidlo  Patre  noftro  inierit,  habeas  pote- 
ftatem  in  vnumquemque  qui  hoc  facinus  tentauerit , vc 
per  fex  menfes  indutus  tegmine  rafo  aut  cilicio,  difcin&us, 
& d'fcalceatus,  in  folo  pane  6c  aqua, in  cella  obfcura_» 
exerceat  quodlibet  opus  excommunicatus . Quod  fi  ali- 
quis iftam  prona  fua  voluntate  noluerit  agere  poeniten- 
tiam, extenfus  nudo  corpore  , feptuaginta  & duo  flagella.» 
fufeipiat:  & depolita  veftemonafterij,  indutus  quod  in_» 
introitu  exutus  eft  fcifliim,  notabili  cura  confufione  a coe- 
nobio expellatur.  Et  hoc  de  viris  fiue  feminis  dicimus. 
Promittimus  etiam  Deo  & tibi  Patri  noftro , vt  fi  quis  fine 
benedidtione  fratmtp»  aut  tuo  imperio, per  vitium  ad  alia 
loca  ad  habitandum  tranGre  voluerit,  habeas  poreftatem_* 
incautam  eius  perfequi  voluntatem,  qui  hoc  tentauerit, 
& comprehenfum  cum  faionibusiudicum  , ad  regulae  cen- 
furam  reducere : & fi  aliquis  eum  defendere  voluerit  Epi- 
feopus,  vel  eius  qui  fequttur  ordo , aut  laicus,  5c  tua  am- 
monitione  audita  apud  fe  eum  retinere  voluerit , commu- 
nicatio illius  cum  diahc-lo  fit , & participatio  cum  Iuda_» 
Scarioth  in  inferno  j Kiopraeferti  feculo  excommunica- 
tus permaneat,  ab  omni  coetu  Chriftiano  : & r.ec  in  finem 
viaticum  accipiat  , qui  hoc  fecerit . Tibi  vero  domino 
noftro  fuggerimus,G  velles  , quod  credi  certe  nefas  eft,  & 
quod  Deus  fieri  non  patiatur , aliquem  ex  nobis  iniufte_; , 


2, 8 o fi  G V L A 

aut  fuperbe,  aut?  iracunde  habere»  aut  certe  vnum diligere, 
& alterum  liuoris  odio  contemnere  j vnum  imperare—»  , 
alterum  adulare»  ficut  vulgus  habet  > tunc  habeamus  & 
nos  conceffam  a Deopoteftatem.non  fuperbe,  non  iracun- 
de, per  vnamquamque  Decaniam  prsepoGto  noftro  que- 
rimoniam inferre,-  & praepofitus  tibi  domino  noftro  hu- 
militer pedes  deofculari  , & noftrara  querelam  ad  lin- 
gula pandere:  & tu  patienter  iubeas  aufcultare,  & in^ 
communi  regula  ceruicem  humiliare  , & corripere—», 
& emendare  . Quod  G te  rninime  corripere  volueris , 
tunc  habeamus  & nos  poteftatem  cetera  monafteria  com- 
monere, aut  certe  Epifcopum,  qui  fub  regula  viuit , vel  ca- 
tholicum eccleGae  defenforem  Comitem  , &aduocare  ad 
noftram  collationem  i vt  coram  ipfis  te  corripias,  & coe- 
pfcim  regulam  perficias : & nos  fimus  difcipuli , fubditi » 
feu  adoptiui  filij  , humiles,  obedientes  in  omnibus , quae 
oportet  i & tu  demum  Chtifto  fine  macula  offeras  nos  il- 
la: fos  . Amen . 

Hac  funt  nomina. , quA  manu  fua  vnufquisque  fubfcrqtioncm  t ai 
ftgnum  in  hoc  fattt  fecit : id  efi,  ille,  ille}  vel  illa  illaque  • 

EXPLICIT  REGVLA  S.  PRVCTVOSI  EPISCOPI. 


C tfpCt* 

* - HV  i 

* l 


4 »4 


CVIVS- 


CVIVSDAM  PATRIS 


Regula^  ' 

* \ ,*  ■ » * *!  **  #*• 

AD  MONACHOS.  * - ^ 


4 


IN- 


DE CVIVSDAM  PATRIS  REGVLA 
veterum  teftimonia_» . 


5.  EENEDICTVS  Amatu  Abbas  in  Concordia  Tegularum  fit* 
pijjime  hanc  CVIVSDAM  'PATRIS  REGVLAM  ad  mona- 
chos [criptam  laudati  vt  & aliam  ad  virgines : qnamuis  ipfie  eas  non 
dijlinguat , fed  vtramque  promifeue  REGVLAM  CVIVSDAM 
appellet , vel  REGVLAM  CVIVSDAM  P ATRIS , vt  cap. 
vm.Jf.vil,& alibi . 


SMARAGDVS  quoque  monachus,  in  commentario  ad  regulam—» 
S.  Benedicli,  fubinde  ex 


t 


183 


MJ  NOMINE  PATRIS  ET  EILII  ET  SPIRITV6  SANCTI 


INCIPIT  REGVLA  CVIVSDAM  PATRIS 


Capitylvm  primtm. 

AVEAT  ledor  bonus  ,ne  fuo  fcnfui  ob- 
temperet fcripturas , fcd  feripturis  fan- 
<5tis  obtemperet  fenfum  fuum  . Calix  -i 
paflionis  amarus  eft,  fed  omnes  morbos 
penitus  curat . Calix  padionis  amarus 
eft,  fed  tamen  prior  bibit  medicus,  ne.»’ 
bibere  dubitet  xgrotus,  Oportet  nam- 
que illum  qui  alterius  vulnera  mederi  cupit , ab  omni  lan- 
guoris morbo  alienum  fanumque  fubfiftere . Nullo  alio 
vitio  Diabolus  monachum  perdit,  ac  trahit  admortcnrLj, 
quam  cum  eum  negletftis  feniorum  confilijs  fuo  iudicio 
defenfionique  confpexerit  confidere . 

II.  Primum  omnium  Deus  timendus  & diligendus  eft  ex  Lui  |fi 
totis  viribus:  & proximus  magnopere  diligendus  eft,  fe- 
cundum mandatum  Domini. 

III.  Deinde  virtus  obedientisc  expetenda  eft,  & fecun- 
dum vires  vniufcuiusque  exercenda  eft:  & ad  primum^ 
verbum  fenioris  omnes,  qui  aud  erint  ex  fratribus,  adurge- 
re oportet : & qui  non  furrexerit,  veniam  petat , & poeni- 

n n 2 teat. 


J*' 


0 


Vbil.\. 

PW- » • 

l.C.r,  1« 


tt.  i. 

i.  Cer.f. 


2»4  ^ E G V L A 

te  at,  quantum  iudicauerit  fenior  ;&  impleat  quodiufius 
eft , licet  durum  videatur . Obedientia  vfque  a d mortem», 
facienda  eft,  fecundum  exemplum  Domini , obedientis  Pa- 
tri vfque  ad  mortem  . Et  vnumquemque  oportet  fratri 
fuo  feruire,  ficut  Abbati  proprio  vel  patri : Ccut  Apoftolus 
dicit:  Sertdte  tmicern  m timore  Chrifli . Et  iterum  : Omnia  vt- 
flra  attn  caritate  fiant  . 

IV.  Si  quis  frater  inuentus  fuerit  inobediens  Abbati , G ue 
oeconomo,  Gue  alicui  ex  fratribus , mittendus  eft  in  carce- 
rem ; & poeniteat  quantum  iudicauerit  fenior . Si  autem., 
poft  examinationem  carceris  reprobus  inuenitur,  femcl  & 
bis, iterum  atque  iterum, abfeindendus  eft  ab  omni  fraterni- 
tatis corpore  , fecundum  mandatum  Domini  dicentis  r 
Expedit  enim  tibi  vt  pereat  vntm  de  membris  tuis,  quam  totum  corpus 
tuum  eat  in  gehennam  ignis  : Scquia  modicum  fermentum  totam 
mafiam  corrumpit . 

V.  Non  oimnibus  praefente  Abbate  vel  oeconomo  ob- 
temperandum; quiavnus  non  occurrit  ad  omnes:  fed  ta- 
men vnufquisque  fratri  feniori  obedire  contendat*,  ficut 
Domino . Quicquid  facit  proximo  fuo, Domino  facere  non 
ambigat. 

VI.  Si  quis  frater  murmurans  inuentus  fuerit , hic  ipfe^ 
mittendus  eft  in  carccrcra,  & opus  eius  abijeiatur  . Poeni- 
tentiam agat  fecundum  examen  fenioris.  Si  permittatur  ci 
fatisfaciet : fi  autem  boc  frequenter  lacit , eijciendus  eft 
demonafterio. 

VII.  Ad  primum  verbum  difcuffionis  fenioris , Gue  oeco- 
nomi, Gue  alicuius  fratris , venia  petenda  eft  : & tam  diu  in 
terra  proftratus donec  fenior  difcuffionem  cofummauerir. 
Si  autem  fenior  difcullioncm  iterauerit , & ipfe  veniam.. 

ite- 


< a*-  - ■ \ F .*  » 

c v i y s b a m.  1 85 

iterare  debet . Si  quis  tardior  adveniam  inuentus  fuerit* 
lioe  aliqua  verba  religioni  contraria»  fiue  pro  excubatione 
delidi  fui  protulerit,  mittendus  eftin  carcerem;  &pce- 
niteat  fecundum  quod  iudscauerit  fenior,  vfquequo  corri- 
gatur . Si  autem  obftinatus  inuenitur  , feparandus  eft  a 
fratribus . 

VIII.  Mendacium , & juramentum,  fiue  verbum  otiofum 
per  omne  corpus  fraternitatis  damnandum  eft.  Si  quis  ex 
fratiibus.cum  qi  o aliquid  horum  inuentum  fuerit,  mit- 
tendus eft  in  cai  cerem  , & poeniteat  vfquequo  a vitio  cor- 
rigatur : quia  os  quod  mentitur  occidit  animam : & Dominus 
in  euangelio  iuramcntum  prohibuit,  dicens : Ego  autem  dico 
nobis , non  rurare  omnino  . Et  iterum:  Omne  verbum  otiofum — > 
quod  locuti  fuerint  homines , reddent  pro  eo  rationem  in  die  iudicij . 
Et  Apoflolus  dicit : Omnis  fermo  malus  de  oteveflro  non  proce- 
dat : fed  fi  quis  bonus  ad  aedificationem  fidei , vt  det  gratiam  audienti - 
lui , Si  quis  ex  fratribus  poft  examinationem  carceris  ca- 
uere  haec  vitia  non  poterit,  eijciendus  eft  a fratribus , it 
damnandus  eft. 

IX.  Si  quis  iracundus  inuentus  fuerit  ex  fratribus,  reus 
erit  in  concilio  gehenna:  ignis , nifi  poeniteat . & vulnera^ 
putrefada  caftigatione,  fcilicet ignis  medicamento,  exu- 
renda funt;  & tumidum  vulnus  fpiritalis  ferri fedionevta- 
tur:  id  eft  , capitalia  & mortalia  crimina,  quae  ducunt  ad 
mortem,  oportet  dure  curari  & emendari,  vfquequo  corri- 
gatur, & fanus fuerit , fecundum  iudicium  Abbatis  fiue^» 
oeconomi . 

X.  Si  quis  ex  fratribus  dixerit  verbum  de  fratre,  illo  non_» 
audiente’,  velabfcnte,  fi  non  ad  laudem  & diledtionem  il* 
lius  pertineat , hic  tanquam  blafphemator  iudicandus  eft : 
& petat  a Deo  veniam  protinus,  & confiteatur  fratri  hoc 

; ,ukI  quod 


S»f.  1. 

M»k,  f. 
fhrf.i*. 

E 


# 


2 86 


R E G V L A 


quod  de  illo  locutus  eft.  Si  autem  iterare  inuentus  fuerit , 
mittendus  eft  in  carcerem , & poeniteat  dure,  vfquequo  di- 

Ctltf.  4>  fcat  illud  quod  Apoftolus  dixit : Semo  eorum  conditus  fit  fale 
Excufatio  delidi  ante  veniam  non  oportet  ab  omnibus  fra- 
tribus ; poft  veniam  oportet . 

< , 

XI.  In  abftinentia  ciborum  vnam  regulam  obferuari 
oportet  ab  omnibus  fratribus;  praeter  fenes,  & infirmos, 
fiue  infantes ; & vna  menfura  fit  in  omnibus : id  eft , ab  ho- 
ra nona  vfque  ad  horam  alteram  a cibis  temperandum  eft  . 
Nec  ante , iiue  poft  menfam  , quae  communiter  ad  coenam 
fratribus  apponitur,  aliquid  ori  indulgendum  eft;  nifi  in- 
firmitas , fiue  differentia  aetatis  fiue  corporis  , aliquid  coe- 

• gerit.  Sed  neque  ad  faturitatem  edendum  eft.  Caro  & 
vinum  , fiue  potus,  in  quo  fit  ebrietas , refutanda  funt  mo- 
nachis, nec  fufcipienda,  quibus  pro  Chrifto  crucifixus  eft 
mundus,  &ipfi  mundo.  Et  ferias  monacho  non  eftefuper 
terram:  nifi  modicum  in  aduentu  fratrum,  tanquam  Chri- 
fti,  ledior  fuerit  cibus  gratia  caritatis . Verumtam  en  ab- 
ftinentia tegenda  eft,  ne  iadantiae  vitio  decidamus  in  la- 
pfum  : quod  pr*  omnibus  vitijs  grauiftiiiuim  eft. 

XII.  Nihil  qua?rere  debemus  ex  his  quae  ad  feculum  per- 
tinent, praeter  quotidianum  panem  noftrum  , &breue  ve, 
fiimentum.quo  induamur.  H*c  ipfa  fine  foljicitud  ne  a 
nobis  requirantur  ; ne  inueniamur  aliquando  de  regno 

u*tt.  6.  Dei  non  cogitare , & dicatur  de  nobis : Hac  omnia  gentes  re- 
quirunt. Yeruntamen  monachos  femper  oportet  laborare, 
& fine  follicitudine  vitam  fuam  tranfigere  : omnia  qua- 
cunque laborauerint , excepto, vt  fupra  diximus,  pane  exi- 
guo & veftimento  , pauper  bus  diftribuant.  Cura  paupe- 
rum femper  facienda  eft,&  omnia  noftra  cum  caritate  fiant» 
& fine  caritate  infruduofa  funt  apud  Deum  opera  noftra  . 


Aibi- 


I 


C V 1 V S T>  A M. 


87 


XIII.  Arbitrio  vniufcuiusque  fcnioris  relinquendum  eft  > 
vnde  annuum  panem  monafterio  fuo  prouideat  ; fi  ex 
farculo  aut  bubus,  vt  aliquibus  mos  eft,  iicut  nobis,  aut  ar- 
tificijs,  fiue  negotijs , fiue  ex  condudtione  mercedis , fiut-> 
ex  quolibet  opere . 


XIV.  Non  magnopere  curandum  eft,  quomodo  vnuf- 
quisque  laboret;  fed  quomodo  vnufquifque  viuat . Quo- 
modo res  & ratio  & ficus  loci  vnicuique  permiferic , fem- 
per  laborandum  eft,&  lex  Dei,  quae  fiue  vifibilia,  fiue  inuifi* 
bilia  continet, obferuanda  eft : & nihil  ex  mandatis  Dei, fiue 
magnum  fiue  minimum, praetereundum  elbQuiaqui  tranjgre- 
ditur  vnum , faclus  ejl  omnium  reus . 


1 Mt.  1- 


XV.  Propofitum  monachi  quod  promifimus,  ex  toto 
corde  noftro  , & ex  tota  diledtione  exercendum  eft  & fa- 
ciendum : quod  in  tribus  abrenuntiationibus  confiftit. 
Primo  omnino  omnes  facultates  noftras  refpuere  debemus; 

& omnes  diuiti*  mundi  alienae  efte  a nob  s nofcuntur. 
Deinde  in  fecundo  loco , omnia  vitia  carnis  & animae  re- 
linquenda funt  & cauenda  ; & omnis  ira , & indignatio,  & cla - Efk.*. 
mor , & blafphemia  auferatur  a vobis , eum  omni  malitia  . Tertia_. 
igitur  abrenuntiatio  eft,  haec  omnia  quaecunque  videntur, 
fiue  in  caelo  , fiue  in  terra , fiue  in  mari , leu  & in  omnibus 
creaturis  Dei,  non  folum  nihil  ex  his  affimilare  Domino 
debemus;  fed  omnia  etiam  illa  inferiora  noftri  arbitrari  a 
nobis  oportet:  qui  vtpote  nos  vitra  illa  ad  coelorum  re- 
gna, &adipfius  Domini  notitiam  extendimus . Et  ideo 
his  fanitati  fentientibus,&  mox  tranfeuntibus  non  magno- 
pere intendimus  : fecundum  quod  Apoftolus  dicit : Omnia 
qua  videntur  temporalia  funt  :qua  autem  non  videntur,  aterna  funt . 


iCir.f 


XVI.  Silentium  in  omnibus  fetftandum  eft,  & tacendi  di- 
fciplina  per  omnia  facienda  eft;  maxime  autem  iuxta  mif- 

fatn 


* 


tizei)  byjjfflfwle 


2.88  I \ n G V L A 

fam  & menram : fed  in  omnrbus  nihil  loquendum  eft , niG 
quod  neceftitas  popofcerit . Siquispr*ter  hanc  difcipli- 
nam  cum  clamore  & acerbiore  Termone  refponderit,  note- 
tu-r  vfquequo  corrigatur . Si  aurem  hoc  vitio  curari  non.» 
poterit , eijciatur  ab  vnitate  fratrum . 

XVII.  Nihil  poftidendum  tanquam  proprium, & fpeciali- 
• ter  inter  monachos  5 fed  Gnt  eis  omnia  communia . Qui 

autem  dixerit:  meum  eft  hoc,  aut  illud,  peccauit  coram_» 
Deo  i nifi  tantum  per  obreptionem  fermonis . fed  pro  hoc 
ipfo  tamen  veniam  petat  a Deo  , &caueat  de  reliquo»  8c 
ne  iterare  audeat.  Si  quis  ex  hoc  vitio exiltat  infanabilis, 
expellendus  eft  ab  vniuerGs  fratribus  : quoniam  vitium.» 
philargyriae  grauiftimum  eft  prae  omnibus  vicijs,  gjr  om- 
nium malorum  eft  philargyria. 

XVIII.  Si  quis  ex  fratribus  lugubriori  lapfu,  id  eft,  forni- 
cationis, ceciderit,  eijciendus  eft  de  congregatione  fratrum. 
& vfque  ad  diem  mortis , flue  in  alia  regione  poeniteat . 
Sorores  igitur  raro  videnda:  funt : & frequenter  loqui  ad 
eas  velle  prohibemus  ; ne  occaGonem  inueniamur  dare  in- 
firmis. Beneficia  tamen  & munificentiam  praeftare  illis  ex 
toto  corde,  praecipimus : quoniam  funt  membra  Chrifti, 
& matres  Domini  i &per  virginem  nosredemitChriftus. 
Sed  tamen  per  fideliftimos  & probatiffimos  donaria  mit- 
' • tenda  funt  illis,  vt  euitetur  occafio  maledidli , gratia  homi- 

num peflimorum. 

XIX.  Non  quifquam  congregationi  fratrmn  praede  per- 
mittendus , nifi  qui  obediendo  didicerit  ea  , qua:  alijs 
praecipi  debeant : fed  fi  forfan  in  fcripturisfandlis  fatis  fuf- 
ficienterinftrudus  eft,  tamen  fi  fadtorum  geflis  adhibeat 
fidem»  id  eft,  ea  quae  docet, opere  compleuerit, humilitatem 
ex  caritate,  patientiam  &manfuetudinem  offendendo,  Se 

volun- 


c V I V S D J M.  2S9 

voluntatem  fenioris  implendo,  & omnia  mandata  Domini 
agendo . 

XX.  Siquis  exfenioribus,fiueisqui  Abbas  nuncupatur , 
voluptuolus  exiftat , & ebriofus,  & diucs,-  & qui  huic  fecu- 
lo  conformatur;  id  eft,  in  curribus  & in  equis  de  loco  ad 
locum  difcurrat,  hic  non  folum  principatu  fratrum  indi- 
gnus eft,  verum  etiam  homicida  animarum  iudicandus  eft: 
& alius  monafterio  eius  praefle  conftituatur . Sin  vero 
non  poterint,  monachi  ab  illo  exeant , & ille  excommuni- 
cetur . Si  vero  pocniteatiubdatle  fub  manibus  fenioris , & 
feruituti  fe  fubijciat, donec  probauerit  is  qui  prsecft  . 

XXI.  Monachos  in  curribus  & in  equis  difcurrere, praeter 
infirmos,  fed  debiles  & claudos,  non  permittimus.  Si  au- 
tem hoc  fecerint , alieni  fint  ab  vnitate  fratrum  . 

XXII.  Fratribus , quibus  hab;tatio  in  Herili  terra  , id  eft  > 
abfque  pane,  ite  funt  in  raontauis  3c  frucftuoGs , modicum., 
lactis  permittimus  cum  aqua  mixtum.  Habitare  autenu, 
monacho  vnacum  feminis,  id  eft,  cum  matribus  & lorori- 
bus,  non  permittimus. 

XXIII.  Quomodo  nos  obedire  ei  oportet,  qui  nos  ad 
opus  mandati  cohortatur  ? Sicut  infans  obtemperat  nu- 
trici, fiue  quae  ad  vberafuaeum  inuitat : imnao  fi  quid 
promptius  & celerius,  pro  eo  quod  multum  pretioGor  vita 
futura  quam  prxfens,  obedi  re  vfque  ad  mortem  oportet . 

XXIV.  Quomodo  feniorem  oportet  fieri  aJ  frat  es?  Tan- 
quam  (i  nutrix  foueat  paruuldK  luos  , dil  gens  & confor- 
tans fingulos : Sc  viam  perfedlionis  eis  aperiat ; & ipfe  pro- 
cedat in  omni  perfedtionc,  & fandlitate  cord  s & corporis  * 
&fine  vlia  perceptione  perfonarum  omnes  pariter  Sc  fin- 

o o cera 


' i 


290  % E o V L A 

cera  diledtione,  tanquam  natos  proprios , ex  toto  corde  di-’ 
ligat.  Si  vero  viderit  aliquem  illorum  mandatum  Domini 
praeterire,  non  ira  erga  eum  moueatur  , fed  commiferatio- 
l.Crr.  1 1.  ne, &compaflione>  fecundum  illum  qui  dixit:  ^uis infir- 
matur,& ego  non  infirmor  ? Quit  fcandalizatur , & ego  non  vror  ? 
Si  vero  negl  gens  in  his, qua:  ad  vfus  corporis  & anim.T  per- 
tinent , fine  dubio  fubijcietur  illi  fententia: , qua:  dicit : Ite 
maledicit  in  ignem  <eternum,qui  praparatus  efl  diabolo  & angelis  eius. 
Efuriui  enim , & non  dedifiis  mihi  manducare: fitiui , & non  dediflis 
I,r.i3.  tmhi  bibere : & ea  qua:  fequuntur  . Et,  malediflus  homo  qui  fa- 
cit opera  Dei  negligenter . 

\ - • " ' 1 ' > A . *'■  * * ' ' 1 * 

XXV.  Si  quis  ex  fenioribus  & Abbatibus  iracundus  in- 
uentus  fuerit,  notetur vfque  corrigatur.  Si  vero  ab  hoc  vi- 
tio infanabilis  fuerit,  ab  imperio  fratrum  defruendus eft : 
quoniam  fiue  iufte,  fiue  iniufle.irafci  non  oportet . 

XXVI.  Si  quis  feniori  fuo  detraxerit , non  feniori  detra- 
hit, fed  Dominor  cui  opus  facit fenior.  Si  vero  hoc  fre- 
quenter faciat,  abfeindatura  fraternitate,  ac  folicitudine_> 
fraterni  corporis.  Si  vero  poeniteat,  remittenda  funt  pec- 

P/»lioo.  catafua.  Detrahentem,  inquit  propheta  > fecreto proximo  fuo, 
hunc  perfequebar . 

XXVII.  Si  quis  inuentus  fuerit  in  aliquo  /pernere  fenio- 
rem  fuum,  non  hominem  fpernit,  fed  Deum,  & reliqua.. . 
Si  quis  hoc  faciat,  poeniteat,  & reconciliabitur  feniori  fuo  . 
Et  omnia  quaecunque  fenior  praeceperit , fecundum  maa> 
datum  Domini  explenda  funt. 

XXVIII.  Si  quis  ex  fratribus  negligens  inuentus  fuerit 
erga  fupelledltilem  monafterij , hic  reus  facri  peculij  iudi- . 
candus  eft . Si  quis  viderit,  eaque  in  die  adiuuari  & corrigi 
praeterierit,  hic  tanquam  negledtor,  & peruerfor  facrae  fub- 

ftan- 


C V I r S D J M]  191 

ftantiae  Judicandus  eft  . Quoniam  oportet  vnumquem- 
que  laborare,  & confiderantius  agere  erga  fubllaiuiam  mo- 
nafterij,  vt  ipfe  efletomnium  dominus  , & omnibus  domi- 
netur.  Et  iterum  per  nimiam  humilitatem  tanquam  alie- 
num feexiftimeti  & vt  nihil  praeter  quotidiana  ex  ea  re- 
quirat paximatia. 

XXIX.  Si  quis  ad  vocem  compulforis,  fiue  inuitantis  ad 
aliud  quodeumque,  non  ftatim  furrexerit,  hic  inobediens 
reus  eft  . Petat  veniam  ad  Deum , & iterare  non  praefumat . 
Quoniam  oportet  vnumquemque  ad  primam  vocem  inui- 
tantis adurgere»  velut  carbo  ignis  ardentis  afcendiftet  fuper 
eum  . Si  autem  obedientia  h.ec  non  fuerit,  quam  dicimus  , 
mortua  eft,  & nonacceptabilis  apud  Deum.  Omne  autem  IW14, 
quod  non  efl  ex  fide, peccatum  efl . Cum  gaudio  iemper  operan- 
dum eft  , & nihil  cum  triftitia  faciendum,  & femper  dicen- 
dum eft  : Gaudete  in  Domino  iufli , & femper  decet  collaudatio  . r JV.  jt. 
Et  iterum  Apoftolus  dicit:  Gaudete  in  Domino  femper : ite-  VM  4. 
rum  dico, gaudete  . Si  autem  trifte  aliquid  oblatum  fuerit  a 
nobis  in  donis  Dei,  non  erit  acceptabile  apud  Deum. 

XXX.  Tribus  conuentibus  diei  t totideroque  nodis  tem- 
pore in  ecclefia  conuemendum : tres  pfalmi  in  vnoquo-* 
que  conuentu  diei  canendi  funt  j duodecim  vero  in  no- 
durnisconuentibus  cantabuntur,  praeter  illam  milTam.quc 
celebratur  ortu  folis  . Orationes  vero  & duae  lediones , 
vna  de  veteri  teftamento,  & aha  de  nouo,  in  lingulis  nodis 
conuentibus  dicenda;  funt.  In  his  vero  conuentibus,  id 
eft,  fabbati  & dominicae  , vfque ad  gallorum  cantus,  mif. 
fa  celebranda  eft : & quomodo  vires  vniufcuiusque  fufferre 
poterint,  excubiar peragendae  funt. 

XXXI.  Is  vero  qui  ad  primum  pfalmum  in  die  non  occur- 
rit,in  conuentum  fratrum  non  recipietur»  fed  poliea  in  pu- 

00  2 bli- 


[ * • „ ■>,  4F  ' • v'  " * ; , 

. . 292  !2^  E G V L A 

blfco  veniam  petat.  Si  vero  frequenter  hoc  faciat, confu. 

. tabitur  vfque  dum  corrigatur . In  nodtis  tempore  vfque  ad 

fecundum  pfalmum  d.latio  prxbetur . 

XXXII.  Indebus  vero  dominicis  Euchariftia  feroperac- 
1 cipienda  elt  ad  remedium  peccatorum  ; fed  cum  puro  cor- 

i de,  & omni  fandlitate  cordis  & corporis  oportet  nos  ac- 

cedere ad  corpus  & fanguinem  Domini  noltxi  Iefu  Chrifti. 

Amea_» . 


EXPUCIT  RECVLA  CVIVSDAM  PATRIS. 


RSc 


p 


R E G V L A 

MAGISTRI 

AD  MONACHOS. 


1 

l 

I 


•V  Tr&t- 


294  ^ 

DE  REGVLA  MAGISTRI 
veterum  teftimonia_>. 


S.HENEDICTVS  Anianee  Abbas  maximam  partem  REGVLA: 
JMAG  ISTRI  in  concordiam  regularum  tranfcripfit , thrpafpm_. 
integra  eius  capita  profert . citat  autem  plufquam  fexagies  . 


A SMARAGDO  etiam  monacho  in  commentarijs  ai  regulam^» 
S.  'Benedicii  f/penumcro  laudatur  JgVlDAM  JMONACHO- 
RV  M JMAG  ISTER  huius  reguUauftor  . 


-4 


INCIPIVNT  CAPITVLA 


2-95 


i. 

ii. 

iii. 

IV. 


V. 


VI. 


vir. 
vi  ir„ , 


IX. 


X. 


XI. 

XI I. 

XIII. 

XIV. 

XV. 

XVI. 

XVII. 
XVIII. 
XIX. 


XX. 

XXI. 


RHGVLi  magistri.  , 

De  quatuor  generibus  monachorum  . 

Qualis  debeat  effe  Abbas . 

Qua  ars  fanfla,  quam  docere  debet  Abbas  difcipnlos . 

Qua funt  ferramenta  ftiritalia , cum  quibus  operari  pof- 
fumus  artem  diuinam . 

Qua  efl  materies  vel  caufa  malorum , qua  in  fornace— * 
timoris  Dei  excoqui  debet . 

Qua  efl  officina  diuina  artis  . vel  operatio  fpiritalium 
ferramentorum  . 

De  obedientia  difctpulorum,  qualis  debeat  effe  . 

De  taciturnitate  difcipulorum , qualis  & quanta  debeat 
eflc—> . 

Quo  ordine  tacentes  fratres  aliquas  interrogationes  fa- 
ciant ad  Abbatem . 

De  humilitate  fratrum, qualis  debeat  effe,  vel  quibus  mo- 
dis acquiritur,  vel  quomodo  acquifita  J eruatur . 

De  Trapofitis  monaflerij . 

‘ De  excommunicatione  culparum  . 

Quomodo  debeat  frater  excommunicatus  tr  a flari. 

Qiiomodo  debet  excommunicatus  poenitere . 

De  prodendo  cogitato  malo  Prapofito  vel  Abbati  a mi- 
noribus fratribus. 

De  cellarario  monaflerij,  qualis  debeat  efie . 

T )e  ferramentis  vel  rebus  monaflerij . 

De  feptimanarijs  coquina  . 

Quomodo  debeant  introire  fratres  in  hebdomadam—» 

coquina  . 

Quomodo  debent  haberi  in  oratorio  abfentes  in  mente  . 

• Quomodo  debent  communicare  hebdomadarij  coquina  f 
vel  cellarariuj  . 

Om- 


red  byGoog 


19  6 
xx  ir. 


XXIII. 


XXIV. 

XXV. 

xxvr. 

XXVII. 

XXVIII. 

XXIX. 

XXX. 

xxx  r. 

XXXII. 
xxx  i II. 
XXXIV. 
XXXV. 
XXXVI . 
XXXVI I. 
XXXVI  I I. 
XXXIX. 
XI. 

XLI. 

XLI  I. 

XLI  II. 
XLI  V. 
XLV. 

XLVI. 

XLV II. 
XLV  III. 
XLI  X. 

1. 


Omnibus  hebhmadarijt  tngrejflf , quo  ordine  remanen- 
tes in  oratorio  pofl  Abbatem  debent  ceteri  com- 
municare . 

Poji  egrtffionem  Abbatis  de  oratorio , quomodo  debeant 
hebdomadarii  feruire  menfis , & ad  manducandum— t 
efie  communes  . 

De  hebdomadario  leCiore  ad  menfas  . 

De  patella  micarii  ab  hebdomadarijs  feptimo  die  coquenda. 
De  menfura  ciborum. 

De  menfura  potus . 

De  diebus  iaumorum , vel  hora  refectionum . 

De  tempore  dormitionis  eorum, vel  qualis  debeat  efie  locus , 
vel  quo  ordine  dormiant . 

Pofl  completorium  neminem  debere  loqui . 

De  hebdomadarijs  offiaj  diuini  in  noctibus.  . » 

Quomodo  ab  eis  fieri  debeat  excitatio . 

De  officijs  diuinis  in  nodibus  . . v t. 

De  officijs  diuinis  in  die  . 

De  modo  pfalmorum  vel  numero  in  die.  .z 

De  pfalmis  lucernari * . \ 

De  pfalmo  refedionum . * * • ;. 

De  pfalmis  completori js . . 

Qualiter  pfalli  debet  in  matutinis . 

Qualiter  pfalli  debet  per  horas  diei . 

Qualiter  pfalli  debet  in  lucernari]' s . egi, 

Qualiter  pjalli  debet  in  refectione  . # 

Qualiter  pfalli  debet  in  completorijs . 

Qualiter  pfalli  debet  in  noClc  . 

Quomodo  debeat  pfalli  in  diebus  feflis. 

De  imponendis  pfalmis  in  oratorio,  quouis  tempore. 
Dedifciplina  pjallendi . 

De  reuer entia  orationis . 

Dcvigilijs  monaflerij . .(tempore. 

De  a£lu  operum  quotidianorum  per  diuerfas  horas  diuerfo 

De 


k a ^ $ p.  * %97 

ii.  D*  orationibus  quadragefima  tn  die  fine  pf almis . 
ii  I.  De  orationibus  quadragefima  in  noflefinepfalmk 
ti  1 1.  contintntia  ciborum  & fotus  m quadragefima . 

inr.  Cum  hora  ebuini  officij  aduenerit  mox  debere  fratretai 
oratorium  feflmare . 

iv.  De  quot  paffibtts  frater  reliffo  labore  ad  oratorium  debet 

occurrere . 

IVI.  Quomodo  debeant  fratres  in  itinere  opus  Dri  complere  , 

iv  ii.  Quo  ordine  in  via  fratres  aliquid  regula  conflit  uta  fer - 

uabunt . 

tv  m.  Quot pfalmos  debent  fratres  dicere  dhserfo  tempore  fc_» 

via  nolle. 

lix.  Qua  hora  debeant  fratres  tn  via  reficere . 

IX.  De  quantitate  fumptuum  fratrum  in  via  accipiendorum . 

iXi.  Mifius frater  de  monafierio,&  in  eodem  die  expeflandus, 

fi fuadente  aliquo  debet  foras  communicare  , aut  ad 
oratorium  reuertens  feruare  ieiunium  coram  Abbate 
reconfignandum  communicationi . 

IXII.  Si  debeat  extra  horam  conflitutam  in  via  frater  aut  bi- 
bere, aut  manducare . 

IXI  1 1.  Quales  funt  fratres , qui  infalutatis  abfcedunt  fratribus  . 

IXi  v.  Quotiens  debet  frater  reliquent  monaflerium,  & iterum 
ab  errore  reuertens,  recipi. 

IXV.  Quomodo  debent  fratres  extranei  a domefiicis  falutari. 
IXV I . De  egreffu  fratrum  de  monaslerio  in  viam . 
lxvi  i . De  regreflu  fratrum  de  via  reuertentium  'm  oratoriunu 
Lxvti  t.  Exeuntes  de  oratorio  mox  debere  de  omnibus  tacere .. 
lxix.  De  fratribus  agrotis. 

ixx.  Dt  caritate  fratrum  circa  agrotos . 

ixxi.  Si  debeant  fratres  Spirituales  adfe  inuicem  occurrentes 

prius  orare,  autfibi  pacem  dare,  autfalutart. 

IXX  II.  De  refeclione  propter  caritatem  fratrum  fuperuenientitsm < 

IXX  in.  De  fratribus  qui  ad  opus  Dei  tarde  occurrunt . 
txx  i v.  T{efr'enari  debere  liberum  fratris  arbitrium . 

pp  De  % 


x?8 


It  E G r L A 


LXXV. 

130CV1 


ZXXIX. 


De  ctflatum  dominica . 

Quotnodo  XA*m  tranfinijft  eulogia  a fiscrrdote  mtna- 
fleri»  fufdpi  • 

MCXVII.  DtbeneebfliensjVelfignofacerdotum. 
lxxv  1 1 1 . ‘T^ow  aliquem  aducmenttm  , «uf  i<*m  fratrem^/ , 
ena  adhuc  lakum , plus  a.  bidue  otiofumin  monafUrio 
pafci. 

De  talla  peregrinorum . 

Polluti  per firmum  fratre»  fi  debeant  commucare,aq  non. 
De  vefimentis  fratrum  & calceamentis . 

Non  debere  in  monafttr  io  fratre 4 aliquid peculiare  babere. 
Quomodo  debent  haberi  in  monafieri t facerdotes . 

Qui  debeant  manducare  cum  A bbate . 

Ptrfefla  aliqua  intra  monatterium  arta  qualiter  & 
quanti  debent  venundari , 
ucxxv  1.  De  cofis  monaflerif . 
itttv  1 1 . Quomodo  debeat  frater Jiue  iam  touuerfuujiue  adhuc  lu- 
cus introire  % vel  tradere  /i.  vel  fufdpi  in  monaflei  iti . 
iTrrv  r t 1 De  induciis  fratrum  fufcipkndorum , mquibusde  flabi* 
litate  firmanda  fecum  traflare  debeant . 

Quomodo  debeat  frater  nouus  m mnatierh fuum  firma* 
rt  introitum . ..a 

lngrefio  in  monaflerium  cuiquam  laico  non  debere  intra 
annum  mutari  res , nec  caput  cius  fecundum  Prapofi- 
tum  tonderi. 

Quomodo  fufdpi  debeat  'nobilis filius  in  monafierio . 

De  honore  vel  gradu  fofl  Abbatem  ceteris  deneganda . 
Ve  ordinatione  noui  Abbatis  tlefli  de  omnibus  a Priora . 
Si  fubito  Abbas  moriatur,  quo  ordine  de  incertis  fratribui 
Abbas  alius  confiituatur, cum  ft  vino  rudium  de/igna* 
uerit  meliorem , dum  fitbita  cum  manperurfsrit . 

De  ofbarijs  menaflerij  . 


1XXXI. 

LXXXII. 

LXXXI I I 
1XXXI V. 

lxxxv. 

ixocri. 


1XXXIX. 


xc 


SCI. 

XCIU 

XClII. 

xciv. 


BXPUC1YNT  CiPITYL* . 


fuci* 


M AC  A S TItri 


*9* 


INCIPIT  PROLOG VS  REGVL& 


Homo»  primo  tibi  qui  legis,  deinde  & tibi 
qui  me  obfculitas  dicentem»  dimitte  alitu» 
modo  quae  cogitas  i & me  tibi  loquentcm » 
&per  os  meum  Deum  te  conuenientenu 
cognofce.  Ad  quem  Domioum  Deum  ex 
voluntate  noftra  per  bona  adla  vel  bene- 
placita iuftitixire  debemus:  ne  per  negligentiam  pec- 
catorum inuiti  rapiamur  accerliti  per  mortem  . Ergo  » 
auditor,  qui  me  audis  dicentem,  percipe  qu*  tibi» 
non  os  meum,  fcdper  hanc  icripturam  loqu  tur  Deus: 
quite,  dum  adhuc  viuis,  conuenit  de  hoc  quod  eipoft 
mortem  redditurus  es  rationem . Quia  quod  adhuc  vi- 
uimus,  ad  inducias  viuimua:  cum  nos  pietas  Dei  expediat 
cotidie  emendari,  & meliores  vult  effe  nos  hodie  quam 
fuimus  heri.  Ergo  tu»  qui  me  aufcultas , ita  attende,  vt  di- 
dia  mea  ,6c  auditus  tuusperconfidcratiooem  mentis  am- 
bulando in  triujum  cordis  tui  perueniant.  In  quo  ttiuio 
vnam  ignorantiae  peccatorum , poft  didla  mea  veniens  » 
poli  te  relinque  : & duas  obleruantix  praeceptorum  ante 
iam  ingredere  vias.  Et  dum  quaerimus  ad  Deum  ire,  fte-r* 
mus  in  Chrifto,  triuio  cordis  noltri,&  confideremus  illas 
duas, quas  ante  nos  fcicntiae  confpicimus  vias.  In  quibus 
duabus  vijs,  per  quam  ad  Deum  poilumus  peruenire,  con- 
fideremus . Si  finiftram  tenemus , timemus,  quia  lata  eft , 

p p z ne 


•o 


hV 


•TS* 


W 


jy  u.G< 


a.  Ctr.to 

Vf»l  a. 
l.C #M- 
tfml  44. 

lyw.ss. 


jioo  X B G r L 

ne  ipta  fit , quas  ducit  magis  ad  intentam . Si  dextram  cor- 
ripimus, bene  imus  , quiaangufta  cft  : & ipfa  eft  quae  dili- 
gentes Ternos  ad  proprium  ducit  Dominum  . Ergo  vaciuus 
vefter  auditus  fequatut  meum  eloquium  . Et  inteilige  tu 
homo  cuius  admonemus  intuitum,  quia  te  per  hanc  icri- 
pturam  ammonet  Deus;  vt  modo  dum  adhuc  viuis,  & tibi 
emendare  Vacat.curras  quantum  potes  i de  iam  cum  accer- 
fitus  per  mortem  fueris,  nullam  Deo  in  die  iudicij,  vel  in_» 
poena  sterna  excufationcm  afferas  , quod  nullus  te  de_» 
emendatione  quoad  vixifti  conuenerit:  & cum  vlterius  tibi 
iam  fuccurrere  non  potueris,in  aeternum  te  incipiat  fine_« 
remedio  poenitere.  Ergo  amodo  qu$  audis  obferua.anteqaS. 
dc  hac  exeas  feculi  luce.quia  fi  hinc  exieris, non  huc  rcuer- 
teris,  nifi  in  refurredtione:  & de  refurredlione , fi  hic  modo 
bene  egeris  ad  aeternam  cum  fandris  gloriam  deputaberis  , 
Si  autem  hanc  fcripturi,  quam  tibi  ledturus  Tum, non  adim- 
pleueris ; in  aeternum  ignem  gehennae  cum  Diabolo,  cuius 
voluntatem  magis  fecutus  es.deputaberis.Audi  ergo  & age 
quod  eft  bonum  8t  iuftum,  per  quod  Deus  inuenitur  pro- 
pitius . Haec  regula  quae  tibi  oftendit,  fadtis  adimple  * Qpae 
regula  ad  perficiendum  redtum  regulae  nomen  accepit . 

ficut  dicit  Apoftolus  in  epiftolafua  : Secundum  menfuram » 

regula,  quam  menfus  tfl  nobis  Dominus  menfuram  pertinendi  vfque 
vos.  Nam  regula  veritatis  habet  initium,  & iuftitiae  finem . 
Sicut  dicit  propheta  . T{ega  eos  in  virga  i hoc  eft, in  timoris 
vigore.  Sicut  item  dicit  Apoftolus  : Quid  vultis  ? in  virga 
veniam  ad  vos , art-in  caritate  ? Item  dicit  propheta  : Virga _> 
refla  efl  virga  regni  tui : in  qua  dilexifli  'militiam, & odi  fi  i iniquita- 
tem. Et  iterum  dicit  Dominus:  V filabo  in  virga  iniquitates 
torum  . 

ifll/  #:»*$?•  io*  oU  wsr. 

IXP1ICIT  PROLOGVS  RECVLJ  . 


IN- 


M M G rjWWt‘3*  joi 

INCIPIT  IHIMA. 

-Tloisv  aru,W  3»  1 rn*ilioca  tu  siobnoq  oulton 

Pnopheta  dicit : Aperiam  m paraboih  os  meum . £t  dicit  ite- 
rum : Fattut  fur»  tUis  in  parabolam . De  vtero  matris  Eu* 
terrx  nati,  & de  patre  Adam  in  exceflibus  concupifcenti* 
generati in  (eculi huius  deJcendimus  viamljSc  peregrin* 
▼it*  temporale  iugum  fufeipientes, perambulamus  iter  vi* 
huius, per  ignorantiam  bonorum  a<3uumv&  incertum  mor- 
tis experimentum . Multam  enim  nobis  negligenti*  via- 
ticum peccatorim»  (eculi  peregrinatio  IcarriCauerat : Sc  hU- 
meris  noftris  laffatfirs  de  ponderofis  farcinis,  vicinam  libi 
mortem  iam  lapfiis  laboris  Ibdor  inuenerat  j de  xftuofa_» 
fitis  in  interitum  anhelabat.  Subito  a dextra  orientis  cqn- 
fpicimus  non  fperatum  fontem  aqu*  viu*  : & feftinanri» 
bus  nobis  ad  eam  diuitor  exinde  vox  magis  nobis  in  ob- 
uiam  venit , clamans  ad  nos  dicens : gha  fartis , venite  ad 
aquam . Et  cum  vidiflet  nos  venientes  oneratos  farcinis 
grauibus  , repetiuit  dicens : Venite  ad  me  amnes  qui  laboratis, 
& onerati  efiis  & ego  vos  reficiam . Nos  vero  audientes  hanc 
piam  vocem, proiedtis  in  terra  farcinis  noftris,  arguenti  nos 
liti  auidi  ad  fontem  profternimus;  bibentesque  diu  furgi- 
mus  renouati . Et  poft  refurretflionem  ftetimus  ftupidi  ni- 
mio gaudio, & di  (putatione  intuentes  iugum  vi*  tam  fan&i 
laboris,  vtfarcinas  noftras  , qu*  nos  fuo  pondere  vfque-» 
ad  mortem  per  ignorantiam  fatigauerunt.Dum  hrc  intuen-' 
tes  diu  confideramus,  iterum  audimus  vocem  de  fonte, 
qui  nos  recreauerat,  dicentem : Tollite  iugum  meum  fuper  vos, 
& difeite  a me, quia  mitis  fum,&  humilis  corde : & munietis  requiem 
animabus  vejlris  : Iugum  enim  meum  fiiaue  e fi,  & onus  meum  lene . 
Nos  audientes  h*c,  dicamus  iam  inuicem  nobis : non  re* 
uertamus  polt  recreationem  tantifontis,  & Domini  inuK 
tantis  nos  vocem,  ad  farcinas  peccatorum,  ouas  proieci-* 
mus  i hoc  eft,  qu*  abrenuntiamus  euntes  aa  fontem  ba- 
ptifmi;  qu*  farcinx  peccatorum  nos  anteper ignorantiam 

facr* 


(*. 


M«*.  ii, 


Iaerae  legis , vel  cogeum^  ig^gq  , dcfperato* 

nosfuo  pondere  in  mortem  fatigauerant.  Nunc  vero  (a- 
pientiara  Pei  accipientes  , <Sc  qm  fuq^rau»  peccatorunw 
fiscinis  aggrauati»  Dommi  fumus  voce  ad  requiem  iouitati; 
Renuntiemus  ergo  peccatorum  priftini$  farcinis.habct  vias 
fgculi  in  negligentibus  fuorum  pondere  deliciorum.,  , 
Nos  matrem  nol?is iam  non  de^mo  esa*  Enamjfcd  diui- 
nem  nos  vocantem  ad  requjem  CMftun"»:  legem  ftgpV 
m*M  • Similiter  3c  patrem  iam  non  in  arbitrio  peccatorum 
Adam  qu.erimus,  fed  in  race  Domini  inuiranti*  qps:  3? de- 
lider  jsnpftris  meritis  non  audemus , tamen  in  fcnatiuiutc 
noftralacri fontis  cui,  vbi  fis  iam  te  ipueniraus . 

sater  nost$$  qjri  $s  in  coe^s. 
Videtecrgofratrcs.fi  inuenimus  iam  in  matrem  Bcclefiam, 
& patrem  aufi  fumu*  Dominum  VQCWe  4$  coelis.  Ergo 
iim  iufte  a nobis  relinquendus  c(l  pater  terrenus,  &;  macet 
carnali* : pe  binis  oljte  nperantes  parentibus,  non  folum* 
viebus  offendantur  i fcd  velat  adulteri  de  duobus  parenti- 
bus nafei , fi  carnales  non  dimittimus , iudicemur . Per  1|» 
gnum  enim  offeofionis  natio  noltra  de  paradifo  in  vterum» 
d?  vtero  in  mundum;  de  mundo  vfque  in  infernum  defeen- 
derat : pifi  denuo  renati  per  baptifmura , & pec  crucis  fi- 
gnum  iterum  reparati,  Domini palfio  ageret  vt  rcfurgat,& 
illa  redeat  in  paradifum  generatio  pes  gratiam,  vade  cum 
Ebero  arbitrio  ceciderit  per  otfenfam.  Contriuit  enimin-, 
nobis  Dominus  mortis,  quas  tegnabat , aculeum  ; quando, 
refugium  crucis  fua:  nobis  coatuli*  Qltriftqs . 5* pollquam 
no»  grati. e fu*  reftituit  adoptionis,  $ regna  coelorum  in- 
fuper  nos  oqadf  finit  inuicare.  Yndcvax  Dominic*  dictu 
Si  abfetu*ueritii  mundata  meaxega  era  vobis  in  patremt&  vos  eritis 
mihi  in  filios . Vade  & nos,  <^mui?  indigni,  tamen  propter 

agnitionem  ejus  bappfmi\  m 9tttippe.*udem4S  eum 

tr?in  vocare  ,•  ideoque  oportere  nps  paffion  is  eius  cire  par- 
ticipe* 'Kwewqw  #ci  ciusglpria:  coheredes.  Dicen- 


MAGISTRI.  J05 


tts  e«o,  PmtvtBfrpiesiM  c«i*,iam  tales  non  Exhibeamus 
fratres,  qu*l«*  *K>«  cupit  filios  Dens  haberei#  dignfe  io  no- 
bis diuinitas  filiorum  inferet  nomen,  cum 'voluntate  difli- 
mfle . Nam  ipfceft  verus filius,  qui  oon  foluta  suit,  fed  & 
moribus  fimilari  patri.Cum  ergo  mcruHfcmus  iam  dixlffo, 
Pa/ernojlerqul  « in  cteHs : fequimur  deinde  in  oratione  di- 
centes : 

Sanflificttur  nomen  tuum , 

Non  quod  noulter  opteftius  (anltificari  nomen  eius,quod 
eft  ab  Sterno  & vfquc  in  «ternum  fandiffimum  < ied  m bo- 
nis a&ibirc  filiorum  magis  ipfefan«ftifioei  : vt  pater  & Do- 
minus in  mentibus  noftris  tabernaculum  fuum  , & inhabi- 
tatorem faciat  Spiritum  fanftum;  vt  adiuuet  corda  ipfa_. 
Deus,  vt  vos  cunodiatts  ea  femper  per  gratiam  fuan».  Dein- 
de dicitur ; 

Aiuemat  reptum  tuum . 

Videte  fratres,  eccc  optamus  aduenire  regnum  Domini, 
& iudicium  eius  accelerari  vitro  rogamus  i & rationes  no- 
ffrasadbuc  paratas  non  habemus . Sic  ergo  a nobis  omni 
hora  agendum  eft , VtDominu»  & pater  poftea  nos  ita  fu* 
ferpiat,  & bonis  Coram  eo  altibus  quotidie  complacentes 
fequeftrans  nos  ab  hoedis,  a dextris  fuis  in  «ternis  introdu- 
cens nos  regnis . Agnofcamus  nobis  in  futuro  iudicio  pro- 
pitium  iudiccm,quemin  prxfenti  feculo  aufi  vocauerimtu 
patrem . Deinde  dicimus  • 

Fiat  voluntat  tuaficut  in  «rh&  itt  teftu. 

In  hoC  ergo  verbo,  fratres,  pertinet  in  nobis  liberi  ftatus 
arbitri}  r flequicquid  fuafio  antiqui  ferpentts  nociue  aobes 
ingerit,  li  volumus,  amputatur,  cum  Domini  roktnws  in— 
nobis  reparando  perficitur  : fiettt  dixit  Apoftolus  vun  nem** 
quacunque  vult  it  dia  fidatis . Exigit  enim  Spiritus  vt  voluntas 
m nobis  Domini  nat : vt  iam  non  perficiat  anima^uicquid 
cum  praua  carne  concupifcens  Gbi  fuaferat.Or  antius ergo,v% 
voluntas  io  nobis  Domini  fiat.  Si  ergo  a nobis  iuri  voluntds 

fem- 


- HW 


- 


G»L  S. 


.Digitizbd  byv 


I 


504  .5  fi  ^ m 

femperperficiatur.lnon  ergo  erit  propria*  quae  difcufla  de 
fuis  malis  in  die  iudicij  condemnetur.  Voluntas  enim  Do* 
mini  fanda  eft,  nouicdare,  non  timere  iudicium : quae  vo- 
luntas fua  quibus  impleta  fuerit,  promittitur  etiam  ijs  an- 
gelos iudicare.  Hanc  fandam  voluntatem  Dominus  &fal- 
uator  nofter  per  formam  faciendi  in  feliberaraj-vt  amputet 
Im«.  t.  in  nobis  carnis  arbitrium , demonftrat  nobis  dicens : 

veni  facere  voluntatem  meamjed  eius  qui  me  mifit . Et  iteru  tn  in 
M •u.*6.  fsuida  fua  paffione  dicit : Pater  fi poffibile  efi , tranfeat  a me-» 
calix  ifie.  Hxc  vero  in  Domino  vox  timoris  erat  carnis 
indutae , oftendens  nobis  adus  vitae  femper  debere  bene_j 
tradari,  (i  mors adueniens  debet  timeri.  Et  iterum  erat 
interrogatio  Domini  apud  patrem  , fi  quod  a nobis  in  no* 
bis  volumus  ; poteft  impleri,  aut  quod  nolumus  poteft  no- 
bis contra  defiderium  noftrum  iufte  imponi.  Yndefubfe- 
quitur  fidei  forma,  qua  Dominus  patris  comittitur  volun- 
tati,dicens:  Sed  tamen  ntnficut  ego  volo,  fedficut  tu  vis  < Etite- 
uu.  rum  fubfequitur  : Si  non  poteii  auferri»  me  calix  ifie^vifivtt  bi- 
bam illum.  Jiat  voluntat  tamen  tua . Videte  ergo  quia  quicquid 
a voluntate  noftra  eligimus , iniufte  agnolci tur : & quic- 
quid nolentibus  nobis  a iuuentute  imponitur, iufte  proficit 
rationi . Nam  quomodo  verfis  in  fe  oculis  fuis  vultunu 
foum  refpicere  homo  non  poteft ; fic  iudex  fui  libi  ipfi  cfle 
non  poteftmiG  iufte  quod  videtur  ab  alio  iudicetur.  Si  er- 
go vultum  fuum  videre  poteft  nemo,  voluntatem  Tuam-* 
iuftatn  probare  quomodo  poteft  ; niG  in  omnibus  quod  vi- 
detur  ab  alio  iudicetur  ? Et  ecce  fratres , quantam  repara- 
tioni noftr«  Dominus  contulit  pietatem, & qualem  errori 
aoftro  falutia  viamoftendii ; vtin  vnigenito  filio  fuo  de- 
, monftraretj  ,quod  in  feruis  fuis  querebat  perficere.  Fiat 
voluntat  tua  ficta  in  coelo  & in  terra  . In  coelo,  quod  duc  r,pof- 
fumus  beneiagnofeere  fratre»  quia  ficut  ab  angelis  in  coelis 
fande, perficitur , ita  & in  teru  ipla  per  Prophetas  <5 c Apo» 
ilplos  prat^eptorura  Dei,  <3f  iftcarflahbns  hominibus  exqr 
■mat  “ 


MAGISTRI.  505 

ptatur  vt  fiat . vt  fecundum  fandam  fcripturam  dicentem 
in  vtrifque  elementis,  hoc  eft,  in  coelo  & in  terra , in  bene- 
placitis fuis  regnet, & in  nob  s Dominus : & fit  vnus  paftor, 

& vnus  grex . Similiter  & illud  fpiritalrter  intelligere  pof- 
ftimus,  quod  dixit : Fiat  voluntas  tua  ficut  in  coelo : hoc  eft,  in 
Domino,  ficuc  in  filio  eius . Quiacadeftis  dum  defeendit 
voluntas  Patris  perficitur,  dicente  ipfo  Domino  : Non  veni  a. 
facere  voluntatem  meam  ,fed  eius  qui  me  mifit . Vides  ergo  fi  ip« 
fe  Dominus  faluator oftendit , feideo  venifle,  vt  volunta- 
tem fuam  non  faceret , fed  iufla  patris  impleret  > quomodo 
malus  feruus  iufla  mea  neglexit,  &meam  facere  volunta- 
tem ? de  quo  dicit  & Apoftolus:  Quis  eft  qui afeendit,  nifi  Bfb.\ 
qui  & defeendit  in  inferiora  terra  ? Ita  ergo  & in  terra  dixit, hoc 
ett,corporis  noftri  machina  de  limo  terrae  formata;  cui  fen- 
tentia  Dei  didura  eft  : Terra  es  ,&  in  terram  ibis . Similiter  c»»  j- 
effici  iuftitiam  nobis  Domini  voluntas  expofeitur , vt  dum 
quotidie  in  nobis  voluntas  Domini  fuerit  operata , non__, 
inueniatur  propria  , quae  in  futuro  iudicio  condemnetur 
ad  poenam  : fed  fit  in  nobis  voluntas  Domini,  quae  corone- 
tur ad  gloriam  . Deinde  fequimur  in  oratione  dicentes  : 

Panem  nofirum  quotidianum  da  nobis  hodie  . 

Ergo  fratres,  cum  fupradida  Domini  voluntas  incul- 
pabiliter a nobis  quotidie  fuerit  adimpleta,  & in  timore 
Domini  omnia  fuerint  mandata  esplicita  »•  digne  operarijs 
luis  rogatur  annonam  vt  tribuat,  qui  digno  mercenario 
mercedem  non  negat . Deinde  dicimus  : 

Et  dimitte  nobis  debita  noftra,  ficut  & nos  dimittimus 

debitoribus  noftris  . •'•vi  ■ 

Fratres,  hoc  orantes  amplius  timeamus , ne  ad  haec  ver- 
ba precum  noftrarum  refpondeat  nobis  Dominus  dicens : 

Iudicio  quo  iudicatisjttdicabitur  de  vobtsi&  menfura  qua  menfi  e fl/r,  W4/,  7 
remitietur  vobis  . Et  vide  qui  hoc  petis,fi  quod  tibi  noluifti 
fieri  alio  nonfecifti.  Ergo  antequam  has  voces  Domini 
audiamus  fratres , prius  lcrutemur  corda  noftra : fi  iufle^ 

q q & nos 


I.P 't.%. 


Jo6  It  E G V L yi 

& nos  petimus  a Domino  , quod  & a nobis  eft  petentibus 
non  negatum.  Nos  petimus.  Dimitte  nobis  debita  noftra  : audit 
Deus,&  cupit  dimittere , fed  fi  ante  nos  petentibus  relaxe» 
mus  . An  dubito  mifer  ego  homo,  ne benefadbs meis diui- 
na  non  retribuat  vices  ? Refpice.agnofce,  & confidera  ,6 
mifer  homo,  numquid  magis  tu  pius  quam  Deus?  qui 
vt  tibi  aliqua  iuftitiae,  aut  agenda  ingerat  pietatis,  poft  mer- 
cedem  vel  dona  ipfius,  tibi  proficit  ipfi  & quod  agit.  Ni- 
hil enim  Dominus  minus  habet  in  fua  potentia,  nec  aliquid 
tuum  indiget  in  virtute , aut  deeft  & in  gloria : folummodo 
noftra  illi  opus eft  falus , quam  pro  nobis  prouidet  gratia_» 
eius;quamque  per  noftram  negligentiam  illi  de  nobis  polii» 
det  minus.  Deinde  dicimus: 

Et  ne  nos  inducas  in  tentationem  . 

Satis  nos  admonent, fratres.verba  illa  efle  follicitos:  ideo- 
que rogandus eft  Dominus, & crebris  gemitibus  tundenda 
funt  nobis  corda  atque  pedtora , ne  patiatur  Dominus  fer- 
uos  fuos  fine  fuo  adiutorio  aliqua  nos  hora  confiliere  i vt 
non  habeat  poteftatem  neque  aditum  , per  quod  aduerfa- 
rius  nofter  diabolus , qui  Circuit  nos  vt  leo  quotidie  , quae- 
rens aliquem  noftrum  deuorare;  & prauis  luafionibus  fuis 
quaerit  corda  noftra  inficere.  Ergo  inceflabiliter  eft  precan- 
dum ad  Dorainumr  vt  dignetur  adiutorij  fui  cuftodia  muro 
nos  fuae  gratiae  circumdare,  & tentationum  in  nobis  aditus 
fua  munitione  obltruere  » vt  non  patiatur  plafma  iadturae 
fuse  captiuum  fieri, & feruitutibus  cedere  inimici . Si  tamen 
fupradidti  hoftis  tentationibus  non  vitro  noftrum  tradamus 
alTenfum  , & velut  nosmetipfos  ipfi  noscaptiuantes,  ho- 
Hem  noftrum  incipiamus  magis  defiderare,  quam  fugere»*  . 
Sequimurdeinde  complentes  orationem , dicentes : 

Sed  libera  nos  a malo . Arnen-». 

Fratres  fancftilfimi  ,ante  hoc  Deus  in  nobis  cupit  per- 
ficere, quam  rogetur  : quia  potens  eft , & nihil  eft  e'  diffici- 
les fed  fi  nos  hoc  mereamur:  nec  enim  vult  machinam.» 

cadere 


MJGTSTR1.  307 

cadere  noftram,  quam  manibus  fuisipfe  conftruxit.  Fefti- 
natenim  eruere  nos  de  laqueo , fi  fenfum  noftrum  non_* 
vitro  tradamus  fuafionibus  inimici : fed  rogantes  incefia- 
biliter  Dominum , vt  attributo  nobis  fuse  gratias  adiutorio , 
digne  dicamus : Quoniam  a dextris  efi  nobis  Dominusjte  ctmmo-  pyy  ,r 
utamur:  & fecuri  de  Domino  iterum  repetamus:  Non  ti * 
tnebo  mela  quoniam  tu  mecum  es . Vtqui  in  principio  huius 
orationis  ottendit  nobis  per  gratiam  , Dominum  Patrem.* 
audere  dicere,  iterum  ipfe  in  fine  orationis  a malo  digne- 
tur nos  liberare  .Arnen. 

Ergo  fratres  finita  ad  Dominum  oratione,  ipfo  iuuante 
agamus  nunc  de  cetero  de  nofiri  feruitij  opere : vt  qui  nos 
Jam  in  filiorum  dignitarus  efi  numero  computare,  non  de* 
bet  aliquando  de  malis  nofiris  adtibus  contrifiari . Ita  enim 
ei  omni  hora  de  bonis  fuis  in  nobis  parendum  efi,  vt  non_» 
folum  iratus  Pater  fuos  nos  aliquando  filios  exheredet;  fed 
metuendus  Dominus  irritatus  a malis  nofiris,  vt  nequiffi- 
mos  feruos  perpetuo  tradat  in  poenam  , qui  eum  fequi  no- 
luerunt ad  gloriam  . Exfurgamus  tandem  aliquando  vt  pi- 
gri, excitante  nos  feriptura  , ac  dicente  : lam  enim  hora  ejl  Rem.  I}. 
nos  de  fomno  J urgere : & apertis  oculis  nofiris  ad  lumen  deifi- 
cii, attonitis  auribus  audiamus quae  d uina  cotidie  clamans 
nos  admonet  vox,  dicens  :Qrti  habet  aures  audiendi  audiat,  quid  JV«’- ». 
ftiritvs  dicat  ecclefijs.  Qui  dicit : Venite  filij  audite  me , timorem  r/„i  „ 
Domini  docebo  vos  . Currite  dum  lumen  vitae  habers  , ne  te- 
nebrae mortis  vos  comprehendant.dt  quaerens  Dominus  in 
multitudine  populi  cui  haec  clamat  operarium  fuum  audi- 
torem, iterum  reclamat  dicens  : Quis  efi  homo  qui  vult  vitanti  HU. 

& cupit  videre  dies  bonos}  tu  qui  audis  refponde;  Ego.  Et 
Dominus  tibi  dicit  : Si  vis  habere  veram  & perpetuam-, 
vitam , prohibe  linguam  tuam  a malo,  & labia  tua  ne  loquantur  do-  jn 
lum  . diuerte  a malo,  & fac  bontitm  inquire  pacem, & fequere  eatii—i  . 

Et  cum  haec  feceritis  oculi  mei  fupervos  iuftos,  & aures 
mea:  in  preces  vefiras . Et  antequam  me  inuocetis.dicanu. 

q q 2 vo- 


Ditjitized  by  Google 


*o8  ' E G V L A 'v 

vebis:  Ecce  adfum.  Quid  dulcius  nobis  ab  hac  vocc_» 
Domini  inuitantis  nos  fratres  ? Ecce  pietate  fua  demon- 
ltrat  nob;s  Dominus  vitae  viam  . Succindtis  ergo  per  fidem 
vel  obleruantiam  bonorum  adtuum  lumbis  noliris,  per  du- 
catum  Euangelij  pergamus  itinera  eius»  vt  mereamur  eum, 
qui  nos  in  regnum  luum  vocauit,  videre  : in  cuius  regni  ta- 
bernaculo fi  volumus  habitare,  n:fi  illuc  bonis  adtibus  cur- 
ratur, minime  peruenirur  . Sed  interrogemus  cum  pro- 
P/4/.114  pheta  Dom  num  .dicentes  ei : Domnie  quis  habitabit  in  taber- 
naculo tuo  , aut  quis  requiefeet  in  monte  farcio  tuo  ? Poft  hanc  in- 
terrogationem . fratres  , audiamus  contra  nosDominum_» 
iterum  refpondentem  , & offendentem  nobis  viam  ipfius 
m tabernaculi , dicendo  : ingreditur  fine  macula , qui  operatur 

iuflitiam  , qui  loquitur  veritatem  in  corde  fuo : qui  non  egit  dolum  in 
lingua  fua  ; qui  non  fecit  proximo  fuo  malum,  qui  opprobrium  non  ac- 
cepit aduerfus  proximum  fuum:  qui  malignum  diabolam  aliqua 
fuadentem  ubi  cum  ipla  fuafione  a confpeCtibus  cordis  fui 
refpuens  , deduxit  ad  nihilum.  & paruulos  cog  catus  eius 
tenuit,  & allifit  ad  Chriftum  petram  . Qui  timentes  Domi- 
num , de  bona  obferuantia  fua  non  fe  reddunt  elatos ; fed 
ipfa  in  fc  bona  non  a fe  pofle , fcd  a Domino  fieri  seftiman- 
tes,  operantem  in  fe  Dominum  magnificant,  illud  cum_» 
P/y.  1 ij  propheta  dicentes : Non  nobis  "Domine,  non  nobis)  fed  nomini  tuo 
da  gloriam.  Nec  Paulus  Apoftolus  de  praedicatione  fibi  ali- 
1. Cor.  1 r quaimputauit,  dicens  : Gratia  Dei fim  id,  quod  fum  . Etite- 
vO.i*  rum  dicit  ipfe  : Si  gloriari  oportet,  non  expedit  mihi . Ergofub- 
fequitur  Dominus  viam  vitae  beatae  per  monita  fua  dicens: 
P/irf.14.  jQui  inftU  proximo  fuo , & non  decipit  eum  : qui  pecuniam  fuam  non 
dedit  ad vftram,  qui  munera  fuper  innocentes  non  accepit . Et  fuble- 
M4//.7.  quitur  nobis  Dominus  in  euangelio  d eens  : Qui  audit  hxc 
verba  mea,& Jacit  ea, non  monebitur  in  sternum  . Et  nos  interro- 
gemus eum,  dicentes  : Quomodo  Domine  non  mouebitur 
in  aeternum?Refpondit  nobis  iterum  Dominus:Quomodo? 
»*«'*  quia  fmilabo  eum  viro  fapienti , qui  adificauit  doiuum  fuam  fupra 

pe- 


• MAGISTRI.  309 

petram.V  enentnt  flumina, flauerunt  venti, & impegerunt  in  imum  il- 
lam, & non  cecidit  i fiindata  enim  erat  fuper  petram.  H&c  com- 
plens Dominus  tacet  , fpedtans  nos  quotidianis  iandLs  fuis 
monitis  tadtis  nos  refpondere  debere,  ideo  co  idie  nobis 

propter  emendationem  malorum  huius  vitee  dies  ad  in  du* 
cias  relaxantur,  dicente  Apoftolo  : An  nefeitis  quia  patientia 
Dei  ad  pxnitentiam  nos  adducit  ? Nam  piusDominus  dicitiNo/o 
mortem  peccatoris,ftd  vt  ctnuertatur  & viuat.  Cum  ergo  inter- 
rogaflemus  Dominum  .fratres,  de  habitatore  tabernaculi 
eius,  audiuimus  habitandi  praeceptum  > fed  li  compleamus 
habitatofis  officium.  Ergo  praeparanda  funt  corda  noltra 
& corpora  fandfae  praeceptorum  obedientiai  militandis  : 
& quod  minus  habet  in  nos  natura  poflibile  , rogemus 
Dominum,  vt  gratiae  fuaeiubeat  nobis  adiutorium  miniftra- 
re.  Et  fi  fugientes  gehennae  poenam  ad  vitam  volumus 
perpetuam  peruenire  , dum  adhuc  vacat , & in  corpore_j 
fumus,  & hxc  omnia  per  hanc  lucis  vitam  vacat  implerem, 
currendum  & agendum  elt  modo  , quod  in  perpetuo  no- 
bis expediat . Conltituenda  eft  ergo  a nobis  dominici  feho- 
la  feruitij,  vt  ab  ipfius  nunquam  magifterio  difcedentes,  & 
in  huius  dodlrina  vfque  ad  mortem  in  monallerio  perfeue- 
rantes,  pafiionibus  Chrifti  per  patientiam  mereamur  efle_-> 
participes,  vt  & regno  eius  Dominus  nos  laciat  cohere- 
des. 

INCIPIT  VE  (jENERIBVS,  VEL  TOTIVS  DE  ACTV 
C7  m monachorum  in  coenobijs. 

Capitvlvm  primvm. 

MOnachorum  quatuor  efle  genera  maniteftum  eft  . 

Primum  coenobiorum  , hoc  eft , monafteriale  , mili- 
tans fub  regula  vel  Abbate.  Deinde  fecundum  genus  eft 
anachoretarum, id  eft,  eremitarum*  horum  qui  non  conucr- 

fio- 


jio  H G V L A 

(ion is  feruorenouitio  , fed  monafterij  probatione  diutur- 
r.a, didicerunt  contra  diabolum  multorum  folatio  iam  do- 
dii  pugnare,&  bene  inftrudfi  fraterna  ex  acie  ad  fingularera 
pugnam  eremi,  fecuri  iam  One  confolatione alterius,  fola_» 
manu  , vel  brachio  contra  vitia  carnis  vel  cogitationum^ 
cum  Deo  & fpiritu  repugnare  fufficiunt.  Tertium  vero 
monachorum  deterrimum  genus  eft  Sarabai tarum  , quod 
melius  adhuc  laicum  dixiflem  > (i  me  propofiti  fandti  non  . 
impediret  tonfura.  qui  nulla  regula  approbati,&  experien- 
tia magiftra , ficut  aurum  fornacis  s fed  in  plumbi  natura.* 
molliti  , adhuc  fabtis  feruantes  feculo  (idem , mentiri  Deo 
per  tonfuram  nofcuntur  . Qui  bini  aut  terni, aut  certe  Gn- 
guli.fine  paftore  non  dominicis , fed  fuisincluG  ouilibus, 
pro  lege  eis  eft  defideriorum  voluptas:  cumquicquid  pu- 
tauerint,  vel  elegerint*  hoc  dicunt  fandtum  > & quod  no- 
luerint, hoc  putant  non  licere  .&  dum  in  proprio  arbitrio 
quserunt  habere  cellas, arcellas,  & recellas,  ignorant  quia^ 
perdunt  fuasanimellas.  Simul  & ij.qui  nuper  conuerftim- 
moderato  feruore  eremum  putant  cffe quietem  ; & non_. 
putantes  inGdiari  & nocere  diabolum , lingularem  cum  eo 
pugnam  indobti  & fecuri  inuadunt,  Gne  dubio  indubti  lupi 
fauc  bus  occurfuri . Quartum  vero  genus  eft  monachorum 
nec  nominandum  i quod  melius  tacere,  quamde  talibus 
aliquid  dicere,  quod  genus  nominatur  gvrouagum : qui 
totam  vitam  fuam  per  diuerfas  prouincias  ternis  aut  qua- 
ternis diebus  per  diuerforum cellas,  & monafteria  hofpi- 
tantesicum  prohofpitum  aduentua  diuerfts  volunt  quo- 
tid:enouiter  fufeipii  & pro  gaudio  (uperuenientium  ex- 
quifita  Gbi  pulmentaria  apparari,  & animantia  pullorum.» 
libi  curant  cotidie  a diuerfts  hofpitibus  pro  aduentu  cul- 
tello occidi,  grauare fe  ita  diueilos  non  credunt,  commu- 
tando quotidie  hofpites,  pro  aduentu  nouitatis  fub  impor- 
tuna caritate  diuerlos  cogant  Gbi  praeparare  diuerfa,  & ve- 
lutab  inuico  a diuerfts  hofpitibus  exigentes  praeceptum^ 

Apo- 


MAGISTRI.  }n 

Apoftoli,  in  quo  dicit : Hofpitalitatem  feSlantes : per  occafio- 
nem  praecepti  cum  inquietos  fibi  pedes  poft  viam  fomen- 
tari expoftulant , per  occafionem  itineris  inteftinas  fuas  la- 
tiori coena  vel  prandio  inquinatas , infinitis  poculis  magis 
quam  pedes  dcfiderent . Et  poft  exinanitam  a famelico 
hofpite  menfam,  & miculas  ipfas  panis  poft  viam  deterfas, 
Gtimfuam  fine  verecundia hofpiti  ingerentes,  fi  calix  hoc 
cafu  defuerit,  rogatur  holpes  in  ipfa patella  vt  mifceat.  Et 
polfquam  ex  vtraque  parte  nimietate  cibi  & potus  percal- 
cati  vfque  ad  vomitum  fuerint,  totum  laboriofa:  via:  impu- 
tant, quod  gula  lucrauit:  & antequam  nouus  ledtus  lafla* 
tum  magis  a potionibus,  vel  ab  efcis.quam  a via,  hofpitenu. 
fufcipiat,  laborem  fuae  via:  pro  magno  hofpires  enarrantes , 
dum  mercedem  repaufationis  largioribus  pulmentarijs,  & 
infinitis  poculis  hofpitem  fibi  cogunt  largire  , rationem-, 
erroris  fui  per  peregrinationem  , & captiuitatem  celando 
excufant,  & mox  de  vicinis  monachis  aut  monafterij  poli- 
tione interrogant;  vbi  cum  inde  leuauerint , ponant  vel 
applicent  velut  lalli.  Et  quali  quibufdam  vniuerfus  clau- 
fus  fit  mundus , & ex  toto  eos  nec  loca,  nec  filuz,  nec  latus 
ipfe  Aegypti  eremus  capiat,  nec  vniuerfa  monaftcria  ad 
feruitium  Dei  eos  fufcipiant»  & eos.vt  diximus,  totus  mun- 
dus non  capiat : inde  fe  dicunt  iufte  errare , & ex  toto  lo- 
cum repaulationis  , & refrigerium  anima:,  & integram  fe_a 
obferuationem  difciplin*  nufquam  polle  inuenire . Quali 
dicant  fe  ita  multum  fap  entes  , vt  totum  ipfis  folis  di- 
fpliceat , quicquid  Deo  & hominibus  placet . Ideoque—/ 
magis  eligunt  ambulare , & nouiter  per  aiuetfos  quotidie.*» 
hofpites  mutatas  & varias  refedtiones,  & per  occafionem., 
fitientes  via:  repropinata  pocula fumunt.  Hoc  ergo  agunt, 
vt  gula:  fuae  magis  cotidie  pereg-inari  videantut  quam  ani- 
mx.  Etcum  eis  poft  biduum  ad  vnum  hofpitem  appara- 
tus ipfe  in  pulmentarijs  iam  minuendo  fubducitur  i &C 
mane  alia  die  fadto,cum  non  ad  tefedlionem  coquendam^, 

fed 


3,1  %E  G r L J 

feci  ad  laborem  cellulse  fuse  viderint  hofpitem  occupari  i 
mox  quaeri  fibi  alium  hofpitem  placet.  Et  adhuc  non_» 
venit.  & iam  vadit.  Tunc  vale  feftinant  auaro  iam  hofpi- 
ti  dicere  : & cum  migrare  de  tali  hofpitali  fatagent,  orare-» 
poft  egreffum  fuum  hofpitem  poftulant.  Sic  feftinant  ', 
quafi  ab  aliquo  impellantur  i quali  cos  iam  expedient 
aliorum  hofpitum  prandia  praeparata  . Et  non  longe—»  • 
ab  ipfo  monaft erio , fi  inuenerint  cellulam  monachi,  re- 
paulantes  dicunt,  fe  porro  a finibus  aduenire Italiae : & 
nouiter  aliquid  de  peregrinatione,  aut  de  captiuitate , & 
ipfi  hofpiti  quafi  humili  & inclinato  capite  mentientes , 
cum  pro  pietate  longi  itineris  cogunt  pijhofpitis  totam— 
paupertatem  in  cacabis  & in  menfa  exinaniri  : fine-» 
dubio  & ipfe  hofpes  nudus  & a gluttonibus  exinanitus 
poft  biduum  relinquendus  . Et  cum  poft  triduum  &ipfe  , 

& cellaeius,  & mores,  & eius  djfplicuerit  difciplina_,  : 

& cum  fubdudla  eis  poft  biduum  abeo  minus  exhibuerit 
menfa,  mox  & ipfe  reconfignare  bifacias  cogitur,  quas 
diuerforum  hofpitum  iam  panes  tofti  impleucrant:  cum— 
in  diuerforum  hofpitalijs  in  menGs recentes fumunt, illos 
feruatos  cogunt  per  auaritiam  mucidare.  Ergopoftqnam 
eis  bifacise  confignantur,  mox  & de  paftura  miferafinus 
reuocatur,  cui  poft  recentes  vi*  labores  mifero  paftura.» 
placuerat,  fi  domino  eius  hofpitale  non  difplicuiflet  in_* 
biduo:  & nouiter  reftrattis,  & diuerfis  tunicis  & cucullis 
refarcinatus,  quas  aut  importunitas  a diuerfis  exegerat, 
autinuenta  occafio  fraudis  diucrfos  hofp  tes  nudauerat. 

& vt  alios  petant,  fingunt  fe  pannos  aduefliri : & vale  & 
ipfi  hofpiti  dicentes,  adhuc  non  venerunt  ,&  iam  vadunt, 
cum  ad  alia  iam  hofpitalia  in  animo  inuitantur.  C*ditur, 
pungitur, vfttriatur,  lordcat  mifer  afellusj  &non  vadit: 
vapulant  aures  eius,  poftquam  clunes  defecerint.  Ideo 
mifer  perocciditur,  & manibus  laflus  impingitur ; quiafc- 
ftinatur  & latagitur , vt  ad  alterius  monafterij  prandium— 

occur- 


c 


magistri. 


> 1 3 


occurratur.  Et  cum  peruenerint  ad  alterius  monafterij  aut 
monachi  regias,  ita  hilari  & clamofa  voce  de  foris,  Benedi- 
cite, clamant  i & quali  iam  illum  calicem  in  manum  acce- 
perint, quem  mox  ingredi  monafterium  pro  liti  funt  peti- 
turi : & intrantes  regias,  adhuc  non  renuntiati  & fufeepti , 
excarricantt  & quali  pro  aliquo  debito , aut  ex  alicuius  de- 
legatione ibi  adueniant,  ante  intus  bifaciae  porriguntur , 
quam  iple  hofpes  fufeipitur  . Et  non  prius  ad  oratorium-, 
fodi  natur  , niu  pro  labore  defiderandi  vini  per  occalio- 
nem  viaticae  litis:  vttu  pro  caritate  hofpiti  vinum  porri- 
gas, ab  illo  Gc  mane  aqua  expofeitur . Hi  enim  tales  cuitu 
ipli  ieiunia  ambulando  ignorant,  & ad  quofeumque  fu- 
peruenerint  ieiunantes  , aut  pro  fuperuentu  hofpitali  co- 

funt  eos  ieiunia  frangere  ; aut  non  erubefeunt  fua  voce  eis 
oc  dicere,  magis  eos  propter  auaritiam  ieiunare , vt  non_* 
hofpitem  velint  recreare  pod  viamv  & per  vagam  lux  con- 
fuctudinis  gulam  cogunt  perfeuerantium  ieiunia  violari  : 
cum  illi  laboriofo  itineri  imputant  quicquid  praefumunt, 
& nefeiunt , quia  vt  eis  non  liceat  ieiunare,  aut  abdinere^, 
aut  aliquo  nefeiant  aliquando  loco  dare  , non  eos  aliqua.* 
ambulare  compellit  neceditas , fed  gulae  cogit  voluntas : 
cum  fecuri  & iuperuenientes  alieni  laboris  quaerant  pa- 
nes comedere,  Acdiuerfbrumlediis  peregrinis  dram.nibus 
fudores  fuos  amant  abdergere . In  quibus  Graminibus  cura 
indigedi  prae  crapula  cibi  & potus  cupiunt  fatsfacere  fotn- 
noi  vel  cum  quidam  occupatione  guloOr  ambulationis  , 
pfalmos  aliquando  neglexerint  meditari  , ipforum  ore  re. 
lpondent,  fe  lallis  poti  viam  offibus  ron  podede  ledlulo 
lurgere  , cum  vili  fuerint  fani  in  menfa  ferotina  manduca- 
re . Mox  matutinorum  expleto  opere  Dei  furgunt  velut 
gementes  & lalli . Sic  primo  mane  calefxdi  meio,  petito 
panis  fragmento, aut  fidli  aegroti  fuccos  defiderantes,  mona- 
Gcria  ipfa  aut  cellulas  falfe  exeunt, lordicando  de  fidta  infir- 
mitate , ablconfe  fecuri , quod  fanitati*  greffus  fint  ab  ipfo 

r r limi- 


* 


514 


R.  E G V L A 


\ limine  reformantes . Nam  fibi  nolunt  fub  imperio  mona- 

• (tcrij  Abbatem  de  omnibus  neceffarijs  cogitare,  vel  ipfi  ali- 
cubi fuo  viuentes  arbitrio  fada  cellula  perfillendo  , vel  ipfi  i 
(ibi  neceffaria  vita:  debuerant  cogitare.  Etlinollra  illis 

* difpl icet  vita,  vel  fuam  nobis  oftenderent formam . Vnde 
nunquam  perfiftentes  adifunt cotidie  ambulando  mendi- 
care, fudare  & gemere  i quam  vno  loco  flando  laborare,  & 
viuere:  vt  cotidie  nouiterdiuerforum  cellas  vt humiles  in- 
trent hofpites  ; folo  capite  Inclinati : deinde  fuperbi  & ve- 
lut  ingrati  poft  biduum  migraturi  , &veluri  quibus  dmer- 
forum  vita  & adus,  & omnium  raonatteriorum  difciplina_» 
non  placeat , eligunt  magis  ambulare , quam  filtere  . Qui 
per  diuerfa  femper  vagando  ignorant  apud  quem  tcvdia_» 

> lua  fulcipiant : & quod  eft  vltjpaum , nefeiunt  vbi  fuam_. 
conllituant  fepulturam . Vnde  ergo  magnum  exiftimantes 
primum  genus  coenobitarum  , cuius  militia  . vel  probatio 
voluntas  eil  Dei,  ad  ipforum  regulam  reuertamur. 

Fratres, clamat  nobis  cotidie  Dominus  dicens : Conutrt r- 
mini  ai  me  t & ego  conuertar  ai  vos.  Conuerfio  ergo  noftra_» 
ad  Deum,  fratres, non  aliud  eft  nili  a malis  reuerfio  i dicente 
3j.  feriptura  : Diuerte  a malo,  & fac  bonum . A quibus  autem_> 
malis  cum  auertimur.  Dominum  intuemur  ; & ille  nos  fta- 

• tim  fuo  illuminans  vultu,  donans  nobis  adiutoriura  fuum , 
mox  gratiam  fuam  petentibus  tribuit;  quxrentibus  olten- 
dit,  pulfatttibus  patefacit . Haec  tria  Domini  dona  concef-. 

• fa  ipfis  conueniunt,  qui  Dei  voluerint, non  fuam  facere  vo- 
- luntatem  . Quia  aliud  nobis  Dominus  in  fpiritu  imperat , 

aliud  caro  cogit  in  anima : & quis  a quo  vidus  fuerit, ipfiu$ 
&feruusefi.  Ecclefiaefuaj  namque  Dominus  fecundum.. 
Trinitatis  nomen  tres  gradus  dodrinai  conllituit  * primum 
prophetarum,  Apoftolorum  fecundum,  dodorum  tertium: 
Jub  quorum  imperio  veldodrinaChritti  regerentur  Eccle- 
• fiae&fcholat:vt  pallorum  vice  fandis  ouilibus  diuinas  oues 
& eludant  & doceant,  dicent?  Domino  per  Ifaiam  prophe- 

s tam : 


> • 


# 


* 


M A G 1 S T R L 


tam : Dabo  volis  paflores  fecundum  cor  meum,  & pafcent  vos  pa-  i f- 

fcentes cum difciplina . Et ipfo  Domino  dicente:  Shnonloan- 
vis  pafce  oues  meas : docentes  eas  feruare  ea  qua  mandam  vobis . Et 
ecce  egovobifatm  fum  omnibus  diebus  vj que  ad  confummaUonem -» 
faadi.  Ideoque  omnes, quibus  adhuc infipientia mater  ett, 
expedit  fub  vnius  efle  poteftate  maioris : vt  dodtoris  <¥K  • • • i 
trio  ambulantes,  iter  voluntatis  proprias  difeant  nelcire^.  - 
Per  dodtorem  enim  nobis  imperat  Dominus:  quia  hcut  di-  • 
xit  fuperius , cum  ipfis  do&onbus  eft  femper  omnibus  die- 
bus vfque  ad  conlumnnationem  fseculi : fine  dubio  noiu 
aliud , nifi  nos  aedificaturus  per  eos  , dicente  ipfo  Domino 
difcipulis  fuis,do<ftoribus  noltris : Quivos  audit, me  audit  : & *«».<•, 
qui  vos  fpernit.  me Jpernit . Ergo  fi  quae  a dodtonbus  audiui- 
mus,  & facimus»  non  iam  qux  volumus  exercemus:  vt  in_. 
die  iudicij  nihil  habeat  in  nob:s  quod  fecum  diabolus  vm- 
dicet  in  gehennam  * quia  in  nobis  hoc  fempet  egit  Dotni^ 
nus,  quod  iudicaret  ad  gloriam  . 

, , . . f i . . 4 • I 

CAP.  II.  INTERRbOAflO  DlSCIPVLIe  ! 

w Qualis  debeat  ejfe  Abbas  . • ' »*  ^ 

< respondet"  dominvs  per  magistrvm. 

. Bbas,qui  praeelTe  dignus  eft  monatterio,  femper  memine- 
A re  debet  quod  dicitur, & nomen  maioris  fa&is  implere . 

Chrifti  enim  agere  creditur  vices  in  monafter  o,  quando  ip- 
fius  vocatur  pronomine, dicente  Apoftolo:5rd  accepijlis  fbiri- 
tum  adoptioni sfi/iorum, in  quo  clamamus  Domino, Abba  pater . Ideo- 
que hic  Abbas  nihil  extra  praeceptum  Domini,  quod  abfit, 
debet  aut  docere,  autconftituere,  aut  iubere : vt  iuflkreius. 
vel  monitio,  fiue  dodtrina  fermentum  diuinx  iuftitiae  in  di- 
fcipulorum  mentibus  confpergatur . Memor  femper  Ab- 
bas, quia  dodtrinaefuae,  vel  difopulorum  obedienn* .amba- 
rum rerum  m tremendo  ludicio  Domini  facienda  erit  di- 

fcdflio . Et  fciat  Abbas, culpa:  palloris  incumbere,  quic- 
qtrid  in  ouibus  paterfamilias  vtilitatis  minus  potuerit  in- 

rr  2 ueni- 


Rim.  1« 


Dfgitfzed- 


3« 6 %E  G V L A 

■ t uenlre.  Tantumdem  iterum  erit  liber»  vt  G inquieto  vel 
inobedienti  gregi  paftoris  fuerit  omnis  diligentia  attributa » 
& morbidis  earum  a&ibus  vniuerfa  fuerit  cura  exhibita.*, 
paftor  eorum  in  iudicio  Domini  abfolutus  dicat  cum  pro* 
pbeta  Domino : Non  abjcondi  m corde  meo  veritatem  tmm  t & 
i.  Jalutare  tuum  dixi : lpfi  autem  contemnentes  fpreuerunt  me  . Et 
tunc  demum  inobedicntibus  curae  fu*  ouibus  poena  fit  eis 
prxualens  ipfa  mors. Ergo  cum  aliquis  fufcipit  nomen  Ab* 
batis, duplici  debet  dodtrina  fuis  praeelfe  difcipulis  : id  eft , 
omnia  bona&  fandta  fadlis  amplius  quam  verbis  offende- 
re i quomodo  intelligentibus  difcipulis  mandata  Domini 
proponati  duris  corde  vero  & fimplicibus  fadtis  fuis  diui- 
na  praecepta  monffret . Omnia  vero  qux  difcipulis  docue- 
f.Ctr.%  rit  efle  contraria»  in  fe  fadlis  indicet  non  agenda : nealijs 
prodicant  ipfe  reprobus  inueniatun  ne  quando  illi  dicat  Deus 
fjA 4*  peccanti:  Quare  vero  tu  enarras  iujlitias  meas  i & fumpftjli  te- 
JJamentum  meum  per  os  tuum  ? Tu  vero  odijii  difciplinam  . Et  qui 
Hmt.i.  in  fratris  tui  oculo  feitucam  videbas»  in  tuo  trabem  DOn_» 
▼idifti  ? Non  ab  eo  per  ona  in  monafferio  difeernatur»  non 
▼nus  plus  ametur  quam  alius : nifi  quem  in  bonis  a<5h'bus 
inuenerit  meliorem . Non  conuertenti  feruo  pro  merito 
nationis  prxponatur  ingenuus . Quare  ? quia  feruus  Gue— / 
t.Ctr.tt  liber  omnes  in  Chrifto  vnum  fumus;  & fubvno Domino 
aequalem  feruitij  militiam  baiulamus  . Quia  non  efiapud 
Deum  perfonarum  acceptio . Solummodo  in  bac  parte  apud 
Deumdifcernimur»  fi  ab  alijs  meliores  fadtis  inueniamur . 
Et  tamen  vt  offendat  Deus  circa  omnes  pietatis  fu*  cle- 
mentiam , pariter  iubet  elementa  , vel  terram  iuftis  vel 
peccatoribus  famulari  «qualiter . Ergo  «qualis  fit  ab  eo 
omnibus  caritas ; vna  praebeatur  in  omnibus  difcipliniL». 
In  doctrina  fua  namque  Abbas  Apoffolicam  debet  illam.» 
t.Ttm.o.  femper  formam  feruare»  in  qua  dicit : *Argue,obfecra, increpa : 
id  eff,mifcens  temporibus  tempora»  terroribus  blandi- 
menta » dirum  magiiui  , pium  patris  offendat  affedfum . 

Id  eft, 


MAGISTRI . 317 

Id  eft»  indifciplinatos  & inquietos  debet  arguere:  obedien- 
tes  & inites , & patientiflimos , vt  in  melius  proficiant , 
obfecrare : negligentes  & contemnentes  vt  increpet  ad- 
monemus . Humilitatis  vero  talem  in  fe  cis  formam  debet 
oftendere , qualem  Dominus  contendentibus  de  gradu  for- 
tiori Apoftolis  demonftrauit:  id  eft  , cum  apprehenfa_« 
manu  infantem  in  medio  eorum  deduxiffet » dixit : Qui 
vult efli  ititer  vos  fortior,  fit  tolis.  Ideoque  quicquid  Abbas 
difcipulis  pro  Deo  agendum  iniunxerit,  impleat  fadtis,  & 
tradens  omnia  ordinationis  fuse  protelo  fequantur  mem- 
bra, qua  duxerit  caput.  Caritatem  vero  vel  gratiam  talem 
debet  circa  omnes  fratres  habere»  vt  nullum  ahj  proferens , 
omnibus  difcipulis  vel  filijs  fuis  amborum  parentum  in_» 
fe  nomen  exhibeat : matrem  , eis  fuam  probens  aequaliter 
caritatem  i patrem  fe  eis  menfurata  pietate  oftendat.  Me* 
minilTe  debet  Abbas  femper  quod  dicitur  . Quia  cui 
plus  creditur,  plus  ab  eo  exigitur : & fciat , quia  qui  fufee- 
pit animas  regendas » paret  fe  ad  rationes  reddendas.  Et 
quantum  fub  cura  fua fratrum  habere  fciuerit  numerum.» , 
agnofcatpro  certo, quia  in  die  iudicij  ipfarum  omnium_» 
animarum  tantas  eft  redditurus  Domino  rationes  j fine_* 
dubio  addita  & fua:  quia  vt  fratres  in  monafterio  propriam 
non  agerent  voluntatem , buiis  femper  iuflionibus  omni 
obedientia  militarunt.  Quia  cum  difcuffi  fuerint  de  omni- 
bus adlibus  fuis  , didturi  funt  in  iudicio  Domino , omnia_* 
fada  fua  perobedientiam  aiuflione  impleta  efle  magiftri . 
Ideoque  debet  femper  cautus  effe  magifter.vt  omnia  qua: 
imperat , omnia  qua:  docet , omnia  quae  emendat»  de  prae-* 
ceptis  Dei  iuftitia  didante  monftrentur.quae  futuro  iudicio 
non  comdemnentur;  timens  femper  futuram  difcuflionem 
paftor  de  creditis  ouibus . Quia  & cum  de  alienis  ratioci- 
nijs  caue  t, redditur  de  fuis  follicitus  J & cum  de  monitionis 
bus  fuis  emendationes  alijs  fubminiftrat , lpfe  efficitur  a vi- 
tijs  emendatus . Quicquid  vero  Abbas  pro  vtilitate  rao- 

na- 


$ 1 8 . R E C V L A 

naderi  j agere  aut  facere  voluerit . cum  confilio  fratrum-» 
agat : & conuocatis  omnibus  fratribus  de  vtilitate  mona- 
fterij  tradetur  communiter,  ita  tamen  non  libero  aufu 
fratres  aut  inuitofux  pietatis  arbitrio,  fed  iudione  & im- 
perio Abbatis  eligendis  forte  confilijs  applicentur.  Nanu 
ideo  omnium  queratur  confilium  , quia  quothomines, 
tot  ftint  pro  diuerlitate  interdum  fententia:;  ne  forte»  a 
quo  non  (peratur , melius  fubito  detur  confilium , & com- 
muni vtilitati  hoc  magis  proficiat:  & de  multis  confilijs 
quod  eligatur  facile  inuenitur  . Quod  fi  de  omnibus  nul- 
lus aptum  potuerit  dare  confilium  , tunc  Abbas , reddita.» 
ratione  confilij  fui,  condi  tu  at  quod  vult.  Et  iuilum  efl 
vt  membra  caput  fequantur  . Ideo  omnes  fratres  diximus 
ad  confilium  debere  vocari  > fed  in  fententiam  monaderij : 
quia  res  monaderij  omnium  ed  , & nullius  ed  . Ideo 
omnium.,  quia  proficiendo  fucccfTionem  quandoque—» 
in  monallerio  vicibus  de  fe  fratres  exfpedant:  ideo  nullius,' 
quia  nihil  in  monafterio  aliquid  fibi  a fratribus  peculiariter 
vindicatur.  Et  nullus  fuo  aliquid  condituit  vt  faciat  arbi- 
trio,fed  omnes  fub  imperio  degunt  Abbatis.  Quiergo 
Abbas  fandae  huius  artis  fit  artifex,  non  fibi  ipfius  artis  , 
fed  Domino  aflignans  miniderium , cuius  in  nobisgratia.» 
fabricatum  , quicquid  a nobis  fande  perficitur:  quas  ars 
doceri  & difei  debet  in  monaderij  officina  & exerceri/pro- 
vt  cumfpiritalibus  ferramentis. 

Cap.!!!.'  interrocatio  discipvii  seqventer, 
r cfl  ars  faniJa , quam  docere  debet  Abbas 

dijcipnlos  in  monafierio  ? 

RESPONDET  DOMINVS  PER  MAGISTRVM  . 

Qv.t  hate  ed  ars  fanda?  primo  credere,confiteri,&  timere 
^Deum  patre,  & filium.  & Spiritum  fandii.vnii  Deum 
in  trimtate,&  oinum  in  vnitate.  trinum  in  vna  deitate,  folii 
& vnum  in  trina  maiedatis  potentia  .•  Ergo  hunc  ex  toto 


M A G I S T R*l.  319 


corde  & ex  tota  anima  diligere , & proximum  tanquam.*  * « 
feipfum . Deinde  non  occiderer  non  adulterare,  non  facere 
furtum,  non  concupifcere,  non  faftumteftimonium  dicere; 
bonorare  patrem  & matrem  : & quod  (ibi  quis  non  vult 
fieri,  alio  ne  faciat.  Abnegare  femeripfum,  vt  fequatur 
Chriftum;  corpus  pro  anima  caftigare,  delicias  fugere,  ieiu- 
nium  amare,  pauperes  recreare,  nudum  veftire,  infirmum 
vifitare, mortuum  fepelire.in  tribulatione  fubuenire.dolente 
confolare, mutuum  dare  indigenti:  a faeculi  adibusfe  facere 
alienum  : nihil  amore  Chrifti  praeponere,  iram  non  perfi- 
cere i iracundiae  tempus  non  referuare : dolum  in  corde_> 
non  tenere  r de contcientia  pacem  falfam  non  dare,  fratri 
fidem  feruare : non  amare  detrahere  : promiflum  comple- 

• re,&  non  deciperejcaritatem  non  derelinquere : non  ama- 
re iurare  , ne  forte  periuret : veritatem  ex  corde  & ort-> 
proferre:  malum  pro  malo  non  reddere:  iniurias  non  fa- 
cere , fed  & fadas  patienter  fufferre : inimicos  plufquam-. 
amicos  diligere : maledicentes  fe  non  remaledicere  s fed 
magis  benedicere:  perfecutionem  pro  iuftitia  fuftinere-: 
non  efle  fuperbum  , non  vinolentum,  non  multum  eda- 
cem, non  fcmnolentum,  non  pigrum, non  murmuriofum  : 
fpem  fuam  Deo  committere:  bonum  aliquid  in  fecum-, 
videbit,  a Deofadum  magis  quam  a fe  exiflimet ; malum  a 
fe  fadum  iudicet , & fibi  & diabolo  imputet : deGderia  (ua 
a Deo  perfici  optare  : fubflantiam  fuam  non  in  (olo  labore 
manuum  fuarum  .fedplusa  Deofperare:  diem  iudicij  ti- 
mere, gehennamexpauefcere : vitam  seternatn  &Ieru(alem  • 
fandam  defiderare  r mortem  quotidie  ante  oculos  fufpe- 
dam  habere  : adus  vitae  fuae  omni  hora  cuftodire  : in  quo- 

uis  loco  a Deo  fe  refpici  pro  certo  fcite  r cogitationes  ma- 
las cordi  fuo  aduenientes  ad  Chr  Itum  mox  allidere  debere : 
os  Aium  a malo  vel  prauo  eloqu  o cuftodire : multum  lo- 

♦ qui  non  amare:  verba  vana  aut  rituiapta  non  ex  toto  loqui: 
lifum  multum  aut  excuffum  non  amare  ; lediones  fandas 

Ii- 


$40  E G V L A 

libenfcr  audire  : orationi  frequenter  incumbere:  mala  fu  a 
praeterita  cum  lacrimis  vel  gemitu  Deo  confiteri  in  oratio- 
ne cotidie  : de  ipfis  malis  de  cetero  emendare : defideria 
carnis  non  perficere  : voluntatem  propriam  non  audire  : 
obedientiam  ammonitione  Abbatis  parere  : non  cupere 
dici  fe  fandum  antequam  fit,  fed  prius  effe  quod  verius  di- 
caturi fic  dici  debere.  Praecepta  Dei fadis  quotidie  adim- 
plere; caftitatem  amare;  nullum  odire  »•  zelum  non  habere  ; 
muidiam  non  exercere  j contentionem  non  amare:  ante 
folis  occafum  cum  inimico  red  re  in  gratiam ; omnibus  bo- 
nis ex  toto  corde  obedire  3c  de  Deo  nunquam  defperare . 

Ecce  hxc  ars  eft  fanda , quam  ferramentis  debemus  fpi-  • 
ritalibus  operari : quae  ars  fanda  cum  fuerit  a nobis  dieno- 
duque  inceflabiliter  adimpleta,  Sc cum  vnulquisque  in_» 
diem  iudicij  Domino  Deo  futurorum  dtfadorum  iuorum 
opera  fignauerit,  tuae  haec  ars , quae  ex  Dei  voluntate  de* 
fcendit,  cuma  nobis  perfeda  & inculpabiliter  Domino 
fuerit  in  die  iudicij  reconlignata,  illa  merces  nobis  a Do* 
mino  repenfetur,  quam  nobis  fidelis  Dominus  promittit» 
qux  praeparatur  fandis,  & Deum  timentibus , & hxc  prae- 
cepta fadis  implentibus,  habitandi  in  perpetuo  terram  , fe- 
pties  argento  lucidiorem:  de  cuius  camera  coeli  non  ifiius 
(olis  vel  Iunx,  non  fiellarum  candor , fed  ipfius  Dei  perpe- 
tua malefias  lucebit.  In  cuius  terrx  fulgore  mellis  & la- 
dis,  vini  , & olei  flumina  in  xternum  currentia  prxparan- 
tur.  In  quorum  ripis  diuerfarum  frudus^irborum  varios 
& diuerfos  duodecies  in  annum  nafcentes.non  cultura  ho* 
minis,  fed  abundantia  Deitatis,  qui  non  fame  deledantad 
vefcendum , velefurie  appetuntur  ad  manducandum  s fed 
poflquam  oculi  nofiri  ipfo  vifu  fuerint  faginati , infuper 
vnicuique  hocfapitin  os  quo  fuerit  deledatus.  Sonant  ibi- 
dem iugiter  fuper  ripas  illorum  flminum  pofita  organa 
hymnorum  : qux  ad  laudem  regis  ab  angelis  polientibus  fi- 
mul  fandis  archangelis  decantantur:quarum  dulcedine  vo* 

cum 


MAGISTRI.  311 

«im  ita.  fandorum  delebantur  auditus.trtipfa  modulatione 
canoris  nimia  delebatione  garrula  mens  plus  lib;atexul- 
tare  : curo  in  duplici  fulgore  coeli  terraeque  diuiniter  ra- 
diantis , in  ipfo  candore  terreni  luminis  ornata  auro  vel 
gemmis  Ierufalem  ciuitas , diuerfarum  margaritarum  rutila- 
tione  corufcet . Cuius  muri  vel  portas,  platea; , vel  vici  ca- 
none vocis  fuaui  modulamine  perfonant  alleluia  . In  qua 
exaltatione  fanbi  in  imagine  caslcfti  fulgentes,  gaudebunt 
fe  de  perditione  fcculi  liberatos,  has  diuitiascasleftesa  Deo 
in  perpetuum  meruilTe.  Vndequo  tramite  ad  talia  perue- 
niendum  fit,  ad  textum  fuperiorts  paginas  recitamus . 

CAP.  IV.  INTERROGATIO  DISCIPYLI  CONSEQV ENTBR. 
£hta  fimt  ferramenta  fpiritalia  , cum  quibus  operari  pofiumus  artem 

dininam  ? 

RESPONDET  DOMINVS  PER  MAGISTRVM. 

Qvx?fides,fpes,  caritas,  pax,  gaudium,  manfuetudo,  humili- 
tas, obedientia, tacitum itas;pr$  omnibus  caliitas  corpo- 
rum,confcieotialimplex,abftinentia,puritas,  (implicitas,  be- 
nignitas,bonitas,  railericordia.pras  omnibus  pietas,  tempe- 
rantia,vigilantia, fobrietas,  iuftitia.asquitas,  veritas,  dilebio, 
ruenfura,  modus, & perfcuerantia  vfque  ia  finem  . 

Cap.  V.  INTERROGATIO  DISC1PVLI. 

Qil £ efl  materies  vel  caufa  malorum  , qua  in  fornace  timoris  Bei 
excoqui  debet?  Vel  qua  efl  arug«,vel  fordidatto  vitiorum, 
quam  de  nobis  decet  lima  iuflitia  mundare  ? 

RESPONDET  'DOMINVS  PER  MAGISTRVM. 

GAuenda  nobis  vitia  h^c  funt.prirao  fupcrbia, deinde  iuo- 
bedientia,  multiloquium,  falfitas.auaritia,  cupiditas,  zelus, 
inuidia, iniquicas,odium, inimicitia, ira,  rixa, contentio,forai- 
catio, ebrietas, voracitas, murmuriu, impietas, iniutt  ti  *»pigri- 
tia.fumi.detrabio.fcurrilitas.leuwas.imraudUia.Yaailoquiii, 
rifus  multus.velcxcbflus;  fubfannatio,  concupifcentia,  do- 

ff  lus. 


3»2  REGELA 

lus, ambitio, vacatio . Haec  omnia  non  {bntaJDeo.fed  ope* 
ra  funt  diaboli : quae  in  die  iudicij  a Deo  meritum  fautrix  , 
perpetui  ignis  gehennam , merentur. 

Cap.VI.  interrogatio  discipvli. 

Qu£  eft  officina  diurna  artis, vel  operatio  ffiritalium  ferramtnt  orum  .* 

RESPONDET  DOMINYS  PER  MAGISTRVM. 

Officina  vero  monafterium  eft  i in  qua  ferramenta  cordis 
in  corporis  claufura  repofita  opus  diuinae  artis  diligen- 
ti cuftodia  perfeuerando  operari  poteft.  .< 

Cap.  VII.  INTERROGATIO  DISCIPVLI . 

. De  obedientia  difcipuli,  qualis  debeat  ejie . 

RB  SPONDET  DOMINYS  PER  MAGISTRVM.. 

PRimus  humilitatis  gradus  eft  obedietia  fine  mora.  Sed  h$e 
forma  paucis  conuenit,  & perfedtis,  his,  qui  nihil  fibi  a 
Chrifto  carius  aliquid  aeftim£tes,propter  feruitium  faneftum. 
quod  profefli  funt, vel  propter  metum  gehennae, vel  diuitias 
vitae  aeternae,mox  vt  aliquid  imperatum  a maiore  audierint, 
moram  pati  nefeiunt  in  fequendo.  De  quibus  Dominus 
dicit : Obauditu  auris  obaudiuit  mihi . Et  item  dicit  dodtori- 
bus  : £hii  vos  audit, me  audit  J: rgo  hi  tales  relinquentes  ftatiin 
quae  fua  funt,  & voluntatem  propria  deferentes,  moxcxoc- 
cupatis  manibus, & quod  agebant  imperfedhim  relinqueres, 
vicino  obedientiae  pede  iubentis  vocem  fadtis  fequunturrflc 
veluti  vno  momento  praedidia  magiftriiuffio,&  perfeda  di- 
fcipuli  opera  in  velocitate  timoris  Dei  ambae  res  communi- 
ter citius  explicantur.  Sed  haec  paucorum  perfedtorum- 
que  forma,  infirmorum,  & pigrorum  animos  in  defpera- 
tione  fua  fatis  non  reddat  attonitos,  fed  moneat  imitandos, 
non  confiderantes  in  nobis  diuerfa  efle  vafa  flebilia  ,cum_* 
multum  in  diuerfis  pigritia:  contulit  tarda  natura.  Nam_» 
quorundara  auditus  nofcuntur  furdo  ftupore  hebcfcere_->, 
quorundam  etiam  animos  fufione  fubita  in  filuofis  cogita- 


MAGISTRI»'  22} 

tionibus  cernimus  aberrare . Ideoque  remiffius  diftridio* 
nem  obedientie  indodoribus  relaxamus  ,vt  combinata^ 
prxceptione  difcipulis  & iuflionem  fuam  magiftrum  notu* 
pigeat  repetere , fecundum  teftimonium  Domini , qui  vo- 
cauit,  Abrahrn  ,Abraham.  Quae  ergo  repetitio  manifeftat 
nobis  Dominum  oftendifle , non  pofle  fufficere  vfiam  vo*. 
cem  auditui.  Nam  in  ipfis  interrogationibus  repetita  ma- 
giftri  vox  repraebetur  difcipulis  . Secunda  ideo  interroga- 
tio non  refpondentibus  iulte  indulgetur , vt  prima  adhuc 
difcipuli  taciturnitas  non  reatui , fed  retentatae  magiftro  re- 
uerentiae  cuftodia  deputetur.  In  qua  reuerentia  vtilis  di- 
fcipuius  tarde  creditur  frangere  taciturnitatem , quam  con- 
tinet; vtnon  ad  interrogationem  tuam  mox  praeceps  in_» 
lingua  fuis  te  refponGs  occupet  prius . In  praeceptionibus 
vero  ideo  magiftri  iutfio  repetitur,  vt  quamuis  tardi  aut  ne* 
gligentes  fint  auditores , cum  fecundo  eisdida  primitus 
repetuntur,  vfque  adeo  dignum  eft.  vt  fecunda  iam  obe- 
dientibus  fadis  mora  rumpatur . Si  vero  tertia , quae  abfit 
vt  contingat,  in  difcipulis  obedientiae  mora  fuerit , culpa 
contumaciae  reatui  deputetur.  Nam  & illud  de  duabus 
vijs  congrue  hic  flcconuenienter  taxandum  eft:  id  eft,  la-  *"'<*• 
tam,  quae  ducit  ad  mortem;  & ardam, quae  ducit  ad  vitam  . 

In  quibus  duabus  vij<  diuerforum  hominum  obedientiae 
gradiuntur : id  eft,  per  latam  viam  faecularium,&  Sarabaita-  » » 

rum,  &gyrouagorum  monachorum  Tqui  aut  ftnguli,-bini , 

& terni  fine  maiore  ipfi  fibi  aequaliter  viuentes , & volun- 
tarie ambulantes,  & pro  alterno  imperio  quicqUid  placue- 
rit fibi,  vicibus  inuicem  imperantes,  & que  voluerint  pe- 
culiariter in  fe  defendentes  : cum  in  proprio  vnufquisque 
conGlio  non  vulc  fe  vinci , (candalum  Gbi  tales  nunquam., 
faciant  efle  abfentem . Mox  poft  ftudiofam  litem  malt-> 
congregati, a (e  inuicem  fcparantes,;&  ficut  grexfihe  pafto- 
re  oberrans , per  diuerfa  difperfus  yfine  dubio  lupi  faucibils 
occurfui*us  ; prouidentes  iibi,non  D*b,f^^ropfioarbitFk> 

ff  2 no- 


I 


MAGISTRI.  ji* 

piftentias  mas  non  eas,  & a voluntatibus  tuis  auerte:  furdo  audi- 
tu pertranfeunt . E contrario  quibus  vero  ad  vitam  «ter- 
nam ambulandi  amor  incumbit , ideo  anguftara  viam  arri- 
piunt ,vt  non  fuo  arbitrio  viuentes,  vel  defiderijs  fuis,  & 
voluntatibus  obedientes,  fed  ambulantes  alieno  iudicio,  & W;Jl 
imperio , non  folum  in  fupradidtis  defiderijs  fuis  & volun- 
tatibus coar&antur,  & facere  fuura  nolunt , cum  poliunt . J 

arbitrium»  fed  etiam  alieno  fe  imperio  fubdunt,  & in  coeno- 
bijs  dt  gentes  Abbatem  fibi  prseefle  defiderant.  Et  fine  du- 
bio hi  tales  illam  Domini  imitantur  fententiam,  qunt  dicit : 

No»  veni  facere  voluntatem  meam  ,fed  eius  qui  me  mifit . Et  pro- 
prium  non  facientes  arbitrium,  abnegantes  propter  Chri- 
ftum  femetipfos,  fequuntur  Deum  , quocumque  Abbatis  » 
praeceptio  duxerit.  Et  non  folum  de  temporalibus  necef- 
farijs,  id  ett,  vidtum,  veftitum , & calcearium  non  coguntur 
fibi  fub  Abbatis  lollicitudine  cogitare»  fed  & de  futuris  fu*  <, 
ratiocinijs  animas  folam  in  omnibus  prasceptori  obedien-  < • i 

tiam  minift  ando  , dc  ceteris  vtilitatibus  luis,  tam  cor- 
poris quam  anima:  , redduntur  fecuri . Quia  frue  bene,  fiue 
male,  pallori  incumbit  quodinouibus exercetur» &illum  n 

tanget  in  difcuflionis  iudicio  rationem  reddere,  qui  impe- 
rat, noqui  imperata  perficit,fiue  bona  fiue  mala. Ideo  enim  * 
via  angulla  a talibus  creditur  ambulari , quia  propria  in  eis 
defideria  minime  adimplentur  : & non  quod  voluut  peifi- 
ciunt,  fed  alieni  iudicij  iugum  trahentes,  quo  ire  deledla- 
tionitnis  fuis  voluerint,  repelluntur»  & a magiftro  eis  quod 
agere  aut  facere  voluerint  denegatur.  Amaricatur  volun- 
tati eorum  quotidie  io  monafterio  pro  Dom  no,&ad  pro- 
bationem quasque  iniundta fuerint,  fuftinent  velut  in  mar- 
tyrio patienter»  line  dubio  illud  Domino  cum  propheta 
didturi  in  monallerio: Propter  temorte  afficimur  totadus  afli- 
mati  Jitmus  vt  oues occifionis  . Et  item  didluri  pollea  in  iudi- 
cio Domino:  Probafli  nos  Deus,  igne  nos  examinafli,  Jicut  exa- 
minatur  argentum , luduxijlinos  in  laqueum  ■,  fofuifli  tribulationes 

in 


3igitized  by 


3i6  R E C V L A 

in  dorfo  nojlro , impofuifli homines  fuper  capto  no/lra . Cum  ergo 
dicent  i impofuifli  homines fuper  capita  noflra  , nofcuntur  habe- 
re fuper  fe  debere  maiorem  conftitutum  vice  Dei,  quem  ia 
monafterio  timeant.  Et  fubfequentes  teftimonium  con- 
«W.  uenienter  item  Domino  djcent  in  iilo  iam  Caeculo : Tranfiui- 
mus  per  ignem  & aquam, & tnduxiflinos  in  refrigeriutjuhoc  eft.traf- 
iuimus  per  amaricationes  voluptatum  noftrarum , &fer- 
uitio  obedientiae  peruenimusad  tu*  refrigerium  pietatis. 
Sed  haec  ipfa  obedientia  tunc  acceptabilis  erit  Deo,  & dul- 
cis hominibus,  C quod  lubetnr,  non  trepide , non  tepide-# , 
non  tarde , vel  cum  murmurio , vel  cum  refponfo  nolentis 
efficiatur  . Quia  obedientia, quae  maioribus  praebetur,  Deo 
uitti».  datur.  Sicut  dicit  Dominus  dodloribus  noftris  : Qui  vos 
P/jt.  17  i audit,  me  audit . Et  alibi  dicit:  obauditu  auris  obaudiuit  mihi . 

Ergo  ipfa  obedientia,  cum  bono  animo  a difcipulis  praebea* 
1.  c«r.j.  tur,-  quia  hilarem  datorem  diligit  Deus . Nam  ficum  malo  ani- 
mo difcipulus  obedit,  non  folum  nobis  ore , fed  & Deo  de 
corde  improperat,  quod  malo  animo  facit . Etquamuis 
implear,  quod  ei  fuerit  imperatum  ; tamen  acceptum  iam.. 
non  erit  Deo,  qui  cor  eius  refpicit  murmurantis : & quam- 
uis  faciat  quod  iubetur.tamen  cum  malo  illud  faciat  animo, 
nullam  de  iplo  fadto  mercedem  Dominus  imputabit : cum 
. ferutans  mox  Deus  corda  eius , trifte  facientis  votum  in  eo 
inuenerit. 

Cap.  VIII.  INTERROGATIO  DISCIPVLI. 

De  taciturnitate  dtfcipulorum , & qualis  & quanta  debeat  effe . 

RESPONDET  DOMINVSPER  MAC1STRVM. 

Hvmani  generis  machina  noftrum  eft  corpufculum  : & 
cum  fit  menfura  paruum , & in  aliquantis  prolixis  ho- 
minibus vix  quinque  a terra  pedibus  erigatur,  6 iadtantiae 
vanitas!  omnis  homo  viuens  in  ipfa  paruitate  fua  altitu- 
.»•  dinem  coeli  & latitudinem  terras  putat  fe  fua  fapientia_» 
menfurare . Vnde  fcientes  nos  ex  limo  terrae  effe  vafa  fle- 
bilia, 


MAGISTRI . 317 

bilia.&quafi  qu a fdam terrae  glebas, ad  paruum  tempus 
eredas  de  terra,  in  fuo  fujco  denuo  recafuras  j humiliati 
ergo  tanquam  de  terra  puluis  dicamus  quod  fumus : Ergo 
haec  caro  ccJTpufculi  noftri  quali  quaedam  domus  eft  ani- 
morum i fic  vitae  minifterio  attributa,  licut  feruit  gladio 
theca.  Sedem  vero  iplius  animae  in  cordis  credimus  radi- 
ce fundatam;  quae  radix  duos  in  corpore  fupremos  poflidet 
ramos,  & plus  fragiles  in  peccato.  Vnum , in  quo  corpo- 
rali muro  quali  per  quafdam  feneftras  oculorum  forami- 
nibus  deintus  animam  credimus  refpicere,  & deintrinfe- 
cus  concupifcentias  fuas  ipfam  femper  intellig:mus  incita- 
re. Alium  ramum, in  quo  conceptos  foetus  cordis  ipfa in 
nobis  fonat  parturiens  per  linguae  eloquium:  vt  per  por- 
tam exiens  oris  occupet  alienum  auditum  }&quicquid  in 
nobis  agitatur  & mouetur  , animae  eft  adus  in  corpore^. 

Vnde  e contrario  fit,  vt  migrante  de  ipfo  domicilio  ani- 
ma, totum  in  mortuo  homine  defit  quod  agebaturin-»  , , 
viuo  ab  an  ma,  quae  m grauit.  Et  mox  fua  terrx  mortua  * 
reddita  gleba  , reuertens  in  naturan  terrae  hominis  terra , 
ebfconloque  homine  in  fepulcro,  recoperta  folia  in  figura 
fua  terra  redeat  pauimenri ; vt  fimilis  tunc  fuilfe  terra  vi-  ..  j 

uente  agnofcatur  in  homine,  quae  animae  fuerat  vigorem 
ereda,  & peregrina  vitae  mutata  ad  tempus.  Ideo  anima  a 
nobis  migrante  rigore  flare  non  potcfl  noftri  corporis  ter- 
rai  fed  cadens  in  naturam  fuam  abfcondit  in  finu  fuo  terra 
faduram  ,quam  genuit , Ergo  fi  harc  anima  in  nobis  oculo- 
rum vifum , oris  eloquium , aurium  agit  auditum ; & cupit 
propter  futuram  difcuflionem  fadoris  fui,  voluntati  Dei 
obtemperare  ,&  eius  dum  viuit  militare  praeceptis,  clau- 
dat concupifcefltijs  fuis  r culorum  feneftras,  & humiliatos 
declinet  in  terram  afpedus ; vt  mala  non  videat,  & cum_» 
«uruatus  fuerit  nofter  obtutus,  ne  quarcunque  viderit  ani- 
ma concupifcat.  Habet  deinde  animajoftra conftitutam  t 
portam  oris , & feram  dentium , quam  prauo  claudat  elo- 
quio : 


•Igitized 


3-18  f^n  0 V L J 

quio:  vt  non  accufet anima facflorem  fuum  munimtnuirLj' 
(ibi  minime  cultodiam  labricaflfe  i ideft,  cum  proraouerit  a 
cordis  radice  aliquod  fratrem , & fenferic  fe  exterioris  muri 
claufuraj  id  eft,  oris  & dentium  (ibi  exitum  denegari,  reuer- 
tens  denuo  ad  radicem  cofrdis , ibi  pereat  in  abhorricatione 
fua,  & vt  paruulus  allidatur  ad  petram  .quam  nafcendoper 
linguam  crefcat  ad  poenam . Alij  vero  rami  corporis  no- 
{Iri,  qui  imperio  cordis  deferuiunt,  a peccato  facile  refre- 
nantur i id  eft . tadlus  manuum  , & greifus  pedum  : quia  & 
furem  claufura  catense,&  homicidam  timenda  refrenant 
iudicia,  & fugacem  recinet  ped  ca . Ergo  illa,  quae  fuperius 
diximus, tria  fuprcma  cautius  debent  a fratribus  cuftodiri: 
id  eft,  cogitatio,  eloquium  , & afpedtus.  Cogitatio, vt 
mox  captiuauerit  mentem  mala  cogitatio , lignata  llatim  a 
fratribus  fua  fronte, vel  ipfum  pedtus,  mox  ad  praecepta 
Chrifli  fuam  conuertat  memoriam , & dicat  fibi  frater  cum 
1/4/.  «7.  propheta:  Jiiemorfui  Dei,&  confolatusfttm . Et  idem  dicat; 
r> /.  17.  A te  eripiar  a Usitatione,  & in  Deo  meo  tranfgrediar  murum . Si 
vero  eloquio  iracundo,  aut  prauo.aut  vano,  negligentia 
osarmauent  ,mox  claufo  ore  & lignato  crucis  figilloim.» 
Tfii.  jg.  corde  (ibi  loquatur,  dicens  cum  propheta  : 'Dixi  cuflodiant 
vias  meas  ,vt  non  delinquant  in  lingua,  mea.  Pofui  ornneo  cuflo - 
diam  : obmutui , & humiliatus  fmn  nimis,  & filui  a bonis  . His 
oftendit  propheta,  G a bonis  eloquijs  propter  taciturnita- 
tem debet  interdum  taceri , quanto  mag  s a malis  verbis 
propter  peccati  poenam  debet  eeftari  P Ergo  quamuis  de_> 
bonis  & landtis,  & aedificationum  eloquijs  perfedtis  di- 
fcipulis  propter  taciturnitatis  grauitatem  rara  loquendi 
concedatur  licentia  , tamen  ab  alijs  verbis  non  interroga- 
ti fratres  tam  diu  in  taciturnitate  filefeant , quanodiu  ta- 
citi frena  oris  eorum  Abbatis  interrogat one  laxentur. 
Ideoque  taciturnitas  debet  magnopere  a f atribus  cu- 
lv.-4.10.  ftodiri : Quia  in  multiloquio  non  effugitur  peccatum  . Et  ideo , 

1 1 4<  mors  & vita  ia  mentibus  lingua  . Nam  loqui  & docert-, 


MAGISTRI.  j29 

magiftrura  condecet  * tacere  & audire  difcipulo  con- 
uenit. 

Cap.  IX.  Qu?  ordini  tacentes  fratres  aliquas  interrogationes 
■ faciant  Abbati . 

rbspondbt  domihvs  ad  magistrvm. 

^ vm  dc  malis  tanquam  de  bonis  eloqujs  fraeno  tacitur-  * 
C_v  nitatis  conftnnguntur  difcipuli,  & licentiae  corum_. 
aditus  praefentis  magiftri  cuftodia  obferuanturjcum  necefla- 
ii«  vtilitati  eorum  aliqua:  interrogationes  aduenerint  , 
adhuc  claufo  ore  & lignato  tacitae  grauitatis  (Igilio  , flantes 
ante  maiorem  inclinato  humilitatis  capite,  daufum  in 
fllentio  os  claue  benedi&ionis  aperiant.  Quod  fi  ferael 
didt»  benedidtioni  ad  poftulandum  eloquium  adhuc  non 
refpohdeat  magiftri  permilito,  iterato  humiliationis  capite, 

& benedidtioHc fola  iterum  repetita,  denuo  ab  Abbate_> 
poftuletur  licentia . Quod  fi  nec  fic  ab  eo  refponfunru. 
tuerit,  curuato  item  in  humilitate  difcipulo,  iam  ipfe_j 
frater  fe  tunc  demum  remoueat;  nc  aut  nimius  ei  apparear, 
aut  improbus , & fuo  operi  redditus  adhuc  gerat  per- 
fonam  tacentis : vtin  ipfa  humilitate  taciturnitatis  exifti- 
met  femetipfum  ideo  indignum  indicatum  ad  loquendum 
Abbatis  iudicio ; aut  forte  ad  probationem  inuenicndae  hu- 
militatis , putet  libi  difcipulus  taciturnitatis  ideo  fiiifTc » 

non  apertam  claufuram . Ideo  enim  ipfam  folam  benedi- 
ctionem denuo  diximus  repetere;  vt  cura  fola  eft , & fine«^ 
alio  eloquio , tamen  referuata  diu  taciturnitas  conferue- 
tur : cum  denuo  repet  tur  , & poft  ipfam  mox  a nolente, 
difceditur,  adhuc  conferuari  probata  humil  tas  fentiatur. 
Nam  ideo  repetitio  difcipuli  reoffertur  magiftro , vt  non_, 
folum  propter  fpirisalem  probationem,  ad  inueniendam_, 
humilitatem  difcipuli , dici  poflit  tacere  magfter»  fed  n 
& corporaliter  per  cogitatum  animo  occupatus , vultus 
cius  alijs  cogitationibus  obltupefcens  , vocem  precantis 

1 1 difci* 


33o  E G V L,  A 

difcipuli  furdis  auribus  praetermittat . & ne  ipfum  rnagi- 
ftrum  per  nimiam  & importunam  humilitatem  in  ir$  cogat 
vitium  declinare»  & importunahumilitas  in  impedimento 
fcandali  deputetur.  Ideo  enim  diximus  poft  lecundanu» 
fuggeftam  benedictionem  nolenti  maiori  tertiam  iam_» 
non  repetere  debere » fed  mox  difcipulum  exinde  debere_* 
• difcedere , Sc  cum  ipfa  taciturnitate  opus  laboris»  quod 
faciebat  , debere  perficere  . Haec  interrogatio  benedi- 
ctionis.quas  vixfola  taciturnitate  laxatur, cum  inclinatione 
humiliati  c pitis  a difcipulis  praebeatur:  ideft,  in  omni 
loco, per  omnem  horam  s hoc  eft,  in  monafterio , in  agro , 
in  via, in  horto, ve)  in  quouis  locorvt  nunquam  defit 
menti  noftrae  memoria  Dei,  propter  quem  aguntur  haec 
omniaivt  cum  forte  aliquis  ignarus , talem  fratrem  interro- 
gauerit.dicensrquare  tacitus  & trifiis  es,  & inclinato  ambu- 
las vultu  ? relpondeat  ei : quia  fugiopeccatum » & timeo 
Deum  : & vt  cullodiam  me  ab  omni  quod  odit  Deus,',  ideo 
fum  mihi  follicitus  iempcr.  Ad  menfam  verofedentes  » fi 
interrogationes  Tuas  Abbati  voluerint  intimare , ante  bene- 
dictionem di&am  cultelli  aut  cochleari; , aut  panis  percuf- 
fura  indicium  fit  magiflro  difcipuli  poflulantis  eloquium  «. 
Hsec  omnia  anima:  pro  Deo  recellam  ; ideo  fubftantiam_* 
taciturnitatis  conftitu  mus  claufura  feruari  i vt  ab  obliuio- 
ne  quis  non  decipiatur  tam  facile,  & praeceps  fit  femper 
in  lingua.  Nam  cum  per  claufuram  oris  taciturnitas  con- 
tinetur , diu  tractetur  , vel  purgetur  in  corde  , quod 
poffit  mundum  & fine  peccato  de  ore  proferri , dicente 
4.  Apoflolo  : Omne  verbum  vanum  de  ore  ve firo  non  procedat  t 
fed  fi  quid  tfl  ad  adificationem . Et  item  dicit  feriptura  : Sa- 
piens paucis  innetefeit  verbis . Et  maxime  timere  ideo, & omni 
hora  nos  a multiloquio  cuftodire  debemus  : quia  non_» 
poteft  fieri,  vt  inter  multa  verba  aliquanta  non  exeant  cum 
io.  peccato , 'fecundum  feripturam  dicentem  : In  multiloquio 
non  effugjtur peccatum.  Vnde&  propheta  tradens  nobis lor» 

mam 


Jid  A G I S T R I . 


i * 

o ? 


nam  offendit  fe  de  his  elTe  follicitum  > & tam  a malis  quam 
a bonis  eloquijs  debere  tacere,  dicens : Dixi ctijlodiam  vias  vfM.it. 
meas,  vt  non  peccem  in  lingua  mea  . Pofui  ori  meo  cuflodiamiobmu- 
tui,  & tacui  etiam  a bonis.  Hoc  eft,  ottenditurperfedlo  difci- 
pulo»  tam  de  malis  quam  de  bonis  eloquijs  debere  tacere  . 

Quia  etG  loquenda  funt  bona  eloquia,  nondifcipul  s,  fed 
magiftro  debetur  dodtrina . Nam  & ficut  dicit  fer  ptura_. : 

Vita  & mors  in  manibus  lingua.  Diligenter  ergo  & iuftede-  pr,w,  f4i 
betipfa  amplius  refraenari . Hxc  enim  tanta  taciturnitatis 
diftridtae  cuftodia  perferis  & puris  corde,  & mundis  a pec- 
cato, timentibus  perpetua  gehennae  incendia,  &quarrenti- 
bus  vitae  aeternae  diuitias  immortales,  merito  praec;pitur 
obferuanda  . I deoque  praefente  Abbate  non  loquantur, nifi 
interrogati  difcipuli : abfente  vero  Abbate*  fi  de  verbo  D^i , 
fibi  tamen  lente  & humiliter.non  clamofa  voce  loquantur: 

Quia  omnis  lentalocutio  ab  humilitate  defeendit.  Sive- 
ro de  inanibus  aut  de  fxcularibus,vehquibufuis  verbis  quas 
ad  Deum  non  pertinent  ,inchoauerint  difcipuli  loqui  mox 
a Prxpofitis  fuis  eis  imperetur  filentium.  Pfalmosvero, 
vel  feripturas  , extra  illas  horas  tres,  in  quibus  cotidie  {ire 
labore  tangit  legi ; & Gc  laborantes  fratres  recenfere  fibi  ex 
animo  permittantur  . Hanc  vero  tantam  taciturnitatis 
claufuram  fuperius  praefente  Abbate  de  pcrfecftis  apud 
Deum  taxauimus ; his  quibus  nunquam  de  Deo  obliuio 
fubripit,  &vit  a oris  qu.xrunt  diligenter  cauere,  & ex  toto 
mundi,  velut  Angeli,  & abonis  & a malis  eloquijs  quaerunt 
tacere  pro  Domino . Sed  quia  diuerfitas  concelfae  gratiae 
fecundum  menfuram  fidei , maxime  in  negligentibus  pote- 
rit minorari , tepidis  Sc  imperfedtis  , & minus  in  fe  follicitis 
hoc  relaxamus,  vc  de  faecularibus  inquirendis  .dumtaxat 
Gne  peccato,  aliquid  quae  ad  aedificationem  fpiritalem_» 
non  pertinent,  niG  petita  benedidtione  fuerit  magis  con- 
ceffa  permiflio  , loquendi  licentia  non  fumatur . De  aliquo 
vero  lpiritali  interrogando  fermone , poft  benedidtionem-» 

1 1 2 * peti- 


3* 


R E G V L A 


Lue.  14. 


P/4/.130. 


petitam,  mox  loqui  debere  difcipulum . Scurrilitates  ve- 
ro, vel  verba  otiofa,  & rifuin  mouentia  «terna  claufura_» 
damnamus; &ad  talia  eloquia  difcipulum  non  aperire  os 
permittimus. 

Cap.  X.  INTERROGATIO  DISCIPVLI.  " 

De  humilitate  fratrum  qualis  debeat  tffe,  vel  quibus  modis  acquiritur  ; 
vel  quomodo  acquifita  feruatur. 

RESPONDET  DOMINVSPER  MAGISTRVM. 

Ciamat  nobis  feriptura  diuina, fratres , dicens:  Omnis 
qui  fe  exaltat,  humiliabitur  :&  omnis  qui  fe  humiliat  exalta- 
bitur . Cum  haec  e go  dicit,  oftendit  nobis  omnem  exalta- 
tionem genus  effe  fiiperbiae . Q^od  fe  cauere  propheta»* 
indicat,  dicens : Domine  non  efi  exaltatum  cor  meum,  neque  elati 
funt  oculi  mei . Et  item  repetit : T^eque  ambulaui  in  magnis, ne- 
que in  mirabilibus  fuper  me.  Sed  quid  ? Si  non  humiliter fentie- 
bam,fed  exaltaui  animam  meam  ficut  ablaclatus  ejl  fuper  matre  fua, 
ita  retributiotn  animam  meam.  Vnde  , fratres,  fi  fummae  hu- 
militatis volumus  culmen  attingere,  & ad  exaltationem-» 
illam  cadeftem,  ad  quam  per  praefentis  vitae  humilitatem»» 
afeenditur,  volumus  velociter  peruenire  >•  adlibus  noftris 
afeendentibus  fcala  illa  erigenda  eff  , quae  eredla  in  caelum»» 
in  fomnio  Iacob  apparuit,  per  quam  ei defeendentes  &C 
afeendentes  angeli  monftrabantur  . Non  aliud  One  dubio 
defcenfus  ille  & afcenfus  a nobis  intelligitur , nifi  exalta- 
tionem defeendere,  & afeendere  humilitatem  oftendit  . 
Scala  vero  ipfa  eredta,  noltra  eft  vita  in  faeculo;  quae  humi- 
liaro corde  & capite  fuo  in  praefenti  hoc  tempore  exalta- 
tum a Domino  mortis  exitum  erigat  ad  cslum:lateraenim 
eius  fcalae  certiftime  credimus  noftrum  fefte  corpus.  ln_» 
qua  latera  diuerfos  gradus  humilitatis  vel  difciplinaeeuoca- 
catio diuina  afeendendos  in  eruit.  * 

Primum  itaque  humilitatis  gradum  in  fcala  caeli  afeen- 
dit  difcipulus  ,fi  timorem  Dei  tibi  ante  oculos  femper  po- 
nens 


r 


M A G ISTRI.  333 

nens  obliuionem  omni  hora  fugiat , & femper,  fit  memor  ■ * 

omnium , quae  pra  cepit  Deus:  vt  quomodo  & gehenna., 
conte  mnentes  Deum  de  peccatis  incendat ; & vitam  aeter- 
nam, quae  timentibus  Deum  praeparata  eft , animo  fuo  * j 
femper  leuocet : &cul  cdiens  fe  omni  hora  a peccatis  & 
vitijs  ,*id  eft,  cogitationum , linguae , manuum  > pedum^  > » 

vel  voluntatis  propriae Jcd  & defideria  carnis.  Aellimet 
fediicipulus  a Deo  femper  de  caelis  refpici  omnihoia^  . 
&fa<ftafua  omni  loco  ab  afpedtu  diuinitatis  videri , & ab  » 
angelis  omnia  renuntiari  cotidie.  Demonftrat  nobis  hoc 
propheta  , cum  in  cogitationibus  nofirisita  Deum  femper 
tfle  prsefentem  oftendit, dicens : Scrutans  corda  & renes  Deus.  W r- 
Et  iterum  dicit : Dominus  nouit  cogitationes  hominum  quia  vatio  * 

jimt . Et  item  dicit:  Intellexifii  cogitationes  meas  a longe.  Et 
item  dicit,  Quia  cogitatio  hominis  confitebitur  tibi . Et,  cor  regis  in 
manu  Dei.  Nam  vt  follicitus  lit  aduerfus  cogitationes  cor- 
dis fui  pemerfas  , dicat  fibi  femper  vt  lis  frater  in  corde-» 
hate  : Tunc  ero  immaculatus  coram  eo, /i  obfirtiauero  n:e ab  iniqui- 
tate  mea.  Ad  linguae  vero,.eloquia  ita  nobis  agnofeimus 
Deum  femper  prafentem  , cum  dicit  per  prophetam  vox 
Domini  : Qui  loquitur  iniqua  non  direxit  in  confpePlu  oculorum  P/W.ioo. 
moerum . Et  item  dicit  Apoftolus : De  verbo  vano  reddetis 
rationem.  Quia  mors  & vita  in  manibus  lingua  pofita  eft  . In_»  Vreu.14. 
opere  veio  manuum  noftrarum  ita  agnofeimus  Deum... 
nob.s  efle  pratfentem,  cum  dicit  piopheta:  Imperfectum  P/W.138 
meum  viderunt  oculi  tui . In  greilii  vero  pedum  r. oli rorum-j 
ita  agnofeimus  Deum  nobis  cfle  praefentem.cum  dicit  pro- 
. pheta:  Sineiniqiitate  cucurri,  & dirigebam » exurge  in  cccjnjkw  p/,/.5g. 
urbi . Et  item  dicit  : Quo  ibo  ab  fpiritu  tuo  ? & quo  a facie  tua  vj.il  138 
fugiam  ? Si  afeendero  in  colum, tu  illic  es, fi  defendero  in  infernum, ades. 

Sj  fumpfero  pennas  meas  ante  lucem,  & habitauero  in  pofiremis  ma- 
ris : etenim  illuc  manus  tua  deducet  me , & tenebit  me  d<xtera  tuas . 
Voluntatem  veto  propriam  ita  praefente  Domino  facere^ 
prohibemur,  cum  dicit  feriptura  nobis:  Et  a voluntatibus  tuis  ttrf.  ia. 


334  1?  E G V t>  A 

yitn.6.  auertert.  Et  item  rogamus  Dominum  in  oratione  domini- 
ca, vtfiatillius  voluntas  ;n  nobis.  Docemur  ergo  merito 
noftram  non  facere  voluntatem;  cum  cauemus  illud  quod 
rr#«.i4.  dicit  fandtafcriptura : Sunt  via  qua  ab  hominibus  putantur  refla  t 
quarum  finis  vfqui  ad  profundum  inferni  demergit . Et  cum  iterum 
Vf»u  ij.  cauemus  illud  quod  de  negligentibus  didtura  ell : Corrupti 
funt,  & abominabiles  fafli funt  in  voluntatibus  fuis . In  defiderijs 
vero  carnis  ita  nobis  credamus  Deum  femper  efle  prsfen- 
r/w.}7.  tem  > cum  dicit  propheta  : Domine  ante  te  omne  defiderium 
meum.  Cauendum  vero  ideo  malum  defiderium,  quia_> 
mors  fecus  introitum  deledlationispoGta  elhvnde  feriptu- 
E«iL  18.  ra  praecipit  dicens : Tofi  concupifcentias  tuas  non  eas  . Ergo  fi 
oculi  Domini  fpeculantur  bonos  & malos , & Dominus  de 
P/W.JJ.  caEl°  femper  refpicit  fuper  filios  hominum  , vt  videat , fi  eji 
intelligens,*ut  requirens  Deum  : & G a deputatis  angelis  noftris 
cotide  die  nodluque  Domino  fa<5torum  noftrorum  opera 
nuntiantur;  cauendum  ergo  eft  omni  hora,  fratres,  ficutdi- 
VfyLjt.  cit  in  pfalmo  tertio  decimo  propheta  ; ne  nos  declinantes 
in  malum,  & inutiles  fadtos  aliqua  hora  afpiciat  Dominus; 
3c  parcendo  nobis  in  hoc  tempore,  quia  pius  e(t , expetitae 
f/di.ii.  nos  conuerti  in  melius,  dicat  nobis  in  futuro  iudicio:  Hac 
fecifii , & tacui . *«■  . * 

- Deinde  fecundum  humilitatis  gradum  in  fcala  caeli, 

afeendit  difc:pulus,fi  propriam  non  amans  voluntatem, deG- 
deria  fua  non  dei  dletur  implere : fed  vocem  illam  Domini 
Udn.6.  fadtis  imitetur  dicentis  : Non  veni  facere  voluntatem  meam,  fed 
eius  qui  me  mifit . Et  iterum  dicit  feriptura : Volunt  as  habet  poe- 
nam. & necejfttas  parit  coronam  . 

Deinde  tertium  humilitatis  gradum  infeala  coeli  afeen- 
dit difcipulus,  fi  poftquam  nihdfuo  iudicio  pratfumens  eli- 
Pr«.t4.  gat  9l,ae  non  expediant,  dicente  feriptura  : Sunt  via  qua  vi 
dentur  hominibus  refla ; quarum  finis  vfque  ad  profundum  'mfern- 
Vfdl.  13.  demergit.  Et  item  dicit  Dauid  : Corrupti  funt,  & abominabiles 
i.c,r.  6.  fafli  funt  in  voluntatibus  fuis . Item  dicit  Apoftolus : Omnia 

licent , 


V 


MAGISTRI.  335 

licent,  feci  non  omnia  expediunt . Omnia  mihi  licent , fed  ego  fub  nui - 
lius  redigar  pote  flate.  Ergo  nonfolum  cauenshxc  dfcipulus, 
fed  & omni  obedientia  fe  fubdat  maiori ; imitans  Domi- 
num,de  quo  dicit  Apoftolus  ; Faflus  obediens  vfque  ad  mortem. 
Et  item  vox  Domini  laudat  de  hac  obedientia  populum., 
gentilium,  dicens : Obauditu  auris  obaudiuit  mihi . Et  fub  Ab- 
bate fibi  nos  Dominus  obaudire  demonftrar,  cum  dicit  do- 
dtoribus  noftris  : Qui  vos  audit,  me  audit}  & qui  vos  Spernit, me 
Jpernit . 

Deinde  quartum  humilitatis  gradum  in  fcala  caeli  afcen- 
diedifcipulus,  fi  in  ipfa  obedientia  duris  & contrarijs  re- 
bus, vel  etiam  quibuslibet  irrogatis  iniurijs  tacite  patien- 
tiae conltantiam  ampledtatur,  & fuftinens  non  laflefcat , vel 
difcedat,  dicente  fcriptura : Qui  perfeuerauerit  vfque  in  finem , 
hic faluus erit . Et  itemdetaljre  hortatur  nos  propheta  di- 
cens: Confortetur  cor  tuum, &fujiine  Dominum . Et  odendens 
fidelem  pro  Domino  vniuerfa  etiam  contraria  fuflinere-> 
debere,  per  lufierentium  dicit  propheta  perfonas  : Propter 
te  morte  afficimur  tota  die : afiimati  fumus  vt  oues  occijionis . Et  fe- 
curi  de  (pe  retributionis  diuinae  fubfequuntur  gaudentes,  ac 
dicentes : Sed  in  omnibus  his  fuperamus, propter  eum  qui  dilexitnos. 
Et  item  in  alio  loco  fcriptura  ex  ipforum  perfona  dicit : 
Trobafli  nos  Deus,  igne  nos  examinafli , ficut  igne  examinatur  ar- 
gentum . Induxijii  nos  in  laqueum  j pofuifli  tribulationes  in  dorft  no - 
Jlro . Et  vt  oftendat  nos  fub  maiore  ede  debere,  fubfequitur 
dicens:  Impoftufli  homines  fuper  capita  noffra  . fed  & praece- 
ptum Domini  in  aduerfo,  & in  iniurijs  per  patientiam., 
adimplentes,  qui  percudi  in  maxillam  praebent  aliam  > fub- 
lata  tunica  dimittunt  & pallium  : angariati  miliario  va- 
dunt & duo  : cum  Paulo  Apoftolo  falfos  fratres  fuftinent , 
& perfecutionem  fufferunr,  & maledicentes  fe  magis  bene- 
dicunt. 

Deinde  quintum  humiliatis  gradum  in  fcala  caeli  afcen- 
dic  difcipulus,  fi  omnes  cogitationes  malas  cordi  fuo  adue- 

nien- 


Tbilt. 
f/»l.  ij. 
L ut,  io. 

Uuttio. 

VfiX.  1 6. 
Vf»l 

R tm.  8. 
Pfsl.  6s~ 

Mi. 

Ui.it: . f. 
i.Gr.w. 


na  X E 0 V L A 

mentes , vel  mala  a fe  abfconfe  commifla, per  humilem  lin- 
gua: conleflionem  Abbati  non  celauerit  fuo.  Hortans  nos 
de  hac  re  (criptura  dicit : 1R aula  Domino  viam  tuam  ,&  fpera 
r/4/.roy  meum.  Et  item  dicit:  Confitemini  Domino , quoniam  bonum 
e fi,  quoniam  in  Jaculum  mifericordia  eius . Et  propheta  Domino 
r/J/.  ji;  dicit:  Delicium  meum  cognitum  tibi  feci, & iniufiitias  meas  non  ope- 
rui. Dixi  pronuntiabo  aduerfum  me  iniufiitias  meas  Domino : Sc' 
mox : Turmififti  impietatem  cordis  mei . 

. Deinde  fextum  humilitatis  gradum  in  (cala  coeli  afcen- 
dit  difcipulus , fi  omni  vtilitatc  vel  extremitate  contentus 
fit;  & ad  omnia  qua:  fibi  praebentur  velut  operarium  malum 
P/4/.  ji.  fe  iudicet,  Sc  indignum»  dicens  fibi  cum  propheta : Ad  nihi- 
lum fum  redactus,  & nefcini ; vt  'tument  um  factus  fum  apud  te , & ego 
femper  tecttm . 

Deinde  feptiraura  humilitatis  gradum  in  fcala  caeli 
afcendit  difcipulus,  fi  omnibus  fe  inferiorem  Sc  viliorem.., 
nonfolum  fua  lingua  pronuntiet,  fed etiam  intimo  cordis 
Pfd.u.  credat  affedu  : humilians  fe  8c  dicens : Ego  autem  fum  ver - 
P/4/.87.  mt5'&  non  homo:  opprobrium  bominum,&  abieclio  plebis  . Exaltatus 
fum  & humiliatus  fum,  C?  confufus.  Et  item  femper  dicat  talk 
P/4/.1 18.  frater  Domino  : cBonum mihi efl  Domine,  quia  humiliajli  me,  vt 
difcam  mandata  tua . 

Deinde  odauum  humilitatis  gradum  in  fcala  caeli  afcen- 
dit difcipulus  , fi  nih  1 agat , nifi  quod  communi  monafterij 
regula,  vel  maiorum  cohortantur  exempla»dicens  cum  fcri- 
P/4/.118  ptUra:  Quia  lex  tua  meditatio  mea  efl . Et  cum  interrogat  pa- 
trem fu um.ann undabit  ei;  feniores  fuos,&  dicent  ei : id  eft, 
perfuam  dodrinam  Abbas . 

Deinde  nonum  humilitatis  gradum  in  fcala  caeli  afcen- 
dit difcipulus,  fi  linguam  ad  loquendum  prohibeat,  & taci- 
turnitatem habens  vlque  ad  interrogationem  non  loqua- 
PrrH.  ic.  tur,  monfirante  feriptura  , quiain  multiloquio  non  effugies  pec~ 
cafrim  . Et  quia  : Vir  lingmfus  non  dirigetur  fuper  terram. 

Deinde  decimum  humilitatis  gradum  in  fcala  caeli  afeen. 

dit 


/ 


MAGISTRI.  337 

die  difcipulus . fi  non  fit  facilis  ac  promptus  in  rifu . quia,, 
fcriptum  eft : Stultus  in  rifu  exaltat  vocem  fiutm  . Et,  Sicut  fpi- 
narum  crepitantium  Jub  olla  vox, ita  & rijus  hominis . 

Deinde  vndecimum  humilitatis  gradum  in  fcala  caeli 
afcendit  difcipulus.  fi  cum  loquitur,  leniter  & fine  rifu , hu- 
militer cum  grauitate,  vel  pauca  verba  & fandta  loquitur  ; 

& non  fit  clamofus  in  voce  fcriptum  eft:  Sapiens  verbis  in-, 
notefcit  paucis. 

Deinde  duodecimum  humilitatis  gradum  in  fcala  caeli 
afcendit  difcipulus.  fi  non  folo  corde  , fed  etiam  ipfo  cor- 
pore humilitatem  videntibus  fe  femper indicet;  quod  eft, 
in  opere  Dei,  in  oratorio.in  monafterio,  in  horto,  ia  via_, , 
in  agro,  vel  vbicunque  fedens, ambulans, vel  ftans, inclinato 
femper  capite  defixis  in  terra  a(pe<5tibus,reum  fe  omni  hora 
de  peccatis  fuisexiftimans,  iam  fe  tremendo  iudicio  repra:- 
fentari  exiftimet ; dicens  libi  in  corde  femper  illud,  quod 
publicanus  ante  templum  ftans  fixis  in  terra  oculis  dixit:.. 
Domine,  non  fum  dignus  ego  peccator  leuare  oculos  meos  ad c Alum  . itic.it. 
Et  item  cum  propheta  dicat  libi  talis  difcipulus  : lncurua- 
tus  fum,& humiliatus  ftmivfquequaque.  Ergo  h's  omnibus  hu- 
militatis gradibus  a difcipulo  perafcenfi> . vitat  huius  in  ti- 
more Dei  bene  perfubitur  fcala  s & mox  ad  caritatem  illam 
perueniet.qu*  perfe&a  foris  mittit  timorem  . Per  quam., 
vniuerfa,  quae  prius  non  fine  formidine  ohferuabat , abfque 
vllo  labore,  velut  naturaliter  , ex  confuetudine  incipiat  cu- 
ftodire  ; non  iam  timore  gehennae , led  amore  iphus  con- 
fuetudinis  bonae,  & deledlatione  virtutum  : q x Dominus 
iam  per  operarium  fuum  mundum  avi  tijs  & peccatis  a Spi- 
ritu iancto  dignabitur  demonftrare. 

Quibus  ergo  perafcenfis  gradibus  poft  exitum  vitae  fine 
dubio  talis  anima  ad  illam  retributionem  animi  introitura.* 
eft.quam  demonftrat  Apoftolus  dicen siNonfnnt  condigna  paf 
fienes  huius  fitculi  ad  fuperuenturam  gloriam  qua  reuelabitur  in  nobis  • 

Illam  vitam  «ternam  tales  animat  receptui*  funt,  qu«  iju» 

uu  fera- 


3,8  aK.K'0  V L A 

fempiterna  laetitia  & exultatione  permanet  , &vlteriusfi- 
niri  non  nouit.  In  qua  eft  flos  purpureus  rofatum  nunquam 

marceffens ; in  qua  nemora  florida  perpetua  viriditate ^ 

vernant : vbi  prata  recentia  femper  melleis  affluunt  riuis» 
vbi  croceis  gramina  floribus  redolent,  & halantes  campi 
iocundis  admodum  odoribus  pbllent  aurae.  Ibi  vitam.- 
sternam  habentes  nares  afpirant ; lumen  ibi  fine  vmbrij , 
ferenitas  abfque  nubilo,  & ablque tenebris  nodturnis per- 
petuam diem  oculi  perfruuntur.  Nulla  ibi  impediuntur, 
occupatione  deliciae 5 nulla  penitus  follicitudine  ibi  fecuri- 
tas  conturbatur . Mugitum  .vlulatum  , lamentum  6c  lu- 
dium nunquam  illic  auditum  vel  nominatum  eft  : foedum  , 
deforme,  tetrum , nigrum  .horrendum  aliquid,  aut  fordi- 
dum,  nunquam  ibi  penitus  vifum.  Pulchritudo  in  amoeni- 
tate nemorum;  fplendor  in  aere  iocundo»  & formofita- 
tem  atque  omnem  elegantiam  fine  intcrmiffione  patentes 
oculi  perfruuntur  >&  nihil  omnino  quod  conturbet  men- 
tem , auribus  datur  . Sonant  enim  ibidem  iugiter  organa_» 
hymnorum  i qua:  ad  laudem  regis  ab  angelis  & arcbangelis 
decantantur.  Amaritudo  & fellis  afperitas  ibi  locum  non 
habet  . Tonitrua  ibi  nunquam  audita  fune  ; fulgura  8c 
corufcationes  nunquam  apparuerunt  . Cinnamomum-» 
illa  virgulta  gignunt , & bal&mum  arbufla  prorumpunt. 
Odor  aeris  dfledlationes  per  omnia  membra  diffundit  . 
Pica  ibi  nulla  flercora  conficit  : ficuti  enim  bono  nun- 
tio aures , 8c  bono  odore  nares  , & bono  afpedlu  oculi 
faginantur;  & ipfa  refedtio  non  pottfl  in  digeftionem-. 
prort?mpere  : quia  non  in  efca  & potu,  fed  in  afpedlu» 
odoratu,  & auditu  conflat  delectationis  faginatio ; ita_» 
illic  refedlio , quam  os  fufeeperit,  melliflua  in  guftu  hoc 
vnicuique  fapitin  os,  quod  tueritdeledlatus  rflatim  deni- 
que quod  concupierit  anima,  concupifcentias  eius  para- 
tiflimus  feruitefledlus  . Inquadeledlatione  vero  vel  laeti- 
tia ^ nec  aetas  fene&utem  , ncc  vita  terminum  , nec  fufpe- 

Clatn 


MAGISTRI.  3*9 

dtam  vlterius  mortem  tales  deliti»  reformidant . Nec  in_» 
his  perennium  diuitiartim  vfibus  poffeffor  definit , & heres 
fnccedic  : cumnefciant  vlterius  mortem, qui  bencfa&i  pre- 
tio vitam  aeternam  (emel  moriendo  emerunt  . Harc  eft 
fandiorum  caeleftis  patria . Beati  qui  in  hac  regione  peren- 
ni , & per  fcalam  prxfentis  temporis  obferuantiae  gradibus 
humilitatis  afcenfis , potuerint  eleuari  $ vt  in  perpetua  cum 
Deo  exultatione  laetentur : quam  praeparauit  Deus  his  qui 
diligunt'  eum  , & cuftodiunt  mandata  eius  , & mundo  funt 
corde . 

EXPUCIT  aftus  militi*  cordis  pro  timore  Dei,  quomodo  effu- 
gantur peccata:  Incipit  ordinatio  monajierif , modus , obferuatio , 
gradus, continentia,cuftodia,€5' menfura:  in  quibus  diuerfis  hxc  tnona- 
fierij  regula  diftante  nobis,  & di  elata  difeutiente  Domino, nuncupatur. 

Cap.  XI.  De  Prepofitis  monaUerij  . 

RESPONDET  DOMINYS  PER  MAGISTRVM. 

S vperioribus  huius regul.r  paginis,  firatres , adtus  iuflitue 
nobis  Dominus  ordinauit ; in  quibus  perfedis  & vita_, 
acquiratur  xterna,  & gehennae  aeftus  & incendia  fugiantur. 
Sed  ille  hoftis  bonorum  adtuum  diabolus , ideo  eft  huma- 
no generi  inimicus,  cum  non  patitur  ibi  aCcendere  homi- 
nem bene  agendo,  vndeipfe  per  fuperbiam  fuam  proiedlus 
eft  : ne  venenofis  adibus  luis  bene  viuentium  mores  in- 
ficiat, & diuerfis  occafionibus  fuis  per  obliuionem  noftros 
forte  occupet  fenfus,  vt  a Deo  faciat  alienos ; ideoque_-> 
adiutorio  Domini  procuratur,  & conftituitur  , vtduo  ele- 
di  fratres,  quorum  grauitas, fapientia  , moderatio,  vigilan- 
tia , feu  humilitas,  vel  aduum  perfedorum  fuerit  exercita, 
tio  approbata , decem  fratrum  cur»  Praepofiti  ordinentur. 
Nam  ficutlcriptum  eft  , doceant  vos  terrena  , &qu»funt 
caeleftia.  Quiaficut  in  hominis  domo,  vt  fecurus  fit  dt-> 
omnibus  praeparandis,  dominus  rei  ordinat  ma:orcs  fami- 
liae, quos  vice  domini  minores  timeant;  id  eft,  Vice-domi- 

u u 2 num. 


34°  R E G V L A 

nam,  villicum , faltuarium , & maiorem  domus : fic  Sc 
domibus  diuinis , idcft.in  ecclefijs  & monafterijs , Deus 
minoribus  maiores praepofuit , ignaris  peritos, aftutos  Gm- 
plicibus,  & diuirae  artis  difcipulis  ordinauit  rragiftros:  id 
eft,  in  ecclefijs  Epifcopos,presbytcros,diacones,vel  clerum: 
quorum  vice  Dei  imperia  audiat  & timeat  plebs , & noti- 
tiam falutiferae  legis  ab  eis  addifcat . In  monafterijs  vero 
Abbates  & prxpofitos,  quos  pro  falute  anima:  fua:  audiant 
maiores , & vice  Dei  Prarpouti  militiam  timeant . Quia_. 
fiue  facerdotibus  in  ecclefia,  fiue  Abbatibus  , vel  prsepoGtis 
ime  io,  *n  monafterio  hoc  dixit  Deus.*  Qui  vos  audit,  me  audit : &qiti 
vos  fpemit-me  fpernit . Et  iterum  dicit  nobis  per  Hieremiam 
Hicri}.  prophetam  Domimis:TW>o  vobis  paHores  & doclores  fecundum 
cor  meum  ,&  pafcertt  vos  pafcentes  cum  difciplina . Ergo  fecu ndum 
illam  figuram  humanae  domus , quanto  magis  in  diuina  do- 
mo procaufaDei  gradus  dodtrinae  vel  timoris  debent  fer- 
itari? vt  ad  purganda  vitia  vel  peccata  fratrum, cum  Prsepo- 
fiti  fuerint  ordinati , aliquantum  Abbas  de  animarum  in  fe 
fratrum  fufccptarum  cuftodiendis  ratiocinijs  reddatur  fecu- 
rus.  Cuius  ergo  honoris  ordinatio  ha^c  fit.  Conuocads 
eifdem  decem  fratribus  ab  Abbate  praefenteomni  congre- 
gatione, in  oratorio,  fufeeptione  virga: decem  illis prarpo- 
nantur  voce  Abbatis,  teftimoniofcripturae  dicentis : Reges 
e osin  virga:  rdelt,  in  trmoris  vigore.  Item  dicente  Apo- 
i.c»r.  4.  f{Ql0  ; Quij  viihrsPin  virga  veniam  ad  vos,  an  in  caritate  ? Nam 
& Movfes  diuinx  virga  virtutis  commilTofibi  populo  per 
profundum  maris  falutis  viam  offendit : quoiudicio  virgae 
caufam  Dei  ante  Pharaonem  egilfe  monftratur*  vtproiedla 
de  manibus  in  terra,  & mutata  in  bcftiam  » item  de  heftia  . 
vt  afiumpta  facris  virga  manibus  redderetur . Ergo  fecun- 
dum hanc  conftitutionem,  figrandisfue.it  congregatio, 
denis  fratribus  binos  debere  praeponi , huius  fcilicer  me- 
riti ordinarij , cuius  fupra  taxauimus  : & ideo  decem  non 
amplius  ordinauimus  duorum  curam  Praepofitorum_. 

debe- 


Ii 


MAGI  ST  R 1. 


54* 


debere  fufcipere  : vt  fequeftrati  per  laboris  loca  fratres 
fingulos  Pr.x-pofitos  ad  cuftodienda  Titia  prxfentes  ha- 
beant fecum  t&  in  paucis  creditis  idoneor  fit  diligentia.» 
cufiod  entis . Namin  multis  quod  non  occurritur,praeter- 
mittitur  negligenter:  quia  in  paucis  fratiibus  commiflis  al- 
terna diorum  Praepoluorum  ex  tat  diligentior  cura:&  apud 
Abbatem  facilis  fit  ratio  de  paucis  exa&a  . Cuius  de  pau- 
citatis idoneum  defignat  Dominus  feiuatorem»  & eius  dili- 
genti curae  ampliat. crcditum.dicens : £ uge  (ertit  bone  Ctfide-  Mawaf. 
hs , quia  in  pauca  fuifli  fidelis , fuper  multa  te  confiituam  . Ergo  hi 
Praepofiti,  cum  decem  numero  fratres  fub  fua  cura  lufci- 
piunc,  hanc  in  eis  debent  follicitudinem  exercere,  fiue  in 
die,  fiue  in  nodte  , fiue  in  quouis  opere  cum  eis,vt6ntpri- 
mo  praefentes , & cum  eis  operantes  in  quouis  opere;  vt 
cum  fedent,  ambulant,  vel  liant , diligenti  fua  obferuantia, 
vel  curiofo  intuitu  diaboli  ab  cis  debent  adtus  compefcere: 
fiue  vitia,  vel  peccata  oris  cum  voluerint  exercere,  mox  in 
eis  monitiombus  emendare  > & omne  in  eis , quod  contra_« 
praeceptum  diuinum  di  , remouere:  agentes  illud  , quod 
S.  Eugenia;  quae  ita  luis  minoribus  praefuit,  dicente  feripto- 
ra  ipfius , ita  circa  os  omnium  auribus  erat  follicita,  vt  nul- 
lum pateretur  in  iuramenti  verba  prorumpere , vel  de  fer-  >! 
mone  al  quo  otiofo  garrire j fed  mouebat  Jandla  Eugenia.» 
fufeeptos  luos , &d  cebat : Quanta  reuerentia  debeamus 
Domino  feruire  ex  praeceptis  eius  offenditur ; fi  talem  no- 
bis ante  oculos  perfonam  conftituamus , quae  non  debeat 
in  nullo  praecepto  contemni  . Ideo  enim  duos  dixtmu9 
vni  dtcadae  prarpofitos  ordinari , vt  fi  forte  aliqui  fratres  ex 
eadem  decada  ab  Abbate  in  aliofequeflrato  laboris  opere 
deputentur , vni  committantur  Praepofito,  fequcftratis  a fe 
fuis  fratribus  al  um  relinquentes . Si  vero  in  via  vnus  mit- 
tendus fit  frater,  cum  praeceptione  diuerfje  vitiorum  cufto-  . 

diae  a Praepofito  fu o monitus  itinere  dirigatur.  Sed  talis 
'mittatur  de  eadem  decada , de  quo  certo*  fit  Praepoficus 

tuus 


r/«f.  140 

lntt.  1. 


P/./.I3? 


iisu.it. 
B fhf.  4. 


5,42  .R  E G r L'  A y. 

fuus  fua  vitia  pofle  diligenter  cauere  : 8c  in  abfentia  Pratpo* 
fiti  fui  Dei  magis  uraefenti  am  deputare,  & amplius  debere-» 
time  1 i a fratre  p o anima  fua  folliclto  praclentiam  Dei,  qui 
difcufior  nofter  erit  & iudex,quam  horoinis.Qui  ergo  Pras- 
politi , propter  quod  omni  hora  fratribusprtefentes  funt, 
os  eorum  vel  geftum  a peccato  cuftodiant,  & diuerfa  in  eis 
vit  a vel  praua  compefcant:  id  elt,  fi  audierit  Praepofitus 
fratrem  non  interrogatum  loqui  , moneat  eum  dicens  : 
Quidagis  frater, quod  regula  prohibet?  habeto  taciturni- 
tatem vfque  ad  inteirogationem  . Die  cum  propheta  Do- 
mino : PoneDunine  cuflodiam  ori  nuo  , & ofiiwu  circumflanti, x. 
labijs  meis . Eflo  promptus  ad  audiendum,  tardus  zero  ad  loquendum. 
Quod  ii  datus  fuerit  locus  loquendi,  culfodiat  eum  Praepo- 
fitus , ne  fatis  clamofa  voce  loquatur , quod  fapientes  non_» 
decet:  &mox  moneat  eum  Praepofitus,  dicens  : Ceffa_» 
frater, nelcit  iic  humilitas  loqui : quia  fcnptum  elt : Vir  lin- 
guofus  non  dirigetur  fuper  terram . Quod  etiam  fi  lente  fuerit 
alio  forte  locutus , cuitodiat  eu  m Praepofitus , «e  verbum-, 
aliquod  vanura,aut  rifui  aptum,  vel  quod  ad  aedificationem 
& landlitatem  non  pertinet, de  pre  fuo  emittat : quod  cum 
audierit , moneat  cum  Praepofitus  dicens  : Quid  loqueri* 
frater,  quod  regula  vetat?  Quia  feriptum  ell:  "De  verbo 
vano  reddetis,  rationem  . Ec  item  dicit  Apofiolus  : Om- 
nis fermo  malus  de  ore  veflro  non  procedat  : fed  fi  quis  ejl  ad 
adi  ficatum  em , vt  det  gratiam  audientibus  . Nam  ipfa  aedifica- 
tio ab  Abbate  praib-rndi  eif : vt  mag  ftri  min  Urat®  dodtri- 
na  tacitus  auditus  d fcipul  fadris  refpondeat.  Ergo  mo- 
neat praua  loquentem  difcipulum  PraepoGtus  , dicens  ; 
Claude  os  tuum , frater , a malo  eloquio:  bonum  afiquid 
; n de  debet  exire  , vnde  profers  malum  ; vt  bonum  oris  tui 
eloquium  audientes  admiremur,  quam  malum  tecum  pari- 
ter potius  rideamus.  Non  enim  vcilis  eft  de  quo  ridetur  . 
Sedeat  enim  fuper  os  tuum  fapientia  cum  claui  iuftitia? 
ac  timoris  Dei  yic  ipfa  bonis  eloquijs  aperiat , 8c  malis  efb- 

quijs 


MAGISTRI • *4J 

qui js  claudat  labia  tua.  Nam  cum  verbum  vanum  , frater, dc 
<Xrc  tuo  exierit,  quamuis  per  rifum , tamen  noftro  perit  au* 
ditui  s quia  exiens  per  os  redire  non  poteft  : fed  ratio  eius 
feruatur  vfque  ad  prxfentiam  difcuftoris  > & cum  non  aedi* 
beet  adum , aggrauat  caufam , & vulnerat  animam ; & ne 
de  eloquijs  noftris  in  die  iudicij  dicatur:  Vatialociiti  funt 
vnuJqUtfque  ad  proximum  futim  . Nam  & Origenes  lapiens  dis- 
cit : Melius  ejl  lapidem  in  vanum  ia  flare,  quam  verbum  . Si  vero 
fratrem  audierit  mentientem,  moneat  ad  veritatem, dicens : 
quid  mentiris,  frater  , cum  icias  feriptum  : Perdes  eos  qui 
loquuntur  mendacium  ? Et  item  cum  fcias  , quia  vnhierft 
funt  via  Domini  mifericordia  & veritas.  Sivero  audierit  mul- 
tum fratrem  iurantem  , moneat  eum  prarlens  Prsepofitus, 
dicens  : Retine  frater  linguam  tuam ; quid  tantum  iuras  ? 
cum  praecipiat  feriptura,  non  iurare  omnino  : ne  per  iurare—» 
nafcatur  caufa  periurij . is  (it  fermo  tuus»  eft,  eft,  non,  non ; 
crede,  crede:  & mox  credimus  tibi  quod  dixeris.  Sivero 
viderit  fratrem  irafeentem  fratri,  moneac  eum  prsfensPrae- 
pofitus  dicens  : quid  agis  frater  ? in  manfuetudine  & ta- 
citurnitate, & caritate  opera  tua  perfice;  quia  feriptum  eft: 
Defitte  ab  ira , & derelinque  furorem . Et  item  : Qui  fratrem  , 
fuutn  odit , homicida  efl . Et  item  : Qui  dixerit  fratri  fu o racha , 
reus  erit  iudicio . E t,  quia  homo  iracundus , hiflitiam  Dei  non  opera- 
tur. Et,  non  I cet  vnicuique  nifi  ante  folis  occafum  cunu 
inimico  redire  in  gratiam,-  dicente  Domino  per  Apoflo- 
lum  ; Sol  non  occidat  fuper  iracundiam  veflram.  Si  autem  vi- 
derit fratrem  fatis  promptum  in  rifum,  moneat  cum  pr.t> 
fens  Praepofitus,  dicens : quid  agis  frater  ? cum  grauitate_-> 
fac  quod  facis : quia  conuerfionis  tempus  non  eft  l.xtiti* 
ad  ridendum  i fed  poenitentiae  tempus  eft  ad  lugenda  pec- 
cata, ficut  feriptum  eft  : Procidamus  ante  Dominum  , ploremus 
ante  Deum  qui  fecit  nos . Et  item:  Qui  feminant  in  lacrimis,  in 
gaudio  metent . Et  item  feriptura  dicit:  Beati  qui  tempora- 
liter fletis,  quia  ipfi  ridebitis  in  «ternum,  nam  fultus  inriju 

rxal- 


P ftl.  ir. 


r /st.  r. 
ffat.  »4* 


UAtt-1. 


P/ii  16. 

1. ha.  J. 
U*tt.  f. 

l«.l. 


P>/.  94. 
Etil.it. 


344  REGELA 

* • i . , . 

exaltat  vocem  fuam . Si  viderit  fratrem  alium  maledicentem » 
moneat  eum  praefens  Prxpofitus  dicens  : compete  oS 
tuum,  frater,  a maledidtione ; memorare  Deum,  qui  dixit 
itm.it.  nobis  per  Apoftolum  : 'Benedicite,^  nolite  maledicere.’  Et  (icut 
non  poteii  fons  ex  vno  foramine  aquam  proferre  fimul 
amaram  & dulcem  t Gc  nunc  nos  cum  de  lingua  noftra  be- 
nedicimus Deum , quomodo  poliamus  per  eandem  lin- 
guam maledicere  homines » qui  ad  imaginem  & fimilitudi- 
nem  Dei  plafmati  funt  ? Item  fi  viderit  fratres  fluxis  cor* 
poribus.vel  refoluto  fenfu  al  qua  leuitate  (e  extollere  , mo- 
neat eos  praefens  Praepofitus,  dicens : cum  grauicate  fedete, 
ambulate,  & ftace  fratres : quia  oculi  Domini  refpiciunt 
nos  de  cxlo  omni  hora, in  quouisloco,  bonos  & malos,  fi- 
P /U,  i )■  cut  dicit  Dauid : Dominus  de  calo  r efficit  fuper  filios  bominumwt 
videat,  fi  funt  intelligentes  & requirentes  Deum . Timeamus  ergo 
fratres , ne  qua  nos  hora  declinantes  in  malum  % 8c  inutiles 
fa&os  afpiciat,  & non  fit  qui  faciat  bonum  , non  fit  vfque^» 
Pyi/. j*.  ac[  vnum  . Et  quia  dicit  propheta : odifii  obferuantes  vanitatem 
fuperuacue . Namquicquid  non  eft  ex  Deo , ex  peccato  eft; 
&quod  non  xdincat , deltruit . Qui  Praepofiti  dum  basc 
quotidie  die  no&uque  omni  hora  follicite  in  commi ifis  fibi ' 
fratribus  fcrutantur.dc  ipfi  proficiant, cum  alios  cultodiunt: 
& alios  cuftodiendo  cum  a malis  euacuant,  fe  omni  hora 
occupent  de  bonis:  quia  beatum  os  reddunt  bona  per  eum 
di&a  in  alienum  auditum  intrantia.  Ergo  dum  in  fratri- 
bus diligenter  cufiodit  Prxpofitus  , in  alugnato  fibi  aliquo 
laboris  opere  ab  Abbate,  remiffius  exigatur.  Quia  quod 
minus  corporaliter  in  manibus,  plus  follicito  fenlulpiri- 
tualiter  ad  correptionem  pro  caufa  Dei  laborat;  & quod 
minus  laborat  manibus,  plus  mentibus  operatur . Ideo 
ecemm  opus  cuiuslibet  laboris  remiffius  exigi  Prrpofitos 
diximus,  ne  vrgens  cos  confignanda  carnalis  opera  in  fpi- 
ritalibus  cuftodijs  occupati  Praepofiti  negligentiam  ope- 
retur, & caula  Dei  praeualefcent.bus  vitijs  abolefcat;  quan- 
do 


M A G ISTRI.  34f 

do. plus  carnis  fumptui  curritur,  quam  caufaeipfius  labora* 
cur.  Sed  fidem  fpe  Tumentes,  dominum  Deum  credamus 
vfibus  noftris  omnia  neceflaria  miniflrare , quod  minus  no- 
bis potuerint  manus  noRrae  perficere;  confortante  nos 
de  bis  omnibus  fcnptura  fandi  euangelij  dicentis : T^litt 
cogitare  quid  manducetis , aut  quid  bibatis,  aut  quid  induamini  : quies 
bete  omnia  gentes  cogitant,  quas  Deum  non  cognouerunt . Sei 
quarite  regnum  Dei,&  htftttiam  eius, & hac  omnia  apponentur  vobis. 
Scit  enim  pater  veRer  qui  in  colis  eRt  quia  bac  omnia  indigetis . 
Confiderate  volatilia  cali,  qua  neque  arant,  neque  feminant  j & pater 
veRer  caltRis  pafeitea : quanto  msgisvos  ? Vefliaria  fratrum-* 
fub  fua  cura  Prepofiti  continean trledis  eorum  ledos  Prx- 
pofiti  habeant  prope , propter  aliquam  in  eis  vitiorum  cul- 
pam in  node  emendandam . Singulos  praecipimus  noiu 
binos  per  ledum  dormire.  Et  leuans  Te  frater  fi  ledum., 
fuum  bene  non  recooperuerit . poena  nomine  in  fequen- 
ti  refedione  merum  non  accipiat.  Cum  dormiunt , veftiti 
dormiant  & cindi > id  eR  , aut  cingulis  , aut  reftibus,  aut 
corrigia . Bracile  frarrem  in  noiutyti  ideo  prohibemus  ,ne 
dum  Te  regirat  per  fomnum  oppreflus,  exiens  per  thecam_> 
mucro  cultelli  carni  eius  figatur.  In  die  vero  cingantur 
bracilibus,  docente  de  fando  Ioanne  feriptura : Et  circa 
lumbos  erat  cinclus  %ona  pellicea.  Et  ideo  veRitos  & cindos 
dormire  diximus  fratres,-  vt  cum  hora  operis  Dei  aduenerit, 
& oratorij  index  fonauerit  noclu,  mox  parati  co  furgant  : 
dicente  de  hoc  feriptura  : Et  index  meus  in  matutinis,  fi  dicebam 
narrabo fic  . Nam  ideo  index  nomen  accepit  ab  eo  , quod 
tono  Tuo  pfallendi  horam  indicet  adueniffe  . Ideo  de  eo 
propheta  dicit ; Si  dicebam  narrabo  fic : hoc  eR  cum  indicat 
aduenifle  horam  pfallendi,  fic  narrabo  laudes  Domini . In- 
de ergo  vefiiti  & cindi  debent  fratres  dormire  , quia  non_» 
licet  fratrem  nuda  membra  fua  contingere  : nam  exinde^, 
immunditia;  libidinum  in  an  mara  ngeruntur.  Cum  mem- 
brorum nud'tas  tadu  contingitur , feminarum  iliico  cordi 

x x de- 


Uate.S. 


Imc.f. 


V/al.J  r. 


R E G V L A 1 


deficieris  titilIantur:vndeperfomnum  coinquinantur  mem. 
bra  forditate.  Et  maxime  ideo  veftiti  ficcindti  debent  fra- 
tres dormire,  ne  quaerentes  in  obfcuro  resfuaivel  cingula, 
ab  ingredientibus  oratorium  follicitis  vel  paratis  fratribus  , 
cum  adhuc  illi  ledtos  fuos  per  negligentiam  in  obfcuro 
fubuertendo,  &diflipando  reuoluunt,  aliquot  orationes 
perdant,  aut  pfalmos,  Ledtis  eorum  Jedlos  habeant  Prae- 
pofiti  prope,  propter  aliquaro.vt  diximus  vitiorum  culpam 
in  eis  emendandam ; & vt  reuerentius  praefente  maiorem 
dormiant . Menfae  eorum  pratfentes  fint,  Yt  tacite  cum  eis 
& moderate  manducent . Hoc  de  numero  in  quouis  loco 
fi  fine  praecepto  tam  Abbatis  quam  Praepofiti , frater  foras 
exierit,  ab  eis  follicite  requiratur  . 


Cap.  XII.  INTERROGATIO  DISCIPVU  . - 
De  excommunicatione  culparum. 

RESPONDET  DOMINVS  PER  MAGISTR  VM, 

In  his  omnibus  fupradidtis  fi  quis  frater  contumax , aut 
fuperbus , aut  murmurans,  aut  inobediens  Prsepofitis 
fuis frequenter  extiterit  ,•  & fecundum  diuinam  praeceptio- 
nem femel,  & fecundo  vel  tertio,  de  quouis  vitio  monitus 
& correptus  non  emendauerit»  referatur  hoc  a Praepofitis 
Abbati:  & qui  praeeft  fecundum  qualitatem  vel  meritum 
culpae  perpenfet,  8c  tali  eum  excommunicatione  condem- 
net » vt  fciat , qui  Deum  contemnit , quomodo  dignus  eft 
judicari  per  contemptum  maiori  exhibitum;  dicente  ipfo 
yn  Domino  dodloribus  noftris  : Qui  vos  audit  me  audit  i&  qui 
i>os  fpernit > meffernit . Quae  excommunicatio  tale  habeac 
meritum. 


Cap.  XIII.  INTERROGATIO  DISCIPVLI. 

Quomodo  debeat  frater  excomviunieatus  traflari . 
RESPONDET  DOMINVS  PER  MiCItTRVM, 


Cum 


U A £ t $ ?R  /.  347 

Cvm  faggeftura  fuerit  a prsepofitls  Abbati  meritum  ina- 
bedientis,  iam  non  dicendus  frater  , fed  hereticus 
legis » iam  non  dicendus  filius  Dei  • fed  operarius  dxmo- 
nis , qui  dilfipando  fandiorum  fadla  » velut  quaedam  fca- 
bies  eft  procreata  in  grege.  Conuocet  eum  Abbas pr*- 
fentibus  fuis  Praepofitis  , vel  caetera  congregatione  cir- 
cumflante; & interrogati  ab  Abbate  Praepofiti  eius,  quid 
peccauerit>  rei  quoties  monitus  de  ipfo  vitio  non-» 
emendauerit;  refpondeant  quid  eum  accufant.  Quo  au- 
dito vitio  talem  Abbatis  contra  fe  audiat  vocem : t>  mi- 
fera  anima , quod  es  refponfum  datura  Deo , quem  per 
inobedientiam  quotidie  irritas,  cum  accefleris  adorare** 
eum  ? quare  fub  dominio  Dei  feruis  potius  mammonae  ? 
quid  mentiris  Ghrifto  alter  ludas?  Ille  ludas  iniquitatis 
pretio  iuftitiam  vendidit  , tu  Chriilianum  nomen  lace- 
ras  malefadlis  . Ille  ludas  per  pacem  falfam  Domino 
fcandalum  generauit  , tu  fub  nomine  fandli  feruitij  Deo 
magis  rebellis  exiliis  . Ille  ludas  falfus  tradidit  magi- 
Urum  difcipulus  , tu  fub  nomine  fandlo  magis  diabo- 
lum fadlis  fequeris  Chriftianus.  Aditare  enim  te  habet 
in  iudicio  nollra  monitio , vel  tuus  fpiritus  , cui  cutn-> 
carne  per  propriam  voluntatem  repugnas , Deo  ante—* 
tribunal  tremendi  iudicij  dicens  : Domine  noluit  inttlli- 
geri  , vt  bene  ageret  ; iniquitatem  meditatus  ejl  , adfiitit  omni 
vu  non  bona  . malitiam  autem  non  odiuit  , fed  magis 
gloriatus  eft  in  ea  : potens  fuit  in  iniquitate  . Cuna-, 
haec  accufatus  fueris  in  iudicio  , poft  nollram  fimul  & 
ipfius  tremendi  iudicis  audias  vocem  , dicentis  tibi : Tu 
es  qui  odifii  difciplinam  , & prorecifh  fermones  meos  pofi  te . Si 
videbas  furem  , fimul  currebas  cum  eo  , & cum  adulteris  por- 
tionem tuam  ponebas . Os  tuum  abundxuit  malitia  , & lingua-j 
tua  concinrsauit  dolum  . Sedens  aiuerfus  fratrem  tuum  detra- 
hebas , & ponebas  fcandalum  . Tota  die  ininttitiam  cogitaUiLj 
lingua  tua  $ ficut  notacula  acuta  fecifli  dotum  , dilexifii  mali- 

x x a tiarn 


. * 


r/i/.js* 


VJJ.  4K 


P/»t  /i. 


J4*  K E G V L A 

tmm  fuper  benignitatem  i iniquitatem  magis  quam  loqui  *qui- 
P/.I49.  tat  em.  'Dilexifli  omnia  verba  practpitationis  in  lingua  dolofa 

Hac  fectfti,,  & tacui  : exiflimafh  iniquitatem  quia  eram  tibi 
fimilis  : arguam  te  , & flatuam  illam  contra  faciem  tuam  , vt 
defimat  te  Deus  in  finem  : euellet  te , & emigrabit  te  de  ta- 
bernaculo tuo  , & radicem  tuam  de  terra  viuentium  . Tunc 
etiam  & omnes  iufti  de  fua  gloria  in  iudicio  videbunt 
te,  cum  ab  eis  fueris  fequeftratus ad  finiftram  inter Jjoe- 
dos,  & fuper  te  ridebunt  ipfi,  dicentes  : Ecce  homo,  qui 
p/j/.  13.  tion  pofuit  Deum  adiutorem  fibi  , fed  prinduit  in  vanitate  fua  • 
& non  fuit  timor  Dii.ante  oculos  eius  c?  quoniam  .dolofe^» 
ryy.9.  egjt  in  confpedtu  eus,  & dixit  vt  infipiens  in  corde  fuo  3 
non  requiret  Deus-,  auertit  faciem  fitam  ne. videat  vfque  in  finem— » . 
Etignorauit»  quia  inimici  qui  mentiuntur  Domino erit 
tempus  eorum  in  poenam  aeternam  . Quid  ad  haec  didtu- 
ius  es  Deo  ? quas  adferre  ei  habes , mifer,  excufationes  in 
peccatis  ? cum  tua  te  primo  impugnauerintmala,  & ge- 
henna expedauerit  vt.  incendat  ? Poli  hanc  increpantis 
vocem  ante  congregationem  1 Abbatis  fiatim  exigi  iubea* 
tur  ab  oratorio  & communi  menfa,  & extraneus  depute- 
tur; & cum  inimicus  Dei  defignatur,  non  debet  ex  illa  hora 
jam  fratribus  efle  amicus . Ideoqj  ab  hac  excomunicationis 
hora,  fbli  polito  & (equeftrato  ei  aliqua  laboris  -opera  pro- 
pter otioutatem  a Praepofito  fuo  conlignetur » in  quo  labo- 
re nullo  tratrum  coniungatur  folatio,  nullius  eloquio  con- 
folctur,  tacito  omnium  pertranfeatur  afpediu  » petenti  be- 
nedidionem  nullus  refpondeat , Deus : quicquid  ei  porri- 
gltur  a nullo  fignetur»  quicquid  vero  extra  opus  affignatum 
peculariter  vel  vitro  effecerit,  difp?rgatur , vel  diffipetur. 
fit  vbique  folus,  & ei  fola  culpa  folatiura  . Quod  fi  forte 
propter  leuitatem  culpae  non  ei  voluerit  Abbas  duplicare 
ieiunia,  fi  fratres  fexta  reficiunt,  ille  ad  nonam  horam  de 
,vno  pulmento  i & panis  cibari)  fibi  fragmentum,  & aqua -a, 

.1  • Pratpofito  fuo  pro  mifcricordia  porrigatur.  Si  inculpabiles 

fra- 


MAGISTRI.  54* 

fratres  hora  nona  reficiunt , illius  fupradi&a  refe&io  pro- 
trahatur in  vefperum ; vt  fentiat  ,quid  ei  malorum  culpa-j 
contulit,  quid  per  negligentiam  bonorum  amifit.  Si  quis 
vero  frater  aut  palam  > aut  abfconfe  , cum  eo  fuerit  collo- 
cutus aut  iundtus , communem  ftatim  cum  co  excommu- 
nicationis protrahat  poena, $c  ab  omnibus  ipfc  reus  Gtj  atqj 
io  alio  laboris  ipfe  opere  fequeftxetur  a Praepofito  fuo  : & 
fit  ipfe  tam  ab  illo  reo , quam  ab  omnibus  fi  paratus  & fo- 
lus  , & mox  ab  omnium  & ipfe  alienus  alloquio.  Nam_> 
non  ad  veniam  maioris  & ipfe  pertingat,  nifi  poenitentiae 
fimilis  fatisfadtio  ab  eis  aequaliter  fuerit  operata:  illius  pro- 
pter quod  extitit  inobediensin  vitio  vel  peccato  iftius,  qui 
mercedem  confolationis  tribuit  malorum  artifici.  Frater 
qui  leuera  culpam  habuerit,  & poft  primam,  & fecundam , 
& tertiam  monitionem  de  vnoquocur  que  vitio  non  emen- 
dauerit,  a menfa  excommunicetur , non  ab  oratorio . Qu^e 
excommunicatio  tamdiuinoffenfa  permaneat,  quamdiu  a 
reo  maiori  humilitatis  fatisfadio,  humiliato  ad  genua  ca- 
pite , fe  de  caetero  promiferit  emendare  . Qui  vero  frater 
grauem  culpam  admiferit,  ipfe  eb  vtroque  excommunice- 
tur : id  fit,  ab  oratorio  ,&  a menfa:  & non  ipfe  ad  indul- 
gentiam maioris  perueniat,  nifi  ante  limen  oratorij  proftra- 
tus  lacrimabili  voce  iDteruallo  ceflantiuma  pfalmis  hora- 
rum Deo  & omnibus  emendatione  fatisfecerit  repromifla. 
Si  tamen  propter  inanitatem  ponderis  culpae  citius  volue- 
rit Abbas  veniae  confentire.quod  didtante  Domino  fequens 
pagina  demonitrabit . Ille  vero  f,  ater  qui  excommunica- 
tus  a menfa,  non  ab  oratorio  fuerit,  tamdiuantiphonam_, 
aut  ledlionem  non  imponat,  quam  diu  de  culpa  illa  emen- 
datione promifla  fatisfecerit,  aut  Abbatis  praefentis,  aut 
pra:pofiti  fui  ad  genua  incuruatus.  Excommunicati  vero 
fratres  fi  ita  fuperbi  extiterint,  vt  in  fuperbia  cordis  per- 
feuerantes,  in  tertia  die  hora  nona  fatisfacere  Abbati  no- 
luerint, cufloditi  vfque  ad  necem  cedantur  virgis  : & fi 

pia- 


M*/M  8. 


M*tt.  if. 

IU".9' 


i5o  R E G V L A 

placuerit  Abbati,  de  monafterio  expellantur»  quia  talis 
vita  neccflarios  non  habet  corporales  vel  focietas  fratrum  , 
quos  in  anima  fuperba  poflidet  mors  . Nam  merito 
ergo  tales  debent  plagis  madati  expelli,  qui  eflfe  cum_, 
Chrilto  humilitatis  Domino  non  merentur  : fed  Gnt  a 
perpetuis  promiflis  Dei  cum  audore  fuo  diabolo  fepa- 
rati qui  de  coelorum  regnis  propter  fuperbiam  fuam_« 
proieduselt.  Ergo  ad  fuperiorem  excommunicationum 
vel  fadisfadionis  fenfum  , vt  coepimus,  profequamur  , 
Ergo  huius  poenitentiae  modum  ac  fatisfadtionem  Deum  8c 
Abbatem  credimus  acceptare . 

Cap.  XIV.  INTERROGATIO  DISCIPVU. 

Quomodo  excomniunicatus  debet  poenitere  . 

RESPONDET  DOMJNVSPER  MAGISTRTM. 

Cvm  hora  diuini  officij  in  oratorio  exercetur;  id  eft,cum 
cxp'eto  pfalmo  ab  omnibus  orationi  incumbitur  , fic 
tunc  excommunicationis  reus  proftratus  ante  limen  ora- 
torij  ha:c  cum  lacrimis  clamet:  Peccaui , & peccatum-, 
meum  ego  agnofco  : erraui.emendare  polliceor:  iam  non-, 
peccabo  dc  cjetero . Rogate  pro  me  facra:  congregationes, 
a quibus  quondam  per  meam  negligentiam  & diaboli  fua- 
fionem  1'eparari  merui.  Rogate  pro  me  mei  quondam^ 
praepofiti . Ignofce  tu , paftor  bone,  & pie  paftor  Abbas, 
Relinque  nonaginta  nouem  propter  vnam  . Veni,  recolli- 
ge , & porta  humeris  tuis  meperditam  ouem ; ficut  Domi- 
nus nofter  indicio  palfionis  lux  tibi  monftrauit:  quia  non 
pro  iuftis , fed  pro  peccatoribus  venit,  & mortuus  eft.  Et 
cum  ipfo  per  iuftitiam  eius  refurgemus,  qui  fueramus  per 
noftra  peccata  allifi,  dicente  iplo  Domino  : Non  veni  nifi 
propter  oues  perditas  Ifrael.  Et , non  eji  opus  fanis  medicus » fed  his 
qui  male  habent . Imitare  pium  magiftrum  ApoltoJorum_.. , 
cuius  vices  per  dodrinam  agis  in  monafterio:  quia  ipfe_» 
poft  prophetas  & Apoftolos  pofuit  vos  paftorcs,  & difcipli. 
••  • i na: 


MJJGISTRl-  55t 

nxdodtores.  Quia  & perbeatum  Petrum  Apoftoluny 
demonftrauit  vobis,  dicens ; non  fenties , fed  ieptuagies  fe-  m./m». 
pties  peccatum  fratri  dimitti . Subleua  ergo  allifum  iaiuta- 
ri  tuoconfilio : folue  interceffione  tua  apud  Dominum-,, 
quod  in  me  ncgligentia  obligauit . Quia  peccaui  agnofoo.- 
quod  emendem  , credo  quia  per  tuam  monitionem  inue- 
nio.  Polt  hanc  vocem  certantibus  a pfalmis  per  omnes 
orationes  a reo  iacente  effufatn»  cum  completum  fuerit 
fandtum  oratorij  opus,  & illo  reo  adhuc  iacente  ante  li- 
men, exeunti  Abbati  omnium  fratrum  congregatio  humi- 
lietur  ei  pro  eo  ad  genua,  fimul  &Pr*pofiti  eius.  Quod 
cum  fuerit  adimpletum , fi  tamen  propter  leuitatem  culpae 
eadem  hora  voluerit  Abbasveniae  confentire.lhtim  erigi 
eum  a Prsepofitis  fuis  praecipiat,  &reproperata  ei  culpa  , 
fua  , cum  ille  refpondcrit  fe  de  caerero  emendare , liatim_. 

Abbas  dicat  omni  congregationi : Venite  fratres,  vnanimi- 
ter  cum  lacrimis  pro  hacoue  gregis  veftri, qua:  peccatum-, 
iuum  agnofeens  promittit  fe  de  caetero  emendare , orantes 
in  oratorio  reconciliemus  eum  ante  Deum,  quem  per  ino- 
bedientiam  irritauit . Et  mox  ingreffus  Abbas  cum  fratri- 
bus in  oratorio , antequam  orent  tenentes  ei  manus  dextra  r 

Ixuaque  foris , Praepofiti  eius  intioducant  eum  in  orato- 
rium; dicentes  ambo  hunc  verfiim  : Confitemini  Domino  quo-  P/4/117. 
niam  bonum  tjl.  Et  fubfequatur  extera  congregatio, refpon- 
dens:  quoniam  in fieculummiftric ordia  eius,  Vtcum  Prarpoliti 
foris  poenitenti  per  hunc  verfum  confertionem  ingerunt,  . 

intus  de  oratorio  per  os  refpondentium  fratrum  mox  pius 

Deus  mifericordiam  repromittat.  Eigocum  eum  orato- 
riointroduxerint  PrarpoGti eius. prollernant  cum  pedibus 
altaris;  ftatim  omnes  vna  cum  Abbate  fe  oratione  pro  eo 
protternant . Tunc  ille  pro  culpa  proftratus  cum  lacrimis 
his  vocibus  precetur  ad  Dominum,  dicens : Peccaui  Domi-  , *. 
ne,  peccaui,  & iniquitatem  meam  ego  cognofco.  rogo,  pe« 
to  a te.dimitte  mihi  Domine,  dimitte  mihi : ne  fimul  trahas 

me 


Digitizejj  t 

-4 


$5*  R E G V L A 

me  cum  peccatis  meis , neque  condemnes  me  in  inferiori* 
bus  terrae  ; neque  in  aeternum  imputes  mihi  mala:  .quo- 
niam tu  es  Deus  poenitentia: , & in  me  oftende  bonitatem 
tuam  .fecundum  magnam  mifericordiam  tuam  : Quia  tu 
Et».  ii-  dixilli  Domine ; Nolo  mortem  peccatoris , fed  conuertatur  & vi- 
UAt  . Quia  mali$  noftris  ad  emendationem  , vitam  magis 
largiris  quotidie;  monltrante  nobis  fcriptura,  quae  de_s 
v/mL  7.  pietate  tua  ita  dicit:  Nunqttid  irafcetur  per  fingtilos  diesFnifi  con- 
Uertami,ti'  Et  Apoftolus  tuus  Paulus  dicit:  An  nefas  quia 
Tfsli.  patientia  Dei  ad  poenitentiam  te  adducit  ? Gladium  ergo  fuum  Domi- 
nus vibrattit,  arcum  fuum  tetendit,  & parauit  ilhtni:&  in  ipfo  parauit 
va/a  mortis.  Quae  vafa,  Domine,  timemus;  ideo  feilinantcr 
emendare  promittimus . Et  quia  di&urus  es  in  iudicio 
r/ii.49.  peccatori:  Hac  fecifii,&  tacui . Numquid  femper  tacebo  ? Quia 
ftatues  iniquitatem  noftram  contra  faciem  noftram-»  » 
vt  recognolcentes  eam  in  reatibus  noltris , iulte  nos  ipfi 
ug,s.%.  condemnemus.  Tu  enim  Domine,  mortificas  & viuificas;tu 
deducis  ad  inferos,  & reducis . Tu  eleuas  al!ifos;tu  in  coelo 
foluis  compeditos  in  terra : tu  ad  emendandum  oculos 
cordis noftri  illuminas  tua  gratia,  vel  adiutorio  tuoiufto- 
Vr*n.  10.  rum  dirigis  greffiis, dicente  fcr-ptura : a Domino grefius  hominis 
Vfsl.ti6 ; dirigetur.  Etnifi  cullodieris , & ardificaueris  domum,  in_» 
vanum  laborant  qui  aedificant,  vel  cuftodiunt  eam.  Quia 
g»m.  9,  velle  adiacet  nobis  jperficere  autem  tuum  eft . Et  no»  volen - 
tis,  ncqut  currentis,  fed  miferentis  eJIDei,  Sed  tamen  dasfidu- 
1^.11.  ciam  fperandi  de  te  , dicens:  Petite , & accipietis ; quante , & 
inu.  nietis  i pulfate , & aperietur  vobis  : quia  qui  petit , accipit  j qui 
qnjcrit , inuenk,  & pulfanti aperietur . Et  quiadixilti:  Conuerti- 
*/<•  f8-  mjni  aq  me  , & ego  conuertar  ad  vos.  Et , cum  clamaueritis  dicam  : 
Ecceadfuin . Et  item  quali  pius  & mifericors  in  fadlura  tua, 
vocas  nos  ad  gratiam  tuam  .litet  indignos  feruos  tuos , di- 
Uum  1.'  cens:  Venite  ad  me, qui  laboratis  & onerati  effis, & ego  vos  reficiam . 
Vnde  non  defpicias  Domine  feruum  tuum.fuum  agnofcen- 
tem  peccatum:  ficut  de  pietate  tua  promittit  reatui  no. 

Uro 


M 'A  C 1 S T RrJ.  Mi 

ftro  propheta  dicent Cor  contritum  & humiliatum  Deus  mu  tfau  tri 
jbernit . Qnia  potens  «s  de  lapidibus  fofcitare  filios  Abra- 
nx:quia  quod  in  nobis  defperatione  iropoffibile  putat,  tup 
gratia  poflibile  indicat . Poft  hanc  vocem  cutn  lacrimis 
adimpletam  ftatim  eum  manu  fua  Abbas  erigat , d cens  ei ; 
vide  frater  ia  dc  caetero.vide  ne  peccer,  & fecundum  agas  dc 
hoc  vitio  poenitentiam  exercere  : qua:  cura  fecundo  fuerit 
afta,in  haereticorum  incidet  fecftam . Statim  hunc  verfum_> 
quondam  reus  imponat : Erraui Jicut  ouis  qua  perierat,  recelitm  t/oLut: 
feruum  tuum  Domine  : refpondentibus  fecum  eundis.  Poli 
hunc  verfum  vocatis  eius  Prxpofitis  reconfignetur  ab 
Abbate  eis  in  manu,dicente:  Recipite  ouem  vcftram.refh- 
tegrate  numerum, reftituite  menfae ; Mortuus  enim  fuerat , & 
reuixitiperierat, & inuentus efl . Eadem  namque  die.pro  hunv li- 
tatis reparatx  indicio,  aquam  manibus  fratrum  iotrantibus 
ad  communionem  ipfe  miniftret.  Et  cum  dat,  ofculetur 
primo  Abbatis,  deinde  fingulotura  fratrum  manus  po- 
tat fingulos,  cum  miniftrat,  ipfos  pro  fe  debere  o are  . Qui 
Sc  ipfe,  mox  vt  ingrelTus  oratorium  fuerit  , omnes  clara  vo< 
ce  readmoneat  pro  fe  debere  orare:  & fic  exiens  cum  fra- 
tribus confueratn  accedat  ad  menfam . Infantulos  vero,  vf- 
que  quindecim  annorum,  non  excommunicari , fed  praeci- 
pimus vapulare  pro  culpis.  Poft  qumdecim  vero  annos, 
iam  non  vapulare,  fed  excommunicari  condecet : quia  iara 
intelligunt  quomodo  poenitere  & emendare  debeant  de_/ 
matura  atate.quod  male  committunt » Quia  merito  corde 
debet  poenitere,  qui  peccati  & non  pro  eo  corpus  vapula- 
re : quia  animi  imperiojorporis [emitto  magis  vtimur , Ergo  cum 
nnima  imperat,  & corpus  feruit  , agnofeitur  amplior  eflfe 
culpa  imperantis , quam  feruientis . Ideo  propteir  intcllo- 
dum  emendationis  radix  cordis  de  fpims  peccacojum.exr 
.communicatione  debet  pUrgari : qu.arami  corpor  s , qui- 
bus ab  inufto  a iuflione  Cordis  peccatura  ropofitum  eft., 
iniufte  pro  aliena  culpa  alter  pon  deb.et  poenanq-fc»ti>  «-e. 

yy  Illi 


?I4  E G^r  L J 

\w\i  IJJi  vera  fratres  poft  quindecim  annos  aetatis  vapulent » oui 
fans  grauem  aut  furti  fugacis  , aut  criminalem  aliquam  cui- 
|>ara  commifetint.  i uioiu  ’ 


Cip.XV.  INTERROGATIO  DISCIPVU 
De  prodendo  cogitato  malo  Trnpofitis  vel  Mbati  a minoribus 
, fratribus. 

■RI  SPONDET  DOMINVS  PIR  MAC  r $ T R V M 
p Ratres  tunc  rami  arboris  muDdi  funr,  fi  lignum  eius  a 
•l  radice  purgetur.  Nec  enim  dignum  ett  mundatis  foris 
r«P»  cubiculum  intus  inquinari  de  ford-bus  ;fed  decenter ' 
efficitur,  fi  de  intrinfecus  foras  eietfa  forditie,  «m  tum  d*- 
inum&  foras  mfte  mundetur.  Non  enim  fecur*  polTunc 
efle  foliata , vbi  intus  efi  hoftis  . S.mui  & porta  cfaufura. 
juacaptiuaeft,  vbimuri  non  repellunt, fedinclufum  con- 
tinent inimicum.  Nam  & vulnus  ebullire  nouit  repletum 
putredine;  &nifi exprimatur,  & de  eo  fuerit  fan:es  eiccfia 
extriniecus,  & de  ipfa  fuppuratione  exprefla  purgetur , al- 
tius poteft  fuamouare  malitiam  . Hoc  ergo  & nos  de  ani- 
ma noftra  fentiamus : hoc  efi,  pr:us  debemus  de  cord«_» 
proijccre  quod  in  corpore  nolumus  baiulare , dicentes  no- 
bilmetipfis  : Qpld  taces  anima, & non  erumpis  ro  voce , & 
mentis  tuae  exponis  ardorem;  & eietfto  deintus  ipfo  feruore 
malui*  praelfcs  fatigatae  refrigerium  j>aflioni  ? Ergo  cum^ 
alicui  fratri  cog  tatum  malum  in  corde  aduenerit,  3cfenfe- 
rit  le  exinde  fludluari  , fiatim  fuis  hoc  prxpofitis  fateatur* 
^ moxtarat  onefadfa  nuntient  hoc  ipfum  Abbati,  Nam 
VfH  Praepouti  hoc  ipfum  vitro  fcmper  debent  a fufceptis 
iuis exquirere;  ne  forte  aut  (implicitate  quorundam,  aut 
certe  ipfa  verccund  a malorum  faciente  , res  prauas  aut 
turpes  fratrem  pudeat  confiteri . Sed  cum  vitro  aufus  ma- 
gis a maiore  acceperint , iam  fiducialiter  fine  verecundia»# 
indicent  cogitata  peccata : quod  5c  ipfi  prarpofiti , fi  & ipfi 
«ocfenfcrint,refcrant  <5c  de  le  Abbati . Nam  & ipfe  maior 

cum 


MAGIS  T R l.  91 S 

cum  in  fe  hoc  feoferit,petat  in  oratorio  a cogregatione  vni-  • 
uerfaprofe  debere  orari.  Ergo  cum  de  aliquo  fratre  nuntia- 
tu  fuerit  a praepofitia  Abbati, conuocet  mox  vniuerfam.con# 
gregationem.  & dicat  omnibus  Abbas : Venite  fratres,  fubr 
ueniamus  per  dile&ionem  inuicem  nobis  apud  Dominum» 
dicente  Apoftolo  : Fratres , etfipraoccupatvs  fuerit  quis  m aliquo  c*/.^ 
delicio, vcs  qui  Jpiri tales  eftis, corripite  eiufmodi  in  Jfiiritu  manfuetudi» 
nisi  confolamini  pufillanhnts : confiderans  teipfum  , ne  & tu 
tenteris;  Et , tu  qui  fias , vide  ne  cadas . Ergo  vnanimes  pro  1.0.1* 
hoc  fratre noftro  oremus  ad  Dominum»  vc  dignetur  in_> 
eo  fignaculo  crucis  fux , vel  iuflione  potentia;  fux  , dia- 
boli tentationes  compefcere.  Cum  ergo  oratum  pro  eo 
ab  omnibus diutiffime  fuerit,  fargens  Abbas  cum  omni* 
bus , & complens , mox  exeuntes  finguli  opus  quod  facie- 
bant reprehendant ; & retento  apud  fe  illo  folo  fratre  qui 
malo  cogitationis  laborat,  proferat  codices,  & aducrius 
neceffitatem  vulneris  eius  fimilis  diuina  medicina  legatur . 

Nam  & per  dies , quibus  ipfe  frater  interrogatus  ab  Abba- 
te, forte  refponderit,  non  tranfifle  illis  horis,  quibus  con- 
tingit legi , Gue  per  hyemem  fiue  per  adlatem,  pertinentia., 
codicum  ad  iplam  cogitationis  neceffitatem , lagantur  ipfa 
decada,  de  qua  eft  ipfe  frater.Verbi  gratia.fi  fuafcrit  fornica- 
tionem, legatur  illi  exdiuerfis  codicibus  vbi  cafiitatem  di- 
ligit Deus  : fi  mentionem  fuadet  frequenter,  legatur  illi  in_, 
diuerfis , vbi  praecipit  veritatem  ; fi  defiderium  aliquod 
feculi , legatur  ipfi,  vbi  hoc  temporale  praecipit  Dominus 
contemni, & aeterna  quaeri  regna  cselorum  . Vnde  oportet 
Abbatem  multum  efle  de  lege  inftrudtum.vt  aut  teftimonys 
omnia  doceat, aut  pertinentia  ad  locum  legenda  confignec. 
Nonne  ergo  cum  tali  $grotus  fuerit  refedtus  fucco  diicipu- 
lus,  non  iolum  priftinas  recipit  vires,  fed  & nouas  aduerfus 
inimicum  adquiric ; & aduejlarius  perdit, quae fe  putauerat 
poflidere  . Vndc  alia  die  mane  interrogetur  ab  Abbate  ipfe 
difcipulus,fi  cogitatio  inimica  ceflauit,aut  non  . Quod  fi  re- 
fpoderit,non  cdfa[re,fupponatur  ieiuniu  ab  ottnibus.Quod  , M,f 

y y 2 item 


jj«  . » E G V L A bf. 

• . 

item  fi  alia  die  reinterrogatus  refponderit,  non  tranfijffu  ,> 

reficientibus  omnibus  menfis  fubtrahatur  vinum , Nam  fi 
tertia,  quod  abfit,  iam  didioneiudiceraur  modicae  fidei , ne 
rideamur  tarde  credere, Dei  poiTe  nobis  auxilium  iubueni^ 

\ re . Praeterea  cum  fciamus  eum  nimis  ede  mifericordem  , 

pitK»  , 8e  ad  praedandum  padura  , quia  non  obliuifcitur 
mifererr  Deus,  nec  continebit  in  ira  miferictrdias  fuas . 'Ergo  quod 
fupradtxinras,  fi  tertio  die  reinterrogatus  refponderit»  non 
•»  ■»>  tranfijfle,item  oleum  menfis  fubtrahatur  cum  vino,  vt  mul- 
torum labore,  vel  abdinentix  cruciatione , nullus  pereat » 
fed  omnes  euadant : vt  in  afftidionibus  omnium  diuinae 
misericordiae  remedium  fperetur,vt  apodolicum  compfea- 
CsU.  tur  praeceptum  dicens  5 Inuicem  onera  vtflra  portate , & fic 
adimplebitis  ltp<m  Chri/ti . Nara  & frater  mittendus  in  via_. 

* hoc  a prvpoGtis  fuis  debet  moneri,  vt  omni  hora  in  quouis 

loco  Iit  follicitus  aduerfus  diabolum , qui  in  via  ducit  dej 
nobis, & folat io  fecum  nos  vult  trahere  in  gehennam : cum 
non  patitur  bene  agendo  in  caelis  afcendere  hominem  , vn- 
de  ipfe  per  fuperbix  caufam  iadatus  eft . Ideoque  debet 
fcruus  Chridi  in  quouis  loco,  etiam  fine  praefentia  maioris, 
cautus  confidere  $ & diligenter  fe  tam  a malis  fadis,  quam_» 
a prauis  cogitationibus  obferuare.  Et  hoc  debet  frater  mo- 
neri, vt  cum  cogitatio  aliqua  ei  aducnerit,  mox  fixis  in  ter«  # 
ra  cum  ceruice  genibus,  vel  figno  crucis  in  fronte  depido, 
precibus  debet  ad  Dominum  conuolare » vt  dignetur  fuos 
milites  a diabolo  defendere.  Quia  vitia,  ntfi  reprimantur  4 
cura  parua  funt,  cum  magna  fiunt,  non  condringuntur:  St 
• cum  cogitata  mala  fadis  implentur, de perfedo peccato 

perfeda  mors  acquiritur  , 

Cap.XVI.  INTERROGATIO  DISCIPVLI. 

De  cellardrio  monajlerif , qualis  debeat  efo. 

RUSPO  KO  B T DOMINVS  PER  MAGIST1VM. 

FRatres, omnis  opera  pretium  habet : quia  digno  merce- 
nario mercedes  debentur;&  6ow  trituranti  non  alligabitur  <tr. 

. : ‘ Nam 


0 


magistri. 


957 

Nam  & labores  fruduum  fuorum  beatum  faciunt  man-  P/«/.i»7 
ducantem  : quia  Dominus  homini  creato  omnia  fubiecit 
fub  pedibus  eius , propter  quem  creauit  eunda  . Ergo  fi 
intuitis  & inimcisDei,  id  eit , non  credentibus  paganis , Sc 
haereticis, vel  diuerfi&peccatoribus  diuerfa  vidualis  creatu- 
ra famulatur  fubieda,  vt  vniuerfus  mundus  diuerfis  defer* 
uit ; quanto  magis  credentibus  in  Deo,  & bene  feruienti- 
bus  ei , iuite  & digne  Dominus  ad  vitam  diuerfam  creatu- 
ram tradidit , qua  creauit ;&  quali  pignus  futurae  repromif- 
fionis  in  praefenti  hoc  tempore  omnia  vitae  neceflaria  mi- 
niitrando,  non  derelinquet  Dominus  quaerentes  fe  ? Quia 
diuites  eguerunt,  & efurierunt : inquirentes  vero  Dominum  non  defi-  **  i3‘ 
cient  omni  bono.  Et  efurientes  implet  bonis  Dominus,  & di- 
uites  dimittit  inanes:  & tanquam  nihil  habentes,  & omnia 
pofli dentes . Ergo  cellararius^nonafterij  non  aliunde  quam 
difpenfator  diurnarum  rerum;  in  tantum  diuinarum.vt  Do- 
minus in  euangelio  promittat  fidelibus  feruis  fuis , dicens  : 

Nolite  cogitare  quid  manducetis, aut  quid  bibatis,aut  quid  induamini . M4"1 
Simul  & decraflino  monet  non  debere  quemquam  efie_i 
follicitum  ; fed  hoc  admonet  dicens:  Qutrite  regnum  & 
iu  fluum  Dei , & hac  omnia  apponentur  vobis.  Scit  enim  pater  ve - 
fler  qui  in  cehs  efl , quia  hac  omnia  indigetis  . Ergo  fi  Deo  fer- 
uientibus  vitae  necefiaria  a Domino  apponutur,&  fcit  Do-  1 
minus  noiler  pater  caeleliis , . quae  indigemus,  & praeparat ; 
vides  ergo,  quia  vidualia  noftia.cum  abipfo  nobis  praepa- 
rantur, dominica  dona  funt.  Nam  ficut  carnalis  domini 
femus,  alter  tamen  homo,  de  praebendo  feruitio  fuo  lolum- 
modo  eli  follicitus , qui  de  praeparandis  a domino  fuo  an- 
nonz,velliarij,calcearij  vfibus  eii  lecurusjquanto  magis  Do- 
minus noiler  caelellis  necelTaria  vitae  noftrae  iulie  nos  noiu 
praecipit  cogitare  ? Quia  fi  homo  homini  feruiens  ad  prae- 
parandum fibi  creditur  idoneus ; quanto  magis  credentibtis 
vel  feruientibus  Deo  , qui  creauit  ipfa  omnia,  & cunda_> 
potens  efl  adimplere,  omnia  poterunt  famulari  ? £>uia  iif 

mor 


,4 

. Digitized  by  Google 


'35*  K E G V L A » 

rier  fui,  & Jenui,  & non  vidi  iuRum  dereli fiunt,  nec  femen  eius  egens 
pane,:  fcd  magis  tota  dic  miferctur  & commodat.  Ergo 
cum  de  foloferuitio  noftro  in  inquirendo  regnum  & iu- 
ftitiam  eius  fuerimus  folliciti.  Dominum  credamur  nobi» 
omnia  miniftrare;  qui  vitro  fe  nobis  neceflaria  omnia  pro- 
• mittit  apponere.  Ergo  omnia  vidualia  monaflerij,  quxin 
pr^benda  operarijs  luis  dominus  annon;  diftribuir,  fi  maJe 
& fraudulenter  a cellarario  diftribuantur  & pereant,  fciat 
fe  fupradidus  cellararius  in  die  iudicij  diuini  ante  tribu* 
nal  ratiocinijs  difcutiicum  annonam  feruorum  luorum  Do- 
- ,*  minus  per  negligentiam  viderit  ftricari  : quia  quod  iufte^» 

dominus  dignis  traditi  indigne  ab  euerforibus  non  patitur 
ftricari . Qui  cellararius  Gne  praecepto  Abbatis  nihil  tri- 
buat» aut  eroget , vel  expendat , nec  infirmo  in  praefentitu» 
eius  extra  iullum  aliquid  porrigat.  Cellararius  eleemofy- 
nam  faciat  cum  iulfu  Abbatis  , in  praefentia  eius»  in  abfen* 
tia  vero  eius  liceat  ei  petenti  pauperi  eleemofvnam  exhi- 
Lut.6.  bere,  propter  praeceptum  Domini,  quod  dicit:  omni  petenti 
te  tribue . Et  item  : Da, nec  cui  non  dederis  ipfe  Jit  Cbriflus.  Quo- 
tidie cell. rarius  cum  leptitnanarijs  coram  Abbatem  ora- 
torio cum  congregatione  communicet.  Intrantibus  in_^ 
hebdomada  feptimanarijs  vafa  coquina:  ipfe  confignet  : 
completa  hebdomada  ab  exeuntibus  munda  ipfa  recipiat, 
alijs intrantibus  conugnanda.  Qua*  vafa  monalierij  h fub 
aliquo  per  negligentiam  frada  fuerint,  ron  prius  qui  fregie 
4 • accedat  ad  meniam  , nifi  poenitens  Abbati  latisfeccrit/  per 

humilitatem  ad  genua  incuruatus . Ee&isvero  de  celU- 
rioomnibus  neceHarijs,  cum  congregatione  ad  menfarru. 
ce  lararius  fedeat  tacitus,  Scmanducec.  Qui  cellararius  fi 
le  leuauerit  aliquid  apportare,  vfque  dum  redeat.omnes  de 
menia  in  qua  fedebar  ad  manducandum  expedient  eum_, . 
Opus  aliquod  laboris  faciendum  his  horis  cellararius  fufei- 
.piat,  quando  aliqua  cura  & diligentia  vel  d fpenfatio  cel- 
larij  minime  exercetur  : vt  otiolus  in  illis  horis  non  fit . 

In 


« 


i 


.0 


MAGISTRI.  359 

Ia  oratorio  abfens  per  occupationem  , dicente  Abbate.-» 
pro  eo  fratribus,  vt  habeatur  in  mente , fimul  & ipfe  ceJJa- 
rarius,  fi  prope  oratorium  cellarium  fuerit,  fuavocc  pe- 
tat, fe  debere  id  orationibus  memorari : & tamen  lente  fic 
occupatus  in  fa<3o  ojbus  Dei  fibi  dicat  ? Sc  ipfe  fequendo 
vocem  vel  verfum  oratorlj . Et  merito  intus  in  oratorio 
debet  ab  omnibus  memorari,  qui  pro  omnium  follicitudi- 
ne  occupatur:&  quomodo  ab  vno  communis  pro  omnibus 
vtilitas  procuratur,  fic  omnium  cum  vno  partiatur  oratio  . 
Vitia  vero  oris  & corporis  eiuscuftodiendaabipfo  Abba- 
te cuftodientur : quia  cellararius  fub  nullius  decada:  nume- 
ro fub  Praepofito  continetur:  ne  forte, quomodo  caro  amat 

3 use  fua  funt,  propter  aliquem  appetituro  , vel  fubmini- 
rationem  gulae, caufa  Dei  praetermittatur,  & pro  cibo  vel 
potu  non  exadta  excogitatio  carnaliter  prouendatur.Vten- 
filia  omnia  monafterj  ipfe  recipiat  ad  numerum,  & diuerGs 
confignet.  De  omnibus  vero  quae  funt  inmonalierio  ex- 
tra Abbatem  , nullus  fibi  aliquid  velut  fuum , fiue  quod  at- 
tulit, fiue  quodinuenit,  fiue  quod  laborauit,  vel  acquifiuit, 
nullus  aliquid  peculiare  vindicet,  aut  defendat : quia  regu- 
Jar  fententia  hsec  eft:  Res  monaflerij  & omnium  eji,&  nullius  efl. 
Cellararius  vero  ipfe  frater  ordinetur , qui  probatus  fuerit 
ab  Abbate  fidelis  & abllincns  ede : quem  nunquam  vincit 
aliquando  aliqua  defideriorum  gula;  vel  qui  non  multum.* 
amat  manducare,  aut  bibere  : ne  mag  s detur  locus  diabo- 
lo, ficut  dicit  feriptura:  'Inolite  dare  occafionem  qu£rentibus 
eam , & videatur  gaftrimargia:  gula:  voracibus  vel  gluttoni- 
bus fratribus  prouideri  magis,  quam  refrenari . 

Cap. XVII.  INTERROGATIO  DISCrpVLI. 

De  ferramentis  vel  rebus  monaflerij . 

RESPONDET  DOMINVS  PBR  MAGISTRVM. 

FBrramenta  monafterij  in  vno  contineantur  cubiculo , & 
vni fratri,  cuius  diligentiam  Abbas  agnouerit,  eorunru* 

con- 


! 


36  o REGELA 

confcruandorum  curam  committat : qui  quotidie  fratri- 
bus ad  facienda  opera  confignet  ad  numerum  i Sc  a difiun-, 
gentibus  fimilitcr  munda  ipfe  recipiat , & reponat,  breue 
de  omnibus  tenente  Abbate.  Quivero  frater  non  mun- 
dum ferramentum  a terra  de  agro  rtaocauerit,  accufatus 
ad  menfam  a cultode  ferramentorum  poena:  nomine  in  re- 
fedfcione  in  portionem  panis  fui  vnam  quadram  minus  ac- 
cipiat, vfque  ad  fatisfa&ionera,  vel  emendationem  promif- 
fam  . Quia  exinde  aerugmat  ferramentum , cum  mundum 
non  fueritpofitum  . Simul  etiam  & ipfe  frater  contigna- 
tas habeat  cotes , & fpongias  calceorum , facitergia , map- 
pas , vel  fabana  i fimul  etiam  & arcam  cum  rebus  Abbatis , * 
yel  arcas  diuerfarum  decadum , cum  rebus  fratrum , cum_» 
dufuris  pratpofitorum»  fimul  etiam  & arcam  cum  cortin  s 
Sc  velis,  vel  ornatu  monalterij  j fimul  etiam  arcam  cum  di- 
uerfis  codicibus,  membranis,  Sc  carris  monallerij  : fimul 
namque  & arcam  cum  hts  rebus  fratrum,  quibus  nouitec 
jngrelfi  monaderium  » quae  propter,  quod  abfir , repedita- 
tionem  faeculi  iubentur  leruari : fimul  & vniuerfa  expenfa_» 
artificum, quae  ad  diem  dediuerfis  artibus  laborantes  confi* 
gnauerint  fadta.  Ipfe  frater  perfedta  recipiat,  & reponat 
imperfedta,  alia  die  ipfe  laborantibus  fingula  reconfignet  1 
Simul  Sc  vniuerfarum  artium  ferramenta  ipfe  a diuerfis  ar- 
tibus fero  recipiat,  & mane  confignet . Nam  Sc  arcam_* 
cum  rebus  fratrum  nouiter  in  monafterio  per  donationetn 
collatis,  fimul  vel  claufura  Abbatis  in  cubiculo  conferuet  c 
rationes  omnes  in  nummo  monafterij  expenfarum  ipfe 
Abbatis  fuggeftu  erogationis  exfoluat : vnde  ipfum  fratrem 
fide  oportet  diuina  conftringi,-  vt  timore  vel  tellimonio 
Dei  fideliter pofiit  commiffa  implere. 

Cap.  XVIII.  INTERROGATIO  DISCIPVLI. 

* De  feptimanarij/  coquina  . 

. f\  RESPONDET  DOMHiYS  P B R MACISTRVM.  ;l 

Su- 


MAGISTRI.  361 

q vperius  diximus  decadam  fratrum  fub  fua  cura  duos 
O prxpofitos  continere:  qui  decem  fratres  in  coquin* 
feruitio  vicibus  combinati  feptenos  expleant  dies  . Et 
cum  vic  bus  illis  vnius  decadf  Fuerit  adimpletum  femitium 
conlignat  s omnibus  a cellarario  vtenfilibus  fibi  alia  iti_» 
exercitatione  decada  fuccedat:  qua  expleta  fuccedantfin- 
gillatim  per  lingulas  feptimanas . Smguli  tamen  ambo  prae- 
politi  coquant  cum  folatio  fratris,  cuius  voluerint , fui . Et 
ideo,  quamuis  cum  folatio  cuiuslibet  fratris , Gngulos  fepti- 
manas lingulas  diximus  praepolitos  coquinare;  vt  cum  non 
ambo  in  coquina;  (imul  feruitio  occupantur,  vnus  foris 
cum  decadae  fuse  remaneat  fratribus,  qui  in  eis  culpas  , vel 
vitia  diuerfa  cuftodiat ; vt  & lialij  fratres  fequeftrantur  in_* 
alio  laboris  opere,  tales  fequeftrentur  , qui  Dei  plus  poflint 
praefentiam  timere , praeoccupato  in  coquina  praepofito , 
cum  negligentiore  remanente  vaciuo  Praepofito  : vc&  vi- 
cibus honorem  impleant  emendandi , & vicibus  humilita- 
tem excceant  feruiendi.  Ergo  (icomnes  explicando  de- 
cadae recapitent : nam  vnaquaeque  decada  tali  ordinatione 
feptenos  expleant  dies.  Bini  fratres  a praepofitis  fuis  in_. 
coquinae  feruitio  per  hebdomadam  deputentur  s quibus  a 
cellarario  omnia  coquinae  vala  intrantibus  confignentur. 
Et  ideo  bini  fratres , vt  inuicem  fe  fuis  folatijs  iuuent . Cu- 
ius ordinationis  in  hebdomada  talis  debet  elTe  introitus . 

Cap.  XIX.  INTERROGATIO  DISCIPVLI. 

Quomodo  debeant  introire  fratres  in  hebdomadam  coquina . 

RESPONDET  DOMINVSPER  A1AGISTRVM. 

INtroituri  fratres  in  hebdomadam  , poli  primam  in  ora- 
torio di<5Iam  adducantur  a prspofitis  fuis  ante  Abba- 
tem, & fiat  de  eis  maioris  fuggeltio,  dicens  : lube  Domine 
Abba  vocari  vniuerfam  congregationem  , & orari  pro  his 
fratribus , qui  ingrediuntur  in  hebdomadam  coquinae  ,•  vt 
mereatur  commendati  orationibus  vcftris  diaboli  impedi- 

z 2 men- 


J 6* 


R E G V L A 


menta  non  timere,  & congregationi  Dei  omnia  fine  cufp* 
perficere.  Poft  haec  verba  profternant  le  illi  duo  trattes 
orationi  ante  Abbatem  i quod  & retro  omnis  congrega- 
tio vna  cum  Abbate  facere  debet:  &poftquara  Ieuaucnnt 
fe  omnes,  illi  duo  dicant  huneverfum  : Cuflodi  no,  Vomit* 
vtWbiUam  oculi  * fub  vmbra  alarum  tuarum  protege  no,  . Polt- 
auam  vero  oratum  pro  eis  ab  omnibus  fuerit,  furgentes 
lupradidi  duo  fratres ofculentur  genua  Abbatis,  & pacem 
fuis  tradant  praepofitis,  vel  omni  congregationi . Q.ul^“s 
poft  datam  pacem  prspofm  fui  dicant : Ite  fratres  m n 
mine  Domini lefu  Chrifti  i intrate  m hebdomadam , & pe- 
tita benedidione  omnia  facite  .dicentes  per  exercend^ 
omnia : 'Benedicite:  vt  cum  benedidum  fuerr.quandoc  » q. 
feceritis  maledidus  diabolus  impediendi  ibr  no  habeat  po- 
«Ra.eS  Mox  ab  eodem  die  quo.idie.fi  ad  fex.au.  habeant 
fratres  reficere,  di«5ta  tertia  exeuntes  cum  congregatione 
de  oratorio  hebdomadarij  cum  cellarario,  oculos  habeant 
ad  Abbatem , inquirentes  eum  quid  lubear  congregationi 
ad  refedionem  parari  :vt  mox  inchoantibus  coquinam  a 

tertia  paratis  omnibus  di  da  fexta  eant  ad  menfas . Sr  vero 
rona  hora  erit  refedionis  pnepurano , d,da  fexta  ex.ens 
Abbas  interrogetur  ab  hebdomadarijs  & cellarario,  &lfa- 
tim  poft  Textam  inchoent  coquinare  i vt  dida  nona  omnes 
eant  ad  menfam.  Quod  fi  forte  non  occurrerint  hebdo- 
madarii, excommunicationis  poenam  fufcipiunt : quia 
fatam  congregationem  vtrifque  operibus,  ideft,ieiuni)  & 
laboris,  fua  p gritia  cruciarunt . Excommunicationis  vero 
hsrc  fit  fententia  : fi  fexta  .feptima ; fi  nona,  decmaihoc 
eft  fi  ad  Textam  horam  refedionem  tricatam  hebdoma- 
darii offenderint,  & non  occurrerint,  fingulas  quadis  panis 
per Tenuentes  reptem  refediones  perdant . Si  nonam  tn- 
cauerinr,  item  fingulas  quadras  per  fequentes  decem  refe- 
diones eis  fubtrahantur.  Quaj  fententia  excommunica- 
tionis  tamdiu  in  damno  annoa*  excommunicat^  per-, 


MAGISTRI.  ' 36, 

maneat quatndiu  fatisfa&io  io  fequenti  die  protnifla  vifa_. 
fuerit  cmendafle.  Nam  fi  grandis  fuerit  congregatio  , vel 
aliqui  extranei  multi  fnperuenerint , adiundtis  in  folatio 
fratribus , a prima  didta  interrogando  de  refedlione  Abba- 
tem, incipiant  coquinare;  vthoraconliituta  refedtioni  oc- 
currant . In  eadem  namque  hebdomada  feruitium  ad 
mcnfas omnes  ipfi  adimpleant;  omnem  diligentiam  mo- 
nafterij  ipfi  exerceant.  Ipfi  omnes  fratres  in  hebdomada.* 
ipfa  difcalceent.adiundlis  in  folatio  de  decada  fua  fratribus; 
cum  quibus  &difcalceent,  &ipfa  calcearia  faciant;  & fa - 
dio  mane  fedentibus  ad  ordinem  fratribus  ipfi  confignent : 
fimul  & in  eadem  hebdomada  munditias  monafterij  exer- 
ceant, refrigeria  lauent,  ligna  confcidant ; aquam  faciei  tra- 
dant, ad  commun^nem  intrantibus  fratribus  aquam  ma- 
nibus ipfi  miniftrent : mappas  & fabana , & facitergia , vel 
resfordidas  fratrum  ipfi  lauent  illis  horis , in  quibus  non_* 
coquent . Candelas  monaderij  a cellarario  fadias  quotidie 
ipfi  incendant  & tutentur.  Mox  enim  cum  in  hebdoma- 
dam , vt  diximus , prima  die  poli  primam  didtam  intraue- 
rint,  primum  opus  feruitij  fui  munditias  oratoij  exhibeant, 
& mattas  oratorij  pauimento  retendant:  quo  in  totis  ie- 
ptem  diebus  hebdomada:  fuse  poft  matutinos  dominicos 
hoc  opus  primum  feruitij  fui  oratorio  exhibeant.  Cunu 
addant  verojin  feptimana  fua , coquinam  intrantes  ad 
fratres  mox  petant  cos  pro  fe  fecum  orare . 

Cap.  XX.  INTERROGATIO  DISCIPVLI . 

Quomodo  debent  haberi  in  oratorio  abfentes  in  mente . 

RESPONDET  DOMINVS  PER  MAGISTRVM. 

Cvm  foris  pro  omni  congregatione  folliciti  hebdoma- 
darij  in  coquina: feruitio  occupantur,  vel  ceUarariu* 
in  cellario,  vel cullos ferramentorum  vel  rerum  monafte. 
rij  in  fuo  credito  occupatus  eft,  intus  in  oratorio  prarpofi. 
ti  eorum  dicant  omni  congregationi : in  mente  habet^* 
js>  zz  2 Do- 


f 


1 


964  REGELA 

Dominum1,  & orate  pro  illis  qui  foris  funt.  Sed  & fi  qui- 
dam defuerint  oratorio,  & pro  caufa  monalterij  fuerint  oc- 
cupati , fine  ambulauerint  via,  ab  Abbate  dicatur  omni 
congregationi , vt  in  mente  abfentes  in  orationibus  memo- 
rentur  i ficut  in  adtibus  Apoftolorum  legitur ; Pro  abfen- 
A#.n,  te  orate  : id  eft,  cum  eflet  Petrus  in  carcere , oratio  pro  eo 
fiebat  in  omnibus  ecdcfijs . Ergo  fi  in  mente  non  habiti 
fuerint  in  oratorio  occupati,  mercedem  magis  a Deo  to- 
tam illi  foris  fufcipiuntt  & illi  deintus  vacui  egrediuntur. 
Quia  vt  diis  intus  vacaret  orare,  abiftis  foris  de  apparandis 
necellarijs  vita:  reddebantur  fecuri . Et  merito  abfens  intus 
in  orationibus  debet  ab  omnibus  memorari , quia  pro  om- 
nium follicitudine  occupatur  : vt  quomodo  ab  vno  com- 
munis pro  omnibus  vtilitas  occupatur , fic  omnium  cunu 
vno  participetur  oratio  . Nam  & hoc  debet  qui  foris  pro 
vtilitate  monalterij  occupatur,  cuftodire;  vt  quando  incus 
illi  in  oratorio  expletis  pfalmis  orationi  incumbunt,  vt  cla- 
ra voce  fua  petat  oratorium,  fe  debere  in  mente  haberem  : 
didto  tamen  a fe  opere  Dei  in  eodem  loco  in  quo. occupa- 
tur. Infirmi  vero  vtper  omnem  orationem  in  mente  ha- 
beantur, Abbas  omnes  admoneat.  Nam  & fi  frater  extra- 
neus de  monafterio  ambulaueric,  in  fequenti  opere  Dei 
dicatur  ab  Abbate  congregationi,  vt  habeatur  in  mente  . 
Quia  quando  ambulauit,  rogauit  omnes  ipfe  frater  dicens:  . 

habetis  Dominum , orate  pro  me,  & io  mente  me  habete 
per  angelum  veftrum  • 

Cap.  XXI.  INTERROGATIO  DISCIPVLI . 

Quomodo  debent  communicare  hebdomadarij  coquina  vel  cellarius . 
respondet  dominvs  per  magistrvm. 

NAm  cum  ad  communionem  in  oratorio  ante  Abbatem 
(latur,  omnibus  in  pace  acceptis,  cum  communicaue* 
rit  Abbas , poft  ipfum  adhuc  nullus  communicet , fed  fta- 
tim  prsepofiti  fratrum  illorum  feptimaaariorum  petant  fe 

de- 


. MJGISTRI.  365 

debere  ire  foris,  vt  hebdomadarios  ad  communionem  ora- 
torio repraefentent , complentes  eorum  vice  foris . Qui 
prarpofiti  exeuntes,  vrus  coquinae  praeiit,  alius  minifteria 
ponat . Quibus  exeuntibus  loris,  mox  hebdomadarij  lotis 
manibus  ingreffi  orent  modicum  , &,poft  orationem  foli 
Abbati  pacem  dent.  Ideo  foli»  nedum  omnibus  dant,  tar- 
dafle  horam  ad  refedionem  congregationi  faciant;  & tarde 
egrefli,  cum  neceftaria  non  praeparant , exeunte  congrega- 
tione Abbatem  in  irae  cogant  vitium  declinare,  cum  adhuc 
non  fuerint  ab  eis  praeparata,  quae  opusfunt.  Ergo  poft: 
modicam  orationem  eredi  communicent  & coDhrmenti 
& item  orantes  modicum  Jente  cis  verfu  dido  Abbas  com- 
pleat; vt  exeuntes  praepofitos  luos  oratorio  reintromit- 
tant.  Quibus  exeuntibus  dicat  Abbas  : Videte  fratres , ne 
ante  orationem  communem  menfae  praebendam  aliquid 
de  cibo  aut  de  potu  fuafione  diaboli  praefumatis . Et  ii 
nos  hic  politi  intus  foris  vos  non  videmus , Deus  tamen_* , 
qui  omni  loco  praeiens  eft,&  omnia  videt,  & nihil  eft  ei 
occultum,  ipfe  vosconfpicit : ne  cum  Yidcrit  praefumptio- 
nem  vellraro , lenfum  veftrum  tradat  in  reprobum  , & ad 
poenam  vobis  furta  veftra  in  iudicio  confignentur.  Qui 
ergo  poft  hanc  monitionem  exeuntes  vnacum  cellarario, 
vnus  redeat  coquinae,  alius  minifteria,  quae  minus  fuus  Prae- 
pofitusadimpleuit, perficiat : id  eft, praeparent  menfas, ordi- 
nent fanda, minifteria  ponaDt  . calices  defricent»  vt  exiens 
cum  congregatione  Abbas, omniainueniat  praeparata, fimul 
& annonas  panis  omnium  pofitas  in  c^niftro  pendente  fu- 
pra  menfam  Abbatis : vt  cum  omnia  exiens  Abbas  inuene- 
rit  praeparata,  non  fit  locus  irae,  vel  occafio  coloris, vel  clar 
morisjied  fit  monafterium  taciturnitatis  & pacis . ' 


)66  R E C V L A 

Cap.XXII.  interrogatio  discipvli. 

Omnibus  hebdomaAarijs  egreffis  quo  ordine  remanentes  in  oratom 
fer  Abbatem  debent  exteri  communicare. 

RESPONDET  DOMINVS  PER  MAGISTRVM. 

Poft  Abbatis  communionem  communicet  & prxpofi- 
tus.  quem  vice  fua  fecerit  fecus  Abbatem  ftare  j quem 
fubfequatur  (ingillatim  decada  fua  . Quibus  expletis  com- 
municet alius  prxpofitus,  quem  item  Gngillatim  fublequa- 
tur  & decada  fua  . Iam  fi  Oomino  iuuante  maior  fuerit 
congregatio  ,fimiliter  faciant  fubfequentes:  fic  enim  ftare 
debent  in  oratorio , quomodo  iubentur  & communicare . 
Frater  qui  fe  inflauerit  ad  communionem, & noluerit  com- 
municare,dimittatur}8cabftineat:poftquam  vero  voluerit* 
non  permittatur  communicare  tamdiu  , quamdiu  ille  fuit 
inflatus  fine  caufa , tamdiu  fit  Abbas  autprxpofitus  ei  ira- 
tus in  caufa.  Item  qui  fe  inflauerit , &admenfam  venire 
noluerit,  dimittatur,  & fcquenti  refedlione  non  permitta- 
rur  manducare;  fed  leuetur  a menfa  cum  federit  : quia_* 
quando  Abbas  voluit,  ipfe  noluit;  & item  cum  ille  volue- 
rit, Abbas  merito  nolit . Secus  Abbatem  vero  vicibus  ad 
diem  in  oratorio  ftent  prxpofiti , vel  alij  fratres;  vtconfu- 
fus  fecundarij  femper  habeatur  gradus , vt  non  aliquis  fecu- 
rus  vel  elatus  de  ordine  exteros  in  defperationem  confti- 
tuat,  fed  omnes  per  bona  fadlorum  opera  placentes  ad  ho- 
norem fperandum  certatim  contendant  meritis  peruenire  , 
non  nomine : cuius  rei  qualitatem  didtante  Domino  fumus 
retrodidluri , Simul  vero  poft  Abbatem  cum  iulTU  ipfius 
de  alterutro  choro  a prxpofitis  imponantur  femper  anti- 
phonx;  quibus  expletis  item  iuflione  Abbatis  de  alienis 
choris  fratres  minores,  qui  iufli  per  nomen  fuerint , fingil- 
latim imponant  item  modo  de  iito  choro,  poft  ipfum  de_-» 
alio . 


MAGISTRI.  $67 

Cap.  XXIII.  INTERROGATIO  DISCI PVLI. 

Tofi  egrejionem  Abbatis  de  oratorio  quomodo  debeant  hebdomadarij 
feruire  men/is}&  ad  manducandum  e fle  communes. 

RESPONDET  DOMINVS  PER  MACISTRVM, 

Ectefla  omni  congregatione  cum  fuo  p altore  de  oratorio, 
poit  verfus  & orationem  Abbas  in  fu*  menfae  cathe- 
dra iedeac  > mox  omnis  congregatio  refpondeat : Deo  gra- 
tias : & omnibus  adhuc  adfuas  mcnfas  liantibus  caniiier 
fupramenfam  Abbatis  pendens  trochleae  fune  defcendat, 
vt  a caelo  videatur  operarijs  Dei  annona  defcendere.  Sta- 
tim  vbi  caniiier  defcenderic,  Ggnans  vniuerfum  panem  Ab. 
bas,  frangens » & tollens  Obi  prius  annonam  fuam  a Domi- 
no benedicendam,  eleuet  manum,  & ponens  ante  fe , lian- 
tibus ad  menfatn  fuam  his,  qui  cum  eo  manducaturi  fune, 
eroget  eis . Statim  vt  acceperint , ofculentur  Abbatis  ma- 
num, & fedeant  tacentes . Deinde  vocatis  vnius  menfae 

2ofitis,  det  eis  totius  menfae  iuae  annonas:  quibus  di- 
i,  vocatis  ali  js  tradat  &ipGs.IaG  Domino  iuuante  mul- 
ta fuerit  congregatio, fic  faciat  omnibus  meniis.  Qui  Prae- 
pofiticum  annonas  tam  fuasquam  fuorum  fratrum  acci- 
piunt, pro  honore  maioris  manus  ofculentur  Abbatis:  item 
cum  ipG  in  fuismenGs  fratribus  erogant,  pro  humilitate 
manus  eis  a fratribus  ofculentur:  &poHquam  quis  acce- 

{>erit , fedeat  tacitus.  Poli  omnium  vero  fedionem  leuet 
e hebdomadarius  Iettionis  menfalis , &ipfe  accipiens  an- 
nonam fuam  ofculctur  manum  dantis , & commendet  eam 
cellarario,  &refideat  in  fella  cum  codice; donec  ingredian- 
tur hebdomadarij  coquina:  cum  cellarario, & ipG  accipien- 
tes annonas  fuas  a prcpoGtis  fuis  ofculentur  manus  eorum: 
Gmul  & cellararius,  quia  fub  nullius  decadae  numero  con- 
tinetur, de  manu  Abbatis  accipiat  annonam  fuam;  qui 
cum  acceperit , ofculetur  & ipfe  manum  dantis , & ponet 
menfa:fu*.  Mox  primo  Abbati,  deinde  omnibus,  Gmul 
Gbi  & vltimis  Gngulos  meros  porrigant.  Statim  euntes 

- heb- 


,68  R fi  0 V L A t 

hebdomadarij  miniftrent  io  primo  menfae  Abbatis.  Dein. 
de  allata  diuerlarum  men larum  ab  inferioribus  fercula  of. 
ferantur  Abbati  lignanda.  Sic  etiam  fignetur  omne  quod 
apponitur,  tam  codtum,  quam  crudum  in  menfis.  Qui  fi- 

f nat  cruce  , ile  dicat  ore  : Benedic  Oomine  quicquid  ex 
inc  accepturi  fumus.  Vt forte  quod  non  elfopus,  aut 
purgatur,  aut  cadet, aut  illud  quod  vidrui  non  proficit , fine 
benedi&ione  iadletur  in  terra,  & pedibus  conculcetur: 
ne  res  benedidta  videatur  pati  iniuriam . Quxergo  fercula 
lignata  lingulas  ponantur  per  menfas:  & cum  miniftraue- 
rint, fedeanc  vnacumcellarario  ad  menfam  praepofiti  fui, 
& manducent  cum  congregatione  communiter . Quibus 
expletis  furgant  hebdomadarij;  vnus  leuet  fercula, alius  con- 
cham cum  aqua  prius  Abbatis  ponat  in  menfam  , ad  lauan- 
das  libi  abiplis  fratribus  manus  ; vndeleuata  diuerfas  fin- 
gillatim  ponatur  per  menfas;  at  cum  ibi  ab  omnibus  lotae 
luerint  manus , reponatur  in  parte.  Statim  fecundum  nu- 
merum  menfae  prioris  in  vnogalletae  vafe  menfuratae  po- 
tiones ab  eis  calida  mi'ceacur,&  ventigiata  a calice  potione 
petita  benedidlione  adlaporet  qui  milcuit  , (i  «quali  eft. 
temperie  mixtum  ;&  fic in  prima  menfa  omnibus  eroget. 
Quibus  pererogatis  accedentes  ad  fecundam,  & ipfius  nu- 
merus reraifceatur , & petita  item  benedidlione  faporatum 
propter  «qualitatem  & ipfis  erogetur:  Et  cum  ventum», 
fuerit  ad  menfam  vbi  fedent  ipfi  hebdomadarij  & cellara- 
rius,  addant  & fuas  potiones  in  numerum  , & poft  omnes 
petita  benedidlione  bibant  & ipfi.  Quod  vas  femper  cum 
mifcetur,  antequam  adfaporetur  aut  erogetur,  offeratur 
Abbati  lignandum.  Quod  li  Abbas  abfens  fuerit,  per  lin- 
gulas menfas  illata  fibi  fercula , & nrxta  cum  potionibus 
vafa  vicibus  in  fuis  menfis  fignent  prxpofiti . Nam  fi  cui- 
cunque temperatum  fuerit  in  calice  , aut  certe  adiun<fta_» 
fuerit  calida,  cum  bibere  voluerit,  iterato  dicat,  Benedici- 
te: vt&  illud  quod  adiungitur  a Domino  petatur  benedici. 

Ex- 


• MAGISTRA.  j69 

Expleto  minifterio  potionum,  exeant  foris  hebdomada* 
rij . pulmentum  aliud  allaturi  <&  cum  detulerint,  fedeant 
fuis  locis  taciti , & manducent  s &poft  expleto  pulmento 
furgant  hebdomadarij.de  leuent.  Et  item  fecundum  fuum 
numerum  unicuique  menfse  fignaco  item  ab  Abbate  vafe 
& cum  benedidtione  adfaporato,  mixtum  miniftrent,& 
ipfiin  vltimo  fimi  liter  b banc : & poftquam  hoc  fuerit  ad- 
impletum , moxcodfa  ab  eis  fercula  furgens  cellararius  ac- 
cipiat,& crudum  cellarij  quodcunq;  fuerit, inferat  mifTum: 
& prolatis*  & fignatis,  vel  in  menfis  pofitis  fuis  locis  re* 
fideanc  taciti,  & manducent : quibus  leuatis  mox  hebdo- 
madarij  micas  panis  prius  de  menfa  Abbatis  , deindcj 
diuerfarum  menfarura,  cum  reuerentia  mundent.  Qu* 
mica;  cum  per  lingulas  menfas  mundando  leuantur,  vna_» 
vocehebdomadarij  dicant;  Deo  gratias . Quas  quotidie 
in  vnum,  vt  diximus , vas  colledlas  hebdomadarij  cellarario 
ponfignent  reuerenter  feruandas.  De  quibus  in  exitum 
hebdomada;  fu»  patellae  coquantur  , quomodo  fequensti* 
tulus  demonftrabit  . Quibus  ergo  mundatis  micis  mox 
confueta  potionum  menlura  ab  hebdomadarijs.vtconfti- 
tutum  eft  , erogetur : fimiliter  petita  benedidiione  vltimi 
bibant  &ipfi.  Ideo  enim  drximus  , hebdomadarios  & 
cellararium  intercffe  menfis  communiter,  vt  nullus  peni- 
tus femote  aut  infrunite  abfconfe  foris  manducet  :led  fit 
omnibus  temperantia:  & fobrietatis  menfura  communis. 
Quia  quicquid  abfconfe  manducatur , fraudulenter  agitur  $ 
& vt  gulae  fatisfaciat , fine  menfura  peccat.  Quibus  ergo 
menfae  expletis  adbbus , cum  leuante  fe  Abbate  omnes  fur- 
rexcrint , fiatim  omnis  congregatio  vna  cum  hebdomada- 
rijs  vel  cellarario  dicant;  Deo  gratias  ,'Mox  vero  didto 
omnes  adfint  ad  agendas  Deo  gratias  per  orationem 
nequis  defit , requirant  in  numero  praepofiti  decadas  fuas ; 
•vt  quomodo  menfa*  omnes  fuerunt  communes , fic  & ora- 
tioni videantur  prsdentes  . Omnem  enim  cibum  & po- 

a a a tum 


,70  R E G V L A ' ► 

tum  cam  verfibus  aperiat  & claudat  oratio  Qui  vero 
frater  ad  rerfum  primum  menfx  dicendum  non  adfuerit» 
non  fedeat  ad  menfam  cum  fratribus:  fed  femote  in  fcutel- 
lafinedata  benedidtione  manducet  non  lignatum  , 8c  po- 
tio ei  non  fignata  tradatur  femote  mixta : & rfque  dum_, 
fe  leuet,  nullus  cum  eo  loquatur.  Iam  fi  fpiricalis  eft» 
dbleat  ei  fine  Deo  reficere  . Qui  vero  ad  verfum  pofterio- 
rem  menfx  finit*  non  adfuerit,  in  fequenti  refecftione  Sc 
ipfe  a menfa  fequellratus  non  fignata  manducet  & bibat. 
Quae  excommunicationes  tam  diu  in  eis  permaneat  quan£> 
diu  in  fatisfatflione  humiliati  ad  genua  capitis , emendatio 
maiori  fuerit  repromittit.  JErgo  bebdomadarij  cum  ferui- 
tium  menfarum  exercent , fi  iorte  ad  miniftrandum  omni- 
bus non  occurrerint,  infinuent  hoc  ipfum  fuis  Prxpofitis,-  a 
quibus  mox  ordinatus  de  eadem  decada  vnus  frater  in_* 
eorum  folatio  adiungatur  : quotiesque  hebdom  .darij  in_» 
feruitio  menfarum  negligenter  menfis  deferuierint,  alia_» 
die  hora  refedtionis  leuet  fe  Abbas,  & cum  vno  de  prxpo- 
litis,  aut  duobus:  fi  grandis  fuerit  congregatio,  ipfi  facient 
feruitium  ad  omnes  menfas : vt  & doceat  eos  quomodo  fa- 
ciant, quod  non  poliunt  implere  ; &agnofcentes  omnes 
fratres  erubefeant,  in  communi  natura  hominum,  vel  pari 
-feruitio  Dei,  xqualem  non  mereri  diuinx  fapienti*  gratiam 
cum  vtil  bus  tratribus  inuenire  . 

Cap.XXIV.  INTERROGATIO  D1SCIPVLI.  r -> 

De  hebdomadvioiettore  ad  menfas . 

RESPONDIT  DOMINVS  PER  MAC  1STRTM. 

In  aefiatis  vel  hjrcmis  vtroque  tempore  cum  ad  fexratn_j 
vel  nonam  horam  refic  tur  , fmguli  prxpofiti  de  lingulis 
decadis  vicibus  hebdomadas  finf>ula$  legendo  ad  menfas. 
exerceant.  Sed  tunc  dc  illa  decada  prxpofitus  non  legat , 
de  qua  alter  prxpofitus  in  coquinx  feruitio  occupatur  r' 
ne  dum  vnus  legit , & alter  coqutc»vitiafuorymfratrum_» 


M A C l 5 T.R1.  571 

acj  mcnfiiS  non  fit  qui  praefens  emendet.  Qjh  p«epoGci 
fingulis  vicibus  in  legendo  ad  menfos  cum  fioguJas  exple- 
uerint hebdomadas»  fingulos  fratres  iiteratos  perfingulaa 
vicibus  feptimanas  ad  legendum  conftituant»  vt  omnes 
poflint  vicibus  de  Ungulis  decadis  legere  literati . Et  poft. 
quam  omnesfratres in  legendo  fuas  expieuerint  feptima* 
nas,  finguli  recapitent  ad  inuicem  prsepofiti , vt  nunquam-, 
defit  carnali  refedtioni  efca  diuina  : ficuc  dicit  feripeura-. : 

• Non  in  folo  vane  viwt  homo.fed  m omni  verbo  Dei ; vt  dupliciter 
fratres  reficiant , cura  ore  manducant,  & auribus  fagi- 
nantur.  Cuius  ergo  in  hebdomada  talis  debet  effe  introi- 
tus . Dominico  die, quo  hebdomadarij  coquina:  ingrediun- 
tur in  feptiraanam , tunc  & ille  frater  ad  fext*  horae  refe» 
«ftionem  poft  verfum  & orationem  menfae,  cum  Abbas  iru. 
fua  cathedra  federit , antequam  canifter  cum  confuetis  pa- 
nibus  trochle»  fune  defeendat,  tunc  infinuet  fe  voce  fua-. 
is  qui  ledturus  eft,  dicens:  Iubete  Domini  mei, orate.*» 
pro  me, quia  ingredior  in  hebdomadam  ledlionismenfalis. 
Mox  furgens  Abbas  cum  omni  congregatione  fixis  in_* 
terra  genibus  oret  cum : eo  & cum  furrexerint,  dicat  nouus 
hebdomadarius  hunc  verfumi  Domine  labia  mcaaperies 
os  meum  annuntiabit  laudem  tium  i refpondentibus  fecum_. 
cundlis.  Poft  verfum  vero  didhim  complente  Abbate_/, 
mox  primo  Abbati , deinde  omnibus  pacem  tradat ; dein- 
de in  medio  omnium  menfarum  fibi  ordinet  feliam,  & poft 
omnium  feffionem  ad  menfas  petita  benedidtioDe  fedeat 
ipfe  in  lella  cura  codice.  Et  cum  primum  menfas  Ab- 
bas cum  omnibus  acceperit  merum , 8c  ipfe  fimiLter  fuum 
merum  propter  fputum  facramemi  accipiat,  & fic  inci- 
piat legere . Legat  namque  quotidie  regulam  hanc  , pofito* 
a diefigno  huc  vfque  legerit , vt  fequenter  quotidie  tamen 
omnia  perlegantur,  vtper  vices  hebdomadum  finiri  peflic, 
& recapitari  legendo . Qui  hebdomadarius  cumfeptma' 
nanrfuara  in  legendo  expleuerit,  fignum  fequenti  1'ucccf- 

a a a 2 fori 


UMt. 


Tf»L 


372  R E G V L A 

fori  oftendat , vnde  profequatur  qui  coeperit  feptimanam : 
qui  & ipfe  finiendo  & recapitando , finita  hebdomada.# 
(ua  lignum  fucceflbridemonftret.  Legat  namque  difpoGte 
non  vrguendo , vt  apertius  occupati  ea  auditores  agno- 
fcant.quae  eos  fadtis  oportet  adimplere  :&  vt  fi  qaa^ 
funt  ambigua  aut  obfcura,&  apertius  ea  non  intelligant 
fratres  , aut  interrogatus  a fratribus  , aut  vitro  aliqua^ 
Abbas  exponat.  Nam  fi  fuperuenerint  forte  menfa:  mo- 
nafterij laici , propter  detradtionem  futuram  in  fxculo  , 
cum  fecretaDei  farcularis  agnouerit,  fi  placuerit  Abbati , 
aliam  ledtionem  cuiufcunque  codicis  legat : vt  fecretunu* 
monafterij  , vel  menfuras  vit.r  fandtae  conftitutas  in_» 
difciplinam  ab  irriforibus  non  fciatur . Legat  namque^» 
aliam  ledtionem , pofito  tamen  in  regula  (igno  . Nam  fi 
talis  laicus ad  meniam  monafterij  detineatur,  de  quo  cer- 
tus fit  Abbas , quod  non  folum  admirari  poftit  conftitu  ta_» 
diuina,fed  etiam  huius  religiofitatis  fcit  Abbas,  quod  in 
conuerfione  poflit  efle  pcdifequus,  & ad  mores  poftit  trahi* 
diurnos»  in  huius  Icdtor  aduentura  ad  meniam  regula  fubfe- 
quatur.  Nam  illi  debent  monafterij  regulam  audirem, 
qui  illam  poftunt  merito  obferuare . Ideo  ad  menfas  hora 
refedtionis  debet  regula  legi,  quia  tunc  omni  congrega- 
tione ad  manducandum  in  vnum  redadta.  Gne  excufatione 
tunc  ledtio  obferuantiae  vel  emendationis  ab  omnibus 
audientibus  rite  poterit  obleruari , vt  omnia  regula:  omnes 
audiant,  & nullum  praetereat  aliquid  : vt  quod  omnes 
audierint,  eos  fadfcis  oporteat  adimplere.  Ipn  vero  fratrf 
feptimana  fua  cum  in  hoc  opere  occupatur,  feptimanarij 
de  omnibus  menfis,  menfas  fua:  illatis , fcutellas  leuent , 
‘'feruante  cellarario panis  eius  menfuram,vel  co:ifuetum_»  * 
numerum  potionum:  & poft  omnium  leuationem  peti- 
ta btnedidfione  &ipfe  reficiat.  Ideo  enim  diximus  regu- 
lam monafterij  quotidie  legi  ad  menfas  ,vt  nt. Ilus  frater 
txcufetfe  ignorantia  faciente  non  emendare.  Non  cum_* 

quo- 


G I S T R 1-  37  J 

«uotidie  in vfu  ipfa regula  mittitur,  & notitia  maWus ob- 
leniatur; ne  forte  dicat  fe  frater  nefcire,  quod  poffit  per 
obedientiam  adimplere.  Nam  tempore  ipfo  refedhoms, 
cum  legitur  regula, u folliciti  vniuerforum  fratrum  exci- 
tentur auditus , de  lingulis  menfis  quos  voluerit  fratres  . 
quidledtum  ett  Abbas  interroget : vt  cum  vnufquifque_-» 
Sater  recitauerit  quod  audiuit  , agnofeatur  plus  lectior 
ni  illa  hora  intendifle  , quam  ventri . Vt  cum  furdus  negli- 

gens  non  narrauerit  quod  audiuit,  plus  carnem  judicetur 

amaffe.quam  animam . Qui  mox  de  negligentia  ab  Abbate 
iufte  corripi  debet » vt  dum  vnufquifque  frater  interroga- 
tus timet  erubefeere , menrem  fuam  alibi  non  faejat  aber- 
rare ;fed  in  hoc  intendat  quid  legitur.  Qui  hebdomada- 
rius tamdiu  ad  menfam  cum  fratribus,  quibus  fe  leuantibus 
poGto  in  regula  ligno  leuansfe  & ipfe  cumcodicc  , vetui 
& oratione  ab  omnibus  adimpleta  , refpondeat  cum-, 
omnibus ; Deo  gratias ; & ftatim  relidens  ipfe  ad  menfanu. 
fuam  ab  hebdomadarijs  feruatam  refedionem  vel  potio- 
num menfuras,  lignatas  aut  ab  Abbate,  aut  a praep olitis, 
omnia  & ipfe  percipiat . 

Cap.  XXV.  INTERROGATIO  DISC1PVLI. 

De  patella  micarum  ai  hebdomadarijs  feptimo  die  coquenda . 

RESPONDBT  DOMINVS  PER  MAGISTRVM. 

■m  r icae  panis,  quae  quotidie  de  menfis  mundando  leuatae 
JVl  in  vno  vafe  feruantur,  ab  hebdomadarijs  exeuntibus 
feptimanam  feptirao  die  hebdomadae  fuaefabbato  die  mun- 
dentur ad  feram,  & patella  exinde  codla.aut  cum  farre , aut 
cum  ouis  allridta,  antequam  v timum  lerae  caldum  bibant , 
in  menfa  ponatur  Abbatis.  Deinde  fedenti  Abbati,  vel 
vniuerf*  congregat:oni  fimul , dicant  hebdomadarij:  Iu- 
bete  Domini , & orate  pro  noius,  quia  in  minifterio  humi- 
litatas expleuiraus  feptimanam.  Statim  omnes  furgetes  cum 
Abbate  fixis  in  terra  genibus  orent  pro  ipfis  cum  ipfis  com- 
muniter . Et  cum  furrexerint , dicant  hebdomadarij  hunc 

ver- 


374  X E G V L A 

P/«/.8f.  verfum : Videant  qui  nos  oderunt , & confundantur:  quoniam  tu 
Domine  adimifli  nos , & confolatus  ts  nos  ; Deinde  complenti 
Abbati  pacem  tradant  iimul  & praepofitis  fuis , vel  omni 
congregationi : & cum  refcderit  Abbas  & fratres  ad  men- 
fas , fignans  patellam  ipfam  Abbas  , fumens  de  benedidtio- 
ne  prius  cum  cochleario  ipfe,  deinde  his  fratribus,  qui  cum 
eo  ad  menfam  ipfius  fedent , fingulos  cochleares  in  ore 
miniftret:  &cum  fuos  conuiuas  expleuerit,  vocatis  ipfo 
hebdomadarijs,&  ipfis  in  ore  porrigat . Deinde  quot  men- 
fx fuerint, tot  fcucellas  Abbati  hebdomadarius  porrigat: 
• vbi  Gngtilo?  cochleares  per  numeros  fratrum  de  finguli* 
raenfis  leuent , quos  lingulis  fratribus  in  ore  fui  praepoGti 
porrigant  » vt  omnes  de  ipfa  benedictione  percipiant  5 
Quod  cum  adimpletum  fuerit,  fic  vltimum  caldum  acci- 
pientes furgant,  dicentes:  Deo  gratias . Qui  vero  hcbdo- 
madarij  patellam  iftara  per  negligentiam  feptimo  die  non 
exhibuerint,  & in  fequenti  aliena  hebdomada  per  Ungu- 
los dies  finguias  quadras  panis  fubdu&as  ab  Abbate  amit- 
tant , vfque  ad  emendationem  fatisfadtionis  promit- 
fam  . 

'Cap.  XXVI.  INTERROGATIO  DISCIPVLl.  ' 

De  menfura  ciborum  . •*  - 

♦ RESPONDET  DOMINVS  PER  MAGISTRVM. 

Svfficere  namque  credimus  ad  refedlionem  cotidianam-* 
tam  fextx,  quam  nonx  omnibus  menfibus  codtaduo 
pulmentaria  , & tertium  quodcunque  fuerit  crudum-, 
cum  pomis.  Medius  panis  penfans  libram  Gngulis  fratri- 
bus in  diefufficiat  .fecundum  formam  diuinaedTpenfatio- 
nis , cum  medium  panis  catleftis  coruus  Paulo  ieruo  Dei 
quotidie  vefcendum  parauerit.  Quando  ergo  ad  fextam_. 
horam  tempore  aefliuo  velalijs  temporibus reficinnt,  ter- 
tia quadra  ipfius  dominici  panis  a cellarario  per  omnium 
annonas  in  cellario  fubtradlo  fera  ante  illud  crudum  pul- 

men- 


mj-gistri.  37  J 

mentarium  inferendum  menfis  ponatur.  Et  ideo  in  cella- 
rio diximus  eas  quadras  de  omnium  annonis  antecelliis 
fubtrahi}  ne  forte  cum  integrat  annonae  in  menfis  fuerint 
pofitae,& forte  adueniens  frater  nouitius,  nefeiens  adbuc 
menfuram  regulae , putet  fibi  iterato  ad  coanam  reponi , ad 
prandium  explicet  totum, & fera  cum  pomis  habeat  nihil : 
aut  frater  multum  edere  amans,  quamuis  menfuram  noue- 
rit  regulae  , cum  petenti  gul«  vult  fatisfacere , ad  horam_t 
totum  eligat  manducare , & ad  feram  putet  fe  efle  con- 
tentum . Qua:  omnes  quadrae  cum  fuerint  in  cellario 
referuatae , fera  eiedlae  &in  menfa  Abbatis  pofitx,  & abeo 
fignatae , ficut  confuetudo  ollendit,  prius  fibi  vel  menfae 
fuae  tollat,  & refiduae  in  caniftro  a cellarario  lenatae  per  fin- 
gulas  menfas  ponantur  tollentibus,  vt  ipfae  folae  partes 
cum  crudo  quocunq;  pulmentario  mixto  cum  pomis,  vel 
fi  quid  de  pulmentarijs  prandij  remanferit,  fratrum  coen* 
fufficiat . Nam  Dominico  die » vel  alijs  feftis  diebus , fed  & 
propter  extraneas  aduenientes  perfonas,  quouis  diequic- 
quid  addere  Abbas  in  cibo  voluerit,  vt  pote  maiori  con» 
ceditur,  vel  dulciorum  aliqua;  fecundum  teftimonium-, 
quod  legitur  in  Vitis  patrum  : vbi  pro  diebus  feftis  delica- 
tum petierunt  a Domino  cibum  , & apparuit  eis  cum_* 
fauo  angelus . Tantum  eft , vt  confideret  aequalitatem , 8c 
fugiat  corruptibilem  nimietatem  . Minoribus  vero  duode- 
cim annis  minus  a libra  panis  in  die  fufficiat . 

Cap.  XXVII.  INTERROGATIO  DISCIPVLI. 

De  menfur Aptus . 

RISPONDtT  DOMINVS  PER  MAGISTRVM.  ' • 

Moxcumfederintad  menfas  fratres, antequam  come- 
dant ,fingulos  mfiros  accipiant.  Quos  meros  acci- 
pien  es,  finguli  porrigant  Abbati  fibi  fignandos:  & per  alias 
jnenfas  fuis  fratribus , fuis  fignent  prxpofiti  vicibus . In 
quibus  omnibus  menfis  iD  fuos  meros  quifquis  frater  de 


176  * R E G v t,  A\ 

fuo  pane  ternas  Gbi , noo  amplius , buccellas  intinguantl 
Ideo  non  amplias,  ne  frater  multum  ibi  panem  expen- 
dens, cum  in  pulmentarijs  non  habuerit,  voracitatis  fux 
eaufa , in  panis  fui  menfura  altorum  fratrum  afpedum  in  . 
fe  prouocet  detcahentem . Pott  ergo  primos  meros  xftiuo 
tempore  ad  refedtronem  tam  fextaj  quam  non%  , caldi 
omnibus  quaterni  fufficiant , extra  illum  merum  . In_» 
eodem  vero  tempore , cum  ad  fextam reficitur , ternae  fera 
omnibus  fufficianc  potiones.  Qaibus  completis  tam  in_» 
refeclione  festae, quam  nonae,  velcoenae  lians  in  medio 
menfarum  clara  voce  cellararius  dicat : Qui  fuit  fidu- 
cialiter indicet . Poli  hanc  vocem  qui  fuerit  litiens  mox 
demenfafua  refpondeat ; Benedic,  liatim  temperata  ia_» 
vno  vafe  pufca  calida , aut , fi  voluerint  fratres  , cum_» 
Iutta;  qu*  feraper  amplius  propter  fidentes  fieri  debet 
in  pulmentarijs  fortioribus,  aut  galleta , aut  calices  fidenti- 
bus porrigantur  . Nam  & his  aeratis  diebus  cum  ad  no- 
nam  horam  reficitur , fera  antequam  compleant  , binae 
omnibus  fulficiant  potiones  : ita  tamen  vt  antequam.» 
bibant , orent ; & poltquam  biberjnt,  reorent  . Item  in  his 
scitatis  diebus  cum  ad  fextam  reficitur , poli  didam  no- 
nam quotidie  exiens  Abbas  de  oratorio  in  fua  fedeat  ca- 
thedra, & circumaftantibus  ante  eum  in  ordine  omnibus, 
eiedo  a cellarario  vino,  mifceantur  ab  hebdomadarijs  in 
confuetovafe  per  lingulas  menfarum  decadas  omniuou» 
fingulai  potiones , fecundum  numerum  congregationis  8c 
fuum.  Stadm  furgens  Abbas  oret  cum  omnibus,  &poft 
orationem  antequam  fedeat  , oblatum  (ibi  vas  cum  mixto 
fignet  eum  . Mox  fecum  omnes  ad  menfas  fuas  iubeat, 
ficutconfueuerunt,federe:  & bibens  prius  ipfe,  deinde^ » 
Gpgillatim  mixtum  per  mefas  lingulas  omnibus  faciat  pro- 
pinari. Quibus  expletis  furgant  iterato, & orent»  & poft 
orationem  redeant  vniuerli  ad  opera  quae  dimiferant  fa- 
cientes. Ergo  quiuis  fidens  poli  nonam  mox  bibat,*  iamu 


MAGISTRI.  377 

introierit  de  decima,  nemo  bibat  vfque  poft  vefperam_>. 
Si  vero  frater  amplius  fitieric  in  ipfa  nona , antequam  ve- 
niat, vt  diximus , decima , & bibere  fi  voluerit,  aquam  non 
ab  vrceo  vno  hauftu.fed  ad  calicis , aut  galletg  > aut  caucelli 
bibat  menfuram  : quia  quod  extra  menfuram  eft  ,hoc  eft 
nimium  & iniuftum  , & defiderij  fatisfa&ionem  ad  corru- 
ptelam videbitur  adimplere.  Nam  fecundum  fententiam 
illam,qu;  dic\t:N e quid  nimu.potcR.  & nimia  aqua  deebriarc 
fenfum  in  phantafijs  fomniorti,&  corpus  necefiitatibus  oc- 
cuparerid  eft, in  venis  Hatus>in  medullis  frigus, in  fupercilijs 
grauitas,in  capite  gyrus, in  oculis  fomnus,in  naribus  fternu- 
tusafJiduus.In  byemis  vero  tempore  in  fext$  8c  nonae  horae 
refedtione  omnibus  caldos  ternos  fufficianqquia  aeftus  non 
eft  qui  prouocet  fitim . Illis  vero  diebus  in  hyeme  in  qUi- 
bus  fexta  reficiunt,  fera  pepitus  nihil  ccenetur;  nifi  fingulos 
caldos  omnibus  fufficiant : ita  tamen  vt  antequam  bibant 
orent;&  poftquam  biberint, reorent . Poli  nonam  vero  illa 
potio  quae  quotidie  de  cellario  in  aeftate  proferebatur  fi- 
tientibus,  in  hyeme  non  detur:  quia  nec  fitis  fuppedita- 
tur,  nec  longe  rellat  a refedione  in  velperam.  Illis  vero 
diebus,  in  quibus  in  hyeme  ad  nonam  reficitur, poft  dicftam 
vefperam  non  amplius  quam  fingulos  caldos  accipiant ; ita 
tamen  vt  antequam  bibant,  orent;  & poftquam  biberint, 
reorent.  In  illis  vero  diebus  a Pafcha  vfque  ad  Penteco- 
ften  ,in  quibus  ad  fextam  reficitur , abfque  quinta  feria  & 
dominica  , alijs  diebus  nihil  aliud  ad  feram  nifi  binos  cal- 
dos propter  dies  accipiant  : abfque  Pafchae  odtauorum., 
odtauas , in  quibus  iugiter  coenent . Nam  ideo  fupradidtis 
diebus,  abfque  quinta  feria  & dominica,  vfque  in  Penteco- 
ften  coenas  fubduximus , vt  vna  refeflio  in  his  diebus  co- 
ftodiatur : & quamuis  non  Tua  hora,  confueti  tamen  ieiunij 
videatur  caufaferuari:&, quamuis  non  lita  hora, cum  coense 
eorum  mutantur  in  prandia.  Quinta  vero  feria  & domi- 
nica hoc  coenent  ad  feram, quod  lupra  de  cibis  taxauimus  : 

bbb  ad- 


addito  tamen  rho  pulmento  quotidie  in  prandio  i vel  G 
Pafch^  reftiterit merces, potio  cuiuslibet.  Calix  vero,  aut 
galleca,  per  quem  erit  indiuerfis  vicibus  miniftrandum-.» 
talis  fit,  qui  ternus  impleat  mixtam  heminam  j Sed  eius 
aequalitatem  menfurx  , aut  duo  aut  tres  oportet  calices 
aut  galletas  menfarum  minifterio  deferuire;  vcper  multa-, 
pocula  vniuerfiscitius  erogetur.  Infantuli  vero  intra  duo. 
decim  annos  agentes  in hyerac  binos  caldos  accipiant , a 
fera  lingulos : nefiatis  vero  tempore  ternos  adrefedlionem  » 
&lero  binas  accipiant  potiones,  propter  aetatis  qualita- 
tem . Nam  ficut  fuperius  de  cibis  confticuimus , ita  & de-r 
potionibus  permittimus*  Dominica,  vel  diebus  feftis , vel 
propter  extraneas  aduenientes  perfonas  quicquid  aptum 
duxerit  addere  Abbas , vtpote  maiori  conceditur : fcilicet 
propter  caritatem  &Iartitiam  fandiorum  dierum  vel  ami- 
corum addat  mercis  cuius  voluerit  potionem : tantum  eft 
yt  memor  fit  fobrietatis  & fugiat  vinolentiae  ebrietatem-,. 
-Quia  nift  fobrium  fuerit  corpus,  ad  opus  Dei  vigilare  noo-, 
poteft,  & anima  cogitationes  libidinis  non  carefcit.  Iatn  fi 
aliquis  difcipulorum  de  conftituta  menfura  potus  aut  pa*. 
nisfui , remanente  fragmento  recufare  aliquantulum  ad 
menfam  voluerit,  fpiritum  plus  agnofeitur  amare,  quam_» 
.carnem, & fraenum  caftitatis  imponet  luxuriae . Nam  cum 
hoc  ipfum  recufat  abftinens  frater.Ieuanti  celhrario  dicat 
iente : Sufctpe,  & hoc  quod  negatum  eft  carni , proficiat 
Deo.  Mox  femote  in  vno  vafe  a ccllarario  hoc  ipfum-* 
rurttatur  Deo  feliciter  profuturum , & pro  aliquo  munere 
adiundtum  eleemofynae  monafterij  mendicanti  pauperi  a 
cellarario  porrigatur  in  manum.  Haec  omnis  menfura_» 
de  inthicis  monafterij,  nam  fi  quid  tranfmiflTum  deforis- 
congregationi  fuaeapparauerit  Dominus,  gratanter  fu fci- 
piatur  tranfmiflum  Domini  donifm;  & fi  placet  Abbati 
menfis  addatur.quippe  quod  nifi  apparatione  Domini  nort 
Tenifleintelligatur^ 

Cap. 


MJG1STH1.  ‘379 

Cap.XXVIIL  interrogatio  discipvli^  . 

'De  diebus  ieiuniorumjocl  hora  refectionum. 
respondet  dominvs  per.  magistrvm,- 

OMni  tempore  in  feptimana  duobus  diebus  ad  Textam.» 

reficere  debent  ,hoceft,  quinta  feria,  & dominicau : 
Ceteris  alijs  in  Teptimana  diebusad  nonam  horam  reficere 
oportet . Nam  erubefeamus  nos,  qui  fumus  fpiritales, fuge- 
re hora  nona  ieiunium:  cum  vetufta  confuetudo  antiqui- 
tus cognofcitur  prandia  ignorafle  ; fed  femper  vefperam^, 
hoc  eii.coenam  fuis  refc&ionibus  ordinauit : ' in  tantum  & 
annonam  ,quae  erogabatur  aut  laborantibus  aut  militibus, 
ideo  annona  vfque  hodie  dicitur,  quia  ad  horam  nonam.» 
diei  erogabatur,  quando  & Tumebatur,*  &ideo  vfque  ho- 
die annona  nomen  remanfit.  Nam  ipfius  Domini  landlius 
tellimonium  proferam , quem  coenalfe  cogoouimus , non 
legimus  prandidiffe , cum  dicit  fandti  euangelij  feriptura^  : 
Vejpere  autem  facio  recubuit  lefus  cum  duodecim  Apoflolis , & coc- 
nantibus  illis  dixit . Nam  ideo  ad  nonam  horam  vniuerfis 
diebus  condituta  funt  folui  ieiunia,  vt  fit  aliquid  prolixius» 
quod  quadragefimae  diebus  addatur : ideft,  vlquc  ad  vefpe- 
ramt  hoc  eft,poft  lucernariam . A fexagefima  vero  quarta, 
Texta,  & fabbato  poft  lucernariam  femper  reficiant : alijs 
vero  diebus  vfque  ad  quadragefimam  ad  nonam  reficiant: 
vtquod  dominica:  quadragefimae  de  quadraginta  ieiunijs 
fubtrahunt,  quarta,fexta,&  fabbato  a fexagefima  in  ieiunijs 
vfque  ad  vcfperam  continuatis  rellituants  vt  quadraginta^ 
in  numero  ieiuniacompleantur  . Infirmis  vero  certa  ieiu- 
nia refoluantur »'  & quando  fratres  ad  Textam  reficiunt , in- 
firmi tertia  recreentur,  abfque  illis  qui  grauiter  defefli  funt: 
quia  illis  nulla  hora  decernitur,  in  quibus  timetur  mortis 
euentus.  Ideoque  quomodo  neceflitas  vifa  , & pro  certo 
probata  quofdam  permiferit,  recreentur.  Si  vero  fani  fra- 
tres nona  , infirmi  (exta  reficiant . Sed  hoc  debet  diligenti 
coriofitare  probare  quibufdam  fignis  vel  agnofeere  Abbas; 

bbb  i ne 


3*o  X B G V L A 

ne  quis  fe  fingat  propter  refe&ionis  edacitatem  infirmum  „ 
Nam  ideo  infirmis  refolui  ieiunia  diximus  propter  fragili- 
tatem comorii , per  quam  non  poftint  adimplere  quod 
l5<  cupiunt , dicente  fcriptura:  Spiritus  promptus  , caro  infirma. 
Infantuli  vero  quarta,  fexta,  & fabbato,  in  diebus  tamea 
minoribus  hoc  eft, in  hyemis  tempore,  ieiunent : alijs  vero 
diebus  ad  Textam  reficiant  horam  . In  aeftatis  vero  die- 
bus quarta,  fexta,  & fabbato  infantuli  fexta  hora  roficianc : 
alijs  vero  diebus  tertia  recreentur . Quia  in  maioribus  die- 
bus minor  eft  xtasin  viribus,  ficut  eft  fuftinendi  fenfu  di- 
fcreta.  Sed  infantes  ad  hanc  relaxationem  tales  permitti- 
mus, qui  intra  duodecim  annos  degunt  aetate  : ampliori 
vero  qui  fuerint , ad  formam  teneantur  maiorum . Nam_, 
i udo  judicio  infantuli , de  fenio  prouerfti  ,&  infirmi  aequali 
debent  refedtionum  iudicio  relaxari.  Nam  & fratres  in 
via  dirigendi  hoc  praeceptum  Abbatis  vel  prepofitorum.» 
fuorum  accipiant  quarta,  fexta,  & fabbato  in  diebus  maio- 
ribus ,*  id  eft , a Pafcha  vfque  odtauo  Kalendas  Odtobris  , 
quod  eft aequinodtium  hyemale,  vt  non  in  via  ieiunent» 
propter  aeftum  & fitim : deinde  ab  aequinodlio  hyemali 
vfque  ad  Pafcha  , quia  breuiores  funt  dies  ambulantium  fra- 
trum, in  quarta,  fexta,  & fabbato , ieiunia  protrahantur  io 
vefperam:  ne  occupati  fratres  nona  hora  per  refedlionem 
in  via  accelerata  breuitas  diei  fratribus  manfionem  proten- 
dat ; aut , vt  eft  lucrum  feculi  totum  venale,  cum  iam  ad 
feram  finiti  cum  ieiunio  diei  inclinata  iam  fecunda  refedtio. 
cum  nihil  fibi  emendum  manfionem  promiferit , propter 
nullum  diftradtionis  ad  quxftum.  deieiunatum  iam  fratrem 
non  vellet  taberna  fufcipere  , & propter  fu'ceptionem  a 
nullis  lucris  fratribus  denegatam , cogantur  fratres  propter 
hofpitalitatem  iteratode  fumptibus  fuis  expendere,  & per 
fecundam  refedtionem,  quae  non  1 cet , ieiunium  violare^ . 
Alijs  vero  diebus  extra  quarta  .fexta,  & fabbato  in  diebus 
minoribus,  fexta  hora  ad  refedtionem  in  via  repaufent,  Sc 


MAGISTRI*  3 8 1 

fera  coenent , propter  viae  laborem . A Palcha  vero  vfque 
Pentecoften,  exceptis  miflis  in  longinqua  via  , inmonalle- 
rio  vel  vbluis  fexta  femper  hora  reficiant, & coenas  fuas  mu- 
tent in  prandijs , dicente  fandta  fcriptura : T^on  licet  vobis 
ieiunare  cum  fponfus  nobifcum  efl  : & non  coenent  nifi  quinta 
feria  & dominica . Nam  ideo  omni  tempore  quinta  feria-. 
non  licet  ieiunare,quia  afcenfa  Domini  ipfo  die  omni  anno 
occurrit . Dominica  vero  die  ideo  non  licet  ieiunare,  quia 
refurredtio  Domini  imputatur  i quod  in  librisfuis  fieri  pro- 
hibet  fandius  Siluefter.  Nam  ideo  a Pafcha  vfq/  ad  Penteco- 
ften non  licet  ieiunare,  quia  fabbatum  Pafchae claudit  tri- 
ftitiae  ieiunia,  & aperit  laetitiae  alleluia;  & fabbatum  Pente- 
coftes  claudit  alleiuia,6c  aperit  ieiunia.  Sed  ecclefijs  claudi- 
tur alleluia  : nam  monalterio  quali  in  peculiari  feruitio 
Dei  alleluia  vfque  ad  Epiphaniam  per  modos  pfalmorum-j 
conftitutum  aperta  a feruis  Dei  pfallitur  Domino . 

Cap.  XXIX.  INTERROGATIO  D1SCIPVLI. 

De  tempore  dormitionis  eorum,  vel  qualiter  debeat  efte  locus , 
vel  quo  ordine  dormiant . 

RESPONDET  DOMINVS  PER  MACISTRVM. 

AEftiuo  tempore  didta  fexta,  aut  in  ieiunio , aut  poft  refe- 
dbonem,  omnes  repaufent)  vt  nodlibus  ipfis  breuibui 
fobrija  fomno  fratres  diuino  operi  & orationi  leues  con- 
furgant  . Nam  in  vno  atrio,  vel  in  triclinio  ledla  in  ordine 
circuitu  ordinent : in  quo  circuitu  ledtum  Abbas  in  me- 
dio habeat,  vt  omnem  taciturnitatem  vel  reuerentiam  in-, 
circuitu  confiderans,  omnium  ouium  fuarum  gregem  intra 
vnum  oui’e  colledhim  , quali  diligens  vel  follicitus  pallor 
attendat.  In  quo  atrio  pendeatcicendelus,  qui  quotidie  a 
cellarariofadtus,  ab  hebdomadarijs  ad  feram  ante  comple- 
torios  incendaturfvt  videant  diuerfi  quomodo  fe  collocent: 
&po(lquam  fe  omnes  percollocauerint,  a fupradidtis  tu- 
tetur,fi  forte  indigentia  olei  in  monafterio  fentiatur . 

Cap. 


J8i  R E 0 V L A 

Cap.  XXX.  INTERROGATIO  DISCIPVU. 

Tofi  completorium  neminem  debere  loqui. 

' RESPONDET  DOMINVS  PER  M AG1STRVM.' 

Poftquam  fera  omni  perbiberint  caldos, cum  vniuerfi  fue- 
rint abhebdomadarijs  difcalceati, dicat  Abbas  fratribus 
vniuerfis:  Eia  fratres  recludantur  vniuerfa  locis  fuis.cundla 
reponantur  in  parte:  lauate  fratribus  hebdomadarij  pedes. 
Qui  hebdomadarij  cum  omnibus  perlauerint  pedes , aut 
cum  extraneis  fuperuenientibuslauant,vnoore  dicant  am- 
bo hunc  verfum,  fecum  omnibus  refpondentibus : Tu  man- 
dafli  Domine  mandata  tua  cufiodiri  nimis  : vtinam  dirigantur 
•vix  mex  ad  at fl odiendas  iujlificationes  tuas  . Ergo  omnibus 
Abbas  dicat:  Eia  fratres  mouete  vos,  vt  expletis  omni- 
bus non  (it  occafio , vnde  loqui  cogamur ; iam  enim  hora_« 
ellvt  nos  Domino  commendemus , & finitis  omnibus  diei 
officijs  intrantes  nodem  pariter  os  noftrutn  loquendi  clau- 
datur ad  requiem  ,&  oculi  ad  foporem  . Ergovbihatcom- 
nia.cum  adhuc  loquendi  & aliquid  imperandi  licentia  tri- 
buitur, omnia  fuerint  adimpleta,  fadtis  completorijsin  vl- 
Vfifcup  timo  dicant  hunc  verfum  : Tone  Domine  cuRodiam  ori  meo,& 
oRium  circumRantix  labi js  meis : mox  ingrediantur  filentium , 
& fuis  ie  collocent  ledtis  s & tanto  (iientio  redigantur  , vt 
vfque  ad  nodlurnos  putetur  nullus  ibi  e(Te  de  fratribus. 
Ideo  enim  polt  completorios  tacere  debemus,  vt  merito  in 
Tf*l.  jo,  nodturnis  primo  dicamus  Domino  : Domine  labia  mea  ape- 
ries , & os  meum  annuntiabit  laudem  tuam.  Hoc  elf,  petamus 
Dominum.debere  aperire  in  nodlurnis  labia  noftra,  qu* 
fua  cullodia  in  completorijsclauferat . Vides  ergo,  quia_, 
quicquid  aperitxtr.agnofcitur  prius  fuilfeclaufum.  Sed  ne 
forte  cum  filentium  culfoditur,  aliqua  neceflitas  vtiliratis 
ad  loquendum  fratrem  perurgeat, & frater  fratri  vult  loqui.fi 
. . lumen  cicendeli  aut  lucernae  fuerit,  de  manu,  vel  nutu  capi- 
tis, vel  nutu  oculorum;  aut  certe  fi  deeft  lumen,  frater  cum 
fratre  ad  neceflarium  vadat  ,&  quod  opus  fuerit,  tamen  s 

ad 


MAGIS  T R i. 


383 


ad  aurem  lente  loquatur;  vt  alter  tertius  eum  non  audiat . 
Simul  & fi  frater  aliqua  neceflitate  poft  fomnum  ante  no-' 
diurnos  compellatur  loqui  aliquid , prius  verfum  confue-  - 
tum  nodturni  dicat  fibi  lente}  id  eft,  Domine  labia,  mea  aperies, 
& os  meum  annuntiabit  laudem  tuam  i & loquatur  quod  optis 
eft.  Nam  manducandi  aliquid,  aut  bibendi  y vel  aliquam-» 
rem  operandi  nullam  fratri  poft  completorios  permiflio- 
nera  concedimus . Si  qui  vero  de  extraneis  poft  completo- 
rios  perfedtos  monafteriu  aduenerint.a  doraefticis  fratribus 
tacitominifterio  recreentur, & lente  eis  refpofum  reddatur, 
propter  regulae  conftitutum:  & lotis  eorum  pedibus  com- 
plentes poftmodum  fibi  lente,  &ipfi  peregrinorum  ledis 
delegentur  dormire»  Moxclaufis  ab  oftiarijs  regijs  infuis 
& ipfi  iacentes  ftratis  per  horarum  fifentium  & nodis  ap- 
petant fomnum  . Si  quis  vero  frater  poft  completorios 
aut  manducare,  aut  aliquid  bibere  deprehenfus  fuerit,  hanc 
excommunicationis  poenam  fufeipiat:  alia  die  accufatus, 
in  ieiunio  continuato  tertia  die  reficiat , qui  pr^fumpfit 
illicita . Quse  excommunicationi  poena  tam  diu  in  conti- 
nuatione permaneat»  quam  diu  per  humilitatis  fatisfadio- 
nem  de  emendatione  promifla  ab  eo  abiAbbate  prxfente  , 
aut  aprxpoGcis  venia  fuerit  poftulata  . 


Cap.  XXXI.  INTERROGATIO  DlSCIPVLI , 

Pe  hebdomadarij s diuini  offieijin  noflibus . 

RESPONDET  DOMINVS  PER  MACISTRVM, 

Ad  excitandum  diuinum  officiu  in  nodibus,ipfius  decada: 
Prxpofitr,  quorii  fratres  feptimanas  in  coquendo  exer- 
cent.tamdiu  follicitudine  excitandi  exerceant  quam  diu  de- 
cem fratres  eorum  combinati,aut  propter  multitudine  con- 
gregationis coternati.in  coquina:  leruitio.fuas  vicibus  expli- 
cent feptimanas.Nam  ipforum  praepofitorum  vices  cum  ve- 
nerint coquere  , quia  ipfi  de  coquina:  minifterio  lafti  defeftis 
membris  poterunt  forano  grauarr,follicitiores  duo  eledi  de 


1*4  3?  E G V L A 

decada  fua  ab  eis  fratres  in  feptimana  ipforum  follicitudi- 
ne  excitandi  fufcipiant.  Similiter  & cum  inchoant  alterius 
decadas  fratres  coquinas  feruitium , fimul  & praspofiti  eo- 
rum fub  fua  follicitudine  vniuerfum  gregem  fufcipiant  fua 
vigilantia  excitandum  : fimiliter  & ipfi  in  hebdomadae 
fua  ,cum  addant  in  hebdomada  fua  coquinae,  afollicitio- 
ribusfuis  fratribus  adiuuentur.  Nam  fi  qui  feptimanam—. 
excitationis  exercent,  in  node  & in  die  ipfi  Polliciti , ho- 
rologium confpicere,  & horam  pfallendi  Abbati  & fra- 
tribus, n e forte  per  occupationem  laboris  obliuifcantur, 
&eosconftitutaiam  hora  prastereat,  ipfi  vniucrfos  reme- 
morent  , & pfallendi  horam  iam  nuntient  adueniffe . Ideo 
enim  excitatio  duobus  modis  committitur  ,vt  & vicibus 
vigilent  , & (i  vnus  fecundum  carnis  fragilitatem  fuerit 
fomno  oppreflTus  , alius  forte  vigilans  conditura  hora-* 
excitet  negligentis  collegae  officium.  Magna  enim  merces 
apud  Dominum  eft  excitantium  ad  diuinum  opus , quos 
pro  fama  regula  vigilgallosnominauit . 

Cap.XXXII.  INTERROGATIO  DISCIPVLI. 

Quomodo  ab  eis  fieri  debeat  excitatio  . 

RESPONDET  DOMINVSPER  MACXSTRVM, 

Cvra  hora  condituta pfallendi  iam  nodi  accucurrerit^ 
furgat  in  his  duobus  qui  inuentus  fuerit  vigilantior, 
excitet  lente  negligentiorem  collegam  hebdomadarum-* 
fuarum.  Et  merito  lente;  quia  adhuc  non  ed  petitum  a 
Domino  ab  omnibus  in  oratorio,  vt  clausa  in  completorijs 
labia  ab  eo  aperiantur  in  node.  Hos  ergo  ideo  duos  con- 
dituimus , vt  inuicem  fe  fuis  vigilijs  praeueniant.  Ergo 
furgentes  ambo  vadant  cum  reuerentia  ad  ledum  Abba- 
tis,Sc  ibi  oratione fada  dicant  (ibi  len te  hunc  verfum  : Do- 
mine labia  mea  aperies  , & os  meum  annuntiabit  laudem  tuam  : Sc 
complentes  (ibi  lente,  mox  'pullantes  pedes  Abbatis  fufei- 
tent  eum  . Quo  expergefado  dicant  fimul, Deus : quo  au» 


MAGISTRI. 


38! 


dito  Abbas  furgat  intrans  in  oratori# , & percudo  indice^ 
oret  tam  diu . quam  diu  vniuerfi  fratres  ingrediantur , qui 
forte  necetfarucaufa  corporis  occupantur.  Quod  fi  quis 
fecerit  fatis  diu  Abbatem  protrahere  orationem  , quod 
non  licet,  cum  tarde  fuerit  oratorio  praefcntatus , praepofi- 
tos  eorum  culpa  relpiciat . Ideo  enim  diximus  in  prima_, 
oratione  Abbatis  vniuerfos  expedari , & mox  debere 
occurrere,?!  omnes  poft  inchoationem  Abbatis  vna  voce 
fcilicet  petant  a Domino  aperiri  labia  kia  debere  iiu* 
nodurnis,  ficut  omnibus  communiter  petentibus  a Domi- 
no fuerant  daufa  in  completorijs  . Nam  ingredientes 
oratorium  tertio  dicant : 'Domine  labia  mea  aperies, & os  meum 
annuntiabit  laudem  ttutm.  Ideo  enim  diximus  tertio  dici  ab 
omnibus,  vt  ne  quis  frater  modice  tardius  ingreflusab  hac 
poftulatione  verfus  fraudetur.  Poli  quem  verfum.poft- 
quam  ab  omnibus  didum , inuitet  & fufcitet  paftoroues 
fuas  per  refponforium  ad  laudes  Domini , dicens ; Venite 
exultemus  Domino  , iubilemtes  Deo  falutari  noflro  : ad  cuius 
vocis  dulcedinem  vel  diuinum  fauum  omnis  quse  noru, 
accurrerit  apes.,  fciat  fe  euacuatam  frudu  mellis  in  fpiritu, 
folam  ceram  corporis  fomno  conficere,  futuro  gehenna; 
incendio  concremandam. 


1 


cc  c 


in 


Cap.  XXXIII.  INTERROGATIO  DISCIPVLI. 

De  offici/r  dininis  in  noflibus . 

RHSPONDIT  DOMINVS  PER  MACISTRVM. 

n officio  nodurno  vno  tempore  pfallitur  ante  pullo- 
rum cantum  in  hyeme  nodurni , dicente  propheta-,  s 
Media  nofJefurgebam  ad  confitendum  tibi . Et  de  allate  itetn_, 
dicit:  Denofle  vigilat  fpintus  meus  ad  te  Delis  ,•  hocelt  ,d«_j 

J larte  aliqua  nodis , poli  pullorum  iam  cantus,  figr.um  fiat 
urgendi . Sed  hoc  a vigilantibus  in  hyeme  cauendumeft, 
ne  nodurnos  pullus  aut  antecedar,  aut  deprehendat ; quia 
largent  nodes  in  tempore  hyemis . Nam  pullorum  cantus 
deolinantis  elt  terminus  nodis , qui  mox  diem  parit ; ficut 


P/W.nt 
ry «i.  xC. 


j I v^hoglc 


386  R £ G V L A 

in  circulo  fol»  decHhare  iam  diem  a fexta  hora  often- 
ditur,  & per  nodem  tantum  feftinare  defcendercfolem-., 
quantum  cucurrit, vt  medium  in  circulo  alcenderet  diem  . 
Sed  hoc  in  hyeme  agendum  ett,  ve  nodurnos  iam  expletos 
pullorum  cantus  fequatur  i quia  nodes  funt  grandes  ; vc 
digefti  a fomno  fratres  vigilanti  & digefto  1'enfii  opus 
Dei, quod  dicunt,  agnofeant . Et  ideo  ioteruallum  ponitur, 
vt  prolixa  node  fomni  grauitas  finiatur.  Nam  in  verni 
vel  ajftatis  tempore,  hoceft,  a pafeba  vfque  odauo  Kalen- 
das  Odobris , quod  elt  aequinodium  hyeraale , propter  ra- 
sionem breuium  nodium,  a pullorum  cantu  nodurni  a 
fratribus  inchoentur  s & expleto  pfalmorum  numero  mox 
eis  matutinos  fubiungant,&  fecundum  fuorum  pfalmorum 
numerum  finiant.  Et  ideo  in  breuibus  ipfis  nodibus  poft 
pullorum  cantum  nodurnos  conftituimus  inchoari , & 
cum  matutinis  coniungi  ;vt  non  fe  recollocantes  polf  no- 
durnos ingrauefcant  fratres  , & fuaui  matutino  fomno  op« 
pretii  non  folum  perdant  matutinos,  fed  etiam  primam-, 
tarde  iam  dicere  confundantur.  Nam  & ideo  poft  pul- 
los nodurnos  cum  matutinis  diximus  iungi  , vt  dige- 
lii  iam  a prolixo  lomno  fratres  vtrumque  opus  fobrie^. 
expleant  , & iam  reddito  matutinorum  diuino  debito, 
fecuri  fratres  vfque  primam  iam  qui  volunt  repaufent  . 
vt  in  his  horis  iomni  omnem  grauitudinem  deponen- 
tes, bene  digelli  poit  primam  iam  leues  laborare  inci- 
piant $ monftrantc  nobis  de  fando  Heleno  feriptura  , 
cum  dicit  : Confutuit  tnim  faflts  matutinis  repaufart—» . 
Ergo  ne  ante  pullorum  cantum  cum  in  breuibus  no- 
dibus coadi  fuerint  fratres  furgere , adhuc  crudi  ab  in- 
choato fomno  , cum  in  ipfo  impetu  venarum  fanguis 
& humor  per  venas  bullelcic  , & inharmonia  grauedi- 
nis  fuccuffati  fomni  difeoquunt  membra  eleam  quam  fum- 
pferant,  in  ipfo  adhuc  incodi  cibi  incendio , non  fufeita- 
ti,  fed  potius  occifi.cum  coadi  fuerint  fratres  furgere_o  , 
graui  adhuc  capite , Sc  mdigeito  ructu , cfiugeot  Spiritus 


M A G 1 S T K L 

fknfti  charifroat* . Et  curo  aroaricatur  carni  eorum , quat 
quamuis  militet  Deo,  tamen  in  hac  vita  interim  quxrit 
quxfuafuntr  & fi  non  omnibus,  aliquantis  tamen  ama- 
rum videbitur  efle  pro  Deo.quod  dulce  eft:  vt  non  ex  inte- 
gro animo  amet  Deam  frater  in  pfalmis , quando  per  fom- 
num  cupit  fatisfieri  carni . Nam  Gcut  luna  in  circulo  mino- 
rata deputati  nodti  minus  luminis  complet  officium,  cum 
tarde  furgit  orientis  exortu , tarde  curfu  fuo  in  diem  ingre- 
ditur occafura;  fic  & breuitas  nodlium  temperata  cum  die. 
propter  fragilitatem  carnis  humanx,cogitdiuinain  pfalmis 
abbreuiari,  & iungi  cum  nodle  diei  officia  . Ergo  pfalm»  no- 
dlurni  tempore  hyemis,hoc  eft, ab  xquinodlio  hyemali  viq; 
ad  xquinodlium  vernale:  id  eft, ab  vili.  Kal.  Octobris,  vfq; 
adviri.Kal.  Aprilis,  fed  melius  vfq;  vbi  fuerit pafchav quia 
nodtes  maiores  funt,  dici  debent  antiphonx  xx  x i, currente 
femperpfalterio,&  refponforia  triarvt  fiant  xvr.impofitio- 
oes, fecundum  numerum  prophetarum.extraledliones.ver- 
fum,  & rogus  Dei;  vt  tam  iftae  fedecim  impofitiones  in  no- 
diurnis, qua  odio  matutinorum  impofitiones  fimiliter  xxrv. 
vicibus,  fecundum  xxiv  feniorum  imitatione  genua  noftra 
in  nodle  Deo  Hedtantur  cum  laudibus.  Nam  in  nodlibus 
maioribus  ideo  plus  pfalli  dei  et,  vt  ficut  nobis  Deus  ad  re- 
paufationem  prolixum  fpatium  iunxit  in  nodle,  & nos  ei 
peragendas  gratias  iungamus  in  laudem.  Tempore  vero 
atftatis,  hoc  eft,  a Pafcha  vfq;  virx.  Kal.  Odlobris  odio  di- 
cantur antiphonx,  currente,  vt  fupra  diximus,  femper  pfal- 
terio,  & tria  refponforia , extra  ledliones  & verfum,  & ro- 
gus Dei:  vt  tam  tftas  duodecim  impofitiones  nodlurnz  , 
quam  fimul  coniundlx  odio  matutinorum  impofitiones 
viginti  vices  cogat  parux  noctis  ratio  Deo  genua  incurua- 
re»  quia  fomnus  cum  breuis  eft,  dulcis  videtur  efte  cani, 
cum  corpus  hominis  prolixo  fatigatum  labore  diei , mint- 
ri requie  breui  quiefeit  in  nocte  . Ergo  xliatis  tempo- 
re, ficut  fupra  defignauimus,  quia  minores  lunt  nocte», 

c c c 2 nouem 


Digitized  by  Google 


5881  * E G V L A 

nouem  dicantur  antiphonae,  & tria  refponforiat  vt  fiant 
dnodecim  impofitiones  fecundum  nomina  XU.Apofto- 
lorum  . Qui  nodurni.vt  fupra  dixi  mus,  in  ipfo  aeftatis 
tempore  a pullorum  cantu  inchoati  & finiti  > mox 
eis  matutini  fubiungantur,  propter  breuitatem  noctium  . 
Sedhocfemper  tam  in  hyeme  quam  in  seftate , tam  in_» 
die  quam  nodfe , feu  in  vigilijs  cum  pfallitur  caneatur,  n e— » 
pfalmi  aliquando  combinentur , quod  non  licet ; fed  ftngu- 
los  debere  definiri  cum  gloria  > vt  nec  orationes  inter  ipfos 
agendae  perdantur  , nec  glorias  eorum  laudi  Dei  videamur 
fubducere.cumcompendiofa  negligentia  cogimur  in  fe__» 
plalmos  infercre  i quia  omni  pfalmo  cui  initium  propheta 
impofuit, conftituit  & finem.  Quod  fi  aliqua  necellitas 
omnes pfallentes  perurgeat , non  combinent,  fed  conter- 
nent ; tamen  cum  glorijs  fuis  fubfequantur : & vt  citius 
compleant, &pfalmorum  numerus  non  minoretur.  Ergo 
ideo  aut  fingulos,aut  ternos  diximus  debere  dici, quia.» 
ficut  vnitas  in  trinitate  , & trinitas  in  vnitate  agnofeitur  , 
ita  aut  fingulos,  aut  pro  necelfitate  ternos  credamus,  ta- 
men cum  glorijs  fuis,  dici  debere  . Nam  combinari  ex 
% toto  non  licet  > quia  non  plus  neque  minus  ab  vnitate—» 
& trinitate  quod  fuerit,  Chriltianum  decet:  & tunc  per- 
fedtam  fidem  habemus,  fi  trinitatem  perfe&am  aequaliter 
in  vnitate, & vnitatem  io  trinitate  feotimus  . Nam  u aliqua 
grauior  neceflitas  quauis  hora  pfallentes  perurgeat  , di- 
cendorum omnium  pfalmorum  fingula  capita  , cum_» 
vria  gloria  compleant » & Gc  exeant  oratorio:  vt  quauis 
necelfitate  tamen  opus  Dei  non  vidracur  praetermitti. 

Cap.  XXXIV.  INTERROGATIO  DISCIPVLI. 

De  officijj  diurnis  in  die . 

RESPONDIT  DOMINVS  PBR  MIC ISTRTM, 

tn  exercendo  maxime  diuino  officio  prae  omnibus  fan-r 
1 diae  debet  militiae  ordo  conftitui,  vel  quibus  vicibus 

tra- 


MAGISTRI- 


)$9 


trames  red*  obferuationis  occurrat,  vt  vetuftatis  mos  eft , 

& patrum  inftituta  fanxerunt  J id  eft,  matutinus , prima., , 
tertia  fexta , nona , vefpera , & completorium:  vt  com- 

pleatur  prophetica  ordinatio  dicem  Domino  :Septiesindie  -4-11 

Lim  Arii m . Sed  prima  fic  debet  dici, quomodo  duodeei- 
ma,  qua:  dicitur  veipera.  Namjpnma  fic  dici  debet  pun- 
gentibus iam  radijs  fblis , & vefpera  adhuc  rad1JS  deciman- 
tibus eius  Quia  quomodo  inchoatur  dies  m initio  in  ope- 
re Dei, in  tali  debet  expleri  & finem  compleatur  fcnptura 
dicens’  Ahiis  ortu  vjque  ad  occafum : non  enim  dixit, polt  Pf*l  it* 
occafum,  laudate  nomen  Ttomini . Quia  exitus  matutini,&  vefte-  pyw  <+ 
r*  delegabitur  Dominus  , ln  quibus  temporibus  ab  angelis 
noftris  diurnis  in  renuntiatis  luftorum  benefadis  delcdabi- 
tur  Dominus , ficut  fandus  Paulus  in  reuelatione  fua  dicit  : 

Filii  hominum  benedicite  Dominum  incelfabiliter,  magis  . 
autem  cum  occiderit  foliNam  initium  & finem  dieifolno, 
bis  iufte  offendit  s qui  abfcefTu  fuo  nodis  tenebras  introdu- 
cit. In  aeltiuo  vero  tempore  adhuc  altius  flante  fole  lucer- 
naria inchoentur  propter  breues  nodes : vt  prolixo  acftus  . 
labore  laflis  fratrum  & ieiuoio  membris,  in  augmento  bre- 

uium  nodium  de  lucentis  adhuc  diei  fpatio  feffae^repaufa-  * < 

tionis  fomnus addatur. 

Cap.  X2JXV.  INTERROGATIO  DlSCIPVLI. 

De  modo  pfalmorum  vel  numero  in  die . 
respondet  d om  in  vs  per  macistrvm. 

TA  jalmi  namque  matutini  dici  debent  omni  tempore-» 

Jr  fex,  refponforium  vnum , verfum , ledmnem  Apoltoli 
& Euangclij,  qua:  femper  Abbas  dicit , & rogus  Dei . Pfal- 
mi  namque  per  horas  fupraferiptas  diei , id  eft , primam—, 
tertiam  , fextam , nonam,  terni  dici  debent,  currente— » 
femper  pfalterio.fmgula  refponforia.ledionem  Apoftoli, 
ledionem  Euangelij,  quam  femper  Abbas  dicat  . aut  ft 
abfens  fuerit,pr*poGti  vicibus  diccati  poft  lpfam  rogus  Dei, 

Cap. 


Dkjitizedty  Google 


59o  R E G V L A 

Cap.  XXXVI.  INTERROGATIO  DISCIPVLI. 

De  pfalmis  lucernari £ . 

RESPONDET  DOMINVS  PER  M AGISTR  V M . 

Psalmi  lucernaria:  in  hyetrie  dici  debent  fex,  currentem 
femper  pfalterio,  refponforium  vnum  , verfum , ledio- 
nem  Apolloli,  & Euangelij  • quae  femper  Abbas  dicat , polt 
hoc  & rogus  Dei  j vt  tam  iltae  cum  relponforio  & Euange- 
lio noucm  impofitiones  pfailentium,  fine  verfu  &ledio- 
ne.quam  ille  quaternae  horarum  ipfius  diei  impofitiones  , 
id  eli,per  ipfas  horas  .holi  eft,  primam  , tertiam , fcxtam_, , 
nonam,  ternarum  antiphonarum  , &c  relponforijs  lingulis  , 
quae  omnes  veniunt  iedecim  ,abfque  verius  & lediones 
explendo  , toties  pfallere  viginti  quatuor  vicibus  genua.# 
noftra  fecundum  viginti  quatuor  Teniorum  imitationem,  i 
qui  incelfabiliter  adorantes  Deum  in  coelis,  mittunt  coro- 
nas Tuas,  proni  iacentes,die  noduque  laudantes  Dominum 
dant  gloriam  Deo  . Similiter  & tempore  adlatis  quinque 
debent  fieri  in  lucernaria  ,cum  refponforio  & Euangelio  , 
impofitiones, extra verfum  8c  lediones:  vt  iltae  quinque 
& iedecim  impofitiones  diei , (imiiiter  vt  lupra  diximus, 
viginti  quatuor  impofitiones  debere  quotidie  fieri , fecun- 
dum viginti  quatuor  Teniorum  in  cxlo  numerum,  vicies 
quater  & nos  in  terra  a die  omni  tempore  genua  noftra_j 
cum  laudibus  Deofledamus.  In  quo  tempore  adlatis  tem- 
perius elHucernari»  inchoanda  propter  breues  ipfius  tem- 
poris nodes . 

Cap. XXXVII,  INTERROGATIO  DISCIPVLI.' 

De  pfalmis  cmpletorijs . 

RESPONDET  DOMINVS  PER  MAC  I STRVM. 

Psalmi  completorij  tres  dici  debent , refponforium  , le- 
dionem  ApoftoliJedionem  Euangeliorum, poli  quam 
femper  pradens  Abbas  dicat  rogus  Dei , 8c  verfum  clu- 
forem... 

Cap. 


MAGISTRI.  391 

Cap.  XXXVIII.  INTERROGATIO  D1SCIPVLI. 

D(  pfalmo  refectionum . 

RESPONDET  DOMINVS  PER  MAGISTRVM. 

Psalmus  refedtionis  ydus  dici  debet,  & verfus  ;fimiliter 
leuata  menfa  alius  verfus  cum  gloria.  Sed  hoc  opus 
refedtionum  peculiariter  gratiarum  adtio  eii  in  numero 
lepcem  laudum  canonicarum  diei. 

Cap.  XXXIX.  INTERROGATIO  DISCIPVLI . 

Qualiter  p falli  debet  in  matutinis . 

RESPONDET  DOMINVS  PER  MACISTRTM, 

Matutini  pfalmi  cum  antiphonis  femper  pfallantur  : id 
ell.quatuor  dici  debent  fine alleluia ; polt  hos  qua- 
tuor, duo  cum  alleluia,  rcfponforium,  rerfum,  ledtiones,  & 
Euangelia.,  quae  Abbas  dicatfine  alleluia;  in  dominicsu» 
vero  cura  alleluia  , vfque  in  Epiphaniam  : vt  fiant  extra.* 
verfum  & ledtiones  odto  impolitiones  cum  Euangelio . 
Sed  matutini,  extra  quinquagefimo  pialmo  , & laudes  de— 1 
canticis  fiant . Dominica  vero , vel  alijs  feftis  diebus,  vel  ii 
aliquis  fuerit  natalis  fandtoium  .benedidtiones  dici  opor- 
tet: a quibus  didtis  per  dominicas  genua  non  fiedlantur 
vfque  ad  nodtornos,  & omnes  antiphonse  vel  repfonfo- 
riain  ipfo  dic  a benedidtionibus  didtis  cum  alleluia  dican- 
tur, vfque  ad  fecundae  ferix  futuros  nodturno*. 

Cap. XL.  INTERROGATIO  DISCIPVLI  . 
Qualiter  p falli  debet  per  horas  diei . 

RESPONDET  DOMINVS  PER  MAGISTRVM. 

P Rima,  tertia  fexta,  nona  cum  p'allitur,fed  tertius  femper 
pfalmus,abfque  ab  Epiphania,  cum  alleluia  femper  im- 
ponatuncurrente  femper  pfalterio, cum  refponforia.ledtio- 
nern  Apoitoli.ledtionem  Euangeliorum,  quam  femper  Ab- 
bas dicat.fi  abfens  fuerit  Abbas , przpofiu  vicibus  » <3c  ver- 
fum,«3c  rogus  Dei .,  \ 


392  RE  G V L A 

Cap.  XLI.  INTERROGATIO  DISCIPVLI. 

Qualiter  p falli  debet  in  lucernari/ s . 

RESPONDET  D O M I N V 5 PER  M A G ISTRTH, 

Psalmi  lucernaria:  cum  antiphonis  pfalli  debenti  in  qui* 
bus  duo  vltirai  cum  alleluiavcurrente  lemper  pfalterio, 
fingula  refponibria  , verfus , ledtio  Apoftoli , &Euangelij , 
quod  femper  Abbas  dicat  fine  Alleluia:.  in  Dominica 
vero  cum  alleluia.  Nam  omnes  antiphonse  ipfodie  bene» 
dicionibus  dicitis , cum  alleluia  pfallantur,  & genua  non 
fiedantur.vfque  ad  fecundae  feriae  futuros  nodlurnos . 

Cap.  XLII.  INTERROGATIO  DISCIPVLI. 

Qualiter  pfalli  debet  in  completor/ s . 
RESPONDET  DOMINVS  PER  MAGISTRVmT 

Psalmi  completorij  omni  tempore  cum  antiphonis 
pfallantur;  quia  totae  feptem  vices  in  die,  in  quibus  lau- 
des Deo  dicie  nos  debere  cum  propheta  dicere,  xquali  mo- 
dulatione canuntur, propter  leptiformem  Spiritum.qui  non 
cft  in  aliqua  parte  dilcrerus . 

Cap.  XLIII.  INTERROGATIO  DISCIPVLI . 

Qualiter  pfalli  debet  in  refectione. 

RESPONDET  DOMINVS  PER  MACISTRVM. 

Psalmi  refeCionum  tam  polita  quam  leuata  menfa  non_« 
funtde  feptem  canonicarum  vice  horarum  , fed  pecu- 
liariter Deo  de  benedicenda  aut  commendanda efca  per 
gratiarum  adlionem  praebentur:  fine  antiphona  dircdlanei 
dicanturded  in  dominica  vel  in  diebus  feftis  cum  antiphona 
vel  alleluia . 

Cap.XLIV.  INTERROGATIO  DISCIPVLI. 
Qualiter  pfalli  debet  in  nocte . 

RESPONDET  DOMINVS  PER  MAGISTRVM. 

Oportet  in  noCurnis  ab  Abbate  dici  verfum  apertio- 
nis , deinde  refponforium  orationis.;  deinde  jn  hyeme 

duo- 


MAGISTRI . $9} 

duodecim  antiphonas,  fine  alleluia;  deinde  refponforium-, 
fine  alleluia  .currente  dumtaxat femper  pfalterio  ; deinde 
aliud  refponforium  iatn  cumalleluia  , vt  fiant  fedecim  im- 
pofitiones;  ledlionem  apoftoli , ledlionem  euangelij,  quam 
iemper  Abbas  dicat.  Si  Abbas  abfens  fuerit,  praepofiti  vi- 
cibus verfum,  & rogus  Dei . In  aeftate  vero  a Pafcha  vfque 
cquinodtium  hiemale, quod  eft  odlauo  Kalendas  Octobris, 
poft  verfum  apertionis, & refponforiim  Abbatis, dici  debet 
antiphonar  fex,  Gnealleluia»  deinde  refponforium  item-» 
fine  alieluia : deinde  tres  antiphonae  cum  alleluia,  currente 
femper  pfalterio, vt  fuperius  diximus  : deinde  aliud  refpon- 
forium iam  cum  alleluia , vt  fiant  duodecim  impolitioncs; 
ledlionem  apoltoli , ledlionem  cuangelioru,  quam  femper 
Abbas  d cat : quod  fi  abfens  fuerit , prxpofiti  vicibus » de- 
inde verfum  & rogus  Dei.  Ledlionem  vero,  cui  iufTum-» 
fuerit,  vt  ex  animo  recitet , non  ex  codice  legat,  nifi  in  vi- 
gilijs  folummodo  . Hoc  e(l  quod  conftituimus.vt  frequen- 
tius aliqua  meditentur  , & memoria  teneant  feripturas  fra- 
tres} vt  quando  in  quouis  loco,  quod  ex  deefle  textum  1«- 
dtion:s, vel  paginae,  fi  opus  fuerit, memoria  recitetur  . In_» 
noctibus  vero  maioribus  acccnfo  cicendelo,  vel  lucerna- 
ria in  atrio  ledtorum,  fi  voluerit  Abbas  legat  * aut  qui  fua_» 
fponte  deledlatus fuerit  frater , habeat  permiflionis  licen- 
tiam aut  legendi , aut  audiendi , aut  aliquid  meditandi , aut 
aliquam  monafierij  vtilitatem  operandi.  Nam  & qui  vo- 
luerint fibi  repaufare,  habeant  & ipfi  licentiam  do  mire_^  : 
quia  completo  & reddito  oratorio  debito  fno,  refidux  ho- 
ra: nodle  repaufationi  debentur  . Nam  & fi  aliquis  quafi 
fpiritalis  vult  de  fuo  fomt  o furgere  , v-  audiat  legentem, 
aut  ipfe  legat , aut  aliquid  operetur , peculiariter  cognolci- 
tur  per  bonum  liberum  arbirifum  fpiritum  potius  amare 
quam  carnem  . Ideoque  d-  bent  fratres  m vno  atrio  ledla_» 
ante  Abbatem  habere,  vt  quis  quod  elegit  agnofeatur  , vel 
qualis  militiae  fua:  futurus  ut  frater  . 
u,  • d d d Cap. 


R E G V L A 

Cap.  XLV.  INTERROGATIO  DISCIPVLI. 

Quomodo  dtbet  pfalli  in  diebus  feftis  . 

RESPONDET  DOMINVS  PER  MAG1STRVM. 

APafcha  vfque  ad  pentecoften  omnes  antiphonae  & re- 
fponforia  die  noCtuque  cumalleluia  pfallantur, & ge- 
nua non  flectantur . In  natale  vero  Domini  vfque  epi- 
phaniam,  omnes  antiphon*  vel  refponfo  ia  die  nodiuque 
cum  alleluia  pfallantur  ,&  genua  ipfisdebus  non  Hedtan- 
tur,  neque  ieiunetur , nec  ablfineatur  * fed  oCto  illos  dies  . 
qui  praecedunt  natalem  Domini , in  ieiunijs  qu-adrageiimae 
vel  abltinentia;  vel  illas  orationes,  quse  pure  lolent  in  qua- 
dragefima  fieri  fimiliter  a fratribus  celebrentur : vtadinflar 
quadragefimae  triltiti*.  vt  placab  les  ferui  fupra  quotidia- 
num debitum  amplius  exercentes  feruitium  , natalem  Do- 
mini noltri  in  ftipeodijs  vel  donis  laetitia:  mox  aduemfle—* 
laetemur.  Epiphani*  vero  noCtc  ipfius  vigili* , & ipfo  dic 
folo  omnes  antiphon*  & refponforia  cum  alleluia  pfallan- 
tur : & ab  ipfo  die  alleluia  claudatur  , & mox  oratorio 
dierum  feftorum  fubtrahatur,  & genua  ipfo  die  ep;phanio- 
rum  orantis  non  ficCtantur . Nam  ideo  ipfo  die iolo  cura 
vigilijs  fuis  diximus,  & non  vfque  odtauas  alleluia  pfalli , 
quiacentefima  Pafchxab  eo  die  ieiunantibus  inchoatur, 
Scabftinentibus  imputatur  . In  omnibus  vero  diebus  do- 
minicis,  benedictionibus  didtis,  omnes  antiphon»  vel  re- 
fponforia cum  alleluia  dicantur,  vfque  ad  fecundae  feriae 
futuros  nodturnos : & genua  non  fleCtantur  * quia  Domini- 
capafchalis  refurredtio  imputatur.  Namin  omni  Domi- 
nico benedictionibus  didtis,  vfque  ad  miflas  ecclefix  adim- 
pietas,  femper  in  opus  Dei  dicant  hunc  verfum  : Exuitabunt 
ftnch  in  gloria  i litabuntur  in  cubilibus  fuis ; hoc  eft,  quod  per 
omnium  fandtorum  cubilia,  id  elt,  ecclcfias  milfarum  exul- 
tatio  celebratur.  Si  vero  quouis  die  natalis  fandtorunn_* 
fuetit , benedictionibus  didtis  genua  non  fledtantur  vfquc__* 
ad  primam  dicendam  . Si  vero  huius  faodti  natalis  fuerit » 


MAGISTRI»  ^$95 

io  cuius  oratori®  pfallitur , benedidionibus  didis  vfque.^  r 
ad  procelfionem  raifl*  ibi  agendae  ipfodieafacerdotc,& 
genua  non  fledantur,  & pro  Jaetitia  natalis  proprij  oratorij 
integer  ipfe  dies  vfque  ad  futuros  nodurnos,  ficut  in  domi- 
nica, cum  alleluia  totum  pfallatur . 

..  .)■  >■  ...  K: iri  ■ .<  ■ t .*  I 

Cap.  XLVU  INTERROGATIO  D1SC1PVLI . . 

De  imponendis  pfahtiis  in  oratorio  quouis  tempore . 

RESPONDET  DOMINVS  PER  MAGISTRVM. 

T*  oft  Abbatem  praepofiti  yicibus  cu  iuflu  ipfius  imponant  . 
T antiphonas.currente.vt  diximus/eroper  pfalterio.  Poft- 
quam  cxplicauerint  praepofiti,  finguli  fratres  de  fingulis  de- 
cadis,quibus  iuflerint  pr$pofiti, vicibus  imponant.Ledioncs 
Apoftoli  praepofiti  (emper  vicibus  dent.Euangelij  lediones, 

,fj  praefens  fuerit , Abbas  femper  dicat : fi  abfens , praepofiti 
vicibus.Nam  & in  matutinis  & lucernarijs.poftquam  ledio 
Apoftoli  fuerit  recitata,  euangelia  femper  Abbas  praefens  fe- 
quatura  fi  abfens  fuerit,  praepofiti  vicibus:  vt  eoordinequo 
miffae  a clericis  celebrantur.id  eft,  quo  minor  clericus  Apo- 
ftolum  perlegerit,  fequitur  maior  diaconus  euangelia  fanda 
ledurus . Sic  ergo  & in  monafierijs  ratio  Domini  per  ordi- 
nem meriti  fublequeter  feruaturrin  nodurnis,&  matutinis,  , 

&c  lucernarijs.in  refponforijs  pfalmi  perexplicenturj  in  pri- 
ma vero, tertia,fcxta,vel  nona, in  refponforijs  bina  capita  di- 
cantur: & dicant  iam  Gloria,  vt  citius  exeuntes  fratres  de-»  i. 
oratorio  faciendi  laboris  reprjefentcntur  oper  bus. 

Cap.  XL  VII.  INTERROGATIO  DISCIPVLI . 

Dedifciplina  pfallendi.  * 

RESPONDET  DOM  InYS  PER  MAGISTRYM.  ; 

TAnta  debet  effe  reuerentiaegrauitas,  vel  difciplina  pfal- 
lendi, vt  amabilius  a Domino , quam  a nobis  dicitur  , 
audiatur  j ficut  ait  fcriptura  : Exitus  matutini  & vefpera  dele • 

Haberis.  Et  item:  Bene  pfallite  ei  in  iubilatione  s quia  reflus  eji 

ddd  2 ’ fer- 


)igitized  by  Gocwli 


VfM  *. 
PM  4<J. 

P/4/.IJ;. 

Ul/M), 

PM  «1. 

r/«/.  109 
iXfr.14 

r/w.157 


J96  R E G V L A 

fermo  Domini . Et  item : Exilitate  ei  cum  tremore.  Et  item_. : 
Pfallite  Domino  fapienter.  Ergo  fi  fapienter  & cum  timor» .. 
iubet  pfalli,  oportet  pfallentem  immobili  corpore  , incli- 
nato capite  liaret  & laudes  Domino  moderate  canere; 
quippe  minifterium  Tuum  ante  diuinitatem  implet , docen- 
te hoc  propheta  cum  dicit:  In  confpeciu  angelorum  pfallam 
tibi . Nam  confiderare  debet  qui  pfallit  femper  , ne  alibi 
fenfus  eius  demigret , ne  cum  in  aliam  cogitationem  fenfus 
noflcr  migrauerit,  de  nob  s dicat  Deus : Populus  ifle  labijs  me 
honoratior  autem  eorum  longe  ejlame.  Et  item  de  nobis  dicit : 
Orefuo  benedicebant,  & corde fuo  maledicebant . Et  ne.cum  in_* 
fola  lingua  Deum  laudamus,  in  fola  regia  oris  noltri  Deum 
admittamus  ; & intus  in  domum  cordis  introdudum  dia- 
bolum collocemus ; fortior  cmm  ab  intus  ducente  iudica- 
tur.qut  intus  ingreditur , quam  qu1  foris  expedat . Ergo 
ad  cantum  & tale  officium  corporaliter  cor  cum  lingua_» 
conueniat,  cum  timore  Domino  quotidianum  debitii  red~ 
hibere.de  notet  fibi  in  corde  qui  pfallit.ad  lingula  omnia  te- 
ftimonia  quaedicitrquiafinguh  verfus  fi  notetur, proficiunt 
animae  ad  falutem , <3t  in  eis  totum  inuenitur  quod  quaeri- 
tur «quia  omnia  ad  aedificationem  loquitur  pfalmus , di- 
cente propheta : P 'fallam  & intelligam  in  via  immaculata,  quan- 
do venies  ad  me . "Quod  fonatin  voce,  ipfum  fk-dcin  mente 
plallentis.  Pfallamus  ergo  voce  & mente  communiter, 
dicente  Apoftolo : Pfallam  fpiritu , pfallam  & mente : non_* 
folum  vocibus,  fed  & corde  decet  ad  Deum  clamare.  Ga- 
uendum  namque  elt  cum  pfallitur , ne  frequens  tuffis  , aut 
anhelitus  prolixius  abundet,  aut  faliuarurnexfcreatus  affi- 
duus,  aut  narium  fpurcitiac  detradae  a pfallente  inante  ia- 
dentur  i fed  debere  frarrem  poftfeproijccre,  quia  angeli 
ante  pfallcntes  docentur  flare,  cum  d c:t  propheta  : In  con~ 
fpefin  angelontm  pfallam  tibi.  Ergo  cum  haec  omnia  impedi- 
menta pfallentibus  a diabolo  fuerint  miniftrata , mox  fibi 
qui  pfallit  fignetoscrucisfigillo.  • 

Cap. 


MAGISTRI. 


397 


\ 


Cap.  xlviii.  interrogatio*  discipvli  . 

De  reutrentia  orationis . 

respondet  dominvs  per.  m agistr  v M. 
hominibus  carnalibus  nifi  cum  humilitate  non  fit 
S precatio , cum  beneficia  eos  aliqua  temporalia  pofiu- 
lamus  jquanto  magis  conuenit,  vtpro  peccatis  noltrisvcl 
facinoribus  omni  qua  poffumus  Chriftura  prece  rogemus  ? 

Nulla  ergo  debet  effe  in  oratione  duplicitas  : non  vnus 
in  ore  alter  in  corde  inueniatur:  non  multiloquio  protrahi 
orationem  debere,  Gcut  ait  fandum  euangelium  hypocri- 
tas eos  fieri  tales  . Non  frequens  tuffis,  non  exfereatus 
afliduus,  non  anhelitus  abundet  i quia  h*c  omnia  orationi- 
bus & pfalmis  ad  impedimentum  a diabolo  minittrantur. 

Nara  illud,  quod  diximus  fuperius,  &in  orationibus  cauea- 
tur;  vt qui  orat.fi  voluerit  expuere.aut  narium  fpurcitias 
iadare, non  inante, fed  poli  le  retro  proijciat  , propter 
angelos  inante  Itantes , demonftrante  propheta  , ac  di- 
cente : In  confptdu  angelorum  f fallam  tibi,  & adorabo  ad  tem-  P/4/1J7. 
pium  fandum  tuum  . Ergo  vides,  quod  ante  angelos  oftendi- 
mus  & orare  & pfallere . . Nam  ideo  diximus  breuem_. 
fieri  orationem  , ne  per  occafionem  prolixas  orationis  „ 

obdormiat ; aut  forte  diu  iacentes  diabolus  eis  anteoeu- 
losdiuerfa ingerat,  vel  in  corde  aliud fubminiitret.  Ergo 
oportet  orare  cum  timore  (impliciter*  vt  qui  orat , praden- 
tis  Chrifti  videatur  pedes  tenere  . Et  cum  tanto  debemus 
orare  timore  , vt  cognofeamus , quia  cum  Deo  loquimur  . 

Orare  ergo  debemus  cum  omni  mente, Gcut  Apoftolus  ait* 

Orabo  fimul  & mente  &Jj>irltu . 

Cap.XLIX.  interrogatio  discipvli*. 

De  vigilijs  monaflerij . 

RESPONDET  DOMINVS  PER  MAGISTRVM. 

^ Mni  Sabbato  debent  in  monafterio  exerceri  vigiliae , a 
O fera  vfque  dum  fecundo  fuerit  gallus  auditus , & iam-» 

- • fiant» 


I.CfT.  14 


Digitized  by  Googli 


V 


398  R E G V L A 

fiant  matutini  .*  Sed  propter  quod  vigiliae  dicuntur  > a 
fornno  fe  fratres  abftineant,-  &pfallant,&  legentes  audiant 
le&jones.  Iam  poli  matutinos  ledbisfuisrepaufent. 

Cap.L.  INTERROGATIO  DISCIPYLI.  . 

De  aclu  aperum  cotidianorum, per  diuerfas  horas diuerfo  tempore . 

RESPONDET  DOMINVS  PER  HAGISTRVM. 

Dvm  cedant  in  dis  diuina  officia « interualia  ipla_» 
ceflantium  a pfalmis  horarum  non  otiofa  volumus 
pertranfiri arftimantes  ne  otium  modici  minus  luerunt 
iecuris  generaret.  Quia  homo  otiofus  morte  operatur, & in 
defiderijs  eft  femper.  Namcii  frater  aliquid  operatur.dum 
oculum  in  laboris  opere  figit,  inde  fenfum  occupat  de  quo 
facit,  & cogitare  illi  aliqua  non  vacatj  8c  defideriorun_» 
non  mergitur  Hu<5kibus:quia  ftupore  cogitationis  eius  tunc 
oculus  non  arefeit,  quando  manus  cum  fenfu  occupata 
aliquid  perficit  ,propterea  dicente  Apoftolo  : Et  cum  efie- 
mus  apud  vosjiocprxcipiebamus  vobis , vt  fiquis  non  vult  operart , 
nec  manducet . Ergo  debent  efle  & poft  officia  Dei  & opera 
corporalia,  hoc  eft,  manuum;  & dum  fuerir  vnde  indi» 
genti  detur , fuper  bona  a&a  carricentur , Sc  bene  fadta_*  r 
ideoque  oportet  inter  horarum  alcerna  fpatia  diuerfa 
adtuum  exercitia  conuenire  . Id  eft  , tempore  hiemis 
ab&quinodtio  hiemali,  quod  eft  odtauo  Kalendas  Ocfto- 
btis,  vfque  in  pafcha  , quia  frigus  eft , & mane  fratres  non_« 
poffunt  aliquid  operari,  a prima  vfque  in  tertiam  fequeftra- 
ta:  a fe  per  loca  diuerfa  decadae , ne  in  vno  redadta  omnis 
congregatio fuis  (ibi  inuicem  vocibus  obftrepent,  id  eft, 
ledliombus  vacet  vnus  de  decem  per  loca , & refidui  de  fuo 
'numero  audiant . In  his  tribus  horis  infantuli  in  decada  fua 
in  tabulis  fuis  ab  vno  litterato  litteras  meditentur  . Nam_, 
in  alfabeto  maiores  vfque  vel  ad  quinquagenariam  seta- 
tem  litteras  meditari  hortamur  , Simul  ergo  in  his  horis  , 
Scpfalmos  meditari  a nefcientibus,ordinationeprxpo(ito^ 

rum 


MAGISTRI-  399 

ruro  fuorum,  admonemus  .Jn  vnaquaque  decada  ergo  in 
his  tribus  horis  inuicem  & legant,  & audiant  vicibus  lite— 
ras,  & pfalroos  ignorantibus  offendant.  Cum  ergo  in  hoc 
fpiritali  opere  has  tres  horas  peregerint,  repolitis  tabulis 
& codicibus  diuinis  ad  tertiam  laudibus  furgant»  agentes 
in  oratorio  JDomino  gratias,  quod  meruerunt  tres  horas 
diei  fpirinlibus  operibus  occupati  fine  peccato  tranfijfle. 
Mox  vt  ex  erint  a tertia,  vniuerli  pratpouti  oculos  habeant 
ad  Abbatem,  inquirentes  eum.quid  iubeat  luas  operari  de- 
cadas :&  cum  vnicuique  decadae  diuerlum  laboris  afligna- 
uerit  opus, mox  obedientes,  vel  a fuispraspofitis  ordinati, 
afiignatu  laboris  opus  cum  taciturnitate  lemper  exerceant; 
ita  ergovt  antequam  inchoent  laborare,  orert,  & poliquS 
explicauerint,  reorent : laborent  femper  pratfentibus  luis 
prxpofitis,  & cum  implcuerint  cum  grauitate  & has  tres 
horas  in  tanto  laboris  opere,  diuinis  ad f-xtam  laudibus 
currant,  agentes  in  oratorio  Domino  gratias,  qui  item_» 
meruerint  & alias  tres  horas  diei  occupati  tanto  laboris  • 
opere  fine  peccato  tranfilTc . Ideo  enim  fratres  dicimus  ta- 
citurnitatem femper  debere  feruare,  vt  cum  omni  hora., 
ab  eloquio  os  culioditur, peccata  linguae  non  admittantur. 
Taciturnitas  autem  haec  a fratnbus  laborantibus  cultodia- 
tur  a fabulis  fine  lege,  vel  farcularibus  rebus, vel  verbis  otio- 
lis, quse  ad  rem  non  pertinent . Nam  pfalroos  meditari, 
vel  Icripturas  recenfere,  vel  de  Deo  al  quid  loqui,  dum- 
taxat in  abfentia  Abbatis,  humiliter  tamen  Sciente,  quam- 
uis  in  illa  hora  fratres  licentiam  habeant . Mox  ergo  rt  a 
fexta  exierint, reuertentes  ad  loca  fua  fuum  perficiant  opus; 
& in  quo  opere  femper  maiore  fratrum  laborantium-, 
exhibente  cuiufuis  codicis  ledlioquotid  e ab  vno  litterato 
legatur  . Ideo  enim  ordinauimus  quoti iie  laborantibus 
legi,  vt  cum  a malis  tacemus,  de  bonis  audimus , fle  loqui- 
mur, nunquam  peccemus.  lpfe  namque  frater  legar  quem 
Abbas  per  aliquam  impoflibilitatem  neceflitatis  non  pofle 

labo- 


400  'It  E G y Lt  A -'f*- 

laborare  agnouerit.  Quod  fiipfe  maior  numerus  fratrum  ' 
cui  legitur , prope  lit  monafterio  , operantes  intus  mona- 
fterium  aliquid  tale  de  artibus  fratres,  cum  quo  opere  po£> 
Gnt  ad  legentes  migrare,  moxfe  iungant,  & audiant  auri- 
bus, tamen  manibus  operantes . Quod  fi  fixa  fit  operis  of- 
ficina, aut  tale  fit  opus,  cum  quo  non  poffint  fratres  ad  le- 
gentes migrare , alia  die  & ipfis  legatur.  Ergo  cum  & has 
tres  horas  in  laboris  opere  tranfierint,  diuinis  ad  nonam-* 
laudibus  currant,  agentes  in  oratorio  Domino  gratias,  qui 
item  meruerint  & alias  tres  horas, diei  fine  peccato  tranfif- 
fe.  Poli  nonam  vero  quantum  fpatium  in  !ucernariam_* 
relliterit, quisque  quod  occurrerit  operetur,  ordinante  Ab- 
bate, rei  infiftentibus  prxpofitis  fuis . Qui  praepofiti  ideo 
fratribus  omni  hora  immineant , vt  frater  ex  totootiofus 
non  fit . Nam  cum  in  aliquid  faciendo  fuerit  occupatus  , 
non  vacat  ei  alia  cogitare,  nifihocinquod  intentis  mani- 
bus operatur . In  «flatis  vero  tempore , id  efl , a pafcha_» 
yique  «quinoClium  hiemale,  quod  efl  cdtauo  Kalendas 
Octobris,  quia  magis  mane  refrigerat,  a prima  vlque  in„» 
tertiam  magis  operentur;  vt  recenti  & fuaui,  velgraui  bre- 
uium  nodtiuro  lomno  careant.  Item  poli  didtam  tertiam 
vfque  io  fextam  laborent  j femper  autem  cum  taciturnitate 
fxcularium  vel  otiofarum  rerum,  vel  fcurrilitatis  , qua:  ad 
aedificationem  non  pertinent : pfalmorum  vero  recenfio- 
nem.vel  meditacionem  & interrogationem  praeceptorum-, 
diuinorum  , vel  pro  aedificatione  aliquid  de  Deo  loqui  , 
quamuis  in  illa  hora  diicipulis  licentiam  relaxamus , in  ab- 
fentiam  dumtaxat  Abbatis:  in  praefent;a  vero  eius  labor  , 
humilitas,  taciturnitas,  & reuerentia  praebeatur.  In  ab- 
fentia  vero  Abbatis  ideo  de  bonis  & fanCtis  rebus  eos  lo- 
qui permititmus,  vt  nunquam  defit  memoria:  eorum  fer- 
uanda  pro  feruit;o  Dei  oris  eorum  cuiiodia  , & expeditius 
de  bono  quam  de  malo  eorum  eloquia  occupentur  . Nam 
iptum  laboris  opus  terrcDuro  , aut  cuiufuts  artis  cum_* 


M^&tSTl FI.  40* 

inchoant , oratione  praecedente  incipient  i eadem  fempet 
oratione  & finiant.  Ideo  enim  praecedente  oratione  inci- 
piant, vt  petant  Deum  , vt  pio  eius  auxilio  adiuuati,  & 
eius  defenfione  omni  hora  muniti  in  his  horis , quibus  la- 
borant ; ne  aliquod  in  eis  peccatum  fubripiat  .dequopol- 
fint  Domino  difplicere . Et  ideo  pollquam  a labore  difiun- 
xetint,  orents  agentes  gratias  Deo,  quod  fuerint  Dei  auxi-i 
lioddiuuat?  ?‘Ergo  pollquam  has  tres  horas  laborauerint; 
diuinis- ad  tertiam  laudibus  currant,  agentes  in  oratorio 
Domino  gratias, qui  meruerint  in  labore  manuum  occupa?- 
ti  fine  peccatoruhi  offenfa  tranlifle . Mox  ergo  vt  a tertia.# 
exierint,  vnufquifqoe  reuertatur  ad  Tuum  laboris  opus  : & 
cturi  per  fequenteS  horas  laborauerint  diuinis  ad  Textam* 
laudibus  currant,  agentes  in  oratorio  Domino  gratias  , quif 
alias  tres  horas  dici  occupati  item  in  laboris  opere  fine_> 
peccato  meruerunt  trftnfiile . Statim  poft  didtam  Textam  i 
tam  poft  prandium,  quam  ib  ieiunio,  omnes  modice  in-i 
luis  ledlis  meridientur  :vt  meridianas  horas,  vel  feruentera' 
aftum  in  fopore  pertranfennt ; Sc  in  fatigatis  fratrum  cor- 
poribus, id  eft,  ieiunio  & labore,  ipfius  temporis  breuitas* 
noftium  auxiho  meridiani  fomni  compenfetur  ,•& fobrius 
iamfurgat  frater  in  nodte  ,cum  coeperit  aeftate  dormire  in1 
die  . Ergo  poft  Textam  cum  fuis  fe  collocauerint  ledlis  ; 
poft  modicam  requiem  v ni uerfi  fratres  a praepofitisfuis  ,' 
vel  ipli  fimul  prapofiti  ab  ipfius  feptimanse  vigiligallo  ex- 
citati, quanto  fpatio  diei  nona  rettiterit,  item  cum- tacitur- 
nitate vaniloquij  artibus  fuis  reuertantur  & labori  i &in_j 
toto  ipfo  illatis  tempore,  tam  etiam  cum  Texta  hora  , vel 
nona  reficitur.  Tamen  poft  nonam  quantum  Ipatium^ 
diei  reftiterit  vfque  temperius  inchoatam  lucernariairL-, , 
tunc  ordinatione  praepofitorum  Tuorum  Tequeltratae  a fe_# 
per.loca  diuerfa  decadae,  alij  legant, alijaud  ant,  alij  litteras 
difcantSc  doce?nt;  alijpfalmoi  quos  habent  fuperpofitosT 
meditentur . Nam  cura  eos  maturauerint.Sc  memoria  per- 

e e e fe- 


IIS 


402 


R E G.  V L A 


fe£te  tenuerint,  addudti  a pr®poGtis  fu  is  ipfum  pfalmum-. 
aut  eant  curo , feu  quamui'  ledtionem  memoriter  Abbati 
reflituant  : &.cum  pe;  reddiderit  r mox  petetpro  Ce  debere 
orari ..  Et  cum  pro  eo  ab-  circumflantibus  oratum  fuerit* 
complenti  Abbati  genua  ofcuUtur, qui  reddidit.  Cui  mox 
aut  ab  ip(o  Abbate,  aut  praepoiitis  lubetur  lupeiponi;  Sc 
poftquira  fuperpoflrum  fuerit  quoduis,  antequam  fecum 
meditetur , item  a circumflantibus  petat  pro  fe  orari , & fle 
inchoet  meditari.  Lucernaria  vero  omni  tempore,  maxi- 
me vero  in  ®ftate»temperiu:>  inchoetur, pendente  adhuc  fo- 
le,  ficut  dicit  propheta , vfque  ad  occafum  : non  tamen  dixit, , 
poft  occatam-  Ergo  inde  maxime  in  ®ftate  temperius  Tu* 
ceraariam  diximus  inchoari,  propter  breues  ipfius  tempo- 
ris nodtes . Ad  laborem  vero  operis  terreni , vel  miflionea 
viarum, hi  fratres  deputentur,  qui  artes  nefeiunt , aut  difee- 
re  nolunt,  aut  non  poflunt . Artifices  vero  deputato  die^v 
& experimentato  arcis  fu®  penfo,  artibus  quotidie  fedeant ; 
qui  tamen  cura  aliqua  neceflitas  laboris  terreni  aut  viarum 
pro  monaflerj  volitate  pertirferir,  tunc  relitflis  arcibus,  auc 
fratrum  adiutorijs , aut  viarum  ijeceflfitaribus  occupentur  - 
Fratribus  delicatis  & infirmis  talis  labor  iniungatur.vt  nu- 
triantur ad  feruicium  Dei,  non  occidantur:  duricordes  ve- 
ro & flmplices  fratres,  vel  qui  litcras  difeere  pdunt,  & poot 
poflunt , ipft  gurdis  operibus  intr  eentur » tamen  cum  tem- 
peramento iufliti®  :ne  foli  lugicer  diuerfiaopprirpantur  la- 
boribus- Infantiili,&.iamfeniodecrepici><3c  infirmi  aequali 
debent  cogi  iudicio  - .* 

INCIPIT  REGVLA  ^ADRACHSrMAtrS  , ‘ 

Cap.LI.  INTERROGATIO  D1SCIPVLI- 

De  orationi  bur  cjrtadragtfinut  ht  die,  . . . io  0 . ; 1 1 i 

KBSPON  DET  DOHINTS  PBK  MACISTK.VM. 

INter  matutinos  & primam  pura  fieri  debet  oratio  ab  ora- 
nibus;  item  inter  primam  & tertiam:  AmiCter  fieri  inter 


M-A  V I S Tlt'1.  403 

tertiam  & TettaiGmUiter  inter  Textam  &uona:  fimHiteria- 
ter  nonam  &Tefperam;fimiliter  inter  velperam  & <om,ple. 
torios^fi  mili  ter  neri  io  toti*  quadragefimae  diebus  oportet. 

Cap.LII.  INTERROGATIO  D1SC1PVLI. 

De  0 rationibus  quadragtfinue  in  ncfle>fimfjalmu. 

RESPONDET  DOM1NVS  PER  MAGE  $TRV  M. 

Cn  portet  poft  primum  decubitum  omnes  Turgere»  & ante 
J ledtos  luos  orare . complere  Abbatem , dc  repaufare-» 
omnes;  item  poft  nodturnos  repaufare.  Item  cum  canta- 
uerit  gallus  omnes  Turgere,  & orare  ante  ledfcos  fuos,  com- 

pIereAbbatem.&  repaufare  oranes.Vndeoportet  vjgiligalf 

los.in  nodlibus  vel  diebus  quadragefim*  multum  vigilantes 
in  robie  & in  die  eftefollicitos.vthorasaducniffeoratio- 
num  fratres  admoneant . Ideo  debent  in  vno  atrio  omnes 
dormire,  vt  ab  omnibus  orationes  iftae  ante  ledlos  com- 
muniter impleantur,  vt  omnes  audiant  Abbatem  com- 
plentem. Item  debent  furgere,  & facere  matutinos  : quia 
adhuc  matutini  feparati  a nodlurnis  ante  pafcliadicunturi 
Item  inter  matutinos  & primam  fimiliter  pura  fiat  oratio . 

it  i . ■ ; . • . a «1^ 

Cap.  LUI.  INTERROGATIO  D1SCIPVLI, 

De  continentia  ciborum  &pottu  in  quaAragefima  . 

RESPONDIT  DOMINVSPER  MAGISTRVM. 

xr  Nnumcodlum  omnibus  pulmentum  fufficiatt  &in  ft- 
V eundis  quodeumque  fuerit  crudum  cum  pomis : pa- 
nis hordeaceij  quadra:  duae  . Ab  ipfo  die  quadragefiraae 
vfque  in  tricefimum  propter  laborem  binas  ad  diem  fra- 
tres,non  amplius, accipiant  potiones:  id  eft,  vnum  merum, 
& vnum  caldam  . A tricefima  vero  vfqrin  viccfimS  fingulot 
meros  accipiant:  a vicefima  vero  vfq;  ad  Pafcha  vinum  om- 
nibus fubtrahatur.abfqs  infirmis,  & infantibus  intra  duode- 
cim annos, &fenio  iamdefeflis.  Sed  hoc  de  infirmis  confi- 
deret A bbas.ne  aliquis  mentiatur,&  fingat  ininfirmum.  Fir- 
o eee  2 mis 


404  . MP&a  rxsK 

mis  vero,  vel  fuo  voto  abftinentibus,  mixta  Tolibus  Cfteymi- 
no.Vel  api]  femine  calida  aqua  mifceatur.Oleti  non  in  caca- 
bis.fed  itf  ferculis  propter  abftinentes  mirtatnrjQui  abitioe- 
tes  in  ipfis  tamen  menfis  decadum  fuarum  , quot  in  raenfa 
quae  in  fuo  numero  fuerint,  ordini  natione  maioris  iuxta  iu- 
beantur  federe  rvcabfti nentes  devna  menfa  in  vna  come- 
dant fcutelia.Ideo  enim  diximus  inter  alios  fratres  corauni- 
ter abftinentes  federe;  vt erubefcant voraces  incommuni 
natura  non  poife  pariter  gulae  defiderta  refraenare,  & in  el>’ 
gendis  bonis  diuinam  cum  abftinentibus  non  polle  gra- 
tiam promereri.  Nam  ipfo  diequadragefimaecum  commu- 
• n icant,  primo  ieiunto,  antequam  communicent , ckt vir  li- 
centia ab  Abbate  io  oratorio  talis . Dicat  Abbas  omnibus 
fratribus: Fratres  qui  vult  pro  anima  fua  fpiritaliter  labor 
rare  , «Sc  aliquid  abftinere  , ad  bonum  hoc  opus  liberam  ei 
voluntatem  concedimus:  qui  vero  noluerit,  regulae  de  hoc 
titulo  conttituta  accipiet  , & quadragefim.e  contentus 
erit  menfura  . Iam  qui  de  fratribus  voluerint  aliquid  abfti- 
nere,  ibi  in  oratorio  vadant»  & hum  lient  fe  ad  geoua  Ab- 
batis,  agentes  gratias  de  boni  adhis  voluntate  concefifa_, : 
& poft  impenfam  humilitatem  ,fimul  &ore  fuo  Abbati  in- 
dicent, quis  quid  voluerit  abftinere  . Nara  ideo  in  orato- 
rio abftinentes  diximus  defignari , vt  ad  menfas  cum  boc 
* ' ipfum  continent,  ad  efcam  in  quadi-agefima corpori  per- 

dendam a tepidis,  velgulolis  fratribus  non  iam  hoc  ipfum 
repraefumere,  vel  fecum  comedere  fuadeantur  ; cum  con_» 
. vult  quis  videre  a fc  alium  meliorem . Sed  fint  ergo  hi  ta- 
les tettimonio  oratori]  de  omnibus  apud  Deum  eledii, 
etiam  abftinentes  deligtrati . Merito  enim  de  refurredlione 
Domini  tales  debent  in  Pafcha  iaetari  cum  Chrifto,  qui 
corpus  fu um  per  abftinentiam  cum  eo  crucifixerunt  irv_» 
ffaLttl.  quadragelima, dicente  de  triftith  feriptura  : feminant  in 

lacrimis,  in  gaudio  metent . Et,  in  paucis  vexatum  multis  Une  dispo- 
nuntur . Nam  quadragefima  praefectis  huius  parui  faeculi 
...  .•.-■■i*.  obti- 


MAGISTRI. 


4°f 


obtinet  typum , Pafcha  vero  faturae  vitae  aeternam  l.rtitiam 
bonis  indicat : in  tantum  , vt  quod  in  quadraginta  diebus 
abftinetur,  manducari  liceat  roto  anno.  Sic  qut  in  prae- 
fenti  vita  feculi  huius  aliquid  defiderijs  fuis  vel  carni  fubdu- 
xerit , rn  illo  faculo  abundanter  licet  animae  de  melioribus 
diuiois  delicijs  in  perpetuo  fagraari . Quia  in  hoc  paruo 
tempore  pro  Domino  voluit  contriftari.cum  eo  merebitur 
in  futuro  laetari,  leiunia  vero  quadragefimae  protrahan- 
tur in  vefperum  i id  eft , poft  lucernaria  reficiatur  omnibus 
ipfls  quadraginta  diebus  : quia  quinta  feriaieiunatur.abfque 
Dominica:  in  quas  Dominicas  fera  penitus  nihil  coenent , 
vt  vna  fit  in  ipfis  diebus  a die  refedtio.  leiunium  vero  in 
quadragefiroa  propter  luperuenientes  non  frangatur  a do- 
melticisfratribus.  Qui  vero  voluerint  fratres  iemnium  fu. 
perponere , in  ipfo  fuperpoGto  die  in  labore  cum  fratribus 
non  fpedtentur,  folummodo  laborantibus  fratribus  legant  i 
vtotiofinon  fint  ,&  pro  pane  de  verbo  Dei  reficiantur. 

Ideo  enim  in  fpiritu  legendo  laborent . vtficur  fcriptum-j 
eft,  ejuition  laborat, noti  manducet : ita  & dignum  ett.vt  qui  non 
manducat  non  laboret , nifi  in  illa  referftione,  in  qua  fine.^ 
pane  reficitur,-  hoc  eft,  in  eloquio  Dei,  dicente  fcriptura_«: 

Ne»  in  pantfolo  viuit  homo,  fed  in  omni  verbo  Dei . In  ipGs  vero  ™e.  4. 
quadraginta  diebus  in  monaiterio  fratribus  ab  hebdoma- 
darijs  pedes  non  lauentur,  folummodo  d fcalceenturt  fu* 
peruenientibus  quibufuis  extrane  s lauentur,  propter  illius 
mulieris  tcftimouium  ,qujelauit  ,6c  de  alabaii  o vnxit  pe- 
des Saluarori«ctenanti  . In  coena  vero  Domini  mittant 
manus  pro  benedi&ione  ad  lauandos  pedes  Abbati,  8c 
poftea  omnibus  prxpofitis  cura  folatio fratrum  . Inchoan- 
do tamen  Abbas  lauetfimul:&oftiarijsipfe  maior  lauet  pe- 
des,- vt  cum  & ipfis  humilem  fe  in  hoc  obfequio  praebet,  & 
digne  omnibus  in  honorem  exaltatior  iudicetur.  Deinde 
praepofiti  omnibus  fratribus  in  decada  fualauent  pedes , & 
terga nc , Sexta  vexo  fetia  iucefceme,  quae  eft  ante  fabba- 


r 


406  % E G V L A 

tum  fandhim;  tio&urnos  Colummodo  faciant : quia  adhuc 
notfturni  ante  pullorum  c&otum  didti  de  quinta  adhuc  fe- 
ria  fune:  etiam  matutinos,  vel carteras  horas,  vel conftitu- 
ta  officia  Dei , vfque  ad  miflas  Sabbati  1 vbi  tam  prolixum^ 
pfalmorum  filentium  in  ore  pfallentium  noua  refurredbo- 
nis  Alleluia  aperiat.  Ergo  cum  ad  nodturnos  quintae  fe- 
riae didtos  vlterius  vfque  ad  miflas  Sabbati  non  pfallenti 
orationes  tamen  illas  quadragefimae  puras  compleant  , 
& ipfo  fextae  feria:  die  lente  fibi  loquantur  de  triftitia.* 
Dominica:  paflionis : necfefupcruenientesfalutent.  Nam 
extra  infirmos  & infantes,  & fenio  peruimfios,  quicum* 
que  de  fanis  reficere  voluerit,  fine  accepta  benedidlione^, 
& non  lignata  reiedtione  reficiat  j vt  a gula  fua  vel  a femet- 
ipfis  communicati  erubefeant  , cum  alijs  fuperponenti- 
busproDei  fperanda  mercede.vnum  diem  non  pofle_-* 
ieiunium  voluntarie  pertranfire  s cum  alijs  ab  inuito  inter- 
dum per  triduana  tranfire  ieiunia  indigentiae  imponat  ne* 
ceffitas . Et  cum  qua  fronte  futura  odtaua  Pafchse  in  Do- 
minica: refurredtionis  vidtoria  defideret  epulari,  qui  in_» 
trillitise  caufam  ipfius  paflionis  vna  die  noluerit  fuam_* 
cumChrifto  crucifigere  carnem?  Sacramenta  vero  alta- 
ris in  patena  maiore  vitrea  finiantur:  vt  cum  fexta  feria_» 
Iudaei  ad  paffionem  Chriftum  quaefierinr  , fit  ipfo  die-> 
mentibus  noltris  reclufus.vt  Sabbato  nobis  per  refurredlio- 
nem  in  nouo  Sacramento  appareat,  lam  qui  fexta  feria_» 
refedlurifunt.fine  communione  reficiant»  vt  agnofcatur 
iam  quis  fexta  feria  iniufic  refici  fine  Chrifto . Lotio  vero 
rerum, vel  apparatus  pafchalis  ipfo  die  procuretur : in_» 
qua  (exta  feria  alta  is  velamen,  vel  vniuerfus  oratorij  fub- 
trahatur  ornatus  ffimul  & lucernae  & cicendeli  totunu* 
intra  monafterium  negetur  afpedtus:  vt  in  nobis  triftitia_j 
habeatur  ipfo  die,  cum  mundo  verum  Domini  lumen.* 
per  paffionem  ablcedit : & infequenti  lumen  lucefcente.^ 
Sabbato  per  totum  mundum  pro  laetitia  reponatur , quan- 
„ dp 


• * • 


/ 


MA-G  ISTRI»  407 

do  per  refuredtionem  Chrifti  laetitiae  ad  nos  lumen  reuer- 
titur  . Nam  omni  tempore  Cc  ornatum  & mundum-, 
eflfe debet  monafle»  um.vt  per  omnia  1 troitorum  loca-, 
munda  ornata  velis  videatur  vbique  quali  vna  eccleha-.  * 
vt  vbique  ad  fe  inuicem  occurrentes  deceat , libeat,  6c  de* 

ledtentur  orare . 

Explicit  Regula  quadragefimalit . 

Gap.  LIV.  INTERROGATIO  DISCIPVLK 

Cum  hora  diuini  officy  aduenerit  mox  debere  Jratres  ad  oratorium 

feftinare  . 

RBSPONDBT  DOMINVS  PER  MAGISTRVM. 

^ vm  aduenifle  diuinam  horam  percuflus  in  oratorio 

V-*  index  monttraueiit,  mox  laboiantes  opusproijciant  j. 

artifices  ferramenta  dimittanr  s feriptores  literam  non  inte- 
grenc,omni»  fratrum  manus  deferat  quod  agebat.'  fefti- 
netflatim  rr.ox  cum  grauitate  pes  ad  oratorium  , .fenfus 
ad  Deum  ;vt  mox  ad  primam  orationem  occurrant,  fiC 
tanquam  apes  ad  mei,  intrantium  in  oratorium  iratrum— * 
examen  ebulliat  :vt  qui  cacitus  erat  fandti  oratori]  locus , 
Ifatim  pfalmorum  clamoribus  impleatur  , 8t  filentium  loci 
fanefti  ad  relidtas  migret  officinas. & opera.  Cum  vero 
index  in  oratorio  femper  percuflus  fuerir,  mox  omnes  au- 
dientes, antequam  currant,  faciant  fibi  crucem  in  fronte-»  * 
rcfpondentes:  Deo  gratias . 

Cxp.LV,  INTERROGATIO  DISCIPVLI.  :0 
Dt  quot  pajfibut  frater  rehtto  labore  ad  oratorium 
debet  occurrere  ? 

RESPONDET  DOMINVS  PER  MAGISTRVM.  , 

pvm  fonuerit  index  ab  Abbate  percuflus  , laboran* 
O frater, aut  folus.aut  multv  mox  relidto  ferramento 
adlimatione  oculorum  fuorum  citius  perpendat,  fi  debeat 
ad  oratorium  feltinare ,an  non  hoc  eligat,  vt  de  quin- 

qua- 


:r 


408 


1?  E G V & A 


ouaginta  paffibus  longe  a monafterij  limine , citm  grauitaie 
debear  ad  oratorium  feftinarc . Quod  fi  fupra  huncnuroe-' 
rum  fuerit  loci  longinquitas,  iam  non  vadant, fed  ibi  relicfto' 
de  manibus  ferramento  , fuas  fledbcntes  ceruices,  qu® 
aguntur  in  oratorio  genua.opus  Dei  fibi  lente  dicant  & 
jpfi:  aut  fi  vrget  fratrum  qujeuis  opera  facienda  , pfalmos 
fibi  tamen  cum  glorljs  fuis  conternent:  quia  glori$  ilis  que 
inter  eos  dicuntur  pro  orationibus  confiant.  Nam  ipfj  glo- 
riae flexo  femper  capite  a pfallente  dicantur : pfalmi  - vero 
diretflanei  dicantur,  propter,  vt  fupra  diximus  ,vrgenria 
laboris  opera:  quibus  expletis  verfum  & orationem  com- 
plens fibi  ipfe  mox  quod  faciebat  reprehendat  -.  Ideo  enim 
fi  plus  a quinquaginta  paflibuslongitudo  fuerit  loci  a labo, 
rante  fratre,  iam  non  diximus  ad  oratorium  ambulare , ne 
Currentes  de  longe  fratres , feftinatione  nimia  concita  cer- 
tarim inter  fe  curfio  , non  cum  grauitate,  fed  cum  lafciui* 
currant;  &laflati  longo  itinere  cum  tardi  ingrefli  oraro  - 
rium  fuerint,  palpitante  polt  viam  fioinacho , vocem  pfil. 
mi  non  valeant  adimplere:  & cum  de  longe  quarouislatfus 
aduenerit,  opus  Dei  a prxfentibus  fratribus  iaminueniat 
explicatum , & tunc  in  defperatione  vel  damno  fuo  fpiri- 
talis  frater  verfecur,  & grauiter  contriftatus.qui  non  me- 
ruerit opus  Dei,  nec  in  agro  implere , nec  in  oratorio  : & 
damnum  confiitutx  horae  ei  longinquitas  faciat . Intra  mo- 
nafterium  vero  qui  vrgentibus  communis  vtilitafs  necefli- 
tatibus  occupantur , clara  voce  cum  a pfalmo  ceflatur , 3c 
orationi  incumbitur, petant  ad  oratorium  fe  debere  habere 
in  mente,  & tam  in  eodem  loco  in  quo  occupantur , lente 
fibi  opus  Dei.fequendo  oratorij  vocem  , adimpleant  fimul , 
& explicatis  per  vices  pfalmis  in  eodem  loco,  in  quo  fiant 
aut  fedent,  in  orationibus  genua  flectant. 


.4 


Cap. 


MAGISTRI.  409 

Cap.LVI.  INTERROGATIO  DISC1PVLI. 

Quomodo  deleant  fratres  in  itinere  opus  Dei  complere. 

RESPONDET  DOM1NVS  PER  MAGISTRVM,  « 

vm  fratres  fpiritales  fine  laico  ambulant  iundli  ad  le 
& cantantes, modice  de  via  fledant  genua, & poft  ora- 
tionem redeant  in  viam  ; mox  ab  omni  verbo  alieno  a Deo 
tacentes,propter  reuerentiam  operis  Dei,  &fic  ambulan- 
do petita  prius  beneditflione  impolitum  prorumpant  in__» 
pfalmum  : quem  cum  expleuerint,  flent  modicum  5 & in- 
clinato capite  modice  orent : qua  oratione  expleta , mox 
inchoent  viam  ambulare  cum  plalmo  : quo  expleto  iterato 
flantes  orent:  qua  item  expleta  orationepfalmum  fimiliter 
ambulando  inchoent:  quo  expleto, iterato  cur  uati  in  hu- 
militate orent.  Ergo  cum  omnem  ipfius  horae  confuetu- 
dinem  expleuerint,  modicum  fecedentes  in  partem  flexis 
genibus  orent : & complentes  vicibus  libi , tunc  demum_.  • 
reuertantur  ad  viam  : & fic  fe  communibus  fabulis,  fi  vo- 
luerint, milceant . Tamen  illis  horis,  quibus  opus  Dei  am- 
bulando perficiunt,  caueant  ne  diuino  occupati  in  opere_j 
aliud  inter  fe  verbum  immifeeant.  Si  vero  mixti  cuolj 
laicis  ambulant , fequeltrantes  fe  ab  eis  in  parte  flirpium-, , 
aut  Ii  mundus  fuerit  locus  , & latebram  non  praebuerit  eis , 
retro  fe  aliquantulum  faciant , & flexis  genibus  trium  plal- 
morum  capita  dcentes,mox  vna gloria  explicent  .deinde 
dicentes  verfum,  & pofl  verfum  modicam  orationem  fa- 
cientes , complentes  exurgant,  &fequantur  viae  collegas. 
Ideo  enim  plus  ad  lingula  capita  trium  pfalmorum  cucn_, 
vna  gloria  a fratribus  non  diximus  dici , ne  p«.rambulaute 
folatio  laico, cui  de  caufa  Dei  cura  non  fuit,  derelidto  for- 
te fratribus  fpiritalibus  triuio  , nefeientes  forte  fratres 
viam,  in  multifariam /eparentur  femitam  per  eriorem,  & 
poflea  amara  in  anima  triflitia  occupentur  ; & poeniteat 
forte  eos  in  lucris  animae  remoralfe . Sed  hoc , vc  hc  com- 
pleant, exeuntes  de  monaflerio  fratres «b  Abbate  aut  a 

fff  • Prae- 


4tb  R E G V L A 

Praepofitis  fuis  debent  moneri  . In  nubilo  vero  die,'  cum_» 
radios  fuos  fol  inundo  abfconderit , fiue  in  monafterio,  Gue 
in  via,  fiue  in  agro  perpenfatione  horarum  tranfadta  fratres 
xftiment,  & quxuishora  Gt , confuetum  tamen  complea- 
tur officium  : & Gue  ante, fiue  retro  a certa  hora  didtum  Gt, 
confuetum  horae  opus  tamen  non  praetereat,  fed  agatur: 
quia  obfcuritas  nubium  cito  abfente  fole,  hoc  religio  excu- 
fat,  quod  culpa  agentes  non  inuenit . 

Cap.  LVII.  INTERROGATIO  DISCIPVLI . \ 

Qm  ordine  m via  fratres  aliquid  ReguU  conjiituu  feritabunt  ? 

RESPONDET  DOMIHVS  P H R MAGISTRVM. 

FRater  qui  pro  adkibus  monafterij  mane  miffus  fuerit , & 
qui  propter  occupationem  vix  a prima  vfque  in  ter. 
tiam  in  hyeme,  Gue  a nona  vfque  in  vefperam  in  xftate,  le- 
gerit ; G fub  eodem  die  monafterium  reuerfus  fuerit , qua- 
ui*  hora  redierit,  prandeat,*  aliquantulum  tamen  legat,  aut 
meditetur,  vt  regulam  ipfo  die  videatur  implere  . Si  vero 
in  viam  longiorem  dirigatur  ,codiculum  modicum  cum_> 
aliquibus  ledlionibus  de  monafterio  fecum  portet  ,*  vt 
quauis  hora  in  via  repaufauerit , aliquantulum  tamen_, 
legat:  ita  tamen  G fuerit  pfalteratus.  Sivero  non  fuerit, 
tabulas  a maiore  fuperpoutas  pfalmis fecum  portet  ; vt  ad 
refedtionem  prandij , aut  ad  manGonem  cum  applicuerit, 
aliquantulum  , quantum  occurrerit,  tamen  meditetur  : vt 
quotidie  regulae  reddat  quod  fuum  eft.  Ita  & frater  qui 
adhuc  litteras  difcit  tabulas  fuperpoGtas  a maiore  de  mo- 
nafterio fecti  portet;  vt  G.cum  literato  vadit,  ipfe  cum  fe  ad 
refedtionem,  vel  manGonem  applicuerit,  cum  eo  tamen  , 
autfolus  aliquantulum,  quantum  occurrerit,  meditetur,  vc 
fupra  diximus » aut  ad  prandium, aut  ad  manGonem  ali- 
quantulum tamen  meditetur  ; vt  videatur  quotidie  con- 
fuetam  regulam  adimplere.  Item  frater,  qui  proadtibus 
mouafteiij  aut  noluerit  ire  , aut  certe  ambulans  murmura- 
. % uerit, 


M A C l 5 T R*i. 


4U 


C 


uerit , vel  cum  aliqua  tarditate  exire  voluerit , fi  placuerit  * 
Abbati,  iam  non  mittatur  : &flatim  excommunicationis 
poenam  fufcipiat , & fciat  fe  adeptum  fuperbiam  pr*ce»  * 
ptioni  repugnare  diuinxj  ideo  diuinae,  quia  dicit  Domi- 
nus dodloribus noftris  : Quivos  fpernit , mcjfernit . Appii*  *•*•*•- 
cantes  vero  in  via  ad  maniionem  fratres  , tali  loco  le<5tum_* 
fibi  eligant  facere,  qui  fit  femotus  & mundus  < vbi  digne  fu* 
ra  liratum  leniter  in  nodteOeum  memorentur . Nam  & 

-oc  praeceptum  Abbatis  vel  prxpofi torum  exeuntes  itu* 
viam  fratres  accipiant,vt  quolcumque  fratres  fpiritales  po-  - 
Ctos  vifitent  »•  8c  cum  eorum  introierint  cellas  aut  oratoria, 
orantes  dicant  hunc  verfum  J lntroiuimus  in  tabernaculum 
eius, adorabimus  in  loco  vbi  fteterunt  pedes  eius . Exeuntes  exinde 
orantes  fimilitcr  dicant  hunc  verfum  femper:  Vias  tuas  Do- 
mine notas  fac  mihi , & feviitas  tuas  edoce  me  . Dirige  me  in  veritate 
tua.  Aut  forte  alium  verfum  pro  illo,  fi  voluerint  dicere: 

“Perfice  grefius  meos  in  [emitis  tuis,  vt  non  moneantur  vtfiigja  mea. 

Ergo  cum  coeperint  a monalterijs  & cellulis  fpiritalium 
nollri  fratres  exire  , prius  oratorio  valefaciant  : & item 
peculiariter  pro  egreflu  , quos  in  monafterijs  fuis  vel  cellu- 
lis derelinquant,  fc  debere  in  fequenti  Dei  opere  memorari, 

& fic  ambulent.  Cum  vero  eccleGas  nollri  fratres  introie- 
rint , poft orationem  humilitatis  Deo  incuruatae  eredti  di- 
cant hanc  verfum  : Exultabtmt  Janfii  in  gloria, Utabuntur  in  cubi- 
libus fuis:  lente  dicentes,  Se  modice  incuruati  in  orationem 
complentes  (ibi , fic  exeant  foras. 

Cap.LVUI.  INTERROGATIO  DISCIPVLI. 

£htot  pfalmos  debent  fratres  dicere  diuifo  tempore  in  via  noclc  ? 
RESPONDET  DOMINVS  PER  MACISTRVM. 

Cvm  furrexit  nodte  fuper  liratum  fuum  frater,  aut  folus , 
aut  cum  alio  adimplere  nodturnos , poli  verfum  taci- 
turnitatis a capite,  vel  refponforium  , primum  tres  pfalmos 
dicant,  alium  refpoQforium,ledhones,  verfum,  non  amplius, 

trf  1 pro- 


P/itrj*. 

ffsL 


r/.Uii 


t 

* 


0 • 


4ii  R E G V L A 

propter  laborem  vix  praeteritum  & futurum.  Matutinos 
vero  omni  tempore  in  via  poli  nodturnos  explicitos,  mox 
fubfequentes  coniungant  : ne  cum  lux  eos  occupauerit, 
matutina  in  fqualidis , in  importunis  vel  fpurcatis  cafievel 
tabernae  locis,  ante  cedentes , aut  poft  deridentes  noftrum 
prop  >fitum  laicos,  fine  reuerentia  videatur  compleri . Er- 
go cum  iam  fecuri  fratres  de  fadtis  matutinis  mane  fuerint , 
de  fola  vix  profetflione  incipiant  cogitare , vel  de  corapo. 
nendis  farci  nis  animalium,  vel  de  conftridione  oneris  bi- 
faciarum  fuarum  reddantur  folliciti. 

Cap.  LIX.  INTERROGATIO  DISCIPVLI.  ' 

Qua  hora  debeant  fratres  m via  reficere . 

XBSPONDHT  DOMINVS  PER  MAGISTRVM.  , 

AMbulantes  longo  itinere  fratres  quarta,  fexta,  fabbato  in 
hyeme;  hocett  .abxquinodtio  autftumnali,  quod  elt 
otflauokalendas  odtobris  vfque  in  palcha,  in  via  ambu- 
lantes fratres  ad  vefperam  reficiant.  Nulla  ratione  hxc 
frangant  ieiunia.  Ideo  enim  ad  vefperam  diximus,  quia  G 
nona  volunt  in  via  reficere , occupati  in  refedlione  breui- 
bus  horis  prolongata  , tnanfio  eis  paruo  claufo  die  fubduci- 
tur.  Sed  qui  tamen  haec  in  hyeme  non  frangant  ieiunia, 
ficarricati  in  dorfis  fuis  grauibus  oneribus  non  vadunt: 
nam  tunc  Abbas  in  via  ambulantes  fratres  faciat  reficere  ; 
confiderata  perpenfatione  aut  temporis,  aut  neceflitatis , 
fiue  in  hyeme,fiue  in  aeftate  ,fi  grauia  gelicidia  camporum  , 
aut  feruentes  xllus  viarum , aut  montes  excelfos  fubire,  aut 
graue  farcinarum  pondus  seftimauerit,  vel  imbecillitates 
quorundam  impoffibilitatis  fratrum  confiderauerit » tunc 
refectos  aliquod  faciat  de monafterio  properare.  Inhye- 
m sgraui  algore  calefadtos,  in  feruenti  aeftate  temperatos 
in  viam  debet  fratres  dirigere . Infantuli  vero  intra  duode- 
cim annos , non  folum  nullo  tempore  in  viaieiunent,  fed 
etiam  nullo  die  ieiunij  dc  monalterio  egrediantur»  dumta- 


MAGIS  T R 1.  41 3 

xatfiin  proximo  non  mittuntur,  vnde  ante  tertiam  in  aefta- 
te,  aut  ante  fextam  in  hyeme  expedientur ; in  quibus  horis 
conftitutum  eft  eis  debere  reficere . 

Cap.LX.  INTERROGATIO  DISCIPVLI. 

De  qualitate  fumptuum  fratrum  in  viam  accipiendorum  . 

RESPONDET  DOMINVSPER  MAGISTRVM. 

Confiderans  Abbas  fratrum  debitum  quotidianae  menfu- 
rac.necnon  & longinquitatem  itineris, vel  moras  agen- 
di adlus , fimul  & pcrpenfansfubftantiae  monafterij  quanti- 
tatem in  nummis , aut  in  his  quae  cruda  poflime  portari , 
fufficientibus  confuetae  menlurae  fumptibus  aliquantulum-» 
pro  labore  itineris  magis,  propter  adiundli  forte  in  via_» 
collega:  vel  focij  caritatem,  quantum  Abbas  voluerit,  panis 
aut  vini  , feu  & aliarum  rerum  vel  nummorum  iungat 
menfurae. 

Cap.  LXI.  INTERROGATIO  DISCIPVLI. 
Mifius  frater  de  monaSlerio , &in  eodem  die  expe flandus,  fi piadente 
aliquo  foras  communicare  debet  i an  ad  oratorium  reuertens  feruare 
ieiunium  coram  Abbate  confignandum  communioni  ? 
RESPONDET  D O M I N V S PER  MAGISTRVM. 

Exiens  frater  de  monafterio  interrogat  Abbatem,  dicens  : 
Quid  iubeas  , domine  pater  , fi  pro  caritate  ab  eo  ad 
quem  mittot , aut  ab  alio  aliquo  retentus  fuero  admen- 
Iam,&  cum  iuramento  fuafum  mihi  fuerit  ad  manducandu , 
quid  pfrangendum  erit, aut  non, ieiunium?  Refpondeat  Ab- 
bas , dicens  : Si  fpiritalis  frater  pro  aduentus  tui  laetitia  fe- 
cum tamen  ad  comedendum  & per  caritatem  petat,  pri- 
ma quidem  eius  petitione.fi  quarta,  aut  fexta  feria , aut  fab- 
batum  fuerit,  nega:  fecundas  vero  iteraae  cius  petitioni 
pro  caritate  iam  confenti . Alijs  vero  diebus , extra  iftas 
tres  ferias,  primas  petitioni  fpiritali  ad  manducandum  effe- 
dtum  concede . Si  vero  fxcularis  erit  apud  te  reficiendi 

peti- 


I 


* 


• • 


414 


R E G F L 4 


petitid,  quarta,  fexta  feria,8c  fabbato  non  permittimus  ttj 
iciunium  frangere : quantifuis  petitionibus  nega , vfque_^ 
tamen  ad  iuramentum  . Nam  forte  cum  per  aliqua  diuina 
aut  fanda  fueris  adiuratus,  iam  confenti  in  his  tribus  ferijs: 
vt&  agnofearis  Dominum  amare,cum  per  eum  coniuratus 
confcntis  . Et  quod  fecundae  petitioni  fpiritali  fratri  pro 
caritate  volendo  cocedis,iufte  laico  diuino  te  nomine  con- 
iuranti,  licet  nolendo, conlentis . Si  vero  in  his  tribus  ferijs 
fine  adiuramento  diuini  nominis  apud  te  erit  perfuafio 
frangendi  ieiunij,  communicare  apudlaico*  non -permitti* 
mus  fratres,  fed  ad  fuam  communicationem  expediet  ora- 
torium reuertentes.  Sivero  prolixitate  itineris  fero  erit 
frater  reuerfuius,  fi  tamen  ab  aliquo,  Vt  diximus,  laico  in_j 
his  tribus  ferijs  fine  iuramento  fuadeatur  ieiunium  frange- 
re, non  tamen  ei  fe  promittat  reficere.  Si  vero  ad  hunc 
fxcularcm  frater  mittatur,  in  omnibus  iam  conuerfum  fi- 
milantem  religiofis  adibus,  qui  fola  adhuc  videatur  tonfuia 
difiimilis,  huius  fuafioni  tribus  ferijs  pro  iam  conuerfi  for- 
ma vel  caritate  poft  primam  , vt  diximus,  petitionem  refe- 
dioois  concedatur  effedus . Alijs  Vero  ferijs,  fi  apud  fua- 
dentem  de  refedione  a tranfm i (To  fratre  adhuc  tarda  fuerit 
agenda  mora,  aut  fexta,  aut  nona,  aut  vefpera  fratri  mandu- 
care permittitur  ; ne  extra  horas  refedionum  conftitutas 
confuctus  modus  fandi  propofiti  excedatur.  Iam  fi  nulla 
eft  mora.Sc  via  a fratre  repedari  fub  dienecefle  eft , quaqua 
hora  feftinantibus  fratribus  fuerit  perfualum  , mox  con- 
fentiats  ne  non  fumptus  monafterij  habeat  frater,  &con- 
fuetam  refedionis  horam  longinqu§  occurrere  vi^,&  tarde 
fratri  per  laffitudinem  reuertenti  imprarparata  diuerforum-» 
refedione  menfa  monafterij  iam  explicita  leuetur  , & 
vtrimque  decipiatur  adueniens  . Et  item  ideo  a feitinante 
fratre  extra  horam  confuefam  refedioni  confenfus  conce- 
ditur , vt  non  petentis  pro  caritate  hofpitis  animus  con- 
trifletur , 

* i ' Cap. 


. r 


M A 0 IS  T K 1.  41  s 

' Cap.LXII.  INTERROGATIO  DISCIPVLI . 

Si  debet  extra  horam  conflitutam  in  via  frater  aut  manducare 
aut  bibere.  j 

rbspondbt  dominti  pbr  macistrtm. 

Db  famptibus  fuis  extra  horam  conflitutam  non  prae- 
fumat,  qui  fumptus  ipfi  a priuilegio  vel  menfura_» 
regulae  exierunt  rideo  conllitutis  horis  per  normae  menfu- 
ram  debentur. Si  vero  de  alienis  fumptibus  ab  alio  extraneo 
focio  dantur  pro  labore  itineris,  in  caritate  fratres  confen- 
tiant : ita  tamen , vt  ante  confenfum  hoc  tradenti  refpon- 
deant,  fe  habere  praeceptum  regulae  vel  Abbatis , deiacris 
monafterij  fumptibus  extra  horam  eis  debitam  non  pofle- » 
contingere»  hoc-ideo  a fandtis  vel  fpiritalibus  fratribus» 
ignorantibus  alijshanc  difciplinae  menfuram , illis  vicecol- 
legis diximus  innotefcere.nc  cum  de  fuis  fportis  in  con- 
gruae refedtionis  hora  nihil  communiter  ponant,  xftimen- 
tur  cupiditate  magis  hoc, non  difciplina  obferuare  . Quod 
fi  item  his  fratrum  di<5tis  taliter fuadentes  refponderint.ad 
folam  gratiam  illorum,  vel  communionem  eorum  in_» 
reficiendo  per  caritatem  appetere  , quam  viae  focietas 
iniunxit,  & intadtis  eos  fumptibus  de  fuo  velle  pro  carita- 
te expendere  j tunc  demum  eis  affentiant,  perfeuerante  ta- 
men feruandorum  fuae  horae  fuorumquefumptuum  difci- 
plina. Iam  enim  cum  conftituta  viae  aduenerit  hora_», 
prius  noftri  fratres  iufte  cum  hora  iufritiae  magis  fuas  horas 
efficiantur,  & tunc  de  fuis  fumptibus  iam  ponentes , quod 
illi  pro  fola  caritate  iniufte  prjefumpferant,  illi  nunc  & pro 
vicaria  caritate, & pro  iuttitiae  modo  dupliciter  adminiftrec: 
vt  quos  in  illos  ignorantes  modum  iuftitise  illis  tamen  ca- 
ritas perfuaferat , per  illos  illis  notitiam  fua  ingerat  difcipli- 
na . Quod  fi  ante  hora  refedtionis  adueniat , quam  fratres 
ad  cafam  perueniant  deflinatam , mox  in  quo  loco  in  via_* 
conftituta  occupauerit  hora,  reficiant  fratres:ne  forte  cum 
* ad  locum  peruenerintdcftinatum  , non  cogantur  a colono 


41  6 


-V  r Lj  a. I 


reficere , & miflus  frater  horam  refedtionis  videatur  perdi- 
difle  , cum  ad  refedHonem  a domino  rei  coadlus  non  fue- 
rit , & poftea  extra  horam  cogatur  fame  compellente^* 
reficere , & fumptus  confiituta:  horae  extra  tempus  viola- 
re . Ante  nonam  in  via  fratribus  quoduis  bibere  liceat 
propter  fitim. 


Cap.  LXIII.  INTERROGATIO  DISCIPVLI. 
Quales  funt  fratres  qui  infalutatis  abfcedunt  fratribus  ? 

RESPONDET  DOMINVS  PER  MACISTRVM. 

FRatres  fpiritalesin  via  quando  a fe  abfcedunt.  fi  vale  fibi 
non  faciant,  vel  orationem  communem  offerant  Do- 
mino, vel  pacem  fibi  tradant, fciantfe excoramunicatos  a 
caritate  difcedere,  vfque  dum  fe  reudeant,  <3c  caritatis 
inter  fe  vinculum  nedtant , ficut  in  Vitas  legitur  patrum., ; 
abfcedens  vnus  frater  de  partibus  orientis,  veniens  in_j 
partes  occidentis  , rememoratus  quod  vni  fratri  va!c_* 
non  fecerat, praetermilT.e  caritatis  repedauit  itinera.vtquod 
minus  comp!euit,in  fratre  perficeret.  Vnde  debent  ad 
hanc  caritatem  fratrum  fratres  eife  folliciti  . 

Cap.  LXIIII.  INTERROGATIO  DISCIPVLI/ 
Quoties  debet  frater  relinquens  monaflctium  & iterum  ab  errore 
reuertens  recipi  ? 

RESPONDET  DOMINVS  PBR  MACISTRVM. 

FRater  fi  exierit  frequenter  de  monafierio , vfque  in_» 
tertium  rcuerfus  refufcipiatnr  , amplius  non  iarru. : 
qu:a  talis  apud  Dominum  eius  agnofeitur  diuini  feruitij 
fides,  qualis  apud  homines  pedum  infiabilitasconftitit.  Et 
vtquid  in  monafterioiam  opus  fit,  quem  Deus  non  poffi- 
det?  I deoque  poft  tertiam  correptionem  iuftc  monafierio 
fit  vt  ethnicus  & publicanus . 


MAC  T S T U 1 . ♦«* 

Ckf.XXV.  INTERROGATIO  DISCIPVU. 

Quomodo  debent  fratres  externi  a domefhcts  falutantj 
R B SP  ONDHT  domxwvs  phr  magistrvm. 
t*»  Ratres  cura  monafterio  extranei  fuperuenerrat.de  eraf- 
Jl  dem  fratres  monafterijin  commune  locum  aduenennt» 
vbi  illi  extranei  aut.fedent,  aut  liant,  aut  racent,  aut 
deambulant  j primo  ad  ingreflum  fuum  mox  vo^ejua^t 
Benedicite  , klutenu : rkinde  petant  pro  fe  orari . po«- 
quam  orationem  corapleuerit  extraneus,  mox  vadat  frater 
domefticus  incuruato  per  humilitatem  capite  (Mutationis 
eius  ad  genua, & prius  hoc  erigatur  ei  ad pacemivt  apottoli- 
ca  compleatur  fententia  dicens:  honore mmcem pwmtnUt, 
Ad  iogretfiim  vero  fratrum  extraneorum  poft  orationem , 
antequam  compleat»  hunc  verfum  Acat  Abbas  cura  do- 
medicis  fratribus : Sufcepimus  Deus  wfericordias  tuas  tn  medio 
tempUtut, 

Cap.LXVI.  INTERROGATIO  DISC1PVLI. 

De  egrefju  fratrum  de  monafierio  in  viam  . 

RESBONDBT.  dominvs  PBR  MAGISTRVM. 

•pxcuntesin  viam  fratres  petant  pro  fe  orarudicentcs  ver- 
£j  fuin:  Vias  tuas  Domine  nutas  fac  mihi,& femitas  tuas  edoce  me. 
aut  fi  voluerint  alium:  Perfice  grefius  meos  in  femitis  tuis , vt 
non  moueantur  vtfiigia  mea  . Semper  enim  ve  i iu  m quando 
exeunt,  fiue  quando  ingrediuntur  , cum  gloria  explicent. 
Similiter  & reuertentes  petant  pro  fe  orari , dicente^  hunc 
verfum  : lntroiuimits  in  tabernaculum  eius , adqrauimus  in  loco 
vbi  Reterunt  pedes  eius  i cum  gloria  : vel  quotieCcumque_j 
limen  forurn  vltimarum  monaftcrij  egreflus  ingreUufque 
fuerit  frater,  fine  vetfu  tamen,  petat  pro  fe  orari  femper. 


[SlW 


Ht-J/ 


ni'*  .Jflthirnc  r| 
jffisjiul  mettpd*}  \ >u»n 


X »m . IS 
P/-/47. 


P/«1.K 


P/4/.  I|» 


4*S  3?  E G r L A '* 

Ck»XXVII.  I NTERROG ATIO DISCIPVLI. 

De  rtgrejju  fratrum  de  via  reuertentium  in  oratorium . 

RESPONDET  DOMINVS  PER  MAGISTRVM. 

FRatres  quouis  horx  tempore  de  via  reuerfi  ad  raonafte- 
riura  fuerint, & fratres  pfailentes  io  oratorio  inuenerine, 
orantes  tnoxpfallant  cumipfis;  &poft  pfaimum  exple- 
tum ab  pfallentibus  pariter  voce  fua  vniuerfos  petant  pro 
fe  orare  debere : vt  videantur  de  ingreflb  limine  forenfi 
exterioris  regix  monafterij  in  petenda  oratione  regulam 
adimplere.  £ poft  mi  ffas  operis  fandti  in  oratorio  primo 
Abbatem , deinde  praepofitos  fuos , vel  omnes  poft  regref- 
Aim  vix  ad  pacem  accipiant  * 

Ckp.  LXVIIT.  INTERROGATIO  DISCIPVLI. 
Exeuntes  de  oratorio  mox  debere  de  omnibus  tacere  . 

RESPONDET  DOMINVS  PER  MAGISTRVM. 

Exeuntes  de  oratorio  fratres  mox  taceant,  nec  etiam  pfal- 
mos  meditando  exeant»  ne  quod  in  tempore  fuo  cum_> 
reuerentia  didtum  eft  , extra  tempus  foris  per  extollen- 
tiam decantetur.  Ergo  exeuntes  de  oratorio  taceant  ftatimr 
quia  pfalmorum  explicatum  eft  tempus.  & taciturnitatis 
incoeptum  eft , ficuc  dicit  fcriptura : Omni  rei  tempus  . 

Cap.LXIX.  INTERROGATIO  DISCIPVLI. 

De  fratibns  agrotis  . 

RE  S P O N D-E  T’  DOMINVS  PER  MAGISTRVM. 

Fxatres  segrotosqui  fedixerintefle,  & ad  opus  Dei 
non  leuaueriotr^c  continuo iacuerint, ad  culpam  non 
vocentur : fed  in  referftioncm  folummodo fuccum,vel  oua. 
aut  calidam  aquam  accipiant»  quod  vix  pofttntveri  tar- 
diofi  accipere:  vt,  fi  fe  fingunt  , vel  fame  compellantur 
Icuari.  Si  vero  poft  diei  didtum  furrexerint,  excommuni- 
centur» & ad  menfam  carnalem  non  accedant,  quia  ad 
fpiritakm  oratori)  non  affuerunt , quia  laborem  fugerunt, 
v,  ■ fcopus 


M A tr*I  HI/.  4«# 

Sc  opus  Deiicontempferunt.  Nam  ii»  his  talibue  agnofcuuf 
diabolus  per  cxculationem  tsdij  lomnique  pigritiam  mi~ 
nj lirare » ideoque  talem  mercedcm  recipiant. 
frater  fine  febris  rcembroruirxjuedoloje  lallatur  ylt  po^ 
nam  lupradidlse  lallitudini  excommunicationis  fuftinexc 
non  vult»  intret  tamen  in  oratorium  confueta  cum  fraW* 
bus  hora»  & fi  itare  non  poteft  • iacersin  matta  velutin— » 
oratione  pfallat:  cui  a vicino  fratre  liante  infidittw  ta- 
men , ne  dormiat  Si  vero  polieaex  toto  nihil  laborauerit, 
vnam  quadram  pamis  minus  in  annona  accipiat lua,  & 
potiones  duas  fubductas;  & hoc  tantum  > quia  vel  ad  opus 
Deifurrexit:  quia  nec  iultumeft  , vt  otiofus  frater  con- 
tra laborantem  fratrem»  cui  digni  laboris  metces  debetur» 
aequaliter  iudicetur.*&  quia  boni  trituranti  non  alligabitur  oj  , 
Sic  & qui  non  laborat, fi  propter  iuflitiam,iafi  ex  toto  non 
manducat  , vel  pro  ttedij  qualitate  tantum  manducet, 
quantum  laborans  aut  fanus  : quia  impotens , qui  ad  labo- 
rem proclamatfe  non  polle,  item  ad  manducandum  iu$- 
cetur  non  pofle:  quia  vtrumquenon  polle  iulht:a:  con- 
uenit,  6c  veram  neceffitatem  oliendit.  Sivero  ad  labo- 
randum non  pofTumus » 6c  ad  manducandum  iulic  debe- 
re non  pofTe . Per  pigritiam  enim  otioli  gluttonis  talis 
agnofeitur  «egritudo  , Yt  cum  ad  laborandum  luo  ore_y 
• proclamat, fe  non  polle;  &ad  manducandum  tacet  ipiuti) 
non  pofle  i fi  fua  non  vult  dicere,  aliena  mox  incipiat 
lingua  audire  , fe  ad  manducandum  non  velle  nolle  noiu» 
polle : quae  i ulli  t ia  hoc  oftendit , vt  ficut  in  vno  homine 
anima  » venter  , membra  aqualiter  conueniunt » fic  6c 
vna  neceditas  in  his  tribus  communiter  debet  fentiri,  vt 
quod  in  fanitate  tres  iftae  res  lupradidt^  comuniter  poliunt, 
in  necelfitate  vero  agnofeatur  fimul  non  polle  . Nam-» 
quare  vni  rei  non  polle  permittat  neceditas , & alia:  polle 
permittat^  cum  in  vno  hominis  corpore  anima  .venter* 
& membra  ieparaiim.iplam  neceffitatem  fentire  & fufierre 

ggg  2 u°° 


440  \ * B G V L A NI 

non  pofllinc : quia  adhuc  an  ima  in  nobis  onmesfentit  do- 
lores t qua  abfcedente,  quod  paflfum  fuerit  mortuum-, 
fcorpus  nefcit  fentire . O iniuftitiae  nefas  i caput  torque- 
tur doloribus  propter  laborem  , & venter  non  torquetur 
propter  diledlionem  cibi;  quafi  in  alieno  corpore  ipfe  ven- 
ter Ht  potitus. 

jtjHw  tiv.nm  nTM>Di.i  .*  n ..  ^ . , j 

Cap.  lxx.  interrogatio  discipvli  . 

• • D e caritate  fratrum  circa  agrotot  . . '»rq 

RESPONDET  DOMINVS  PER  MAGIS TRVM. 

FRatres  qui  fe  voluerint  offendere , quam  pleni  (int  ca- 
ritate, cum  certamine  aegrotos  fratres  vifitent,  con- 
folentur , & feruiant » vt  caritas  fraterna  in  neceflitate-» 
probetur,  & Domini  iam vocem  fadtis  adimpleant,  di-  . 
xt  centis  : Infirmus  fui,  & vifitafiis  mr. 

- uu  5rwiUup  iibsat  Oin  l5v  t is^uoactc  i 

Cap.  LXXI  . INTERROGATIO  DISCIPVLI . i 
Si  debeant  fratres  Fpirrtales  ad  imticem  occurrenets priiis  ordr 
atit  fibi  parem  dare,  aut  falutare . n r 
• respondet  Pominvs  per  magis  t4  v.  m. 

Cvm  vero  introierint  fratres  monafterium,  aut  fri  via  fra- 
tribus fpiritalibus  occurrerint,  poftquam  fe  per  bene- 
dictionem fahitauerinr, prius  orent,  & fic  fibi  pacem  dent  j 
• fifcuti  Pauli  8t  Antonij  eremitarum  occurfum  legimus: 
qui  cum  fe  mox  vidiffent , & fibi  inuicem  oceurrilTent , 
poftquam  fe  proprijs  fslutauere  nominibus,  mox  oratio- 
ne fadla  complentes,  poftmodum  fe  mutuis  mifcuerunt 
amplexibus  caritatis  , fibi  pacem  reddentes  . Inde  ergo 
prius  orare,  quam  pacem  fibi  debent  tradere  occurrentes  : 
quia  fi  non  prius  oratum  fuerit,  vnde  fcit  frater , ne  in  fi- 
gura humana  tentationis  diabolicae  occurfus  adueniat  , & 
pro  manifefto  corporis  vifu  diabolica  fubito  phantafia  eua- 
nefeat  ; & noftro  nos  decipiamus  afpedtu  , fi  humanii 
oculis  credimus  , quod  diu  nis  oration  bus  non  proba- 

mus  ? 


m a a rs  TRi- 


411. 


mus  ? & ideo  prius  orare , quam  pacem  fibi  debent  . trade-  ' 

re  occurrentes  i & quia  dignum  eft,tt  pro  communi  pras- 
fentationis  aduentu  primo  per  orationem  gratiae  Domino 
referantur  i qui  dignatus  eft  alternis  deGderatis  afpedibus 
innot «fc««  fibi  .ut  Kp.«fi»wn!  imM poft 
Domini  completam  orationem  mento  lamhommi  pacis 
gratiam  reddi  debere . 

Cap.LXXII.  INTERROGATIO  DISCIPVLI. 

De  refe£hone  propter  caritatem  fratrum  fuperuenuntinm  . 
respondet  dominvs  per  magistrvm 

vm  fratres  monafterio  extranei  fuperuenermt  . tt 
C quarta,  fextaferia.  &fabbatumfuerit  . voce prs len- 
tis Abbatis , aut  celtararij , fi  abfens  fuerit  Abbas  , rogentu 
ad  refeftionem  remorari  ad  nonam  . Si  autem  vfque : a 
tertiam  admonitionem,  non  vfque  ad  nonam  confenfennt 
remorari  . fed  pro  certo  ambulare  fe  vtferint.propcr 
caritatem  aduentus  eorum  , fratto  leiumo,  omnes  fra- 
tres monafterij  cum  eis  ad  fextam  communicent  . bi 
autem  ante  fextam  fe  vrfermt  ambulare  • Ru^uis  horafue- 
wtfeftinationis  inuenta , iam  fine  domefticis  fratribus  ipfi 
foli  reficiant , & ieiuni  de  monafterio  nou  permittantur 
abfcedere  propter  viam:  quia  in  panis  fradrione  cognita 
eft  caritas  Gfiritti . ficut  & in  acribus  A poftobrum  legitur . 
frada  Euchariftia  & fumpta  a fe  apottolos  difcefliile  An- 
deearn  fitloannem. 

Cap.  I4XXIII.  INTERROGATIO  DISCIPVLI . 

Dt  fratribus  qui  adopto  Dri  tarde  occurrunt . 

RESPONDET  DOMINVS  PEtl  MAGISTRVM. 

Tnfeater  qui  nodtumis , matutinis,  ficlucernanjs  primam 
r orationem  aut  pfalmum  perdiderit  , eiedlum  eum-* 
ab  oratorio  cum  terrore  in  capite  foris  eum  apud  leroet- 
ipfum  de  emendatione.  Abbas  mooeat . S»  fecundam-. 


4i: 


K G £ V » L A \u 


• * 


orationem  rei  plalrautn  perdiderit,  ibi  in  oratorio  prae- 
fente  congregatione  j poli  pfalmum  expletum  corripiatur 
acerbe.  Si  vero  poft  tertiam  orationem  vei  pfalmum  intex- 
uerit, mox  vna  cum  pr^podtis  iuis  foris  de  oratorio  excom- 
municacus  iadetur:&  non  prius  ad  veniam  rcuertatur , nifi 
humilitatis  fatisfadtio  ab  eo  aequaliter  ante  limen  oratorij 
fuerit  operata:  fed  hoc,  vt  fuperiori  titula  diximus,  de  intra 
quinquaginta  paflus  longitudinem.  In  prima  vero  .tertia , 
(exta , & nona , qui  poft  Ggnurn  indicis  percudi  ad  primam 
orationem , & primum  pfalmum  non  accurrerit , in  ora- 
torio praefentibus  omnibus  acerbe  corripiatur:  poft  fecun- 
dam vero  orationem , vel  fecundum  pfalmum  qui  occur- 
rerit, iam  fic  excommunicatus  cum  fuis  exeat  praepofitis 
foras.  Ad  menfae  vero  antiphonam  , vel. verfum  priorem 
qui  non  adfuerint, femote,  & non  lignatum,  & fine  data  & 
accepta  benedidtione  manducent  & bibant , fine,  alicuius 
hominis  eloquio  , vfque  dum  fc  leueot.  £t  merito  fine 
alicuius  eloquio  hominis  debet  reficere  , qui  ante  refe- 
dtionem  cum  Deo  non  cft  locutus.  Qui  pofteriori  vero 
verfu  mente  non  adfuerit  Deo  poli  refedionera  gratias 
redhibere , in  fequenti  retedlione  talem  poenam  in  ieque» 
ftrato  fufeipiat , qualem  ille  qui  ante  refedlionem  non  eft 
locutus  cum  Deo  . Hae  vero  correptiones  vel  excommu- 
nicationes duntaxat  his  confticutae  funt,  qui.  funt  volun- 
tatis negligencia  tardi,  & nullis  necefticatibus  occupantur; 
qui  etiamfi  propria  voce  ad  oratorium  debere  fe  vt  abfen- 
tes  proclament  in  orationibus  memorari , praetermittan- 
tur a fratribus  , defeiant  fe  excommunicatosj  quos  non— « 
vtilitas  monafterij , fed  negligentia  occupauit . Nam  pro 
veilitate  nronafterij  occupati  digne  abfentes  a prxlentibus 
in  oratorio  memorantur:  fic  tamen  occupati  in  eodenu» 
loco  dicentes  Obi  opus  Dei  & ipfi  . Nam  frater  qui  cor- 
reptus in  oratorio  fuerit,  & fi  non  oratorio  iubeatur. exire, 
tamen  pfalmum  & refponforium,  aut  ledlionem , aut  ver- 
* v . fum 


# 


<• 


7 


M A G rs  TR  1. 


4** 


fum  am  cfiu  nonirapontt,vfque  dura  in  ipfo  oratorio  pro 
culpa  fatisfacerit . ad  genua  incuruatus , flcin  voce  humi- 
li petittit  pro  fe  orare . Frater  qui  pro  rtilitatc  mona- 
fterij  occupatur , abfens  ia  oratorio  habeatur  in  mente  : 
qui  per  negligentiam  aut  tarditatem  occupantur,  tacite 
praetermittantur  : quia  potius  peccatum  acquirent  no- 
lentes Deum  in  orationibus  memorare . 


:mo 


Cap.LXXIV.  interrogatio  DISCIPVLI . 

T{efntnari  debere  liberum  fratris  arbitrium . 

R E S P O N DET  DOMTNVS  PER  MACISTRV  M# 

FRater  qui  votum  fecerit , fupra  modum  conflitutum-» 
auf  ieiunare,  aut  fuperponere,  aut  abftinere*  & fine 
iuflTu  Abbatis  voluerit  aliqua  agere,  fuae  voluntatis  arbitrio 
magis  non  permittatur quia  etiam  per  bonum  ei  fubri» 
pit diabolus,  vt  propriam  cogat  fratrem  facere  volunta- 
tem: cum  in  monafterio  non  licet  fratri  Tuam  facere  vo- 
luntatem , quod  vult . 

Cap.  LXXV.  INTERROGATIO  DISCIPVLI.  i 
De  cejjatorio  Dominictt . 

RESPONDET  DOMINVSPBR  MACISTRVM. 

ANona  hora  fabbati  poli  refedlionem  in  aefiare  iam  legSt»' 
inhyemea  nonain  fabbato,  ficutconftitutum  eftfu- 
perius , non  operentur  : fed  etiam  & fequenti  die  domi- 
nico ab  omni  opere  laborivcelfent:&  etiam  a meditatione 
quotidianae  confuetudinis  per  tres  horas  ip  die  in  vtrifque 
• temporibus  hyerais  vel  arftatis  . Sed  poft  miflas  EccleUx 
pro  voluntate  fua  quis  quid  voluerit » aut  deledlatus  fuerit, 
ex  fuo  arbitrio  legat : vel  omnem  licentiam  repaufationis 
habeant;  vt  lactentur  libi  ad  requiem  diem  dominicum 
conftitutum  . 


a*YJ  * 


» 


W. 


’v  -# 


Cap. 

4 


Cpoglc 


4 


T/4/.47 


424  R E G V E ii  ' \ 

Cap.  LXXVI.  INTERROGATIO  DISCIPV1I . . , 
ghiomodo  debent  tranfmijjk  Eulogue  a facerdote  monaflerio  fufcipi  ? 

RESPONDET  DOMINWS  PER  MAGISTRVM. 

Cvm  eulogix  a pontifice  fiimmo  , vel  a facerdotibus 
fequentibus  monalferio  aduenerint  , mox  Abbas 
ofcuhns  traofmilTum  eulogiae  munus  , Scleuans  fe  cum 
omnibus  qui  ipfi  adftant  orent,  dicentes  hunc  verfum_.i 
Sufcepimus  Deus  mifcricordiam  tuam  in  medio  templi  tui . cum_. 
gloria  i & complens  fedeat . 


Cap.  LXXVII.  INTERROGATIO  DISCIPVU. 

De  bentdifiionc  vel  figno  faceriotum  . 
RESPONDE  Y DOMINVS  PER„  MAGIS  T R V M. 

SAcerdotes  vero  cum  monafterio  ad  refedtiooem  tenti 
luerint,  ipft  omnem  cibum  & pocula  mixta  fignent,- 
vel  primo  fibi  in  menfa  fua  meros  Scbenedidlionem  peten- 
tibus ipfifuo  refponfo  tradant.  Ipfi  vero  facerdotes cum, 
benedidtionem  in  manducando  aut  bibendo  alijs  petunt* 
non  licet  eis  a maioribus  refponderi : quia  ipfi , qui  (aerati 
funt,  quod  dant  a non  fandtis  accipere  ppJTu«t.  Clerici 
vero , u feruorum  Dei  interfuerint  raenfis , & ipfis  locus 
tradatur  lignandi/  fic&  poli  orationem  ipfis  locus  detur 
complendi . 


CAP.LXXVin.  INTERROGATIO  DISCIPVLI. 
Ncn  debere  aliquem  adiieveittem.^  aut  fratrem  aut  latctm , 
ur  : . ■' !'  plus  biduo  otiofum  :n  monashno pafei . 
RESPONDET  DOMINVS. PER  MAGISTRVM. 


Cvm  aliquis  frater  in  monalietium  velhofpesaduenerit, 
it 


in  hofpitis  honore  vel  via.  lallitudinis  fi  voluerit  otio- 
lus  effe,  biduo  menfae  fratrum  hora  fua  cqmmuni  adfedeat* 
tertio  vero  dic  poli  primam  didlam,  exeunte  Abbate  de_^ 
oratorio,  teneant  hofpitem  intus  in  oratorio  hebdoma- 
darij  & cellararij.  dicentes  ei.iuua  fratribus  operari , quic- 

quid 


T 


MAGISTRI . 41} 

qaid  Abbas  praeceperit,  aut  in  agro  , aut  in  arte:  fi  nem 
iuuat , abfcede  i quia  regula  bofpitalitatem  veftram  com- 
pleuit  in  biduo.  Et  fi  laborare  aflenferit , mox  ei  delegetur 
opus  cum  fratribus : quod  fi  noluerit  adimplere , abfcedat, 
& ledtus  eiusdelternatur  continuo,  vfque  dum  alter  pere- 
grinus adueniat  : cui  nouiter  refternatur  , cum  ajiquis 
forte fpiritalis aduenerit.  Ergo  Gnoluerir  laborare»  dica* 
tur  ei  ab  hebdomadarijs  & cellarario , vt  abfcedat ; ne  la- 
borantes in  monalterio  fratres  cogantur  iufte  &c  iftius  pi- 
gri hofpitalitatem  odirer  dcconuerfi  in  murmurium,  vel 
detra&ionem . tales  odire  incipiant  peregrinos , qui  per 
inertiam  miferix  nufquam  fixi  Itando  laborantium  debitos 
panes,fub  praetextu,  religionis  vifitando  monafteria, deuo- 
rant  otiofii  qui  nec  manifeftos  fe  ciues  monafierijs  inge- 
runt perbitendo , nec  aperte  fe  debiles  indicant  mendican- 
do. Nam  , vt  fupra  diximus » talibus  enim  plus  biduanx 
eleemofyna  damnum  eft  dantis  ; quod  in  manifelta  debili- 
tate mendicanti  pauperi  ad  mercedem  lucrum  eit  mendi- 
cantis . Ergo  hi  tales  poit  biduum  cum  laborare  noluerint, 
iuite  agnofeant,  quia  vt  fufeiperentur,  & pro  labore  longi 
itineris  biduo  otiofipafcerentur,  Apoftolipr.eceptum  fuit, 
dicentis  : Hofpitalitatem  fedantes . Et  item  vtad  opus  labo- 
ris cum  fratribus  impellantur»  ipfius  item  eft  praeceptum  . 
dicens : Ip fi  enim  [citis  quemadmodum  oporteat  imitari  nos : quo- 
niam non  quieti  fuimus  inter  vos,  nec  gratis  panem  vefirum  man- 
ducauimus  inter  vos  [ub  aliquot  fed  in  labore , tjr  fatigatione  node  & 
die  operantes » ne  quem  vefirum  gravaremus . Nonquafi  non  habue- 
rimus poteflatem  , fed  vt  nofmetipfos  formam  vobis  daremus  ad 
imitandum  nos.  Nam  cum  efiemus  apud  vos , hac  praecipiebamus 
vobis  i quia  fi  quis  non  vult  operari , nec  manducet . Auditamus 
enim  quofdam  in  vobis  ambulare  inquiete  , nihil  operantes , fed  cu - 
riofe  agentes  : his  autem  qui  huiufmodi  funt  interdicimus  , & ro- 
gamus in  Domno  lefu  Cbrifio , vt  cum  filentio  operantes  fiam  pa- 
nem manducent . Nam  qui  fpirttales  hofpites  funt,  fi  forte 

hhh  ipfo 


4*6  R E G V L A 

2fo  die  quo  iduenerint  pro  laflfo  labore  itineris  non  pof- 
nc  laborare  , tamen  alio  die  quod  viderint  firatres  fa- 
cere, ipfifibi  vitro  iniungunt:  ne  non  folum  otioli , fed 
Semiferi  a laborantibus iudicentur, 

/,  .iUn)  J'  i,  . u-. 

C**.  lxxix.  interrogatio  discipvli. 

t De  cella  peregrinorum  . 

RESPONDET  DOMINVSPER  MACISTRVM. 

C ella  vero  peregrinorum  femote  monafterio  conllitua- 
tur  cum  ledlis ftrati* , vbi  fuperuenientes fratres, ma- 
xime ignoti,  dormiant,  6c  bifaciasfuas  ponant.  In  qua 
res  monafterij,  aut  ferramenta,  aut  vtenfilia  non  (int  poli- 
ta,- ne  forte  cum  putantur  hofpites  fpiritales  fubito  in  dam- 
no fures  inueniantur.  Nam  & propter  cautelam  cufto- 
diendi  duo  fratres,  de  quorum  decada  ali;  coquinam  exer- 
cent , tam  diu  ex  ipfa  decada  deputati  vicibus  a fuis  prae- 
politis  fratres  peregrinos  ex  lmprouifo  cuftodianc  i quam- 
diu  omnes  de  eadem  decada  fuis  vicibus  explicent  feptima- 
nas  : & cum  de  alia  decada  inchoauerint  coquere , & in_» 
diebus  feptimanarum  fu  arum , fi  fuperuenetint  peregrini , 
tamdiu  & de  eadem  decada  deputati  a fuis  pratpofitis  fra- 
tres fuperuenientes  ex  improuifo  cuftodiant , quamdiu. 
& ipfis  alia  decada  fuccedat . Ergo  (ic  omnes  decadae  ex- 
plicando & recapitulando  omnes  peregrinos  aduenientes 
lernper  cuftodiant.  Ergo ipli duo  fratres,  quorum  ad cu- 
ftodiam  fuerint  vices,  cum  peregrini  aduenerint,  in  ea- 
dem cella  limul  (ibi  faciant  ledos : vt,  fi  forte  vnus  de-» 
hofpitibus  ad  oratorium  node  voluerit  ire , 6c  alius  forte-» 
noluerit  propter  lafiitudinem  fe  leuare , aut  forte  volue- 
rint vicibus  foras  exire , vtrique  habeant  fingulos  ex  im- 
prouifo cuftodes  : vt  8c  ille , qui  aut  ad  oratorium  aut 
egreditur  foras,  per  incertos  monafterij  exitus  node,  Se 
ingrelTus  per  occalionem  cuiioditus  adomeftico  fratre  du- 
catur, 5c  cura  manente  alter  remaneat  cuftos : vt  Stca- 


MAGISTRI.  4*7 


ritatem  folatij  videantur  hofpitibus  adimplere,  & res  mo- 
Dafterijab  incertis  ex  iraprouifocuftodiant.  Nam  dtin_. 
die  ipfifibifolJicitudinem  faciant,  eos  intra  monalterium 
de  ninil  fadto  oculo  cuflodire.  Nam  ideo  duobus  haec  cu- 
ra committitur,  vt  & in  nodte  vicibus  fine  circa  (pere- 
grinos follidti,  & in  die , 11  forte  ex  eis  vnus  fuerit  occu- 
patus, alter  peregrinum  a longe  cuftodiens  refpiciat . Cel- 
la ipfa  habeat  claufuram  talem  ab  intus  , qualem  a foris : 
vt  nodte  tam  ab  eis,  incluGs  fecum  hofpitibus  , ab  intus 
iniffis  clauftris  clauis  tollatur:  quam,vbi  norunt,  abfeon- 
dantt  vt  cum  foras  forte  voluerit  hofpes  exire,  ip(e  fibi 
cuftodes  excitet,  cumclauem  requirit:  quo praefente^ 
incipiat  ad  ignotum  refrigerium  foras  exire.  lpfieniou, 
fratres  bifaciaA  eorum  & virgas  fufeipiant  in  cella  eadem., 
feruaturi , claue  forenfi  fideliter  conferuandas . lam  fi  for- 
te tales  inuenti  fuerint  bofpites,  qui  diu  perfiflendo  fide- 
liter & animo  laborando  iudicauerint  fe  monafterio  per- 
firmare , fuggerant  eorum  cuttodes  Abbati , & ledta  eis  re- 
gula, videant  quot  dies  iam  habent  in  monafterio,  & 
refidui  dies  de  inducijs  eis  ad  tradtandum  fecum  cedantur . 
Et  cum  expleti  fuerint  coniiitutarum  induciarum  dies,& 
tunc  demum  fi  placent  eis  probatae  vita:  vel  regulat  difei- 
plinae , iicut  de  firmandis  monafterio  fratribus  pofteriori 
titulo  conftitutum  eft,  fe  monafterio  vlquead  mortem., 
perfeuerando  contradant, Quod  fi  no  fe  voluerint  firmare, 
fed  fic  laborando  quotidie  cum  fratribus  monalterio  vo- 
luerint remorari,  fi  contenti  funt  pannos  fuos  vel  indu- 
menta in  alieno  opere  {tricare  • fola  tamen  communis 
menfa  vel  vitae  menfura  eis  de  monalterio  praebeatur . de_* 
exteris  neceflfarijs  prxparatio  denegetur ; Quia  firmis  de- 
bent omnia  preparari ; talibus  vero  de  firmitate  dubijs  fo- 
la monalterij  menfa  fufficiat : & hoc  tantum , quia  vel  la- 
borare cum  fratribus  volunt  remorando,  a fratribus  illis 
cuitoditi  duntaxat  dic  nodtuque. 

bhii  2 Cap. 


418  % E G V L J 

Cap.  lxxx.  interrogatio  discipvli. 

. Polluti  per  fomnum  fratres  fi  debeant  communicare, aut  non  ? 

RESPONDET  DOMIMVS  PER  MACXSTRVM. 

FRatres  qui  fe  immundos  per  fomnum  agnouerintkfecre- 
te  ante  fores  oratori;  , antequam  ad  illam  pfallendi 
horam  intrent  > qua  folent  communicare , Abbati  ad  ge- 
nua  incuruati  confiteantur  hociplum  : & tunc  Abbas  in- 
terrogans eos, quid  potuerint  turpiter  cogitare  hefterna  in 
die,  vc  eis  confenfus  libidinis  venifTet  in  no&e . Et  fi  frater 
magis  fpiritalis  eft , non  erubefcat  confiteri  malum  illud , 
ficut  fuperiori  titulo  diximus , fi  cupit  animam  fuam  falua- 
re  de  morte . quod  Abbas  polfit  monitionibus  emendare. 
Tamen  biduo  fe  a communionis  acceptione  fufpendant,vc 
iam  tertia  die  mundi  communicent . Tales  enim  fratres 
qui  frequenter  extiterint , fciant  fe  non  occafione  , fed 
voluntate  fua  fibi  excommunicationem  accerfire;8c  a cor- 
pore Domini  ipfi  fe  faciunt  alienos, qui  cogitationibus  fuis 
ipfifibi  adefeant  libidinem  , cum  carnem  luam  faciunt  per 
turpia  defideria  fordidare.  Quia  ficut  tinea  veftiraentum, 
& vermes  lignum  corrumpunt  &deuorant,  fic  & cogita- 
tio turpis  maculat  , & animam  finceram  non  facit.  Ergo 
hi  tales  in  fpiritu  effe  creduntur  apud  Deum  , quales  per 
reatum  inuenti  funt  apud  hominem . Nam  dicit  facra  feri- 
ptura : P trutrfit  tnhn  cogitationes fiparant  a Deo . 

Cap.LXXXT.  interrogatio  discipvli. 

De  veflimentis  & calceamentis  fratrum  . 

RESPONDET  DOMINVS  PER  MAC  ISTRVM. 

Habere  debent  fratres  in  hyeme  paraturam  groffam  quo- 
tidianam fiamineam  , & tunicam  al<am  nodturnam  , 
quam  poft  nodturnos  puduclent ; quia  in  die  dmerfis  oc- 
cupantur laboribus . Habeant  enim  in  hyeme  & pallium., 
llamineum,  braecas  laneas  , & fafciolas,  aut  pedules.  In 
£ftate  vero  habeant  paraturam  linoftimam , non  fatis  grof- 


* 


MAGISTRI-  429 

fam  propter  laborem  & fudorem  i & habeant  pallios  li- 
noftimos.fubtiles  no  fatis  propter  sertus  fudoris,  & bracuas 
lineas:  fafciolas  lineas  vero  vti  Dei  homiDes  prohibemus» 
vt  aliquid  diltet  a clerico  monachus.Et  habeant  lingulas  pa- 
raturas linoftimas  fubtiliores  > quas  in  diebus  teltisfolum 
in  proceflionibus  vtantur  : & in  aeftate  habeant  Cngula_» 
mannariola  linea  propter  fudores , & lingula  facitergia  per 
decada.  Quas  omnes  res  per  lingulas  decadas  fingulx  are* 
contineant  t tenentibus  ex  eis  clauem  prarpolitis  luis : quas 
arc*  veftiario  ponantur  , Ybi  & ferramenta  monallerij  . 

& omnes  res  polit*  funt  i de  cuius  cellae  cuitode  iam  fupra 
taxauimus  . Ideo  enim  diximus  in  vna  asca  vnius  decadae 
fub  claue  praepofitorum  omnes  mutandas confillere , vt 
cum  vnufquifquc  frater  in  poteflate  arcam  non  habuerit , 
non  habeat  vbi  peculiare  aliquid  ablcondat;  quem  ordi- 
nem omnes  decadae  obferuenc . Si  quis  veio  frater  in  fpe- 
ciefua  fibi  vifus  fuerit  fcemari  , vel  latis  gauifei,  mox  a 
prsepofitis  fuis  ei  tollatur  , & alio  detur  , 6c  alterius  illi  . m 
Hoc  ideo.vt  non  extollatur  propria  in  lratre  voluntas.quia 
quicquid  erus  anima  petitt  ei  mag  s dari  non  debet  5 quia 
contra  deGderia  carnis  fpirtus  fentit;  ideo  fpiritalis  homo 
Dei  eft,non  carnal  s^Hebdomadarijs  coquinam  intrantibus 
facci  fine  tunicae » & cuculi*  fegertr* » quae  tales  res  maxi- 
me intra  monarterium  line  verecundia  omnem  forditianu» 
iniuriamqjvelfimui  inquinamenta  caccaborum, cucuma;, 
vel  hyemarum.nec  non  &foci  calorem:velcoquin$fordes 
diuerlas  luftineant . Qua:  ergo  res  expleta  hebdomada., 
vltimo  die  fero  lotae  hebdomadarijs  alijs  intrantibus  con- 
fignentur.  De  calceamentis  vero  oportet  fratres  caligas 
habere  ferratas , triclinas;  non  ad  luium  , fed  ad  vfurn  s 
quas  debent  tempore  hyemis  vti : aeftatis  vero  tempore—, 
vnrtas  reponi . Et  caligas  omnes  oportet  habere  clauatas, 
tam  io  monaftetio,  quam  in  via:  vt&  diu  repoGtae  cali- 
gae confetucntur,  & pes  fratris  in  caliga  refrigeretur.  A$1 


• • 


430 


REGELA 


nocturnos  vero  in  aeftate  ligneos  cufpus  vtantur  pelliceo*; 
ne  iaquinaris  pedibus  ad  fuum  reucrtentesftratum,  lecto- 
rum fagos  coinquinent . In  hyeme  vero  ad  nocturnos  pe- 
dulibus vtantur  pelliceis » propter  frigus  peduna . In  ledtis 
habeant  in  hyerae  lingulas  mattas  > & fagos  tomentatios 
Angulos,  & lanas:  in  sellate  vero  pro  lanis rachinis pro- 
pter aeftus  vtantur, & ante  ipfos  lectos  lingulas  pelles,  vbi 
• tergant  a fordibus  pedes , fle  Gc  in  fuos  lectos  «fcendanc . 

Cap.LXXXII.  INTERROGATIO  DISCIPVU.  . 
Si  debft  in  monaflerio  frater  aliquid  peculiare  habere. 

RESPONDIT  DOMINVS  PER  MAC  I S T R V M. 

O Mnis  homo  in  vita  faeculi  huius  tribus  rebus  excitatur, 
laborat,  fle  ftudet;  peregrinus  in  via , miles  in  pugna, 
imperator  in  palatio,  agricola  in  agro.mercenariusin  ne- 
gotio omnes  excitantur  et  laborant,  vt  habeant  dum  vi. 
uunt,  vnde  vetiantur  , calcientur,  fleviuant.  Sed  qui- 
. bus  Dominus  feruitij  fui  cootulit  donum,  & offendit  eis 
non  fatis  de  praefenti  faeculo  cogitare , quia  haec  omnia  per- 
tranfeunt , fle  omnia  ita  quae  videmus  fle  vtimur  , pau- 
♦ eorum  in  nobis  dierum  fu ntvfus,  & momentanea  cum_, 
vit.x  no  lirae  tempore  tranieunt  : & per  corporis  mor- 
tem caecata  in  nobis  faeculi  luce  , claulis  vitae  oculis  , 
omnia  quae  habemus  foculo  relinquuntur  . Sed  illa  femper 
aeterna  s quae  cum  venerint,  vlterius  tranfire  non  norunt : 
fcd  in  bonis  vitae  aeternae  iuftis,  aut  in  poenis  gehennae 
peccatoribus  perfeuerant.  De  quibus  ergo  defiderijs  bono- 
rum , vel  timore  malorum  , quali  iam  ibi  videamur  accer- 
fiti ; mentem  noliram  in  hac  vita  de  fupernis  femper  cogi- 
tationibus occupemus  . Vnde  praecipit  Dominus  feruis 
■ Aris,  dc  necelTari/s  vitae  huius  non  debere  quenquam  elfe_^ 
follicitum;  etiam  fideles  in-fe  admonet,  de  crattino  non  * 
cogitare  , fed  regnum  Sciutitiam  eius  folummodo  defide- 
m si.it  rare , dicens  in  iandto  Euangelio  s Nolite  cogitare  quid  man- 
duce- 


% * 


MAGISTRI . 43 » 

Jucttif,  aut  quid  bibatis  jut  quid  induamini : Sed  quorite  rtgmnt-» 
& tufinian  X?«»  6 hac  omnia  apponentur  vobis.  Ergo  cura  haec 
omnia  neceflaria  nobis  a Domino  praeparantur,  & de-» 
omoibus  adminiftrandis  cum  Deo  loluseftAbbas  follicitus, 
quare  dirc  pulus  (ibi  peculiariter  aliquid  audeat  facere , aut 
habere,  au»  vindicare  ? Nam  ideo  peculiare  aliquid  habere 
denegatur, quia  nemo  fervieni  Teo  implicat  fe  negotijs  [ocularibus, 
vt  ei  placeat,  ad  fe  probavit : vt  cum  omnibus  rebus  fuis  alieno 
cum  ie  imperio  fubdiderit,  vt  no  Ct  res  vbi  propria  eius  vo- 
luntas extollatur , quae  voluntati  Dei  eft  inimica.  Nam  de 
peculiari  jAnanias  & Saphira  fidem  abApoftolis  non  me- 
ruerunt  percipere  * quia  omnia  Tua  cum  ante  pedes  Apo- 
ftolorum  adOgnarent,  de  peculiaribus  fraudulenter  lub- 
tradlis  , iudicio  fubita:  mortis  damnati  funt : quia  fraus 
Deo  fieri  non  poteftj  cum  nihil  eft  occultum » quod  ab 
eo  non  reuclabitur  . Ergo  cum  vi&ura  & veftitum  cor- 
pori , calceamenta  pedibus  vnicuique  fratri  Abbas  praeco- 
gitauerit , vt  quid  alicui  fit  aliquod  peculiare  opus  habere  , 
aut  rem  aliquam,  aut  aurum  aut  nummos,  vel  quoduis 
neceflarium  •»  cum  omnia  emenda  vel  habenda  Deus  ei  per 
Abbatem  monatterij  apparat?  Si  quod  ergo  peculiare-» , 
inuentum  in  aliquo  fuerit  » grandi  eum  Abbas  & diu- 
turna excommunicatione  condemnet»  vt  exemplo  illius 
xindidfce  nullus  hoc  audeat  imitari . Hoc  enim  ne  fit  in_» 
aliquo  frequenter , omnes  ferutentur  a praepofitis  fuis  * 
& ii  in  aliqua  re  fuerit  v;fus  fibi  frater  multum  gauifei » aut 
plaudere . tollatur  ei , & alio  detur , & alterius  illi , quod- 
uis fuerit»  vt  propria  in  eo  non  extollatur  voluntas . 

Cap.LXXXIII.  INTERROGATIO  DISCIPVLI  * 
Quomodo  debent  haberi  iit  monafteria  Sacerdotes  ? 
respondit  dominvs  per  magistrvm. 
eregrinorum  loco  habeantur  in  monafterio  facerdotes » 
1J  maxime  quorum  primatus  & honor  in  Ecclefia  conti- 

netuc 


43  2.  R E G V L A ' 

netur  de  militat.  Qui  (i  hoc  elegerint,  vt  pro  amorem 
Dei , vel  propter  difciplinam  , vel  meofuram  fan<9:$  vit$ 
monafterijs  habitent , in  folo  enim  nomine  patres  mona- 
fterij  nuncupentur:&  nihil  aliud  eis  in  monafterijs  liceat, ni- 
li orationes  colligere,  complere,  & lignare.  Aliud  vero 
nihil  aut  praeliimant , aut  eis  liceat;  vel  aliquid  ordinatio-, 
nis,  aut  dominationis,  autdifpenfationis  vindicent  ; fed 
omnem  formam  licentis  , vel  ordinandae  dominationis 
monafterij  Abbas , qui  fuper  gregem  vniuerfum  cll  ordina- 
tus, cum  regula  vindicet  vel  defendat.  Nam  folo  honoris 
nomine  ideo  ftatuimus  cos  patres  monafterij  appellate . 
propter facrationem  facerdotij , aut  ordinationem;  dene 
ipfi  obtentu  honoris  de  ratiocmijs,  vel  dominatione  mo- 
nafterij, ve  pote  laicos,  Abbates  excludant.  Nam  ipfi  fa- 
cerdotes , fi  vieftum  , aut  veftimentum  , aut  calcearium^ 
monafterij  vti  magis  cotidie  eligunt,  de  operari  communi- 
ter fecundum  praeceptum  Apoftoli  cum  fratribus  debeat, 
non  imparatiue  fatis  coadli  ab  Abbate;  fed  cum  reueren* 
tia  admoniti.  Nam  fi  fpiritales  luot,  ipfi  fibi  imparent. 
Nam  de  propter  cautelam,  quod  poterant  ab  alijscogi, 
memores  femperfandti  Apoftoli  Pauli,  formam  oftenden- 
.Tfot.  | tisdefe.de  dicentis;  Non  gratis  panem  veflrum  manducaui- 
mus . Et  item  ipfe  dicit:  laborauimus  manibus  noftrit,neauem  vt- 
■Thif.i  Jirum  granaremns . Etitem  ipfe  dicit:  Oui  non  laborat, nec 
manducet.  Ergo  quod  (i  diutilfime  otioli  labore  manuum* 
fuarum  quaerere  vi&um  noluerint , cum  reuerentia  per 
multorum  religioforum  teftimonia  conuentiab  Abbatem 
Ecclelijs  reuertantur . Si  vero , quod  abiit,  non  pacifice» 
fed  magis  per  fcandalum  exire  voluerint,  tenti  de  exuti 
rebus  monafterij  dumtaxat , fine  graui  iniuria  claufa  regia 
excludantur . Quia  magis  ipfi  amplius  agere  debent , quod 
alijs  prasdicant  generaliter  a Deo  cfle  praeceptum , otiolis 
debere  laborantium  panes  negari. 


• MAGISTRI.  4H 

Gap.  LXXX1V.  INTERROGATIO  DISC1PVLI. 

Qui  debeant  manducare  cum  Abbate . 

RB SPONDET  DOMISV(J  PII  MAGIS  T R V M. 

Ad  menfam  Abbatis  iedeant  feniores.  extranei  fuperue- 
nientes,  vel  vicibus  fratres  pfalterati,  quos  Coluerit 
Abbas, praeter  prsepofitos  > qui  iD  decadis  luis  ideo  ad  fuas 
menfas  iubentur  effe  prcfentes,  vt  cauJam  Tei,  id  eft , 
taciturnitatis  , & grauitatis  in  fufeeptis  fuis  cuftodianr . 
Ideo  enim  ambos  diximus  in  menfa  decadae  friae  prieefle_-» , 
vt  decem  fratres  Gbi  commiflos  vicaria  foliicitudine  ab  vni- 
uerfis  vitijs  cuiiodiant . 

Cap.  lxxxv.  interrogatio  discipvlt. 

Perfefl*  aliqua  mtra  monaflerium  artes  qualiter  & quanti  debeant 

•venundari . 

RBSPONDBT  DOM1NVS  PER  MAGISTRVM. 

Cvm  vnaquaeq»  ars  aliquid  perfedum  fuperuacuum  vfi. 

bus  monafterij,  vel  mittendarum  eulogiaium  abun- 
dauerit,  interrogata  qualitate  pretij  quantum  a fatculari- 
bus  diflrahi  poteft  , -tantum  infra  nummorum  minori 
fcmper  difirabatur  pretio;  vt  agnofeantur  in  hac  parte-» 
fpiritales  a faecularibusadibus  diitantiaque  feparari  : cum 
non  negotij  caufa  , quae  inimica  elt  animae , lucrum  fupra_* 
iuftitiam  qu serant  i fed  etiam  ab  ipfa  iuftitia  minus  acci- 
piendi pretij  humanitate  confentiant:  vt  r.on  propter  cupi- 
ditatem & auaritiam  artes  ope/ari  credantur , fed  ne  oro 
poffit  pafcenda  dignis furoptibus  manus  vacare,  & horas 
operoli  diei  gratis  tranCre . Pretium  ve  6 acceptum  Abbati 
debet  ab  ipfis  artificibus  fidei  ter  confignari . Qua;  dimi- 
nutio pretij  seftimatione  Abbatis  artificibus  debet  confti- 
tui ; vt  fciantitem  quanta  ementibus  fumma  refpondeant, 
& accepti  pretij  fraudem  non  pollint  facere  de  ipfa  quanti- 
titate  iam  fcienti  Abbati . 


r 


Ut- 14. 


454  R E G V L A 

Ckv.  LXXXVL  INTERROGATIO  DISC1PVLI. 

De  cajis  m initier  i j * 

RJSPONDBT  DOMTNVS  PER.  MAGISTRVM.' 

CAfas  monafterij  oportet  efle  locatas , vt  omnem  agro- 
rum laborem,  cafje  follicitudinera ,■ inquilinorum— 
clamores,  vicinorumlites  condudor faecularis  fuftineat; 
qui  nefcit  de  fola  anima  cogitare . fed  praefenti*  vitae  omne 
follicitudinem  in  huius  faeculi  amore'  expendit . Et  de  hac 
vita  folummodo  cogitantes,  ita  praefentia  diligunt,  vc 

gutent  fe  in  hac  luce  pertempora  prolixa  durare;  Ita- 
t , vt  praelentia  diligunt  , nunquam  futura  defideranf,< 
vel  cognofcunr,  vtdum  in  momentaneis  vGbus  deledan- 
tur,  nec  perennem  vitam  cupiunt  ; cum  amanda  impedi- 
menta faeculi  faciunt  eos  cotidie  miferos  de  hacvita  line—» 
rebus  fuis  inuitos  exire , nihil  fecum  niG  peccata  portantes  .• 
At  vero  fpiritales  conuerG  ideo  non  implicant  fe  negotijs 
fiecularibus,  vtei  placeant,  cui  fe  probauerunt : vt  non_» 
de  rebus , quae  in  morte  faeculo  remanent,  fed  de  anima_» 
cogitantes , quae  fola  cum  aduum  rationibus  poli  mortem 
pertranGt,  magis  hoc  eligunt  cogitare  quod  expedita  vt' 
heredes , qui  migrantibus  nobis  de  hacvita  faeculo' rema- 
nent, & animam  noftram  poft  mortem  fequi  non  poliunt, 
digne  non  debemus  de  eis  noftros  cogitatus  occupare» 
dum  viuimus  : fed  femper  fuperna  defiderantes,  & om- 
nem fpemin  futuro  ponentes , deledabilem  vitam  adhuc 
fperare.qui  iam  frui  videamur.  Ergo  monafterij  Cafas  ideo 
oportet  eife  locatas , vt  in  rebus  fecularibus  faeculi  opera- 
rius  occupetur : nobis  vero,  quibus  a facerdote  clamatur: 
Suifum  corda  8c  nos  ei  refponfione  promittimus, habemus  ad 
Dominum : internis  ergo  cogitationibus  non  migremur,  & 
Gcut  item  clamat  nobis  Dominus  in  euangelio  dicens:  Nifi 
qui  reliquerit  omnia  qiu  polJidet,non  potefl  meus  ejie  difcipulus . Sed 
quia  fine  fubftantiae  alimento  vita  corporis  noitri  feruari 
non  poteft, 8c  maxime  propter  congregatione  forfe  multa, 

&ad- 


% 


>*•  •* 

L •' 

• m. 

I' 

■L  ^ 


- * 


• » 


5* 


M A G T R I. 


435 


/Scaduenientiurn  peregrinorum  vfibus  neceflaria  pteparan- 
da,  & petenti  eleemofynatn  nonefleflrilti  volumus,  pof- 
fefliones  faeculiideo non  videmur  relinquere,  fcd  fubltan- 
tiam  monafterij  operari js  Oei  proficientem  iu«e  referuare 
videmur.  Quapropter  finoftrafollicicudine  vel  cura  colan- 
tur, dum  proficiunt, corpori , anima;  impedimento  con- 
flabunt.: melius  eft  ergo , eas  fub  alieno  impedimento  pof- 
lidere , & annuas  penfiones  fecuros  fufcipere,  nihil  nos 
niG  de  fola  anima  cogitantes . Nam  fi  volumus  curam  ea- 
rum per  fpiritales  fratres  excolere , cum  grauem  eis  labo- 
rem iniungimus,  conluetudinem  ieiunandi  amittunt . Nec 
ita  ieiunis  viribus  Jtrallandum  eft  , fi  plus  debeat  homo 
ventri  laborare , quam  anima:  vel  Deo.  Vnde  ad  laborem 
in  monaiierio  ars  fola  cum  horto  fulficiat . 


fi 


* 


% , 

t 

A 


Cap.  lxxxvii.  interrogatio  discipvli  . 

Jguomcdo  debeat  frater,  fine  iatti  comterfus  ,fiue  adhuc  laictts , introi- 
re , vel  tradere  fe , vel  fufeipi  in  monaflerio  ? 

RESPONDET  DOMINYS  PER  MACJSTRVM. 

INgredienti  in  monafterium  nouo fratri, Gue  iam  conuer- 
fo , Gue  adhuc  laico,  & hoc  petenti,  debere  fe  in  mo-  • 
nafterium  fufeipi , refpondeat  ei  hoc  primo  Abbas  , non 
forte  eum  pofle  conftituta  regul^  conferuare.Cum  vero  ille 
•dixerit,  pofle  ad  omnia  fe  obedire»  tunc  hxc  monafterij 
regula  ei  legatur . Qua  regula  in  ledlione  expleta , & om- 
nia Abbatis  yerbis  praedida  cum  refponderit  nomis  frater 
ad  omnia  fallo  fe  cfle  paratum ; tunc  Abbas  fublequatur, 

& dicat Quid  de  rebus  tuis , quas  proprio  arbitrio  vteris  ? . 

Non  enim  tibi  expedit,  te  hic,  pro  caufa  Dei  pefirores 
tuas  alibi  remanere;  fed  ficut  dicit  feriptura . 'Vbi  efl  tbfau-  Mmii.u.  .«  : 
rus  tuus  , ibi  erit  & cor  tuum.  Nam  ideo  non  expedit,  ne 
'forte  titillatione  diaboli  a rebus  tuis  foris  pofitis  per  deG-  . » , . ! 

derium  earum  dc  monafterio  prouoceris , & relido  ferui-*  * ^ 

tio  fandas  fcholse  proprio  redeas  militaturus  arbitrio ; & 


• * 

. * 


fri.H 


Gcut 


• 1 


RWBt  > 
■ • *-w 


»• 


V . 


¥ . 

• 

i -V 

. V 

i 

• 

M Mt.19. 

< 


• • 


* v*?1- 


\ 


«4‘€ 


* • 


436 


RE  G V L A 


ficut  canis  deledtatur,  redeas  ad  vomitum  eoam  i Sc  fk- 
liuas  a te  proiedlas  in  terram  denuo  cum  Cordibus  refor- 
beas.  Sed  qui  perfeuerantiam  diligit,  & occaGoaem  mi- 
grandi cupit  nefcire  : ideoque  conftituimus  falubre  confi- 
lium,  vt  audias  vocem  Domini  tibi  dicentis;  Vade  , ven- 
de omnia , & da  pauperibus , & veni , fequere  me . Quam  ergo  fi 
fequi  vis  vocem , vade, vende  quat  habes , & omne  pretium 
huc  ante  rne  deferjvt  te  praesete  a me  pauperibus  erogetur: 
vt  nullum  Caeculo  pignus  tuum  remaneat,  ad  illud  iterum 
reuercendi.  Ideo  enim  cum  nondum  adhuc  firmatam  in- 
gredionem  tuam  in  monafterio  habes,  tibi  de  rebus  tuis  li- 
bera adhuc  voluntas  conceditur. ‘quia  poft firmatam  ingreC- 
iionem  difcipulo  fiue  in  monafterio,  fiue foris  peculiare 
aliquid  habere  a regula  denegatur;  vtnon  fit  vbi  propria.» 
eius  voluntas  extollatur  . Quod  enim  fi  totum  diftrahere 
tibigraue  videtur , & funt  tales  res,  quae  vna  tecum  pof- 
‘fint  monafterio  deCeruire  , ne  tamen  pro  pignore  reuer- 
tendi  Caeculo  dimittantur,  omnia  fideliter  tecum  in  mona- 
fterium  defer,  nihil  fubcelando  Deo  , cuius  te  cum  om- 
nibus rebus  tuis  fubdis  feruitio  ; qui  vbique  omnia  refpicit 
& nihil  eft  ei  occultum  , qui  reuelat  abfconfa.  Memor 
efto  fraudis  Ananiae  <5c  Saphiroe,  qui  de  rebus  fuis  Deo 
oblatis  exinde  fubcelare  volentes  , mortem,  perpetuam  ir- 
ruerunt pro  fide.  Mox  vt  haec  audierit  nouus  frater,  fi  * 
priori  diuina  fententia  omnibus  diftradtis,  & per  manus 
Abbatis  erogatis , fi  hoc  pro  certo  habuerit  votum  omnia 
diftrahere, & monafterio  no  aliquid  referuare,  non  cogatur, 
nifiexfua  voluntate  voluerit.  Ergo  cum  omnibus  per  ma. 
nus  Abbatis  erogatis  lic  Ic  firmare  monafterio  voluerit  t 
charta  ab  eo  perfeuerantiae  non  petatur,  quia  pignus  fidei 
apud  Deum  omnium  xerumfuarum  per  erogatam  eleemo- 
fy  nam  fuit.  Nam  per  omnem  rerum  fuarum  erogationem 
expenfamcognofcitur  apud  Deum  , poflc  fideliter  perma- 
nere, cAUi  'rebu^ifuts.  pro  eo  cupit  non  parcere  . Solum  - 
.*  S.fxr  -/  ''  uio J J 


tm  ‘*1 

W * % 


¥ 

Jk 


f. 


’*  f • 

• ■-  • A *+ 


v; 


t * 


Z 


M Ji  G 1 S r X 7.'  437 

modo  hanc  det  fidem , Cbi  penitas  foris  nihil  remanfilfe 
celatum.  Hanc  ideo  voluntatem  Abbas  ingredientibus  tri- 
buit , vt  non  ab  introeuntibus  iudicetur  potius  res  homi- 
num defiderare.  quam  animas.  Qui  vero  frater  hoc  ele- 
gerit cum  rebus fuis  fe  monaiterio  tradere,  &diftrahendi 
voluntatem  non  habuerit»  ne  aliquando  mutatus  a diabo- 
lo vel  armatus  , propter  res  fuas  exigendas  aliquas  mole» 
ftias  monaiterio  generans  exire  defideret , cauens  manu 
fua  prius  de  Habilitate,  fimul  rerum  fuarum  breue  adiundto, 
vnacum  anima  iua  Deo  & oratorio  monafterij  per  dona- 
tionem offerat  » totum  fubfcribentibus  religiofis  tefiibus , 
epifeopo  , presbytero  , & diacone  , vel  ipfius  territorij' 
clero:  & in  ipfa cautione , taxans  hoc,  quod  fi  aliquan- 
do monailerio  difcedere  voluerit , fine  rebus  fuis  de  mo- 
naiterio, vel  fine  indulgentia  peccatorum  aDeodifcedat . 
lam  de  ipfis  rebus  Abbas  in  poteitate  fua  mutatis  quicquid 
neceflariae  vtilitatt  monafterij  fuperuncuum  abundare  vi- 
derit , pro  anima  fratris  ipfius  , propter  pra:ceptum  fu- 
pradidtum  fequendi  Dominum, per  elcemofynam  diftracla 
illa  re  fuperuacua , pretium  eius  pauperibus  tribuat  : vt 
quod  ille  imperitus  frater  non  meruit  facere  , pro  ilio  iite 
quafi  dodtus  magifter  valeat  adimplere  . Qui  vero  frater  ex 
toto  indicauerit  fe  nihil  habere prius  exquiratur  a vicinis 
illius  regionis,  vbi  manfit:  & fi  inuentum  fuerit , quod 
, certe  fit  ex  toto  eius  paupertas,  tunc  dato  per  fenerantia; 

fideiuflbre  fub  cautione  poenae  interpofita. , fi  tamen  iam., 
• notus  fuerit , fic  debrt  in  monailerio  fufeipi ne  forte  ali- 
quibus rebus  fuis  ad  tempus  foris  commendatis,  mentita 
in  monailerio  paupertate,  non  folum  nihil  Deo  perelee- 
mofynam  , vel  monafterio  per.  donationem  conferat ; fed 
etiam  ab  fpedlantibus  eum  foris  rebus  fuis  prouocattts,5c 
» cum  quid  inueneric  caufae,  exeat.  Nam  cum  dederit  cau- 
tos fideiuiTores  cura  poena,  iam  tunc  demum  ei  pro-a&i- 
tiis  tnor.ailerj  fine  fufpitiqne  fecure  tes  monaiterij  auc 
' i 'lf  *'*  **  * . • ' Di'  e-  J’ 


4*8  :*  e g r l a n 

pretia  emendorum,  vel  ve<5lurarum  alimonia  contradantur.1 
Si  vero  talis  monafterio  aduenerit  frater,  quem  ipfa  patria 
ignorauerit,  vel  omnibus  habuerit  yultum  ignotum , & 
fead  monafterij  focietatem  firmare  voluerit,  fola  facta- 
menti  fides  ab  eo  expofcatur ; vt  fi  aliquando  de  monafte- 
rio exire  voluerit,  Cum  notitia  Abbatis  vel  omnium  exeat. 
Et  cum  iam  exire  voluerit,  prius  iuretfe  de  rebus  mona- 
fterij  nulla  furti  commiffipne,  aut  foris  anteceflus  com- 
mendafle,  autabfconfe  fecum  portafte ; nifi  forte  ei  pro 
mifericordia  voluerit  aliquid  donare  Abbas ; vt  fi  periura- 
uerit,  ferat  in  anima,  quod  in  corpore  non  potuit  adim- 
plere. Res  tamen  quibus  indutus  fuerat  monafterij,  vel 
calceamenta  reconfignet  Abbati  i vt  remanenti  in  perfe- 
uerantia  fratri  proficiant, qu$  migrantibus  auferuntur:3c  res 
monafterij  iufte  ille  habeat, qui  in  monafterio  habitat »•  & 
iufte illi  retollatur , qui  iniufte  animos fuos  a perfeueran tia 
monafterij  feparat : nec  enim  illi  dare  placeant,  cui  ipfa- 
rum  rerum  difplicuit  difciplina.  Si  vero  ita  iurauerit,  & 
nonfc  firmet,  fed  ad  tempus  remoretur,  hoc  folum  te- 
ftetur  j vt  fine  notitia  vel  vale  Abbatis , vel  cum  furto  non 
exeat.  Etiam  ex  improuifo  cuftodiatur,  & in  poteftate-» 
nihil  habeat  , &ad  laborem  cum  fratribus  communiter 
impellatur;  vt  laborando  viuat.  Si  tamen  nudus  fuerit  , 
& induere  eum  Abbas  voluerit  , ad  tempus  vtator;  & 
fciat , fe  quod  habet  omne  reconfignaturum.cum  exire  vo- 
luerit. Nam  fi  forte  cum  ingreftus  nullum  monafterio  jura- 
mentum tradiderit,  &velut  ignotus  nullam  catenam  fidei 
Abbati  de  fecuritate  intulerit ; fiue  quod  contulit  Deo  per 
eleemofynam,  iiue  quod  nihil  monafterio  de  rebus  fuis 
obfidis  pignore  per  donationem  legauerit,  fiue  quod  nul- 
lum fidei ufTorem  ignotus  in  uenerit,-  fiue  fi  nulla  (aeramen- 
ti fide  teneacur  : cum  forte  incertus  de  firmitate  frater  mif- 
fus  fuerit  cum  vehiculis  animalium  , Sternendarum  pretio 
rerum  , mox  ducatu  diaboli  inuencis  pet  occafionem_, 

fum- 


MAGISTRI-  439 

fumptibus  vel  vehiculis,  in  alienas  terras  de  rebus  mo. 
nafterij  incipiat  magis  ordinatus  migrare , fecurus  defe_j 
per  deceptionem  cotidie  expedtandus  ,•  & prolongando 
aut  tarde,  aut  nunquam  fequendus, 

Cap.  LXXXVIII.  INTERROGATIO  D1SC1PVLI . 

De  induci  js  fratrum  fufctyicndortm , in  quibus  defiabilitate 
firmanda  fecum  traftare  debeant . 
responUet  domxnvs  per  magistrvm.  I 

Cvm  de  omnibus  fupradidtis  conuentus  nouus  frater' 
regula:  per  Abbatem  defiabilitate  firmanda,  aut  per 
rerum  fuarumeleemofynam  yaut  per  donationem  mona- 
fterio , aut  per  cbartam  fideiuiToris  poenalem  t aut  fi 
ignotus  i pef  iuramenti  fidem  cauerit:  duorum  tunc  men- 
fium  fpatium  in  inducijs  ad  tradlandum  fecum  accipiat. 
Laborando  tamen  cum  fratribus  contentus  annonae  com- 
muni menfura  , vel  regulae  difciplina  & excommunica- 
tionum ; vt&  mores  monafterij  probet,  & a monafterio 
ipfe  probeturj  & fecum  tradlet.fi  debeat  fe  ad  Deum  firma- 
re,aut  ad  diabolum  expeditius  remeare  .In  quibus  duobus 
menfibusfub  cura  illorum  fratrum  , qui  peregrinos  cufto- 
diunt,  & ipfi  fimiliter  ex  imprOuifo  cuffodiantur , 6cin_* 
cella  peregrinorum  dormiant  i vt  ingrefTus  illorum,  vel 
exitus  in  monafterio  cuftodum  praefentia  videatur»  & om- 
ni hora,  fi  alicubi  aconuentu  fratrum  feceflerint , folli- 
cite  a cuftodibus  requirantur  : ne  forte  anticipent  ambula- 
re fine  vale  cum  furto.  Quod  fi  eXplicitis  duobus  menfibus, 
non  placabili  difciplina  & ijfdem  monafterio  placuerit  am- 
bulare, cum  notitia  Abbatis  vel  omnium  , poftdatam_, 
fidem  nullius  furti  commiffi,  vel  reconfignatis  rebus  mo- 
nafterij, quae  ad  tempus  forte  acceperat,  mox  poli  datam 
vniuerfis  pacem  , & acceptam  virgam  in  manu  , & an- 
nonam viaticam  , poft  fadlam  orationem  , vel  d dlunu. 
terfum,  vel  redditam  eis  pacem,  G tamen  vult , vt  holpes 

abfce- 


• * 


l * 


» • 

•$  • 

• • * 


Digi{ize<fcby  GoOgli 


44o  R E G V L A 

abfcedat  i & refufcipiat  vicem  fuam diabolo»,  quem n%- 
leas  hofpitem  lufceperat  Chriftus. 

Cap.  LXXX1X.  INTERROGATIO  DISCIPVLI. 

Quomodo  debeat  frater  nouus  in  monnfttrio  fuum  firmare 

introitum  . , , 

RESPONDET  DOMISVS  PER  MAGISTRVM. 

Cvm  expleta:  duorum  raenfium  adtradandum  inducias 
fuerint , & placabili  difciplina  ab  eo  magis  ftabilitas 
eligatur,  & perfeuerantiam,  repromiffa  led*  regulx  firmi- 
tate , ei  placeat  adimplere  , reinterrogatus  ab  Abbate 
nouus  frater,  quid  fecum  in  concedo  induciarum  fpatio 
definiffet , cum  relponfo  eius  implendam  in  omnibus  pro» 
mittat  obedientiam  s refpondeat  Abbas  , Deo  gratias  . 
Alia  die  poft  primam  didam  miifas  cxplicitas  exeunti  li- 
men oratorij  cum  congregatione  Abbati  Hedat  ad  genua.* 
eius  nouus  frater  fuam  ceruicem , rogans  eum  vel  omnem 
congregationem  eius , debere  modicum  in  oratorio  remo- 
rari, & orare  pro  fe  . A quibus  mox  diutiflime  pro  eo 
oretur  ; & completis  omnibus  Abbas  volens  egredi, 
humiliter  apprehenfo  eius  veftimento  , ooui  retineatur 
manu  difcipuli , qui  hoc  rogando  inlinuet:  Eli  quod  fug- 
geram  primo  Deo , & oratorio  illi  fando , vel  tibi  & con- 
gregationi . Cum  responderit  Abbas  j quid  illud  eft  inti- 
mato. Subfequatur  petitor  dicens:  Volo  Deo  feruire  per  di- 
ficiplinam  regulae  mihi  led*  io  monallerio  tuo.Cii  refpon- 
derit  Abbas  dicens  : & hoc  placet  tibi  ? fubfequatur  fu- 
turusdifcipulus : hoc  primo  Deo.fic  & mihi . Tunc  dicat 
Abbas : vide  frater,  mihi  nihil  promittis , fed  Deo , & huic 
oratorio  vel  altari  fando  . Si  ad  omnia  obaudieris  d uinis 
pr^ceptis  vel  meis  monitis, in  die  iudicij  tuco.opnm  acci- 
pies bonorum  aduum,&  ego  de  peccatis  meis  indulgentis 
aliquid  promerebor}  qui  vt  diabolum  cum  foculo  vince- 
res , incitaui . Si  autem  nolueris  mihi  in  aliquo  obediref 


MAGISTRI*'  u%  . 

ecce  ego  Dominum  conteftor,  quin  & h*c  congregatio 
teftimonium  mihi  cft  in  die  iudicij  praebiti  ra ; quia , vt  fu- 
pra  dixi, cum  non  mihi , vel  congregationi  in  aliquo  obau- 
dieris ,in  iudicio  Dei  ego  abfolutus , tu  pro  tua  anima,  vel 
contemptione  rationem  reftitues . Poft  h*c  verba,  fi  cum 
rebus  fuis  introierit , tunc  ille  breuis , vel  donatio  rerum., 
fuarum  Deo  vel  monafterio  fadla,  ipGus  donatoris  mant 
fuper  altare  ponatur,  dicente  ipfo  fratre:  Ecce  Domine, 
cura  anima  mea,  & paupertate  mea, quidquid  mihi  donafti, 
tibi  reconfigno  & offero : & ibi  volo  vt  fint  res  me*  , vbi 
fuerit  cor  meum,  & anima , fub  poteftate  tamen  monafterij 
& Abbatis, quem  mihi  Domine  in  vice  tua  timendum  prae- 
ponistcum  cis  dicis:  jgw  vos  audit, me  auditi  & qui  vcsfyernrt,  itu.  t» 
viefpernit . Vnde  quia  per  eum  nobis  tu  omnia  neceffaria 
cogitas , ideo  nihil  nos  oportet  peculiare  habere : quia  tu 
nobis  dc  omnibus  es  idoneus , & in  omnibus  fuffieis  folus  : 
vt  iam  nobis  viuere  & fjpes  Chriftus  fit , & mori  lucrunu. , 

Poft  haec  difta,  dicat  ipfe  nouus  frater  reiponforium  hoc : 

Sufcipe  me  Domine  fecundum  verbum  tuum,&  viuam:&  ne  confim-  P/411» 
das  me  ab  cxpeftatione  mea . Poft  hoc  refponforium  dicat  Ab- 
bas hunc  verfum  : Confirma  hoc  Deus  quod  operatus  es  in  nobis  . tfak  6t. 
Poft  quem  verfum  didtum , mox  data  ei  ab  omnibus  pace , 
compleat  Abbas,  & tollens  breuem  defuper  altare,  mox  ab 
eo  nouus  difcipulus  fub  prxpofito  ordinetur,  & in  manu 
eorum  confignatus  cum  alijs  fratribus  exeat  difciplin® . Ea-  , 

dem  namque  dic , pro  humilitatis  indicio , aquam  manibus  • ' 
fratrum  ad  communionem  intrantibus  ipfe  miniltret,  & 
cum  dat,  ofculetur  omnium  manus , & petat  (ingulos  pro 
fe  debere  orare.  Breues  vero  donationum  fa&os  a fratri-  . 
bus  tempore  mortis  fu«’Abbas  in  quod  vfibus  monaftcr.j 
expenfis  reftituerit,teftamentofuo  inferat;  etiam  nomina^ 
eorum  quorum  nofcuntur  collata:vt  nullus  poft  morrenu. 
eius  forte  de  monafterio  exiens  , repetendi  rerum  fuarum_» 
fiduciam' habeat,  & ftabilitatem  monaftcrij , & fidem.. 

kkk  fran- 


44* 


1 


K E 0 V L A 


frangat  defun&i.vel  dicat  finedonatione  aliquid  fuuro  ia-» 
monafterio  contineri . 


Jh 


Tnu.  14. 


Msr.  16. 


Ii»  I- 


I - Cap.  xc,  interrogatio  discipvli. 

er  JngreJJo  ih  monafierhm  cuidam  laico  non  debere  mtr x anitum-  ■ 

• - mutari  res>nec  caput' eius  fecundum  propofitum  tonderi . 

t'  RESPONDET  DOMINVS  PER  MAGTSTRVM. 

Cvm  aliquis  nouellus  de  faeculo  ad  feruitium  Dei  in_» 
monafterium  confugerit,  Scindicauerit  fe  velle  con- 
oerti;  non  ei  credatur  tam  facile.  Nam  fidte  ab  Abbate—’ 
folo  verbo , non  fatfto , habitatio  ei  monaftetij  denegetur : 
ad  probationem  grauia  proponantur , ad  obedientiam  eius 
inueniendam  praedicentur  contraria,&  voluntati  eius  ama- 
ra; quotidiana  ei  ieiunia  promittantur.  Nam  8c  hoc  ex, 
ledtione  regulae,  &di<5to  Abbatis  agnofcat,  quia  in  mona- 
fterio nulli  licet  dicere  : Hoc  volo,  & hoc  nolo } hoc  amo  •- 
& hoc  odio  ; vtnon  propria  eligatur  voluntas:&  ferat, quia 
qui  in  monafterio  conuerfus  fuerit, quidquid  ex  voluntate 
fua  voluerit,  hoc  magts-non  permittitur . Quare  ? Quia  funt 
v 'ue,  que  videntur  homini  reftd  , quarum  finis  vfque  ad  profundum 
infimi  de  merget.  Et  quod  noluerit , hoc  cogitur  i vt  voluntas 
in  eo  propria  amputetur,  qua:  inimica  eftDeo  . Qui  ergo 
cupitperfecfte  conuerti,  quicquidamauerit&  defiderio  ha- 
buerit, ei  denegetur  ; & quicquid  oderit,  ei  apponatur,  dU 
cente  Domi  no  : Qui  vult  meus  effiSfcipulus,  abnept  femetipfum 
fibi.&  fiquatur  me^froc  eft , non  fuam , fcd  Dei  laciat  volun- 
tatem . Omnia  enim  debet  pro  Domino  fuftinere , qui  in 
eiuscupit  militare  Cchola . Aut  quid  enim  digne  poflumus  • 
pro  Domino  fuftinere?  dicente  Apoftolo : Nonfnnt  condi- 
gn<t  pajjiones  huius  fiteuii  ad  fuperueni uram  gloriam  . Vt  fi  ignem 
perfecutor  feruo  Cbrifti  inferat » vt  temporalis  calor  finito 
non  fentiatur  dolore»  non  tamen  talis  eft  , qualis  ille  igni s 
inextinguibilis : aut  fic  incendit,  quomodo  aeterna  poena_. 
gehennae  peccatrici  anira*  immortaliter  referuafur.  SL 
; ' vngu- 


M A G 1 S T K 1 . ft 

mgulx.vd  cculci.vci  verborum  poenas  ingerat,  inipfi  par- 
ui doloris  tolerantia  aeternat  laetitiae  coronatus  fuccedit . Si 
carcer.  nos  pro  Deo  tenebrofus  reclaudat.Kdificata  ex  mar- 
garitis'; & auro  vel  gemmis  ornata  aeterna  nos  Hienifaleta 
exfpedtat.  St  obfcuricasclaufura:  nos  pro  Deo  obcotcet , 
io  momento  nos  poterit  obfcurare,-  ied  pofthacilla  nos 
lux  ia  aeterna  vita  nifcipiet,qua:  non  folis  candore  vel  lunat, 
noo  ftellarum  caeli,  led  ipfius Dei  perpetua cnaicftate luce- 
bit . Si  terra  iiia,quam  in  hac  vita  calcamus, moriendo  pro 
Deo  meruerimus  abfcedere  i moxfuper  illam  terram  am- 
bulare perpetuo  deputamur,  quaefepties  argento  lucidior. 
Si  vero  quae  putantur  huius  famuli  efle  deliciae,  quae  inqui- 
nant potius  interanea  noitraquam  reficiunt , pro  Deo  ea 
contetnpferimus ; ad  illaftatim  flumina  in  aeternum  cur- 
rentia perpetuo  deputamur , quatiunt  mellis,  & lactis,  vini 
& olei  abundantia  plena : fimul  & illarum  frudtus  arbo- 
rum varios  & diuerlos,  duodecies  in  annum  nafcentes.non 
cultura  hominis , ied  abundantia  Deitatis ; qui  uon  fame_-> 
deledtant  ad  vefcendum.velefurie  appetuntur  ad  mandu- 
candum ; fed  poftquam  oculi  fandiorum  ipfo  vifu  fuerint 
fagi  nati,‘infuper  hoc  vnicuique  fapit  in  ore.  quod  fuerit  de- 
ledlatus.  Ergo  digne  ad  paruum  tempus  ieiunijs  & abfti- 
□entia  pro  Domino  cruciamur , vt  eis  quae  praeparauic  bo- 
nis in  perpetuum  fatiemur:  obfcuramur  pro  Deo  a perfe- 
cutore  in  carcere,  vt  in  illa  perpetua  luce  fulgeamus , tan- 
quara  fcintillae  in  arundineto  difeurrentes : mortem  mo- 
mentaneam pro  Deo  ideo  libenter  appetimus , vt  in  aeter- 
num a gehenna:  morte  perpetua  liberemur . Poftremo,& 
fine  perfecu  tione  in  ipfa  Chriltian  itatis  pace  in  fchola  mo- 
naiterij  ideo  probationibus , vel  amaricationibus  volunta- 
tum fub  Abbatis  imperio  militamus  ,*  vt  poli  peregrinatio- 
nem vita:  famuli  huius,  cum  Dominus  nofter  iudicio  dos 
accerfieric  fuo , digna  ei  noltra  opera  confignemus,  offeren- 
tes ei  patientiam  noftram.per  quam  dura  omaia  ficdiueria 

kkk  2 no. 


444 


'$  E G V L A 


tf»u  tu 


iUl 


nobis  ab  Abbate  imperata; quae  pro  nomine  eius  gratanter 
portauimus,  vel  amaricatiooes  voluntatum  noftrarum  di* 
uerlas,  quas  pro  nomine  Dei,  vel  falute  anima;  libenter  ma* 
P>t  43.  gis  (uftinuimus,  dicentes  Domino:  Tropter  te  morte  afficimur 
tota  die ; djtmati  fumus , vt  o nes  occifionis.  Et  cum  haec  omnia_» 
venerint  fuper  nos , obliti  non  (iimus  te;  & per  obferuatio* 
nem  obedientiae  inique  non  egimus  in  teftamento  tuo  : & 
a perleuerantia  bonorum  adtuuin  vel  defiderio  fpei  futura: 
non  receflic  retro  cor  noftrum  . Quia  non  declinauerunt 
femita;  noftrse  a vijs  tuis  in  quibus  vijs  Trobafti  nos  Deus : igne 
nos  examinafli,ficut  igne  examinatur  anwifwwi.Induxifti  nos  pro- 
bationis in  laqueum ; poluiiii  aroaricationum  tribulationes 
in  dorfo  humilitatis  nollr$ :vt  noftra  non  permitteremur, fcd 
tuam  cogeremur  facere  voluntatem.  V nde  impoftiifti  homines 
fuper  capita  wofini.-quia  oliendiftj  nos  fub  Abbate  doctore,vel 
praepoiito  difciplinse  debere  e(Te  probandos.  Ergo  hi  tales 
lublequentes  Domino  dicant  in  illo  iam  faeculo :Tranfeuimus 
ferignem  & aquamify  induxi  fti  nos  in  refrigerium,  hoc  eft,  tranli- 
uimus  peramaricationes  voluntatum  noftrarum,  & ferui- 
tium  fandhe  obedientia:  ; ecceperuenimus  ad  ture  refrige- 
rium pietatis . Et  item  dicimus  ei : Deleflati  fumus  pro  die- 
bus , qui  bus  nos  humiliaQi , annis  in  quibus  vidimus  mala : v t nihil 
habeat  in  nobis  gehenna;  ignis  (ibi  quod  vindicet ; quando 
nihil  Tuum  in  nobis  incendendum  ibi  Diabolus  egit.  Ergo 
omnia  debet  pro  Domino  fuftinere  , qui  eius  cupit  milita- 
re fcholse : & tanquam  aurum  lima,  & malleis,  & igne  for- 
nacis probetur  ad  diadema  Dei,  & coronam  dominicam-, 
profuturus.  Quia  cum  propriam  non  fecerit  volunta- 
tem aliquis,  cogitur  facere  , cui  quotidie  in  oratione  dici- 
biat  voluntas  tua , ficut  in  cxlo  & in  terra  .*  Terra  enim_> 


iUd. 


Cmj 


mus 


m' 


eft  corpus  noftrum,  cui  dixit  Dominus  : Terraes , & in  ter - 
ramibis.  Quia  omnis  propria  voluntas  carnalis  eft,  & a 
corpore  defcenditj  ideo  nos  cogit  illecebra,&  iniufta  com- 
mittere , quae  ad  tempus  paruum  vitae  huius  carni  per  ddi- 

o V ' ' , '*  ■ . > deria 


MAGISTRI . 445 

deria  eft  dulcis , amarior  felle  futura  in  pofterum , oc  ia_» 
aeternum.  Ideoque enim  cogitur  lingua  nqltra  lufte  quo* 
tidie  clamare  ad  Dominum:  fiat  voluntas  tua  in  terra  cor- 
poris noftri . Qune  voluntas  cum  fuerit  nobis  in  fchola— 
monalterij  a maioribus  tradita , & per  obedientiam  a nobis 
fuerit  adimpleta  quotidie , iufte  nobis  credamus  in  futuro 
Dominum  parcere : & confidamus  infuper  gratia  eius  pof- 
fe  nos  coronari  i quia  fempcr  cius  fecimus  voluntatem-» » 
non  noftram:  & nunquam  nos, vel  defideria  carnis  praetuli- 
mus amori  eius;  & propter  eum  etiam  parati  fumus  perde- 
re animas  in  prsefentihoc  tempore,  vt  mereamur  eas  in  fu- 
turo inuenire  cum  ipfo.  Ergo  accedens  ad  timorem  Dei 
aliquis  in  roonallerio  cupiens  conuerti,  & volens  cflfe  di* 
fcipulus,  hoc  ei  pro  domino  futurus  magifter  proponat , vc 
fupra  diximus : quia  quicquid  aliquando  deliderio  volun- 
tatis fuse  appetierat,  fciat  fibi  poffe  negari ; & quicquid  no- 
luerit , audiat  fibi  poife  imponi . Antecefius  ei  peculiaria.» 
denegentur  : regula  ei  tota  legatur , & fadis  implenda  pro- 
mittatur. Domum  parentum  de  csetero  fciat  fibi  elfe  ex- 
traneam: inacceffibile  limen  eius  vlterius  habere  iam  cre- 
dat : Quia  nifi  qui  reliquerit  patrem  ,aut  matrem,  aut  fratres,  aut 
domum.nonpoteFt  efie  Cbrifii  difcipulus . Citra  iuflioneru  maio- 
ris a monafterio  foras  fe  non  exire  fciat.  Cum  poli  hsec 
omnia  ab  Abbate  prsedida  promiferif  fe  ad  omnia  obau- 
dire, & eius , vel  regulae  monitionibus  ad  omnia  fadis  eife 
paratum,  tunc fufcipiatur  in monafterium.  Nec  tamen  ei 
tam  facile  fatodi  propofiti  habitus  imponatur : ne  forte-» 
ad  horam  promittens , fallat  inpollerum,  &fub  nomine-» 
ouis  lupus  ingrediatur.  Quia  cum  fiecularis  erat,  Diabo- 
lus cum  non  tentabat , cuius  aperte  fempcr  voluntatem- 
perfecit , cum  eius  operarius  fuit : fed  ex  quo  fe  a Diaboli 
fuafionibus  vel  militia  faeculari  ad  timorem  Dei  in  ferui- 
tium  Chriiii  tradiderit , certilfime  ab  ea  dic  Diabolum  fibi 
inimicum  fciat  effectum , quem  cum  fseculo  fuo  propter 

* timo- 


44*  ' R E G r L jL  r 

timorem  Domini  dereliquit.  Ergo  tam  facile  iogredieoti 
non  debet  credi , niG  vt  videatur , fi  quod  promittit  verbis 
i.im.  <a<ais  implet » dicente  Icriptura : Nolite  otnni  fpiritui  cre- 
dere, fed  pri  uj  probate . Et  iterum:  Jgtaa  multi  ai  vos  veniunt  in 
4,‘ 7'  vejtitu  oututn , intus  autetn  lupi  rapaces . Vide  ergo  quia  caufem 
Dei  caute  nos  iubet  agere  Icriptura.  vt  non  mittatur  fan- 
di ura  canibus,  nec  margaritae  pretiofie  ante  porcos:  fed 
monens  eum  quotidie  Abbas  dicat : Fili . interim  illae  res , 
quibus  vteris  in  monafterio,  nibil  tibi  prxiudicant  apud 
nos:  fed  prius  in  diuinis  interanea  cordis  tui  de  fxculari- 
l bus  fadbs  cum  mundaueris  , iam  tunc  demum  mutabis 

& velles:  vt  merito  iam  ab  omnibus  hoc  videaris  in  cor- 
pore, quoda  Deo  poflederisin  mente  : &iufto  poft  pe- 
tieris exfam  militiam  tondebis  & caput : & cum  baec  om- 
nia quae  in  regula  monalierij  continentur,  in  tuis  adhuc 
veilibus  perledle  impleueris , &c  nollrum  cum  fufeeperis 
habitum,  fandlior  permanebis . Cum  ergo  ex  illa  die  om- 
nia cum  exteris  fratribus  inculpabiliter  in  monafterio  per 
• integrum  annum  impleuerit , tunc  demum  Gne  aliqua  du- 
bitatione tondeatur,  vel  ei  fandli  propofiti  veftes  muten- 
tur. Tondeatur  enim  fic ; liet  ipfe  frater  medio  oratorio 
curuatis genibus, tondente  eum, Abbate, pfallentibus  in_. 
circuitu  cundlis . In  quo  probatipnisanno  pfalmum,  anti- 
phonam,aut  refponforium.vel  verfum  non  imponat, quam- 
diu  fandli  propofiti  habitum  accipere  mereatur:  nec  cum_. 
Abbate  atrius  fit  manducare.  Veftes  vero  fieculares,  quas 
dumtaxat  exutus  fuerit,  cum  diligentia  repofitx  confer- 
uentur , tam  de  laicis  quam  de  firmato  conuerfo  j ne  for- 
, te,  quod  non  in  conuerfi?  contingat,  cum  ad fuosdenuo 
vomitis  redire  voluerit,  & fxculi  elegerit  iterato  repedare 
itinera  , & nullis  feripturarum  vel  monitionum  poterit 
* vinculis  retineri,  reddat  Chrifto  quod  fuum  eft;  id  eft , exu- 

tus fandli s veilibus,  vel  habitu  iacro,  fuis,  quibus  venerat 
veiticus  veilibus  refimilans  fxculo  ,ad  fuaforem  diabolum., 
• * reuer- 


MAGISTRI. 


4+7 


reuertatur , & non  Chrifti  praedatus  habitus  polJuatur  in_» 
faeculo  a fugaci . Recipiat  talem  , qualem  miferat  faccu- 
lum  : quia  retulit  quod  fuum  eft , indigno  quod  dederat 
Chriftus  t cum  inuenire  in  eo  Dominus  non  potuit , quod 
quaerebat.  Quicquid  enim  in  monafterio  aliquando  ac- 
quifiuit.vel  laborauit,  aut  contulit,  abfcedcnti  ei  penitus 
non  reddatur:  quia  omni  rei  ingrelTaeadDeum  in  mon*a* 
fterio  perfeuerantia  opus  eft : ideo  exitus  licentia  denega- 
tur: folum  abinuito  ea  res,  qua:  liberum  habet  arbitrium, 
non  detinetur : id  eft»  anima  ipfa  & corpus , qua?  in  volun- 
tatibus & defiderijs  luis , vt  a diabolo  captiuetur , libero  fe 
dicit  efle  coniti  tutam  arbitrio,  & putat  fibi  licere  quod 
malum  eft.  Res  apoftatarum  vel  collata  ideo  a parribus 
non  rubentur  de  monafterio  reddi,  quia  licet  erogatae  vel 
confumptae  in  vfus  fandiorum  remoueri  & reftitiii  non_» 
poliunt;  tamen  plurima  ideo  certilfinte  denegantur,  vj  vel 
occafione  rerum  fuarum  ad  Dei  difciplinam  in  monafterio 
permanentes  retineantur  difcipuli : ideo  res  Deo  ob!ata_, 
reuocari  faeculo  ab  homine  non  debet.  Nam  & ifta  huius 
regulae  tripartita  fententia  ha:c  eft.'  Labor  in  monafterio 
fratres  pafeit , perfeuerantia  calceat  & veftit  ,•  difcelTus 
reftituic  debitas  monafterio  res,  & fi  cupit, abfcedat . 

Cap.XCI.*  INTERROGATIO  DISCIPVLr. 

Quomodo  fufeipi  debeat  nobilis  filius  in  monaHerio . 

RESPONDET  DOMINVS  PER  MAGISTRVM. 

Cvm  alicuius  nobilis  filios  propter  Dei  feroitium  iiL^ 
monafterium  voluerit  conuolare  , non  prius  fufeipia- 
tur,  nifi,  vtfuperius  diximus,  omnem  a fe  obedientiam.. 
promiferit  adimplendam  . Deinde  conuenisnt  eius  paren- 
tes., vt  &eorum  quale  fit  votum  agnofeatur  de  eo . Quod 
ficontrarij  extiterint,  interim  vfquead  vim  pro  eo  Domi* 
ho  inferendam  ad  clauftra  monafterij  vindicetur:  quem  po- 
tens eft  Dominus  defendere  propter  fe;  quia  tortior  efc 
• . i dex- 


lM 


■ 

W 


Digitized  by  G< 


i 


448  R E G V L A 

dextera  eius  ad  protegendum  ,quam  diaboli  iniquitas  ad 
laedendum  . Quod  G magis  fuerint  confentientes  eius  voto 
parentes , conuocatis  cis  ab  Abbate  in  monafterium , vo- 
tum fili)  conuertentis  exquiratur  ab  eis ; vt  ab  ipGs  potius 
videatur  deuoueri.vel  offerri , qui  eum  genuerunt . Cum_» 
ergo  magis  refponderint  parentes , gratanter fe  velle  adim* 
plere  quse  cupit ; tunc  dicat  eis  Abbas : Equidem  omni* 
bus  nobis  vnusj  ad  omnia  fufEcit  Deus : fed  quia  acceden- 
tibusad  diuinum  feruitium , vel  intrantibus  in  monafte- 
jlum  faeculi  prius  amputetur  fpes , & excarricato  de  fe  fua- 
, rum  onere  facultatum  nullis  vlterius  faeculi  laqueis  irreti» 
iTimt  tus,  fecurus  pergat  & folus  ad  Dominum : Quia  nemo  fer- 
‘ utens  Dro  implicat  fe  negotijs  facularibus,  vt  ei  placeat  cui  feprobauit. 
Quia  homo  onuftus  auro  fequi  Chriftum  non  potefudum 
non  poteft  duobus  dominisferuire.  Ipfe  vero  bene  feruit 
Deq , qui  voluerit  eum  incarlis  cum  eo  thefaurum  pofli- 
dere , quem  non  tinea  comedit , nec  fures  effodiunt  & fu. 
Lm.n.  rantur, dicente  Domino  in  Euangelio  : Nifiqui renunciauerit 
• omnibus  qua  pojfidet , non  poteft  fequi  me  , & meus efte difcipulus  . 
Quia,  vt  diximus , homo  onuftus  auro  fequi  Chriftum  non 
poteft ; in  tantum  vt  admoneat  Dominus  in  euangelio 
u»t  i?  quemdam  fua  fequentem  veftigia,  dicens  ei : Si  vis  perferus 
effe,  vade  , & vende  omnia  qu<e  habes,  & veni fequere  me . Vnde 
contriftatus  ille  propter  multas  diuitias  meruit  hanc  domi- 
nicae vocis  audire  fenteatiam  : Facilius  poteft  camelus  per  fo- 
Mj».  ramen  acus  tranfire , quam  introire  pofie  diuitem  in  regnum  calorum  . 

Qy°s&fua  fententia  damnat  Apoftolus  dicens:  Nant _> 
*’  qui  volunt  diuites  fieridneidunt  in  tentationem  & laqueos  deftde- 
ria  multa : qua  mergunt  homines  in  interuum  & perditionem . Ra- 
dix omnium  malorum  eft  auaritiat  quam  quidam  appetentes  a fidt-j 
exciderunt , & inferuerunt fe  doloribus  multis . Viaetis-ergo,  quia 
nec  Deum  fequi  poteft , qui  in  faeculo  qux  poffidet  bona_» 
fua,  non  vult  relinquere  »•  nec  amare  poterit  Deum,  qui  di- 
uitias Voluerit  noa  odire.  Quia  non  tantum  tanta  vel 

talia. 


M AG  ISTRI.  449 

talia,  qualia  pro  Deo  contemnuntur.nouitDominasretri- 
buere  his , qui  pauperes  le  faciunt  propter  eum  » inluper 
ad  fruendum  in  aeternum  ipfam  vitam, eis  tribuit  fempiter- 
nam . Non  ideo  Deus  qua;rit  rebus  veftris  vos  exui  , vt 
aliquid  exinde  ipfe  iuuetur  , aut  veftra  paupertate  gaudet, 
veftraque  indigentia  gratulaturjfed  vt  euntibus  vobis  ad  efi, 
vel  eius  diuitias  fempiternas  defidcrantes,  momentanea  fo- 
culi impedimenta,  cum  fibi  Yeftros  occupant  cogitatus , 
de  anima  veftra  nunquam  vos  faciant  cogitare  , vel  de_^ 
morte  poffitis  efle  follicitt*  & dies  veftros  in  extremos  vit* 
terminos  per  negligentiam  definitos  , relidis  omnibus 
foculo,  de  quibus  cogitabatis , vltima  mortis  ratio  in  iu- 
dicio  vobis  cum  folis  peccatis  occurrat,  nihil  aliud  nifi 
poenas  perpetuas  habituri : & tuDC  vos  in  aeternum  inci- 
piat poenitere,  cumipfius  poenitentia;  non  poteritis  me- 
rito inuenire  remedium.  Vnde  nobis  merito  clamat fcri- 
ptura  : Currite  , dum  licentia  ad  pronidendum  vobis  lumen  habe- 
tis , ne  ad  difcutiendam  negligentiam  tenebra  vobis  mortis  occurrant . 
Quid  ergo , (i  aliquis  itaaccedatad  Dominum,  vt  adiuitia- 
rum  fu  arum  auaritia  non  recedat  ? Hos  tales  fuperius  dixit 
Apoftolus.non  pofle  in  hoc  quod  Deo  cupiebant  perma- 
nere  s & tota  facilitate  eos  a fide  pofle  difcedere , quibus  de 
foculo  remanet  quod  ametur.  Ita  enim  nos  confideran- 
tes,  o parentes,  iufta  vobis  fecundum  Deum  pro  veftro 
filio  fuademus : vt  fi  filium  veltrum  digne  Deo  cupitis  of- 
ferre, a foculo  eum  prius  exuite  . Quod  fi  aliquid  apud 
vos  ei  foculo  remanfcrit  conferuandum,  habebit  aliquan- 
do titillationem  diabolici  defiderij  i ficut  canis  delcdatur 
ad fuum redire  vomitum;  & pofita  manu fuper  aratrum., 
refpiciens  retro , cum  non  fit  aptus  regno  cado  um,  reli- 
do quandoque  monafterio  fecurus  de  portione fua  efcr- 
uata  , a vobis  cup  ens  in  focularem  domum  veftram  reuen- 
ri,fratribus  fuis  volens  efle  coheres,  in  fuarum  edire  inci- 
piat fponfus  & dominus  facultatum,  & priftinis  rell  tu- 
li 1 tus 


# 45«  REGELA 

cusdelicijs&  pompis,  non  aliud defideratorus  quam  nu- 
ptias. Ergo  , ficut  fuperius  diximus,  (i  digne  eum  vultis 
Deo  offerre , de  auferendo  prius  impedimento  eius,  quam  * 
de  anima  cogitate  . Itaque  audite  vocem  illius  Domini, 

MWUJ,  quam  filius  vefter  dicit  fe  fequi.ipfi  dicentem  : Vende  omnia 
qua  habes  y & da  f aufer  ibus , & veni  fequere  me  : & habebis 
thefaurumm  coelo  : Sed  quia  portio  esus  adhuc  in  velira  eft 
poteftate,  Scconfenfu  veftrovel  permidione magis  videtur 
Deo  offerre , quam  nobis ; vos  tangit  de  ea  fecundum  do- 
minicam vocem  , quam  fi  vultis  audire,  pro  filio  veftro 

* apud  vos  nihil  remaneat  infeculo,  nili  Deus.  Quod  fi 
forte  propter  immanitatem  diuitiarum , vel  amorem  nu- 
tritae  domi  familia:  grauis  vobis,  & minus  dulcis  hacc  diui- 

na  praeceptio  conuenit , audite  regulae  nofirae  a Patribus  • 
falubre  ftatutum  confilium  . De  portione  eius  tres  fiant  , 
partes  «qualiter,  vna  dillributa  Abbatis  manibus  pauperi- 
bus vel  indigentibus  erogetur  : aliam  vobis,  vel  fratribus 
fuis  pergens  ille  ad  comitatum  fandiorum  exagiliario  mu- 
nus titulo  derelinquat  ; tertiam  vero  partem  viatici  fui 
vtilitate  deferat  fecum  monafterij  fandiorum  vfibus  profu- 
turam. Quia  quomodo  filius  vefter  omnibus  mmonaffe-. 
rio  fratribus  ad  folatium  vita:  portionem  fuam  conferat, 
e*i.  a dicente  Apoflolo  de  erogatione  maxime  ad  domeliicos 
fidei  i ita &vniuerfimonafferij fratres  fuisfinguli  vicibus, 
prout  quis  habet,  ad  hanc  ingredientes  monalierium  defe- 
runt formam  filio  vellro  communiter  cum  omnibus  pro- 
futurum . Quod  fi  vtrarque  vobis  graues  funt  voces  , vt 
nec  Deum  audiatis  pauperibus  erogando,  & filij  animam 
redimendo  i nec  noilrum  confilium  partibus  diuidendo, 

& auferendo  ab  eo  fiecuiarem  fiibffantiam , vel  nudum  & 
folum  filium  Deo  largite  : iraut  iureiurando  per  facro- 

• fandla  Euangelia  promittatis  ei,  vlterius  eumdeveftra_» 
patrimonij  lublfantia  nihil  babere  r vt  firmiter  iam  perfe- 
uerans  in  Domino,  fciat  fe de faeculo  nihil fperare,  cum 

fea 


• M A G ISTRI*  4ji 

fe  a vobis , & ab  eo  viderit  alienum , folummodo  fuperna 
defideret . Quia  hoc  expedit  animat  illius,  vt  aut  oidina- 
tus  a vobis  vadat  ad  Dominum  , aut  pro  eo  exheredatus 
a vobis  felicius  magis  pergat  ad  Deum  » clamans  Deo, quem 
fequitur  nudus  : TuTJommerefiitues  mihi  hereditatem  meam- n 
Tantum  eft  vt  nihil  habeat  de  farculo,  quod  viuis  vobis 
aut  mortuis  de  veftris  facultatibus  iamfperct.  Quia  cui  fe- 
mei  crucifixus  eft  mundus , denuo  ab  eo  zedele&ari  non 
debet  . Mam  fi  ex  toto  nihil  de  eo  ordinare  volueritis , cau. 
fam  eius  puto  vobis  diuino  referuari  iudicio . Eum  vero 
certiflime  fciatis , plura  a Domino  recipere , quam  con- 
tempfit  ; cum  Dominum  fibi  fecit,  quem  nudus  fecutus 
eft , debitorem  « Recipiat  enim  in  coelis  filius  vefter  fine 
dubio  multa,  promittente  ei  Domino  in  Euangelio,  dices: 
Qui  reliquerit  aurum,  aut  argentum,  aut  pofiefiionestaut  domos  pro» 
pter  me, centuplum  accipiet  in  regno  Dei,injuper  & vitam  Mtrnam , 
Hqc  audiens  filius  vefter  paratus  eft,fi  vultis  relinquere  vo- 
bis totum,  vt  apud  Dominum  centuplum  valeat  inuenire : 
quia  de  omnibus  Dominus  nofter  eft  nobis  idoneus.  Nam 
quid  iLlifufficit,  cui  ipfe  Dominus  non  fufficit» 

Cap.XCII.  INTERROGATIO  DISCIPVLI. 

'De  honore  vel  gradu  pofi  Abbatem  cateris  denegando. 
respondet  dominvs  jbr  magistrvm. 

CAuere  debet  Abbas  , ne  quem  fibi  aliquando  fecunda- 
rium  adiudicet , vel  in  tertium  aliquem  conftituat  lo- 
cum. Quare?  vt  cum  nullum  elatum  de  honore  reddide- 
rit , &fan<fte  agenti  fucceflionis  fuae  honorem  promife- 
rit,  certatim  omnes  in  bonis  adlibus  > vel  in  humilitate-» 
faciat  propenfare  ,•  ficut  de  potiore  gradu  contendenti- 
bus Apoftolis  Dominus  indicauit , cum  in  medio  eorum-, 
infantem  deduxiffet.  & dixit  i Qui  vult  effe  intervos  fortior, 
fit  talis : & qui  vult  efie  inter  vos  maior  . fit  vefler  mmifier . & 
iteium  dixit  Dominus  difcipulis  fuis:  Quicunque  prius  fece» 

111  2 r'n 


u. 


Mi»,  i*. 


4 s.x  REGVLA  .«• 

rrf  prtcepta  mea , CT  y?c  docuerit , hic  maximus  vocabitur  m regno 
coelorum.  Vnde  ergo  fequenshanc  humiliando  formam, 
hoc  femper  omnibus  fratribus  dicere  debet  Abbas : Fra- 
tres & filij  mei , quicumque  de  vobis  hoc  elaborauerit,  vt 
diuinis  praeceptis  in  omnibus  obediens,  vel  per  omnia.# 
regulae  obtemperans,  vel  meisadtibus  firoilis  inueniatur ; 
quicumque  ad  hoc  confcenderit , vt  dodtrinam  meanu 
compleat  fadtis  ; quicumque  mores  fuos , non  in  fua  pro- 
pria voluntate  & arbitrio  , fed  Dei  obedientia  per  me— > 
tradiderit  corrigendos;  id  eit,  non  in  1'uperbia  , fed  in-, 
humilitate;  non  in  multiloquio  , fed  in  taciturnitate;  non 
in  odio , fed  in  gratia  i non  in  dolo , fed  in  caritate ; non_» 
in  ira,  fed  in  pace;  non  in  ebrietate,  fed  in  fobrietate; 
non  in  fatietate , fed  in  parcitate  i non  in  fcandalo , fed  in 
continentia;  non  inmurmurio,  fed  in  obedientia;  non 
in  tarditate , fed  in  agilitate ; non  in  contentione , fed  in 
afsenfione;  non  in  leuitate , fed  in  grauitate;  non  in.# 
vaniloquio  , fed  in  paucis  fapientiae  verbis  ; non  in  rifu 
multo  aut  cxcuflfo,  fed  in  patientia:  lacrimis;  non  in  lu- 
xuria, fed  in  caftitate  . Hxcergo  omnia  quicumque  de 
vobis  perfedte  impleuerit  > non  folum  meo , fed  Dei  iudi- 
cio  tempore  mortis  mea:  fcholae  Dei  ordinabitur  raagifter, 
artem  dominicam  , quam  ipfe  iam  perfecle  adimplet  , 
Chriftidifcipulis  monliraturus . Nam  quomodo  ad  ho- 
norem maiorem  quis  poterit  rufte  confcendere.fi  honoris 
ipGus merita  in  diuinis  praeceptis  non  valuerit  adimplere? 
Vel  quomodo  monitiones  maiores  didicerit , qui  non  fa- 
dtis  effecerit  diuinis,  quomodo  praeerit  fcholae  ? Quomodo 
aliena  poterit  vitia  emendare , qui  fua  nefeit  adla  corrigere? 
Vel  quomodo fubdifciplina  poterit  alios  regere,  qui  cul- 
pas difciplinae  in  fe  non  potuerit  emendare?  ldeoque-» 
nili  qui  ..prius  fuerit  in  omnibus  perfedtus  difcipulus  , 
dignus  noo  poterit  elfe  magifter  . Cum  hoc  ergo  Abbas 
fcepe  congregationi  pra:dixeric,  & nullum  certum  reddi- 
derit 


MAGI&TKI.  453 

derit de  honore,  femper  eorum  confundat  gradus,  vici- 
busque ad  menfam  fecus  fe  federe  faciat,  vicibusque  inj 
oratorio  iubeat  fecus  fe  vniuerfos  flare , vniuerfos  vicibus 
poilfe  pfalmos  imponere,*  vt  nullus  de  fecundo  honorem 
iam  reddatur  elatus,  fiue  de  vltimo  gradu  aliquis  fe  faciat 
defperatum.  Ergo  cum  nullus  de  multis  fecundo  in  gradu 
erigitur,  & per  incertum  fpei  vnufquifque  ad  percipien- 
dum honorem  , ft  fe  fandi  e tradlauerit , defe  hocfufpicet 
iudicare  , & per  bona  a<5ta  fua  eligi  fe  poffe  quandoque-*» 
in  Abbatis  honorem  confidat;  ve  dum  pro  incerto  nullus 
defignatur.fed  bene  ficfandle  agentibus  honor  promittitur, 
ita  (it,  vt  dum  omnes  cupiunt  gradum  obtinere  honoris, 
fupradidta  Dei  prxeepta  in  fe  feliinent  implere j & (i  non 
propter  timorem  futuri  iudicij, tamen  vel  propter  pr^fentis 
vitae  honorem  contendendo  certatim  poffint  omnes  per- 
ficere , vt  cum  grandis  fuerit  congregatio,  vt  per  nullos  gra- 
dus honoris  diuerfi  defeenderint, nullis  (ibi  antecedentibus 
non  pofiit  de  fe  vltimus  delperare  > nec  item  fecundus, 
omnibus  poli  fe  pofitis  pollit  elatus  gaudere,  & iam., 
fccurus  defolo  honore  caufam  Dei  in  fe  negligat  adimple- 
re; iamque  magis  fperare  praefentia quam  futura;  quia_* 
generaliter  tale  cft  genus  humanum,  vt  plus  amet  qux  vi- 
de® quam  quae  non  videndo  fperat.  Ergo  ficutfupra  dixi- 
mus , cum  incertos  pofuerit  diuerforum  gradus , & omnes 
fatagentes  viderit  in  hunc  aliquando  velle  feperuenire  ho- 
norem, certatim  feliinent  adimplere,  vt  per  bona  adta_, 
placeant  ordinari ; vt  vnufquifque  oltendens  opera  fua  fan- 
<fta  Abbati  & Deo,  in  hoc  honore  de  fe  poflfe  confentire 
Deum  & Abbatem  digne  defe  fufpicent  iudicare : cum_. 
inuicem  fibi  & zelo  boni  honoris  & defiderio  propenfiores 
exticerint,  tunc  coguntur  in  fe  Deo  & Abbati  omnia  fan- 
da & bona  oltendere,  cum  perferorum  merita  coeperint 
fperare  j & modo  iam  in  fe  fadis  oftendere,  quod  caeteros 
poftea  vcibis  cupiunt  edocere , Nam  & ideo  aequales  om- 
nes 


t* 


454 


K E C r L A 


nes  habere  conditui  mus  gradus, & nulld  in  fecundo  hono- 
re  conltituendum  , ne  forte,  ficut  dicit  fcriptura,  erunt 
m»i.  19.  nomjfimi  primi,  & primi  ttouijjimi ; huius  forte  fratris  in  mo- 
naiterio  ante  obitum  Abbatis  debeatur  ingreflus , quia  iam 
aut  aliqua  regula  approbatus , aut  certe » vt  de  multis  in 
. Vitas  legitur  patrii , propter  humilitatis  defiderium  mona- 
lleria  vel  congregationes  fuasabfconfe  deferentes,  fubiu- 
gare  fe  alieno  malunt  imperio.  £t  quia  non  priuat  bonis 
Deus  ambulantes  in  innocentia  vel  humilitate  ; & non_j 
• potell  abfcondi  ciuitas  fuper  montem  polita , nec  lucer- 
„na  accenfa,  non  fub  modio  , fed  fuper  candelabrum  poli* 
ta  illucefcit,  quid  (i  forte  de  negligentioribusfuis  fratribus 

• * aliquem  fe  viu®  Abbas  in  fecundum  gradum  iam  delignet , 

& cum  huius  fupradicfli  tanti  viri  fcholam  noui  monade- 
rij  per  humilitatem  celatam  magnus  vir  intrauerit , & eius 
cotidie  vitro perfedta  claruerint  opera,  & cum  defpedlio- 
ne  agitur  monafterij  nouellus  difcipulus  , agnofcaturfadis 

• Chriili  miles  antiquus.  Nonne  cum  hunc  talem  fubito  Ab- 
bas agoouerir.negligenter  iam  ordinatu  fecundarium, pro- 
prio f<jpe  poeniteat  fadto,&  fuo  iudicio  efficiaturreprobus* 
cogitat  dilfipare  quod  fecerat:  cum  non  elt  dignum  vt 

, melior  fub  deteriore  confidat  i &hic  verbis  imperet  ^jui 
imperata fadfis  non  poffit  adimplere.  Ergo  fufpenfuAo- 
noris  gradus  habeatur  in  omnibus.  & oftenfis  beneplacitis 
quandoque  promiffis  boc  Abbas  fratribus  fuis  fa:pe  verbis 
* ipondeat , dicens : dabit  Dominus  honorem  huic  qui  fan- 
etis eum  prouocauerit  fadtis , nec  fraudabit  eum  deliderio 
fuo , a quo  nec  Deus  iple  fraudatus  eft  a lucro  fuo  : & pro- 
uidet  Deus  difcipulis  per  ipfumalijs  quod  opus  eft,  cum_» 
prius  de  ipfo  magiftro  iple  nihil  coeperit  indigere  . Ergo 
dum  in  hanc  fitim  honoris  omnes  fratres  Abbas  viderit 
anhehre,  S;,certatim  qpera  fandla  in  bonis  praeceptorum 
Dei  deliderijs  diuerfos  fe  oftendere , confideret  femper  ani- 
mo , & oculo  ferutetur  , qui  diuerfis  in  agone  obieruan- 
‘ • tiae 


MAGISTRI - 455 

dx  fu  perior  vel  pe  rfedus  exti  terit;  & iam  tempore  mor- 
tis fux  vocatis  omnibus  ante  fe  fratribus»  dicat  eis  : Bene 
vos  quidem  omnes  in  obferuatione  fanda  egeltis*.  bene— » 
ada  veftra  Oei  femper  prxbuiftis  afpedibus : & vocato  Cu- 
bito nomine  illius,  vel  apprehenfa  manu  eius , quem  me- 
liorem in  omni  perfedione  femper  abfconfi:  exteris  iu* 
dicauir,  dicat  omni  congregationi : Audite  mefilij,  Tri- 
nitas fanda  nouit , cuius  iudicio  hic  eligitur,  quia  vobis 
omnibus  in  omni  obferuatione  mandatorum  Dei,  idelt, 
in  taciturnitate,  in  obedientia,  infide,  in  pace,  in  gra- 
tia, inpatientia,  In  bonitate,  in  (implicitate,  invigilan- 
tia, infobrietate,  incontinentia,  in  caftitate  femper  me- 
lior eztiterit  ifte  t 

Cap.  XC11I.  INTERROGATIO  DISCIPVLI'. 

De  ordinatione  noni  Abbatis  elefli  de  omnibus  a priore . 

RESPONDE T DOMINVS  PBR  MAGISTRVM. 

I Deoque  iudicio  Dei,  & teftimonio  meo  vobis  pallor 
eligitur  > & vobis  Abbas  a Domino , cui  femper  de  bo- 
nis adibus  placeat,  ordinatur,  gregem  Domini  futuro  iu- 
dicio reconugnaturus  fufeipiat . Videte  fratres  ne  quis  hanc 
ordinationem  animo  malo  fufeipiat,  & Chriftum  contem- 
nat, cuius  vicem  in  monafterio  vobis  ifte  adurus  eftv 
Pofthxc  ada  ftatim  oratione  ab  omnibus  fada  , accerfi- 
tur  ilatim  prxful  Ecclefiar  ipfius  tetritorij,  vt  teftimonio 
eius  clericatus  officij , mutato  Epifcopi  manu  nominem 
eius  in  Abbatis  honorem , in  diptico  poft  nomen  prioris 
eius  iam  miifa  Altaris  in  oratorio  a Clerico  recitetur , ipfo 
oblationem  fratrum  offerente . Si  tamen  Abbas  adhuc  de- 
fundus  non  fuerit,  & adhuc  deletus  a viuis  non  fuerit1, 
tunc  poft  nomen  maioris . Nam  poltquam  defundi  nomen 
inter  quiefeentes  migraueric,  noui  nomen  in  capite  feri; 
batur  . Mox  ergo  celebrantes  in  oratorio  , cum 

explicauerint  prxfente , vt  diximus , pontifice,  vel  cun- 

' . do 


45* 


R E G V L A 


% 

> 


pj •/.  c7. 


6to  ordine  clericatus  officij  , data  ei  a Priore  pace , vel 
fubfequente  congregatione , tradat  ei  in  manum  regulam 
hanc,  fimul  & petitas  claues  a Cellarario  de  enticis  mona- 
fterij , & breuem  rerum  vniuerfarum, ferramentorumque, 
& codicum , vel  vniuerforum  mobilium ; & collata  Ungu- 
lorum teftamento  omnia  ante  pontificem  aflignentur  . 
Nam  dicat,  cui  dat  regulam  hanc  praffente  pontifice , vel 
vniuerfo  officio  eius,  vel  fua  congregatione  : Accipe  fra- 
ter legem  Dei , hanc  regulam , in  qua  obferuantibus  aeter- 
nam prouideas vitam;  negligentibusfempitcrnum propo- 
nas iudicium.  Hic  anima  vincit,  aufperit i hic  vita  aut 
amittitur  aut  tenetur ; hic  pendet  iftarum  quas  confpicis 
animarum  a te  Dei  exacftio.  De  hoc  breue  gregis  iftius  in 
iudicio  Domini  poftme  tufadlurus  es  rationem.Memento 
frater, memento, quia  plus  cui  creditur, plus  ab  eo  exigitur: 
& eftoiam  follicitus,  & nolieflefecurusde  lupi  voracibus 
faucibus  diabolicas  infidias  gregi  tuo  futuras.fed  & vulneri- 
bus animarum, vel  ruinis  culparum, quibus  artibus  vel  mo- 
nitionibus ad  falutem  animas  valeas  reftaurare.  Eftoiam 
quantum  potes  vigilans  & follicitus;  quia  vfque  hodie_j 
fuifti  fecurus . Hsec  cum  compleuerit,  regulam  iftam  te- 
nenti in  manu  iterato  dicat ; Abbas , ingredere  oratorium 
Domini  t fcftain  loco  meo  cum  congregatione  iam  tua. 
Alliget  fummus  facerdos  orationibus  fuis  in  geftis coeloru , 
quod  fufcepifti  in  terris . & poft  haec  didta  tradat  ei  pallium 
fuum;  quo  accepto  ofculetur  qui  acceperit  manum  dan- 
tis ; & cum  acceperit  mox  ingrefluscum  facerdote  nouus 
Abbas  cum  congregatione  iam  fua  in  oratorium  , & ftans 
in  loco  prioris,  poftquam  facerdos  pro  eo  orationem-, 
effuderit,  ftatim  vadat  nouus  Abbas  ad  altare,  & ponat 
fuper  illud  regulam;  & dum  eam  ponit , quam  accept, 
dicat  retro  omnis  congregatio  vna  cum  ipfo  hunc  verfum  : 
Confirma  hoc  "Deus  quod  operatus  es  in  nobis ; cu  m gloria, & can- 
tilena/Quse  cumperdixerit,  mox  clara  voce  profteroens 

fe- 


M A G1  S T K I.  417 

feiu  orationem  pauimento , expetat  pro  fe  orari  iterum-, 
facerdotem  .•  quod  & retro  congregatio  fimi  liter  pauimen- 
to  adhaereat.Et  furgentes  poft  completam  orationem  o (cu- 
letur genua  facerdotis , & erigatur  ei  ad  pacem . De  nde 
omni  officio  eius  pacem  contradat;  deinde  praepofitis, 
vel  omni  congregationi & fic  exeat  difciplinae  * tradent 
claues  mana  fua  cellarario.  Mox  vadens  dc  orationem-» 
cum  omnibus  complens  fine  facerdote»  iam  ipfe  petita-» 
benedictione,  in  cathedra  fedeat  praecefloris ; & venientes 
primo  PrsepoGti , deinde  omnes  eius  genuam  ofculentur . 
Mox  Turgens  vadat  ad  iacentem  Priorem  » & ofculetur 
genua  eius,  & porrigatur  ad  pacem  ei.  Poft*  acceptam^ 
pacem  quondam  Prior  dicat  omnibus  : Fratres , &pro 
me  orace , vt  rationes  animarum  veftrarum  tranfa&as  vna 
cum, mea  poffim  in  die  iudicij  ante  Dominum  diTcuflbrem 
integras  exponere , & fideliter  confignare  : & quomodo 
vos  conftabiliuit  Dominus  in  terris , & meos  bene  exitus 
fufcipere  dignetur  io  coelis . Vnde  fi  poft  hoc  forte  melio- 
ratus ipTe  Abbas  , defunctus  non  fuerit,  omnem  licentiam» 
vel  poceftatem  » ordinationemque»  vel  honorem  prifti- 
num  difciplinae  ipfe  recipiat.  Et  merito ; cui  Deus  ad  hoc 
ipfum  reddidit  vitam : nihilumque  fibi  nouiter  ordinatus 
ex  illa  hora  vfqueaddiem  verae  mortis  eius  de  honore_» 
coftituto  vindicet . Et  cum  ei  certus  aduenerit  dies  mor- 
tisn,  qui  iam  fub  praefentia  facerdotis  pridem  exticit  ordi- 
na tus , fine  dubio  ipfe  fuccedat : ita  tamen , fi  cafos  fuper- 
bia*  vel  elationis  eias  non  depofuerit  merita  . Ergo  cum 
nihil  illo  viuo  (ibi  vfurpaueric  de  honore,  fed  hoc  tota_» 
mentis  intentione  afiumat  , & diligenti  obferuatione-/ 
ouftodiat , vt  non  iam  de  honore  defignato  reddatur  elatus* 
fed  in  melius  magis  acta  fua  de  praeceptis  Dei  in  regu- 
la conftitutis  quotidie  de  fe,  coram  Deo  & fratribus,  vel 
omnibus  hominibus , praebeat:  «Scplus  fe  ex  tunc  in  ver- 
bis flefadbis  in  ipfo  habitu  humiliet , quam  antea  pro  ipfius 
.mii  m m m hu- 


4j8  k e g r l a 

humilitatis  gratia  fuerat  incuraatus ; ?t  eum  omnes  aefti- 
ment  humiliorem  & viliorem  omnibus  magis  poft  defigua- 
tionem  honoris  effe&um  » quam  ante  i vt  quafi  prote- 
nus merita  in  fe  Domini  impleat  fententiam  dicentis : 
U»u  io.  Qui  vult  inter  vostffe  fortior  , fit  vtfler  vltimut  l 6c  qui  fchu- 
miliauerit»  merito  exaltetur  r tamen  propter  honorem, 
quem,  faccrdos  orationibus  confticucr^lt&  ixiadii  lui  poft 
. Abbatis  prioris»cura  infirmaretur, in  diptico  Monafterij  no- 
men feri p ferar . & fuo  honorabilis  eum  prior  & veros  Ab- 
basiudicio  elegerat»  & quod  ante  non  licebat  per  regu- 
lam, pro  oratione  f^cerdotali , & ipfius  Abbatis  electio- 
ne , & magis  propter  additam  & augmentatam  in  eo  humi- 
litatem, fecundarius  iam  iudicetur  . Quod  nomen  non  fuo 
iudicio  praefumpfit , fed  perfefta:  obferuanti*  in  eo  mern 
ta  elegerunt : nam  regula  ideo  vetat  conftitui  fecundarios 
propter  elationem  & fuperbiam.Nam  illum  per  adlum  bo- 
n«  obferuantiae.  veL  nimiam  humilitatem  & Deus  elegit, 5c 
Abbas  concedit,  & facerdos  ordinauit»  fed  conftitui  ad- 
huc vita  prioris  redd  ta  non  permifit , Ynde  ex  illa  die^r 
quafi  iam  fpiritalis  Gxfar  defignatus  fecua  Abbatem  fedeat* 
alium  chorum  pfallcntium  contra  Abbatem  teneat  in  ora- 
torio, poft  ipfum  calicem  ad  menfam  accipiat,  & poft 
ipfum  in  orationibus  habeatur  ; & vbicumque  Abbas  am- 
hulauerir , ipfc  locum  pro  fe  fufeipiendi,  vel  vitiafratrum 
emendandi  , vel  excommunicandi  licentiam  habeat  ad- 
tributam  . Quod  fi  excommunicatur  frater  fatisfacere  ei 
eonfuete  noluerit, referuata  culpa  eius  Abbati.ipfe  vero  v£- 
que  ad  aduentum  in  reatu  excommunicationis  permaneat* 
• Omnia  ifta  ex  delegatione  ambulantis  exerceat  * & in  om- 
nibus abfeotis  agat  vices  Abbatis*  Sed  hoc  ipfimt  non  fuo 
indicio  fibi  deferens^»  fed  iuffu  prioris  & veri.  Abbatis  * 
Cum  ei  per  praeceptum  permittitur  » tunc  licentiam  habeat 
aliquid  ordinare,  autin  hoc  honore  credat  fe  pofle  con- 
* fiftere*  Nam  omni  hora  omnibus  iudicans  fe  elfc  aqua- 


tem  , & Magis , G vult  «fle  perferus,  & digne  vult  ad  quod 
deputatus  eft  peruenire , humiliando  fe  vniuerfit  fratribus 
fftic»  magis  fe  omnibus  inferiorem  adiudicet,  Sc  viliorem-» 
fit  vniuerfis  vltimo  cordis  credat  aftedfcu . Quia  tales  nouie 
Dominus  exaltare , dicente  fcriptura : Qui  fe  humiliat , txal - *«'•  *i 
tabitur . Nam  hoc  cauere  femper  ipfe  frater  debet , ne  ali* 
quando  de  prouifo  honore  cordis  elationem  affumat , & 
io  aliquam  prorumpens  fuperbiam  , in  aliqua  parte  aut 
humilitatis  aut  praecepti  diuini  corruens,  regulam  ficut 
prius  obferuabat»  minus  aliquid  modo  adimpleat, iam  defi- 
gnato  horore  fecurus.Ee  moxlciatpro  certo, quia  cum  Ab- 
bas  frequenter  in  aliquas  culpas , quem  elegerat , non  in~* 
maius  proficientem  , fed  per  negligentiam  nugis  decerio- 
ratum  eum  afpexerit,  & monitus  ab  Abbate  non  cmen- 
daueritfei  & nomen  eius  deleat,  quamuis  facerdos  roga* 
tus  ab  Abbate,  de  diptico  > Sc  ipfe  in  fuum  rediens  nume- 
rum iudicetur  negligeatibus  coequalis;  & excommunica- 
tioni confuetas  fubiaceat,  qui  culpas  non  vitat : quia  per 
negligentiam  perdidit  » quod  interuenerat  ; & recipiat 
quod  admiferat . Et  poliquam  fuerit  inferiori  redditus 
merito , a latere  iam  deiungatur  Abbatis : Sc  ex  illa  iam_» 
die  ab  Abbate  alius  frater  de  omnibus  iam  oculo  & ani- 
mo quaeratur  , fuperior  ncgligenti , qui  & ipfe  cledhis  ab- 
fieonie  quotidie  tempore  mortis  fu* , manu  fua  Abbas  eum 
apertius  indicet » iulte  & merito  omnibus  prseponen* 
dum  ordinatione  primatus  . Et  reprobi  illi,  qui  per  negli* 
gentiam  de  fummo  honoris  culmine  cadunt,  audiant  Apo- 
itolum  fibi  dicentem  : ‘Bene  currebatis,  quis  vos  hnped/uit  f cAfi 
Satanas  qui  elatos  deponit . Et  antequam  diledhis  repro- 
bus fiat,  &in  negligentiam  conuer  tat  ur  ,aud  at  quid  eum 
quotidie  conueniat  fcriptura , dicens:  Tene  quod  habes , ne  A/»r.|. 
alter  accipiat  coronam  tuam  , Et  qui  audierit,  & non  obfer- 
uauerit,  fibi  imputet  cum  ceciderit : quia  a Domino  fa- 
perbi  ac  negligentes  & indigni  ideo  deponuntur , vt  digne 

m m m z ob- 


V 


» 


46g  G V L Jt  ' 

obferuantes  praeceptura  Dei, aut  humiles  exaltentur.  Qui* 
apud  iuftum  iudicem  Dominum  non  cft  pcrfonamm  ac- 
ceptio , nec  vult  aliquid  praeflare  indignis;  cumfolos  iu- 
flos , bonos  , & fandos  nouit  diligere  , & ipfis  folis  de»# 
praefentis  vitae  honore , & de  perpetuae  coronae  retributio* 
ae  fit  debitor . 

Cap.  XCIV.  INTERROGATIO  DISC1PV1I. 

Sifubito  Abbas  moriatur , quo  ordine  de  incertis  fratribus  Abba» 
alius  conjhtuatur , cum  fe  viuo  nullum  defignauerit  meliorem , & 
dum  fiibita  tum  marsperur ferit . <’•  r>nr  > 

RESPONDET  DOMINVS  PER  MAC!  STRVM. 

REpentinum  humanitatis  ca'um  confiderantes , &ad- 
uentum  , vt  aifolet,  Aib  tse  mortis , hoc  de  incertis 
inueniendum  ad  ordinationem  conuenienter  taxauimus  » 
vt  de  incertis  ce*ta  pofiit  ratio  inueniri . Cum  ergo  fupe* 
rius  diximus,  diucrforutn  monafteriorura  confufos  debere 
efle  gradus,&  nullum  certum  redhibere  de  honore  fecun- 
dorum» cum  ergo  non  iudicauerit  Abbas  viuens  poflfe 
ordinandum  , quem  caeteris  probauerit  meliorem  , qui  fi 
fubito  migret  ad  Dominum  , refpondemus  quid,  ne  cum 
vnufquifquede  fe  fuoiudiciofucceflionem  praefumens,vni- 
uerfos  in  feditionera  exagitet , & ftudiofam  partibus  pu- 
gnam fcandali  domum  pacis  faciat  in  contentionem  con» 
uerti , ideo  hoc  decernimus  , vt  iudicio  Pontificis  ipfius 
territorij  & Cleri  quaeratur  Abbas  San didimus  , qui  acce- 
ptam hanc  regulam  fupia  hanc  congregationem  ad  vicem 
prioris  defundi, fupra  omnes  fratres  triginta  habitet  diebus: 
& ipfe  confideret  lecundura  huius  regulae  conftituta , quis 
fuperior  de  omnibus  obferuantia  poterit  inueniri . Qui 
ergo  Abbas  tricefimo  die  coram  illo  facerdote  vel  clero, 
pet  facrofanda  iurans  euangelia  , dicat  fe  a nullo  promit " 
iionibus  vel  adulationibus  efle  redemptura;  fedin  caufam 
Dei  quam  inuenerit  integre  pandere , Mox  vero  flante-» 

ante 


M J G 1 S T n 1.  461 

ante  eum  omni  congregatione  fu  bito  apprehendar  eius 
mamma , quem  inuenit  in  omnibus  meliorem » in  om» 
ni  obferuantia  mandatorum  Dei.  vel  r gulae  conftitutaer 
& tunc  demum  in  eo»  ab  illo  Pontifice  vel  Clero  ipfius 
territorij  fecundum  huius  regulae  conftituta,  vt  fuperius 
diximus , primatus  ordioatio  celebretur . 

Cap.  XCV.  INTERROGATIO  DISCIPVLI. 

Dt  OflUrip  monafhrtf. 

RESPONDET  DOMINVS  PER  MAG1JTRVM. 

Dvobus  fratribus  astate  decrepitis  cella  intra  regias  mo- 
nafterij  prope  conftituatur»  qui  deputati  ibide  clau* 
dant  monafrerium  omni  hora  poli  exeuntes  , & aperiant 
ingredientibus,  deaduenientes  nuntient  Abbati.  NamSc 
hoc  obferuare  debent  ipli  duo  fenes  quotidie,  vt  horis  qui- 
bus oportet  in  monafterio  legi , feratis  regijs  congregatio» 
nifeiungant.  vt  legentes  audiant  t & cum  ad  opusdiui- 
num  oratorij  index  fonauerit,  feratis  item  regijs  ad  opus 
Dei  oratorio  praefententur.  Ad  opus  laboris  hoc  quaeran- 
tur  quod  poliunt  pro  aetatis  polfibilitate  implere,  ideft,  aut 
fi  artes  fciunt;  aut  certe  fi  nefeiunt , in  quo  poffnnt  co- 
tidie feptimanarios  adiuuent:  tamen  labori  alio  non  quae- 
rantur, fi  propter  opus  aperiendi  & claudendi  omni  ho- 
ra occupantur. Annonam  canum  a cellarario  ipfi  accipiant, 
& eis  cum  aqua,  vel  coquinae  remanente  iulcello  mini- 
ftrent.  Animalium  intra  monafterium  curas.  ad  undto  in 
feptimana  illorum  hebdomadarij  folatio,  ipfi  adimpleant,  & 
regiae  mundicias  ipfi  exerceant : vel  intra  eam  cicendelutn 
fuipenfum  & fatuum  incendant  quotidie»  vt  noctu  fo- 
ris cuiuluis  aduementis  cognofcarur  ingrelTus . Qui  fenes > 
Vt  fuperius  diximus , pro  honore  retatis  cum  Abbate  man- 
ducent , fecundum  formam  pertedtx  humilitatis,  vt  faaCta 
Eugenia  demonftrat,  qux  dixit,  necipfisie  fuperiorem-. 
velle  oftendere . Nam  talibus  dicit  feriptura  pertedtis : 

Qmn- 


J 


E tel  ]. 


gyw.rey», a , tart»  er : &^ud  Dam  & hmine, 
tnuentens  gratiam . Omnia  vero  neceflaria  intus  intra  reeias 
eflc  oportet  * id  eft,  furnum,  nucinae,  refrigerium  .hortos, 
vel  omnia  necclTariai  vt  non  Gt  frequens  occaGo,  pro- 
pter quam  fratres  multotie.  foras  egreili . fecularibus  mix- 
ti forte  a relig>oforum  oculis  v.G,  ad  damnationem  po- 
tius noitram  ab  eis  pro  angelis  adoremur  * & 'Benedicite 
nobis  non  meritis  indigne  dicatur,  cum  forte  fan<5ti  pute- 
mur eile.  quod  non  fumus  : aut  magis  per  irriGonem_, 
quorundam  infidelium  viJefcac  in  publico  vel  plateis  fan- 
. s hab‘tVs  ambulando . Cum  ergo  h*c  omnia  intus  fui. 

nntconlhtura,claufaGtfcmpermonafterijregia:  vt  inrot 
daufi  cum  Domino  fratres  veluti  a fcculofintiam  cauS 

? n 'D  feP*ra?*  monafterij  a foris  cir- 

ceUum  habeat  ferreu  in  fimella^uoab  adueniente  concuf- 
io , cuiuflibet  fuperuenientis  intus  indicetur  aduentus 


i 


Tltl 


mi  ikw;  i»i 


ATiJOi-  HAJVDS.8  * 


a r'  i 


m9  % 


G R I M L A I e I 

PRESBYTERI 


Tj8x*i 


V 1K1 

‘V. 


Regula.* 

SOLITAUORVM.  i 


V v^l? 

0?:f  ’.  i*".  •'*■  • . • 'v;; 

4- 

sJttttft*!  9fl  ■•  .t-.rln  <a  esam  *6jit  '.*nj>V>n 

tH  o H^aulc  fit.  i?y  .(gatoiiitte 

-'  r ?V  ••’  ’.  ;''f'  ; -re».  •;•».-&  ••  «l»  r i 

V.  * «\  * * • •« 


\TQ: 


' • *T'*:k3vpc  ;rv^»«.>?K 


w,  . 


-’a 

itfrai  i ^ v^»:reii 

• JifclOI 

b*}  .«• & :B qjtongMW  J ^icoocrq  -i»jtuei  tt»3hn* I jifcufcV 


-w  Mtil  «•vWiiS.cj <j|  M?fm9fef«bL9v 

■ 

ar :•  iijr.tiiw  xot&ojj*  # crt‘; m & 

^ LiTDiis.. 


■4T* 


• 4 


•>  TWr- 


Digitized  by  Google 


PROLOG V$  REGVLAE  SOUTARIORVM. 


DILECTISSIMO  PATRI  IN  CHRISTO  ATgVE 
JlEgVlVOCO  MEO  GR1MLAICO  VENERABIU 
Sacerdoti  perennem  in  Salvatore  falutem^j . 


[AEPENVMERO  dum  in  auribus  ve- 
Itrisomne,  quod  mihi  de  meipfo  di- 
fpliceret , expofui , fuggefliftis  mihi,  Vt 
Regulam  Solitariorum,  videlicet  Coe- 
nobitarum , defcriberem , mihiqueipG 
iugum  feruitutis  imponerem  . Ego 

autem  hoc  diu  multumque  rcnifus  futn 

agere,  ne  forte  vires  meas  excederem,  immo  ne  iadlantise 
lapfum  incurrerem  ; verens  pariter  ne  ab  aliquibus  quafi^ 
noua  condens  prjtfumptuofus  putarer.ac  ne  mihi  illud  an-’ 
tiquum  obijceretur  proucrbium  .*  Quid  neceflfe  eft  in  ma- 
ri mittere  pilees,  aut  in  flumine  aquas  ? Sed  cum  poft  mul- 
tos dies  reminifei  coeperim,  quod  nunquam  moris  fuerit 
fan&is  Patribus  inuicem  prouocare , inuicem  inuidere  • fed 
vnuraquemque  in  ornanda  domo  Dei  pro  viribus  fuis  ob- 
tulifle  j malui  imperio  mffionis  veftra: obtemperare»  quam 
voluntatem  meam  facere . Vnde  & ego  mox  iniun&i  me 

operis 


SOL  lTARV  0 QTM  . 46* 

operis  labori  fuppofui , atque  hinc  inde  orthodoxorum.* 
Patrum  fententi as  exemplaque  diuerfa  decerpG  »*  &exhis 
hanc  Regulam  componere  fategi . Eorumdem  quippe^» 
nomina,  quorum  lententias  ad  hoc  opus  aflumpfi,  ob 
prolixitatem  capitulorum  vitandam  , partim  intus  in  fe- 
rie  , partim  deforis  in  ipfis  marginibus  imprefTi.  Et  ne_J 
me  aliquis  compilatorem  vocitaret,  hocpotiflimum  heri 
curaui,  Scio  namque,  Domino  pronuntiante , quia  qui 
a fcmetipfo  loquitur  , gloriam  propriam  quatit.  Mea  quoque.* 
di&a  licet  hnt  exigua  , tamen  inter  fandiorum  flores 
eloquiorum  folito  nomine  meo  imprimere  curaui . Qua_* 
de  caufa  humiliter  obfecro  , ve  fi  cui  haec  fcribilis  videtur , 
profata  Sandlorum  vocabula,  ficuti  nunc  funt  adnotata_» , 
adootare  non  omittac . Noftracifmos  denique  & barba- 
rifmos  , necnon  & ipfos  pracpoGtionum  cafus  in  hoc 
opulculo  feruare  contempfi:  quia  indignum  vehementer 
fore  ce n fui , vt  verba  Chrifti  vel  fandiorum  Patrum  fub 
regula  perftringerem  Donati . 

Hanc  nimirum  Regulam  de  Sandlorum  floribus , quali 
de  magnis  fluminibus  pelagique  gurgitibus  excerptam-., 
in  modicos  riuulos , boc  eft,  in  fexaginta  nouem  capitula., 
diuidere  curaui.  Et  primo  omnium  de  abrenunciatione_* 
foculi , & de  adliua  vita  & contemplatiua  pauca  collegi 
capitula . Deinde  quomodo  folitaria  conuerlatio  conflare 
debeat , & de  vita  ac  moribus  Solitariorum  aliqua  adne- 
xui  capitula . Inter  haec  quidem  de  praeceptis  redempto- 
ris nofti i tria  tantum  capitula  inferui.  quatenus  Solitarij 
in  lege  Domini  die  ac  nodte  meditantes  ,>  & ipla  Chrifti 
mandata  feduloanre  oculos  mentis  fimul  & corporis  re- 
uoluentes,  fcmpcrdeuotioresarque  feruentiores  exiftant . 
Poftea  quoque  ad  adliuatn  vitam  veniens,  quid  vel  quan- 
tum de  cibis  & potibus  , quidue  de  veflamentis  aut  le-» 
dlualibus  habere  vel  vti  debeant , determinaui . ^ditii 
etiam  modum  & tempus  ieiuniorum  atque  abflinentiae. 

n n n Sub- 


I#-7.  »s. 


G V 

Subiunxi  quoque  locis  congruis  pauca  de  virtutibus  &fl- 
tijs : & vt  cautos  facerem  Solitarios,  quibus  modis  mi* 
racula  operari  foleant  intimare  curaui . Ad  vltimutn  au- 
tem de  perfeueraotia  boni  operis  vnum  tantum  capitu- 
lum pofui*  ; •( 

In  his  ergo  omnibus  vbicunque  aliquibus  claufulis  enu- 
cleandis neceditas  extitir , morem  fluminis  imitari  (iuduf . 
Fluuius  quippe  dum  per  alueum  defluit.fi  valles  concaUas 
ex  latere  .contingit,  in  eas  protinus  fui  impetus  curfum_* 
diuertit  * cumque  illas  fufficienter  impleuerit,  repente  fe 
in  alueum  refundit . Ita  nimirum  vbicunque  inter  facnu* 
Saodlorum  eloquia  alqiuara  obfcuritatem  congruse  aedi- 
ficationis reperi , quali  ad  vicinam  vallem  explanationis 
vndam  retorfi  : & dum  ipfam  obfcuritatis  vallem  fuffi- 
cienter expolitam  perfpexi,  rurfus  ad  Termonis  propofiti 
alueum  recucurri . Sed  non  hoc  meo  fenlu  vel  tfudio,fed 
fandiorum  Patrum  oraculis  annuentibus  peregi. 

Hoc  fane,  Pater  venerande,  tam  vos.  qui  ad  iftud  opu- 
Iculum  peragendum  me  excitaftis,  quam  omnes  qui  haec 
forte  ledluri  funt , conteftor  & obfecro ; vcquicquid  in_« 
rebus  iftis  quae  vtcunque  digeftae  funt,  reprehenfionis  in- 
uenerint , vitio  meae  rufticitatis  adferibant . mihique  di- 
gnanter indulgeant:  Ea  autem  que  fecundum  fidem  ca- 
tholicam di  dia  probauerint,  DCo  deputent;  qui  dat  omni- 
bus affluenter,  & non  improperat.  Ego  quippe  dum  ftu- 
dui  prxeeptum  iubentis  implere,  etiam  maiora  viribus 
meis  praefumpfl  fufeiperes  led  tamen  ipfa  obedientia  val- 
de mihi  erat  neceflaria . Hac  quidem  nadlus  occafione_» 
Regulam.  quam!  non  habebam  .modohabeo.  Ceterum.» 
de  accuratione  didtionis  elucubratae  non  fatago  : quia_. 
quod  a magiftris  negligeado  non  didici . id  exhibere  lo- 
quendo nequiui.  ol 

Idipfum  autem  quod  feripfi.  non  ingenio  meo  fretus, 
fed  orationibus  veftris  auxiliantibus  peregi.  SoieOt  nam- 
que 


5 0 L iTM R I IKVM . 4«* 

que  medici  , ex  multorum  fpeciebu»  pigmentorum  in- 
nlutein  pofceotis  quoddam  genus  medicamenti  cocnpo- 
nere,  nec  feipfos  prarfumunt  fateri  creatores  herbarum. vel 
aliarum  fpecierum  ; fed  miniftros  fe  efTe  in  colligendo  & 
conficiendo  alTerunc  . Ita  dcego,  non  audior  huius  operis, 
fed  miniAer  in  colligendo  extiti . Ex  quarum  tamen  com- 
poGcione  fpecierum  falus  efficitur  tegrotantium.  Sic  etiam, 
ucforGtan  meae  deuotionis  labor  vc lirae  caritati , Domino 
opitulante,  aliquid  proficere  valebit . Non  enim,  vt  reor  , 
tam  foJlicite  mihi  hanc  Regulam  fcribere  iniungeretis , niO 
eam  diligeretis,  & nili  ad  propoGtum  vitx  folitarix  quan- 
doque venire  voluiffetis  . Sicut  enim  me  piae  deuotionis 
affedtu  exhortati  eftis  , vt  eam  fcriberem  , ita  nunc  vos  hu- 
militer depofco  , vt  eandem  faepius  diligenter  legere  Au- 
deatis i quatenus  animus  vefter  quodammodo  exteriori- 
bus raoleltijs  fatigatus , ad  feipfum  redeat , & quo  maxime 
fellinare  debeat,  intelligat.  Quid  ergo  io  hac  vita  labo- 
riolius , quam  terrenis  defiderijs  aelluare  ? Aut  quid  fecu- 
rius  , quam  de  huius  fxculi  vanitate  nihil  appetere  ? Qui 
enim  hunc  mundum  diligunt,  turbulentis  eius  curis  & fot- 
licitudinibus  conturbantur  i Qui  autem  ab  eo  recedunt, 

& folitariam  vitam  expetunt,  futurae  pacis  requiem,  quam 
illic  expediant,  hic  iam  quodammodo  habere  inchoant. 

Quapropter quaefo  tam  vos,  quam  omnes  Deum  dili- 
gentes , vt  nemo  hanc  Regulam  fpernat , neque  ab  hac  in- 
Urudlione  pauore  perterritus  refugiat:  quia  via  falutis  non 
?litcr  niG  anguAo  initio  eA  incipienda.  Vnde  Dominus 
ait : Contendite  intrare  per  aiigiifiam  portam . Et  iterum  : dr~  M<# 
cla  dr  anguFIa  via  efl,  qua  ducit  ad  vitam  > lata  & fpatiofa qua  i j. 
ducit  ad  moi-tem  , .Nihil  ergo  in  hac  conAitutione  alperum, 
vel  onerofum,  nihil  grauefpero  mefcripGfle:  fed  fi  quid 
paululum  rettridlias , didlante  aequitatis  ratione  in  ea  in- 
Aitui,  hoc  propter  emendationem  vitiorum  , &conferua- 
tionem  virtutum  feci.  Quifquis  igitur. hanc  Regulam^ 

nnn  2 bono 


Digitized  by  Googlc 


468  .v  ^ & G K £ J 

bono  animo  8e  plena  deuotionc  ▼oluerit  obfcruare  , in_, 
prae  lenti  adhuc  leculo  pofirus , ad  virtutum  culmina , Deo 
fauente  > poter»  fcandere  i & poft  huius  vitx  terminum-. , 
cum  fan£li*&  eledtis  Dei  in  cxlefti  regnogaudere , & cum 
ipfoDomion  St  angelis  eius  in  perpetuum  feliciter  pote- 
rit viue te  j &nonfolum  viuere,  fed  ctktm  conregnarc-/. 
Cun&ipotens  Deus  animum  veftrum  ad  hanc  inlhtutionis: 
obferuanram  feftinanter  adducat , &per  eandem  obii», 
uantiam  ad  regna  cxleftia  perducat,  Arnen . ...  o 

i . » , rtio.j  -n  .tu  ai  i • i ri  • i rr.  mtl 

. v . UHICIT  PR  OLOC  V I.  -i;  (T*-J 

; 'i 

r. 

JNCIPIT  TEXTVS  REGVLAE  . V 

o Cap.  I.  De  generibus  Solitariorum . 

RIMVM  igitur  indagare  oportet,  cur  mon»- 
chus,  vel  cur  folitarius  vocatur,  &fic  den  um, 
auxiliantediuina  clementia,  ad  extera  expo- 
nenda rite  rranfeamus . Monachus  enim  grx- 
ca  etymologia  vocatur,  eo  quod  fit  fingularis  . 
Monas  enim  gratee , latine  fingularitas  dicitur.  £rgo  fo- 
litarius interpretatur  vocabulum  monachi . Idcirco  enim 
fiue  dicatur  monachus  fine  folitarius , vnum  atque  idem_. 
eft.  Sed  iara  videamus  quot  funt  genera  folitariorum-. . 
Duo  funt  namque  genera  (ohtariorum  * vnum  anachore- 
tarum , id  eft,  eremitarum  i alterum  vero  coenobitarum-* , 
hoc  eft,  monafteriale  , Hxc  autem  amborum  genera  non 
conuerfionis  feruore  nouitio  debent  inftitui  , fed  diuturna 
monafterij  exercitatione  prius  debent  probari,  quatenus 
probati  ad  perfc&ionis  culmen,  Domino  miferante , con- 
kendere  valeant.  Prxterea  quoque  fcrpe  dubitatum  eft 

araul- 


S0LITAR10RVM.  4 69 

2 multi», a quo  potiffimum  monachorum  eremus'  coepta.» 
fit  habitari . Quidam  enim  altius  repetentes  , a beato  He- 
lia  & Ioanne  fumptum  dicunt  exordium  : alij  autem  afTe- 
uerant  beatum  Antonium  huius propofiti  efle caput.  Ma- 
carius  vero  difcipuius  beati  Antonij  affirmat  Paulum^ 
quemdam  Thebarum  in  nouo  teftamento  rei  iftius  fuiflfe 
principem,-  quod  & verum  eft.  Sciendum  vero  , quod  a 
tempore  beari  Antonij  coeperunt  coenobitarum  folitarij, 
hoc  eft,  retruG.  Sed  quis  primus  fuilfct  retrufus,  difficik_j 
reperitur  i non  enim  folum  modo  in  coenobijs,  fed  etiam.» 
in  ipfis  eremis  antea  habitabant  retrufi . Prifcis  denique—» 
temporibus  hi  qui  prius  in  monafterijs  erant  retrufi»  qui 
iam  didicerant  per  multa  experimenta  contra  diabolum^ 
pugnare, ipfi quoque  bene  inftrudtt , atque  ficut  aurunu 
in  fornace  probati , fraterna  ex  acie  ad  fingularem  pugnam 
eremi,  fecuri  iam  fine  confoJatione  alterius , fola  manu  vel 
brachio  contra  vitia  carnis  vel  cogitationum , Deo  auxi- 
liante,  dimicaturi  pergebant.  Horum  exemplum  beatus 
ArnulfusEpifcopus  tenuit,  qui  fecundum  Dominiprxce- 
pturo  omnia  quae  habuit , vendidit , pauperibusque  diftri- 
buit.  Et  non  folum  temporalia  reliquit  omnia  ,-fed  etiam 
epifeopatum , quem  poft  amHIionem  bonorum  tempora- 
lium, Domino  largiente,  fufeepit,  ipfum  dimifit;  & poftea 
cellulam  xetrufionisexpetijt,ibique  multis  diebus  fefe  ad 
exercitandum  in  diuinis  cultibus  Domino  mancipauit . 
Deinde  vero  poft  multorum  curricula  annorum  afTumpfit 
alas  ficut  columba,  hoc  eft,  virtutes  fpirituales,&  ad  ere- 
mum conuolauiu  ibique Dominam  noftrum  Iesvm  Chri- 
stvm  expedtauit,  vt  illum  faiuum  faceret  a pufillanimitate 
. fpiritus  & tempeftate.  Qui  veniens  non  folum  faluauit 
cum , fed  ad  aetnera  tranfuexit  feliciter  coronandum . Id- 
circo enim  exemplum  tanti  viri  huius  hic  inferereftudui, 
vt  ab  eo  difeant  folitarij,  omnia  caduca  defpicere,  & caele- 
ftia  totis  viribus  appetere » 

C kv. 


Ht/r.rf. 

Xl.thtd. 

tf. 


M »t.  10. 
J»,iA  J, 
J9 

U.  7»  «*• 


Uim  5, 
«4. 


Lur.  f. 


470  . 

Cap.IL  De  praceptis  altioribus  monachorum  , 
vel  Solitariorum . 

ALtiora  enim  funt  praecepta  quae  dantur  monachis. 

vel  fasculo  huic  renuntiantibus,  quam  illa  qu«  dantur 
fidelibus  in  faeculo  communem  vitam  agentibus . Mona* 
chis  & folitarijs  dicitur  : Si  vis  perfidus  ejfi,  vade  & vende. ^ 
omnia  qua  habes, &dap  uperibus  \ & veni , fequere me.  Et  rur- 
fum : Omnis  qui  reliquerit  domum  , aut  fratres , aut  patrem , aut 
matrem,  atu  vxoremjiut  filios , aut  agros  propter  nomen  meurrua, 
centuplum  accipiet  vitam  aternam  pojfidebit . Haec&huiuf- 

modi  praecepta  fpecialiter  folis  congruunt  monachis  lo- 
litarijfque . Et  quanto  fingularia,  tanto  potiora  & eminen* 
tiora.  Haec  vero  quae  fequuntur  quali  minora  minoribus 
generaliter  ditta  funt  omnibus . £)ui  non  accipit,  inquit  Do- 
minus, crucem  fuam,  & venit  pojl  me , non  efl  me  dignus . Et 
iterum:  Omnia  qua  vultis  vt faciant  vobis  homines , eadem  & 
voi  facit  e iUis.  Dieo  autem  vobis : Tmolite  refijlere  malo . Item 
i pfe  ; Diligite  inimicos  vejlros  * benefacite  bu  qui  vos  oderunt,  (ire. 
Monachis  enim  fiue  (olitarijs  dicitur,  vt  (ua  omnia  derelin* 
quant;  faecularibus  vero  , vt  fua  omnia  bene  gerant.  Illi 
praicepta  generalia  bene  viuendo  tranfcendunt:  ifti  praece- 
pti generalibus  adftringuntur.  Ad  perfedtionem  eninu. 
non  fufficit  cuiquam  fua  derelinquere , nili  etiam  femeti- 
pfum  abneget.  Sed  quid  eft  femetipfum  abnegare,  nili  vo- 
luntatibus proprijs  renuntiare?  vt  qui  fuperbuserat,  fit  hu- 
milis. qui  iracundus , ftudeat  efle  manfuetus  t qui  luxurio- 
fus , fit  caflus ; qui  ante  ebriofus , fit  fobrius  t qui  inuidus  & 
maleuolus , fit  benignus  & beneuolus . Nam  fi  ita  quifque 
renuntiat  omnibus  quas  pofiidet . vt  & fuis  non  renuntiet 
moribus,  non  elt  pro  certo  Chr ifti  difcipulus . Qui  enim^ 
fuis  rebus  renuntiat,  fua  abnegat  > qui  vero  prauis  morbus 
renuntiat,  femetip/um  abnrg  -t. Vnde  & Dominus.jSfo/  vult , 
inquit, poil  me  venire,  abnegetfimetiffum,  <*r fequatur  me . 

1 Cap. 


$0  LITARTO  RVM.  47* 

Caf.  III.  De  quatuor  ordinibus  hominum  qui  erunt 
in  die  iudicif  • 


M«».  »f, 
it- 


Sciendum  quoque  eft, quia quatuor  ordines  hominum.* 
erunt  in  die  iudicij  » duo  bonorum,  & duo  malorum-» . 

Primus  ordo  faluabitur,  & non  iudicabitur  : id  eft,  qui 
fua  omnia  pro Chrifto  derelinquunt , ipfi  quidem  cumu* 
Deoiudices  venturi  funt  ad  iudibium  . Vnde  eft  illud  Ifniae: 

Dominus  ad  iudiciuru  veniet  cum  fembws  populi  fui.  Ipfi  alios 
iudicabunt . & non  iudtcabuntur  ab  alijs  . Secu  ndus  ordo 
iudicabitur»  & faluabitur:  id  eft , boni  Chrilliani , qui  res 
huius  mundi  poffidenr,&  eas  pauperibus  quotidie  ei  ogant, 
qui  nudos  veiiiunt,  infirmos  vifitant , & alia  his  fimilia  im- 
plent, quae  Chriffus  facere  docet  . Hi  tales  iudicabunturj 
& faluabuntur  j quibus  dufturus  eft  in  iudicio  Dominus  t 
Lfuriui , & dediRis  mihi  manducare : futui,  & dedi  fis  mibi  bibere . 

Et  pott  pauca : Venite  benedifli  Patris  mei, percipite  regnum  quod 
vobis  paratum  eil  ab  origine  mundi.  Tertius  ordo  iudicabitur 
fimul  & condemnabitur:  id  eft, mali  Chriftiani,  qui  fidem-» 
habere  videntur, fed  operationem  non  habent,  lfti  ad  fini- 
ftram  partem  deputabuntur  in  iudicio , & i (fis  didturus  eft 
idem  ipfe  Dominus : Efuriui , dr  non  dediRis  mibi  manducare  j tiiJt 
fidus,  & non  dediRis  mihi  bibere . Et  poft  pauca:  Ite  maledifli  IM.41. 
in  ignem  dtermim  , qui  praeparatus  e fi  diabolo  & angelis  eius . 
lfti  enim  iudicabuntur  , & non  faluabuntur  . Quartus  ve- 
ro ordo  erit  infidelium.qui  non  iudicabuntur, fed  condem-  » 

nabuntur . De hisait  Pfalmifta:  Non furgent  impij in  iudicio  , 
neque  peccatores  in  concilio  tuRorum  . Refurgent  enim  im- 
pij , non  vt  iudicentur , fed  vt  condemnentur t fcilicet  vt 
qui  fine  lege  peccauerunt , fine  lege  pereant.  Primus  vero 
ordo,  qui  fua  dereliquerunt,  & Chriftum  fecuti  fuerunt, 
iudicabunt  alios  duos  lequentes,  id  eft , bonos  Chriiiianos 
vt  recipiant  bona  ; & malos  econtra,  vt  recipiant  mala . • 

Cum  fumma  igitur  deuotione  rogemus  Deum,vt  corda 
. ji  noftra 


pyi/i.j 


I tm.  t, 
I». 


Dlgitized  by  Co«fc 


Mstih. 


i».  i8- 


Ikijtm. 


47X  <H;E  GW  'L\  4 07, 

noftra  raifericorditer  tangendo  omnia  vifibilia  nos  defpi- 
cere  faciat  . quatenus  ad  primum  ordinem  pertinere  pofli- 
irus . Vindicemus  itaque  in  nobis  bene  viuendo  gratiam 
tanti  honoris:  fi  enim  vitam  noftram  perfedte  cuitodieri- 
mus , iudices  cum  Deo  & apoftolis  eius  in  die  iudicij  eri- 
mus. Firmifliine  enim  hoc  credere  debemus,  quia  fidelif- 
fimus  eft  ille, qui  hoc  nobis  promittit.  Veritas  eft  ipfe»/, 
fallere  non  poteft . Solitari)  igitur, qui  fua  omnia  pro  Chri- 
fti  amore  derelinquunt , cum  Petro  apoftolo  dicere  pote- 
runt : Domine,  ecce  nos  reliquimus  omnia , & fecuti  fumus  te-*  . 
quid  ergo  erit  nobis  ? Hoc  pro  certo  fcire  conuenit , quod 
Petro  tunc  refpondit,  omnibus  folitarijs  in  Petro  refpon- 
dit.  Forfitan  eft  aliquis  qui  dicat:  imitari  huius  mundi 
contemptores  volo , fed  quod  relinquam  non  habeo  . Ad 
hoc  vero  refpondendum  eft:  Multum  dimittit  ille. qui 
voluntatem  habendi  dimittit . Attendere  etiam  debemus ; 
quod  non  dixit.  Vos  qui  reliquifiis  omnia  folummodo , fed 
addidit^r  fecuti  edis  me  : quia  multi  relinquunt  fua, & Chri- 
ftum  non  fequuntur.-  ficut  Crates  philofophus,&alij  multi: 
fequitur  enim  Chriftum  , qui  illum  imitatur . 

renfemus  igitur  quid  Petrus  dimifit , qui  fic  confiden- 
ter loquitur.  Retia  tantum  d mifit  &nauim , & tamen_* 
loquitur  confidenter:  T{eliquimus  omnia . Ac  fi  diceret*  fe- 
cimus Domine  quod  iufiifti , fcire  volumus  quale  pro  hoc 
praemium  daturus  es  nobis,  lefus  autem  non  folum  illis  , 
(ed&ceteris  refpondit . deens:  Arnen  dicovobis,  quod  vos 
qui  fecuti  ejlis  me  , in  regeneratione , cum  federit  filius  hominis  in-» 
fide  maie Ratis  fua  , fedebttis  & vosfuper  fides  duodecim , indicantes 
duodecim  tribus  Ifrael . Magna  laetitia  & inenarrabilis  gloria.* 
nobis  eft  promiflfa  . Haec  fententia  ad  omnes  pertinet,  qui 
fua  omnia  pro  Dei  amore  derelinquunt. 

Tranfcendamus  autem  vifibil  a omnia  , defpiciamus 
tranfitoriacunrfta , vt  mercamur  perfrui  cum  beatis  apo- 
ftolis se  ternae  beatitudmis  gloria»  & vt  hoc  citius  fiat,  Do- 
mi* 


• «• 


S0LITA&1&RFM-. 


4*t 


mini  clementiam  quotidie  humiliter  exoremus , dicentes  ; 
Cundtipecens  Deus  qui  nos  per  fanguinem  filij  tui  redemi- 
fti,  & ex  aqua  & Spiritu  fandto  voluntarie  regenerafti, 
fac  nos  de  hac  mifernma  peregrinatione  ad  diu  deGderatatn 
citius  patriam  tranfire , in  qua  cum  beatiflimis  Angelis  & 
feliciflimis  hominibus  fseculo  renuntiantibus,  per  infinita_i 
fecula  regnemus . 

-i  ft:  jp  euupfni  uoa  onr  cqo  « X£j:iai£ 

Cap.  IV.  Qu*  fint  ver*  dhdtij . 

Q vae  fint  verae  diuiciae  beatus  Gregorivs  patenter  infi- 
nuat, dicens : Solae,  inquit , diuitiae  verae  funt , quae 
nos  virrntibus  diuites  faciunt . Quae  vero  nobis  appeten- 
dae funt  diuitise , vel  quae  fugiendae,  beatus  Psoipik  fa- 
tis euidcnteroftendit,  dicens:  Illae  nobis  ambiende  funt 
diuitkv,  quae  nos  ornare  poflint  pariter  & munire»  que  nos 
etiam  contra  impetus  hoftiles  armant,  i mundo  diftermi- 
nadt , Deo  oommendant,  ditant  animos  noftros  atque  no- 
bilitante Nobifcum  fint, intra  nos  fint.  Diuitiae  nofirae 
credendae  funt,-  pudicitia,  quae  nos  pudicos  faciat;  & i u di- 
tia, quae  iuftos ; pietas  , quae  piosj  humilitas,  quae  humiles  t 
manfuetudo,  quae  manfuetos»  innocentia,  qux  innocentes; 
puritas, qux puros;  prudentia, quae  prodentes  i temperan- 
tia , quae  temperantes & fupra  omnia  caritas , quae  nos  fa- 
cit Deo  dehominibus  caros , vitiorum  impotentes , firculi 
contemptores . ac  bonorum  omnium  ledfcarores.  Hxc 
funt  non  omnium , fed  fandiorum  folae  virtutes ; non  diui- 
tum  fuperborum , fedhumdium  pauperum  facultates , pa- 
trimona  cordium,  diuitiae  incorruptibiles  morum;  qui- 
bus non  abundant,  nifi  qui  illis  carnalibus  ex  corde  renun- 
tiant. Quae  quamuis  ipfa  fint  bona , vrpote  i bono  Deo 
creata;  tamen  quia  funt  bonis  maiilque  communia, itudenc 
ea  fpirituales  y.iri  contemnere , quo  poffint  ad  illa  incom- 
parabiliter meliora»  quae  fune  bonorum  omnium  propriae 

o o o per- 


A\\tM 

•V*  <9* 

.tiuiNl 

-lB 


Digitized  by  Google 


474  /«*.*•  CWKXBJfC'  ?. 

peruenire . Quoniam  non  eft  tale  bonam  quod  habent & 

mali . quale  illud , quod  non  habent  nifi  boni.  Corporale 
bonum  quando  habent  iniqui , ipforum  eft  ptaemiunu*  : 
quando  habent  iufti,  non  eft  eorum  praemium*  fed  tempo- 
rale folati  um  . Item,  boni  temporalis  amiffio  fit  exerci- 
tium iufti,  & iniufti  fupplicium  j quia  & iuftus  defiderio 
cxleftium  captus  omnia  temporalia  fiue  habeat , fiue_» 
amittat , omnino  non  fentit>&  iniquus  qui  cum  deledta- 
tione  habuit,  fine  dolore  non  perdit.  Propter  hoc  igitur 
eis,  qui  militant  Deo.  fugiendx  funtex  toto  corde  diuitix, 
quas  qui  habere  volunt,  une  labore  non  quaerunt , fine  dif- 
ficultate non  inueniunt*  fine  cura  non  feruant,  fine  anxtiaJ. 
delectatione  non  polfident,  fine  graui  dolore  non  perdunt» 
i.c«.  -Apoftolus autem  Chrifti  militibus  dicits  Volo  vos  finefolii- 
3>.  * citudine  effe.  Et  idem ; T{qdix  omnium  malarum  tfl  auaritia , 
£ mT  cluxm  tpp&ntes  a fide  errauerunt , & infimum*  fe  dolori- 

* bm  multis . Ac  fic  cenfus  ifte  terrenus  eis  a quibus  vitiofit-» 
diligitur,  non  eft  voluptatum  materia  ,ied  dolorum . Haec 
de  veris  & fallacibus  diuitijs  diita  fufficiant  . QuomO- 
do  autem  quis  ad  perfedtionia  culmen  confcendeic  poflit  , 
audiamus,  i ; • . a • *.» 

; •!  ,'ior  t.  Xl;<>  #il"‘.OUf«ni  stup  (OtiOtllCSSi 

Cap.  V.  Dt  frrfethan*  ajlitia  i , . 

Sx  quis  ergo  vult  efle  perfedtus , & tollere  crucem  fuam  , 
& fequi  Dominum  laluatorem . & imitari  Petrum  di- 
centem  : Domine  tcce  nos  reliquimus  omnia , & fecuti  fumus  te  ^ 
**•  **  faciat  hoc  quod  prxeepit  Dominus  adolefcenti,  &fufficc- 
M uti.  re  ei  poteft  ad  perfedtionem:  id  eft : Vade  & vende  omnuu» 
•'  9>  »•  qua  habes , & da  fauf tribus ) & vtni,ftquert  me.  In  poteftate-* 
noftra  eft,  vtrum  velimus  efle  perfedti » an  non.  Non  no- 
bis ugum  neceflitatis  imponit, fed  poteftati  noftrx  libe- 
rum arbitrium  concedit*  dicens  ; V is ejfe  perfeflus , &ia_. 
primo  ftarc  veftigio  dignitatis  ? Vende  omnia  qua  habes , & 

da 


I 


S OZ  iTeFRZOIRKM . 


47* 


da  pauperibus  & Veni  ,fequert  rme . Qui  cunque  ergo  perfe- 
dtus  effe  voluerit,  debet  vendere  omnia  quz habet,  Sc  noa 
ex  parce , ficut  Ananias  fecit  Oc  Saphyra , fed  totum  ven* 
dere  i & cum  vendiderit , nihil  fraudare » fed  dare  oono 
illud  pretium  pauperibus  i & ficfibi  thefaurum  in  regnum, 
cxlorum  praeparare.  Neque  enim  hoc  ad  perfedtionenu* 
folummodo  fufficic,  nifi  po(f  contemptas  diuitias  fequa. 
tur  faluatorem  : id  ett , relidtis  malis  faciat  bona . Facilius, 
inquit  B.  Hieronymus , facculus  contemnitur,  quam  va» 
luntas  & voluptas.  Mufti  diuitias  relinquentes,  Domi» 
numnon  fequuntur  . Sequitur  enim  Dominum,  qui  imi» 
utor  eius  eft,&  per  veftigia  illius  graditur.  Qui  enim  di-  ,.u, 
citfein  tkrirto  manere , debet  quomodo  ille  ambulautt , & ipfe^e 
ambulare  . Bonum  elt  ergo  Dei  feruo , corporaliter  remo- 
tum eflei  mundo » fed  multo  melius , voluntate.  Ytrura* 
que  vero  optimum  & perfedum . Ille  ergo  perfedtus  eft , 
qui  huic  foculo  & corpore  & corde  difcretus  eft  . Magna 
apud  Deum  refulget  gratia,  qui  huic  faeculo  contemptibi» 
lis  fuerit.  Seruis  autem  Dei  cundla  huius  mundi  contra-» 
ria  eiTe  debent , vt  dum  ifta  aduerfa  fentiunt , ad  carlefto_l 
defiderium  ardentius  excitentur . Quid  enim  in  hac  vita_» 
laboriofiuS , quam  terrenis  dehderiis  seltuare  ? Aut  quid 
fecurius , quam  de  huius  faeculi  vanitate  nihil  appetere^  t 
Qui  enim  hunc  mundum  diligunt,  turbulentis  eius  curis 
& follicitud  nibas  conturbantur.  Qui  autem  ab  eo  K«r 
cedunt,  propter  internae  quietis  tranquillitatem,  futurae 
pacis  requiem  quam  illuc  expediant,  hic  quodam  modo 
habere  inchoant . iq 

Cap.VI.  Quod  qui  fecula  renuntiant,  non  debent 
* V ' ’ habere  hereditates,  nec  pojjejftenes . 

i vj  mjiuii  ; 4 •. . . . 4-  - 

Hi  ergo  qui  foculum  perfedte  derelinquunt , nihil  de- 
bent poiTidere  praeter  Dominum . Vnde  in  libro  Pro- 

. ooo  2 fpe- 


.iiuil 


,r-«M 
at  ,»» 


Digitized  by  Goo 


o 


P>tn8, 

J7- 

IS, 

J. 

Ttriw. 

]>  »4  ' 1 ' 


tuti. 
44>  »8. 

N*u». 
**>  ao. 


47*  uJt  'E  GJf*.TA*0  l 

fperi  ita  legitur : Quem  cunque  «rgo  poflidendi  deledUt 
ambitio,  Deum , quem  edit  i qui  omnia  poflidet,  expedi- 
ta mente  poflideat  i &itvco  habebit  quacunque  fandte  de- 
fiderat.  Sed  Quoniam  nemo  poflidet  Deum,  nifi  qui  pol- 
fidetur  a Deo,  fit  ipfe  primitus  Dei  poffeffio,  & efficitur*» 
Deus  pofleflbf  & portio  . Deinde  quid  vitra  quatrit , cui 
omnia  ftius  conditor  (it  ? Aut  quid  ei  lufficit»  cui  ipfe  non 
/ufficit  ? Hurc  poflidebar,  & ab  illo  poflidebatur  ille  * qui 
dicebat  in  fpiritu  : Portis  mea.  Domine,  dixi  cuflodtre legctn^» 
tuam  . Et  i terum : Dominus  pars,  hereditatis  me*  & cabos  mei  * 
Qui  enim  poflidet  Dominum,  & cum  Propheta  dicit  i 
Parr  mea  Dominus,  nihil  extra  Dominum  habere  potett/ 
Quod  fi  quippiam  aliud  habuerit  praeter  Dominum»  para 
eius  Dominus  non  erit:  verbi  gratia,  Gaurum , G argen- 
tum , fi  poflefliones , fi  variam  fupeliedlilem , cum  iliis 
partibus  Dominus  pars  eius  fieri  npn  dignatur.  Si  ergo  , 
inquit  H eronymos , pars  Domini  fu m , & iimicuJus  he- 
reditatis eius  » non  accipio  partem  inter  ceteras  tribus, 
led  quafi  Leuita  & facerdos  viuode  decimis , & altari  de- 
femiens  altarisoblatione  fuflentor : vnde  habens  Vidtum_. 
& veftimentum  , his  contentus  ero , & nudam  crucem-, 
feudus  feqnar . Ad  Ezechielem  quoque  dicitur  : Sacerdote $ 
km , qui  mihi  in  templo  meo  miniflrant , non  habeant pofitjjiones  : 
teefDominus  pcfjejjio  eorum : nec  hereditatem  > ego  Dominus  he- 
YtditATcoTMrn*'  Et  ipfc. Dominus  alibi  dicit  fciijsLcui  * ^(js 
dabitis  partem  inter  fratres  fuos,  ego  Dominus  portio  eorum.  Hic 
fatis  euideftteroliendit,  quod  hi  qui  terren*  hereditatis 
portionem  conteropferint , tales  le  exhibere  debent  ,vt 
poflideant  Dominum  , & ipfi  poffideantur  i Domino. 
Qua  de  re  etiam  in  Collationibus  Patrum  tale  datur  exem* 
pium.  Quidam  frater  renuntians  facula,  & dans  quae 
habebat  pauperibus , retinens  autem  pauca  ad  opus  fu um » 
venit  ad  Abbatem  Antonium . Qpem  cum  agDouiflet  fe- 
nex.dixit  ei : Si  vis  monachus  fien.vade  in  illum  vicum,& 

eme 


Digitfc 


SOLlTJniORVU.  477 

eme  carne* , Aeltnponecorpori  tuo  nudo , & 6c  veni  huc  * 
Et  cum  Ille  Ge  feciflet,»ues  lacerabant  carnes  &.cbrpus 
eiutf.  Cum  aiAem  peruemflet  adfenem  .interrogati  it,  fi 
fecilTet  qus  dixerat  ei . lUe  autem  oftendit  coipus  iuum-. 
laceratum.  Tunc  dix  t fandus  Antonius:  Qui  renun- 
tiant feculo,  & volunt  habere  diuitias,  ecce  ita  impugnans 
tur,  Aci  daemonibus  difeerpuntur . Hoc  igitur  de  non_» 
habenda  poffeffione  didtum  lufficiat  . Aliud  autem  do 
non  habenda  hered  tate  dicamus.  Venit  quidam  homo 
fnomine  Magiltratus  , ad  beatum  Arfemum  , deerens 
ei  teilamentum  cuiufdam  parentis  eius  , qui  relique- 
rat ei  hereditatem  magnam  valde . Et  accipiens  fenio* 
teftamentum  voluit  fciendere  illud . Magiftiatus  autem-, 
cecidit  ad  pedes  eius, dicens : Deprecor  te  propter  Deum* 
ne  fcindas  illud.  Et  dixit  ei  Abbas  Arfemus : Ego  pnul 
mortuus  futn , quam  ille  . lpfe  autem  modo  mortuus  elt, 
quomodo  nunc  me  fecit  heredem?  &remiGtteftamen- 
tum  , nihil  exinde  accipiens.  Vnde  datur  intelhgi,  quod 
hi , qui  fxculum  relinquunt , nihil  debent  habere  praeter 
vidum /vel  poflidere  extra  veftimentum.  Praecipue  ve- 
ro Solitarius  qui  imitator  apottolorum  efle  cupit , bis  UA- 
tum  debet  efle  contentus . Et  quia  non  poteft  quis  feruire 
Deo  Gmul  & mundo , propterea  voluit  Deus  cultores  fuos 

omnibus  renuntiare,  vtexclufa  mundi  cupiditate,  diuioa 
in  eis  caritas  pollet  augeri  vel  perfici.  vvsfii 

' •> : Cap.  VII.  £>uod  poft  abrenttntiationem  ftcuh  non 
,r  itbtt  quifque  diuitias  ttUigtr» . i 

a olitarij  ergo  fbnditus  faeculo  renuntiaotes  » ita  huic 
O mundo  mori  debent,  vt  foK  Deo  viuere  deledentur. 
Quantoque  ab  huius  faeeuli  cupiditate  fe  fubtrahunt , tan- 
to interna  mentis  acie  pr*fentiam  Dei&  fandorum  eius 
perlpicacius  contemplantur . 1 Sedfunt  multi  qui  cupiunt 


ijt  R R G'  V h Vff  07. 

conuolare  ad  gradamOei.fcd  timeat  carere  obledhmentii 
mundi . Prouocat  eos  quidem  amor  Cbrifti , fed  reuocat 
cupiditas  fieculi  ,ficut  legitur  ia  Collationibus  Patrum  fe- 
ci rfe  quemdam  Solitarium  , oui  io  horto  luo  fedule  labo* 
rabat , 5c  omnem  laborem  (uum  in  eleemolynam  expen- 
debat , Sc  tantum  fibi  retinebat,  quantum  ad  vkftum  ipfius 
fufficeret . Poftea  vero  fathanas  immifit  ei  in  corde  di- 
cens : Collige  tibi  aliquam  pecuniam , ne  cum  fenueris , 
aut  aegrotare  coeperis,  aliquid  indigeas.  Et  collegit,  dc 
impleuit  lagenam  vnam  nummis . .Contigit  autem  eunou* 
inhrmari.de  putrefieri  pedem  eius  . Et  expendit  hoc  quod 
colledtum  habuerat  in  medicos,  & nihil  ei  prodefle  potuit. 
Poftea  vero  renit  quidam  de  expertis  medicis,  & dixit  ei ; 
Nifi  incideris  pedem  tuum,  totum  corpus  tuum  putrefiet . 
Et  conftitueruntttin  craftinum  inciderent  ei  pedem  . Illa 
autem  nodte  rediens  in  femetipfum,  Sc  poenitentiam  agens 
de  his  quxgeflit,  ingemuit  Sc  fteuic  dicens : Memor  efto 
Domine  operum  meorum  priorum  qua?  faciebam , curru 
laborarem  in  horto  meo.ex  quo  pauperibus  miniftrabam. 
Et  cum  fleret , aftitit  ei  Angelus  Domioi , Sc  dixit  ei : Vbi 
funt  nummi  quos  collegifti.dc  vbi  eft  fpes  de  qua  tradtafti? 
At  ille  refpondens  ait ; Peccaui  Domine,  Sc  ignofee  mihi , 
vlterius  hoc  non  faciam  . Tunc  Angelus  tetigit  pedem., 
eius,  & ftatim  fanatus  eft,  & furgens  mane  ab)  jt  operari 
io  agro.  Venit  ergo  medicus  cum  ferramentis  vt  fecaret 
pedem  eius.de  ait : Vbine  eft  ille  aegrotus  ? Et  dixerunt  ei, 
Exijt  mane  operari  in  agro,  tunc  admiratus  medicus,  per- 
rexit, & vidit  eum  terram  fodientem.dtglorificau  it  Deum, 
qui  ei  reddiderat  fanitatem . His  fatis  euidenter  oftendi- 
tur,  quantum  malum  (itpoft  abrenunciationem  liaculi  pe- 
cunias colligere,  dc  auare  retinere.  Vnde  feriptum  eft  : 
L>tr. 9,6»  Ntmo  mittent  manum  fuam  in  Aratrum , & rcipicient  retrt  , aptus 
efl  regno  Dei.  Naui  autem  ego  ipfe  quemdam  fratreiru,, 
quem  vtinam  non  noifeoi  i cuius  etiam  nomen  fi  aliquid 

pro- 


Digifefcti  b> 


S 0 LITARI ouru.  479 

prodefTet , dicere  poffem  ~ qui  fub  obtenra  religionis  re* 
linquere  fe  facculum  finxit,  &.  ad  folitariam  vitam  , noiu 
corde  fed  ccJtporetontum  pdruenit . Quietiam  non  io* 
lum  ante  habitas  po(Te(fiones  & diuitias  funditus  non  di- 
ftribuit  ,fed  etiam  ii  qua  forte  ei  a fidelibus  fuerant  oblata» 
auare  retinebat*  Poftea  vero  immifit  ei  diabolus  in  cor , vt 
ad  perferendas  diuitias,  quas  male  feruauerat*  foras  de  cel- 
la ri  tn  fionis  ex:ret . Quod  ita  & fecit,  quiquamdiu  in-* 
praefenti  fseculo  vixit, non  lotum  fibimetipii,  fed  etiam  nq« 
bis  omnibus  in  opprobrium  fuit*  fic  non  folum  tunc  cius 
exemplum  nocuit , fed  adhuc  bisr , qui  eum  nouer unt , ob- 
eft,&  futuris  fcientihus  nocebit.  Quia  funt  nonnulli  qui 
defpcdis  carnis  defiderijs , cundta  relinquere  pertradlant* 
fed  cum  cecidifie  illum  poft  operis  initium  confpiciunt» 
boc  ipfum  facere  quod  deliberaueraot,  pertiroefcunt . Nam 
& ifti  in  hoc  etiam  arguendi  funt , vt  fi  malos  pertiroefcunt 
imitari  in  malum,  cur  pigri  funt  bonos  imitari  in  bonum  ? 
Vn de  feriptum  eft: De bonisfuroamua exempla.  Ob  hanc 
ergo  cauiam  aliorum  feribuntur  ruinae  & perditiones,  vt 
nos  de  noftra  vita  (imus  follicitiores . Hadfenus  autem  de 
fieculi  abrenunciatione , & de  non  colligendis  dinitijs  fatis 
abundeque  , vt  opinor , d idtum  eft . Modo  enim  de  con* 
templatiua vita, Deo auxiliante,& beato  Profpeto  fufira- 
gante,  aliqua  dicenda  funt  capitula . 

♦yv  ol-nsv/.*  . tijHr.i.1  n.  anr. r oo  hian  p 
Cap.VIII.  giidjit  pop/VsflS*4,$wdw*  r:  i 

cmtemplattM  vita  . 

via  igitur  per  adliuatn  vitam  ad  contemplatiuam  ve- 
v<sjiitur,  idcirco  prius  dicendum  reor,  quid  fit  pioprie 
adliua  vitaj&fic  demum  ad  contemplatiuam  tranfeundum 
eft . Adi  ua  fcilicet  vita  eft  conuerlatio  religiofa , qu* 
cet  quomodo  PraepoGti  fubfe  regant  viuentes,  ac  dilir 
gant » Sc  non  minus  de  eorum,  quam  de  fua  falute  folliciti. 


.'MU 

"tpiod  cis  expedire  friuht,  paterna  cur»  prouideant: fitqua- 
liter  fubledi  pnepofito  fuo , tanquam  capiti  membra  de- 
feruiant , ac  pnecepta  eius  velut  imperium  Dei  fummo 
amore  cuftodiant.  Ipfa  namque  adualis  vita  panem  efu- 
tienti  tribuit, verbo  lapienti*  nefcientem  docet,  errantem 
corrigit,  fuperbientem  ad  humi  litatis  viam  reuocat,  infir* 
mantis  curam  gerit  j quae  lingulis  quibufque  expediunt  di- 
ipenfat,&commi(Iis  libi  qualiter  fubGftcre  valeant,  follici- 
te  prouidet . Quae  & cum  corpore  fit  in  prjefcoti  fiunt , fic 
cum  corpore  deficiunt , fit  tamen  merces  huius  vitae  per* 
manet  in  aeternum . Contemplatiua  quoque  vita  cft,  di- 
lectionem Dei  fic  proximi  tota  mente  retinere»  tranfitoria 
eunda  defpicere ; vifibilia  poftponere , tantummodo  quas 
cdcftia  funtdefiderare.  Nam  contemplatiua  vita  a con- 
templando, hoc  eft  videndo  , nomen  accepit  t in  qua  crea- 
' torem  fuum  creatura  intellectualis  ab  omni  peccato  pur- 
gata vifura  eft . Sed  & fi  eam  diligenter  confiderare  veli- 
mus , & iam  in  hoc  fragili  tabernaculo , vbi  quotidie  ingo- 
mifeirous,  contemplatiu*  vitse quodammodo  participes 
fieri  poflfumus . Quia, fecundum  quorumdam  opinionem  * 
nihil  aliud  eft  contemplatiua  vita , quam  rerum  latentium 
futurarumque  notitia*  fiue  vacatio  ab  omnibus  occupa- 
tionibus mundi  s fiue  diuinarum  ftudium  literarunut. 
Quando  autem  infirmum  vifitamus . mortuum  fepelimus* 
errantem  co’Hgimus  , tunc  in  adiua  fumus . Quando  ve- 
ro in  confpedu  Dei  lacrymas  fundimus,  fit  qualis  beatiri*- 
do  , qualis  lux  , qualis  gloria  fit  fandis  in  coelo  , cogitarem 
volumus,  tunc  in  contemplatiua  fumus . Sed  adiua  vita_» 
cum  corpore  incipit,  fit  hic  cum  ipfo  finitur : contcmpla,- 
tiua  vero  vita  hic  inchoatur,  fit  in  futuro  fasculo  perficitur. 

L**.  ia.  E*  bis  enim  fignatur  vna , id  cft  adipa  per  Martham  i &s 
altera,  id  cft  contemplatiua, per  Mariam;  fed  neccffariasft 
omnino  Martha  Mari* • i «•  ’ "» 

. . uit.jp  ,iuuioo  oL  aoi  A i ; 

Cap. 


sol  rrxRiaRVM.  +8« 

Cap.  IX  Qualis  debet  tfie  m a&mxvita » qui  ad  contemplati* 
.!  uam  confcenderc  conatur . i:  *• 

Ox.p  £.  , n/nibal  Isi  t>ir.?im:;!:u  eiiunadnus t aul , jiisbr.;» 

Ad  faftigium  ergo  vitx  conremplatiuae  quifquis cona- 
tur confcenderc,  femetipfum  debet  prius  per  multi.» 
experimenta  inadtitra  vita  probare:  (i  rniurias poterit  fep* 
re,  fi  obprobria , fi  derifiones , fi  contumelias , fi  detra&io- 
nes , ii  flagella  poterit  fuftinere . Si  haec  & alia  huiufmodi » 
fi»C  a diabolo , fiue  ab  aliquoiliara  patienter  poterit  fufti- 
nere i hic  merito  ad  contemplatiuam  quandoque  poterit 
conuolare.  In  illa  enim  prius  per  exercitium  boni  ope* 
ris  eunda  exhaurienda  funt  vitia,  vt  in  illa  iam  pura  men- 
tis acie  ad  contemplandum  Deum  quifque  pertranleat. 
£t  licet  conuerfus  iiatim  ad  contemplationem  confcende- 
re  cupiat  , tamen  ratione  cogitur,  vt  prius  in  adiu*  vitae 
operatione  verfetur : quia  qui  prius  in  adfciua  vita  proficit, 
poltea  ad  contemplationem  bene  confcendit  . Merit6 
enim  in  ifta  fuftollitur, qui  in  illa  vtilisinuenitur.  Qui- 
cunque ergo  temporalem  adhuc  gloriam  aut  carnalem-» 
concupifcentiam  affedant,^  contemplatione  quietis  pro- 
hibeantur, vt  potius  im  operatione  adualis  vitae  purgea- 
tur.  Sciendum  ver6  cft , quia  viri  fandi  a fecreto  contem- 
plationis egrediuntur  ad  publicum  adionis  i & rurfus  ab 
adionis  manitcfto  ad  fecretum  contemplationis  intimae 
reuertuntur  . In  adiua  vita  intentio  perfeueranter  ince- 
dit > in  contemplatiua  autem  lefeper  interualla  quifque-j 
refumit,quia  diuturnitate  contemplandi  lallatur . Sicut 
enim  aquilae  moris  eft  femper  oculum  in  radium  folis  in- 
figere , nec  deflcdcrc,  nifi  efcx  folius  obtentu;  ita  fandi 
a contemplatione  ad  adualcm  vitam  interdum  refledup- 
tur,  confidcrantcsillafummafic  efle  vtilia,  vt  tamen  humi- 
lia fint  paululum  noftrae  indigentia;  neccflaria.  Nam  & 
vifio  animalium  in  Ezecbielis  prophetia, quae  ibant  nec  rc- 
ucttcbantur,  pertinet  ad  vitaejidiu*  perfeuerantum  . Et 

PPP  >te- 


H * 


4*t  * E C V L A ' 

iterum  eaafaimalia  quae  ibant  & reucrtcbantur , pertinent 

ad  contcmplatiu*  vitse  menfuram;  in  qua  dum  quifquc  in- 
tenderit ,ma  rcuerberatus  infirmitate  refledlitur,  atquo 
iterum  rertouata intentione , «dea vade  ddeenderit  i n»r- 
fua  erigitur . Idcirco  enim  haec  prsemifiibus  , vthi  qui  ihL, 
contcmplatiua  vita  volunt  perfedte  vitiere , per  inrcrualk 
temporum  vnde  viuant  proprijs  manibus  ntm  Trtgligant 
laborare . Cautant  tatocn  vt  non  dcivikr  ipbonefto  nego- 
tio  vidlum  quierant,  propter  hoc  quod  feriptum  cft : 
mo  militans  Dio  implicat  fe  fjtcularilnu  nigotijs  ,yt  d 
cui  fi  probdidL^  . naq  aahq  mim  afti  d .siafauaoo 
tiyrj  rr  'i!,  rr  ■»  4 «jjilivflntil  ftbci*  MI 

Ctv.  X.  Quartum  inttf  contempiatimm  & Attium 
vitam  interfit . 

TAm  nunc  quid  inter  contemplati uam  & adimam  vi- 
1 tam  interiit,  breuiter  differemus  .*  quod  vt  euiden- 
ter  eluceat,  ipfas  fibi  inuicem  vitas  y contcmplatiuani^ 
fcilicct  & acnuam, prolatis  earum  virtutibus  conferamus . 
Ad  adii  uam  namque  vitam  pertinet  inter  humana  profi-< 
ce  re , fle  rebellis  corporis  motas  rationis  imperio  tempe- 
rare. Adcontemplatiuam  vero  pertinet  fupra  humana», 
defiderio  perfedtionis  afccndcre,  & indefinenter  in  augen- 
dis virtutibus  incubare.  Habet  enim  adii ua  vita  profe* 
dium;  contemplatiua  faftigium  . H*c  facit  hominem  fan- 
• dium , illa  perfedlum  . Huius  vit*  cft  nulli  proffus  iniurias 
Irrogare,  illius  irrogatas  xquanimiter  luftincre  . Immq,  vt 
proprius  dicam , exeeutor  a&iu*  ftudetinfe  peccanti  di- 
mittere } contemplatiu*  fedlaror  offenfas,  quibus  pulfa- 
tur , ne  omnino  concutiatur,  ignorare  magis  paratus  cft , 
quam  donare . Ifte  iram  patienti*  virtute  compefcit , im- 
moderatis cupiditatibus  parfimoni*  fr*num  imponit,-  tan* 
j , gitur  defiderijs  carnalibus,  nec  confentit;  mundi  curiofita- 
te  pullatur  > nec  rapitur : quatitur  diabolica  impuKionc_j , 

nec 


SOL  ITXRJ OX  frM. 

ncc  vincimr : & Deo  fu®  deuota  mente  fubiedhMi  noo  at- 
teritur diuerfis  tentationibus,  fed  probatur  . Ille  vero  om- 
nes affedbones , quibus  vita  mortalium  variatur,  fan diis 
virtutibus  vincit  » cupiditatum  ac  perturbationum  otq- 
nium  liber  beata  qu:ctc  perfruitur  ; & illecebris  acvolii- 
ptatibus  fadfcus  expedita  mente  fuperior,  ineffabili  gaudio 
diuinx  contemplationis  afficitur.  Ifte  fufeipiendo  pere- 
grinum , veftiendo  nudum , gubernando  iub  edtum , redi- 
mendo captiuum  , tuendo  violenter  oppreflirm,  iagiter  fe 
ab  omnibus  iniquitatibus  fuis emaculat,  & vitam  fuam  bo? 
norum  operum  trudtibiM  ditat.  Ille  facultatibusfuis  in  vfus 
pauperum  diltributis  (imul  fe expoliauit  mundo » & admo- 
uit  totis  viribus  extorres  mundi  mundo  proiecit»&  feipfun» 
Chrifto  deuota  mente  reftituit.i  quo  Gbi  donari  immorta- 
les diuitias  oratrvr  pauper  protegi  fe  quotidie  poftulat  t 
vt  infirmus  immortalitar  s indumento  veftiri  cupit » vt  nu- 
dus defendi  fe  ab  impugnatione  inuifibilium  hoitium  fup- 
plicat  ,vt  fragilitate  carnis  oppreftus ; & cxleftem  Obi  pa- 
triam donari  defiderat , vt  peregrinus.  Aftiuaenim  vita_» 
habet  follicitum  curfum  t conremphtiua  vero  gaud  um_» 
fempiternum.  In  hac  acquiritur  regnum  , in  illa  percipi- 
tur. Hxc  igitur  facit  pulfare  bonorum  operum  velut  qui- 
bufdam  manibus  ianuam : illa  vocat  confummacos  in_» 
patriam.  In  hac  contemnitur  mundus  i in  illa  videbitur 
Deus . Et  vt  multa  prxteream , qux  commemorare  non_» 
valeo , in  adiua  qui  immundis  Ipiritibus  extiterint  fortio- 
res ,in  ilia  contemplatiua,  qux  fumme  beata  eft  , remu- 
nerante Domino  fiunt  fandtis  angelis  xquales,  arque_j 
in  xternum  cum  illo  regnabunt  io  fuperna  illa  duitatem 
felices. 

«SciinSftUui -i‘-HMl^ftriaq  *lj<wupsiHQ3  tuiirA  .c*ij®u  > • vj.r 
«a  . inuuno  sssm^l;^  ny?a«iimowp  u 
v ic,  . nu.oiqiaoa  ».jiini  «uu*n 

• p p p z « Cap. 


Digitized  by 


4*4 


.V*  E G V '%  A 

Cap.  XI.  Quod  prdfenthm  contemporet  etiam  i 
bic  contemplatiu a vita  deleflat . 

Icitor  fit*  contcmplatiux  felicitati  promerendae  ilio» 
fufpirat, qui  prtefentibus  omnibus  pro  futurorum  con- 
templatione renuntiat,  atque  domcfticis  occupationibus, 
qu*  nonnunquam  perfede  viuere  cupientium  procefTus 
impediunt,  lpfos  etiam  fuae  carnis  affedus  io  illam  fubli- 
mitatem  diuinae  contemplationis  euedus  exuperat,  & in- 
fra fc  vniuerfa  defpiciens,  quae  plerumque  animas.de prae- 
terita fanditatefecuras  deiiciunt  in  terrena,  ipfis  iam  c*le- 
ftibus appropinquat?  tanto  vicimor  fadus  diurnis  «quan- 
tum fupra  humana  omnia  ftudio  perfedioni&afceodit.Cer- 
tus  namque  quod  fi  contemplatiuam  vitam  bic  incertis 
honoribus,  diuifjs  anxijs , & caducis  deledaiionibus  ple- 
na voluntate  praetulerit,  veros  honores,  fecurasque  diuitias, 
<3c  deledationes  aeternas  inucniet , cum  ad  perfedionenu 
contemplatio*  virtutis  in  illa  beata  vita.vbi  futura  eft.Deo 
remunerante  * peruencrit . 

Et  reuera  quid  erit  honoratius  eo,  quem  diuina  demen- 
tia gloria  angelicae  dignitatis  bcauerit?  quid  ditius  eo, quem 
regni  caeleftis  ineffabiliter  affluens  beatitudo  ditauent?Aut 

2u  d etiam  hic  deledabilius  contemplatione  diuina  , quae 
bi  veraciter  inhianti  incorruptibilem  fuauitatem  futurae 
remunerationis  infundit  ? Quoniam  quidem  contemplati- 
ua  vita  hic  quoque  amatores  fuos  futurorum  bonorum^ 
confideratione  deledat , ac  fibi  tota  mentis  intentione  va- 
cantes, quantum  in  hac  vita  fieri  potcft,dono  fapientias 
fpiritualis  illuminat , & ad  illam  diuinae  vifionis  plenitudi- 
nem , cuius  fpemftudijs  intenti  caeleftibus gerunt , incen- 
tiuo  quodam  ipfius  confequendac  perfedtionis inflammat, 
vt quod  nunc  in  aenigmate  cernunt,  nec perfede  di/cei- 
nunt,  tunc  in  illa  reuelatione  confpiciant . 


S0L1TAK10RVM.  485 

Cap.  XII.  4>»«e  & quanta  fit  in  hac  carm 
nntemplatiu a vita  ptrftilio . 

Denique  contcmplatiuse  vitae  fedator,  ad  conditorem.. 

fuum  corde  illuminandus  accedat  ; ipfi  contemplan- 
do , ac  infatiabilicer  perfruendo  vigilanter  inferuiat:  iplum 
iugirer  concupifcat , prae  amoie  eius  omnia  quibus  inde_> 
potelt  auerti  refugiat.  Omne»  cogitationes fuas, ac  fpem_. 
totam  in  illius  deledationefufpendat . Litterarum  diuina- 
rum  Jacris  meditationibus  vacet , in  eis  fe  diuinitus  illumi- 
natus obledet . Ibi  fe  totum  velut  in  fpeculo  quodam  re- 
fulgente confideret : & in  fe  quod  prauum  deprehendenti 
corrigat;  quod  redum,  teneat*  quod  deforme,  componat» 
quod  pulchrum,  excolat ; quod  fanum  , feruet;  quod  infir- 
mum , aflidua  ledione  corroboret*  Domini  fui  praecepta 
infatigabiliter  legat , inexpl  cabiliter  diligat , efficaciter  im- 

Jdeat,-  & quid  fibi  cauendum , quidue  fedandum  fit , ex  eis 
ufficienter  inftrudus  agnofcat . Myfterijs  earumdem  diui- 
narum  fcripturarum  perfcrutandis  iofiftat.  Chrilium  fibi 
promiflfum  legar,  repraefentatum  videat;  prophetatam  per- 
ditionem populi  contumacis  intelligat,  impleri  lugeat;  dt-r 
falure  gentium  gaudeat : ex  praetertis.quae  praedica  3t  im- 
pleta tenet , & futuris  promiffiooibus  credat . Ab  ftrepitu 
negotiorum  fiecularium  remotillimus , ea  feruenter  exco- 
gitet , quibus  animum  fuum  in  defiderium  futura?  remune- 
rationis  inflammet.  Studijs  Ipirituahbus  .quibus  in  dies 
fingulos  melior  ac  eruditior  fiat,  inuigilet.  Amet  otium., 
fandum, in  quo  exerceat  animae  fuae  negotium  . Mortuum 
fibi  deputet  mundum , ac  fe  mundi  blandimentis  & illece- 
bris exhibeat  crucifixum-  Deledationi  fpedaculorunu 
praefentium  incomparabiliter  anteponat  fui  Creatoris  in- 
tuitum.- femper  proficiente  fuccelTii  in  faftigium  diuinat 
contemplationis  attollat . Nunquam , ne  ad  momentum^ 
quidem , ipromiffionibus  futuris  confiderandisauerlus  ad 


4*U  .1$ 

terrena  refpiciat,  Eo  aciem  mentis  indcfinenter  attendat , 
quo  peruenire  defiderat , Beatitudinem  vita;  futurae  antc_» 
oculos  animi  fui  proponat  ac  diligat.  Nec  metuat  aliquid 
temporale,  nec  cupiat:  ne  aut  metus  amittendae  rei  tem- 
porahs  , aut  cupiditas  acquirendae  iatentionem  mentis 
emolliac.Non  eum  blanda  corrumpant, nec  aduerfaconcu- 
tiant : non  inflet  opinio  fecunda, non  Gniltra  deijciat : non 
falfa  vituperatio,  nue  laudatio  augeat  eius  gaudia , vel  im- 
minuat . Non  gaudeat  omnino  de  temporalibus , nec  lu- 
geat. Inter  laeta  ac  triftia  vnam  faciem  animi  conflantis 
obtineat.  Nec  pedoris flabilem  firmitatem  quicquidpro- 
mittit  mundus,  aut  minatur,  excutiat jfed  idem  femperac 
libi  limilis  pcrfeucrans,  mundi  huius  damna  fimui  & lucra 
non  fentiat . 

Et  cum  haec  atque  his  fimilia  contemplatiuae  vit*  affe- 
ctus implcuerit,  non  fc  hic  iam  cx  omni  parte  pcrfedum, 
fcd  perficiendum  in  illa  vita  beata,  quae  futura  eft,  iramo- 
bil  ter  credat,  atque  ad  eam  fc,  vbi  Dei  (ubftantiam  reue- 
lata  facie  videre  pollit, extendar.  Nam  ficut  hic  compara- 
tione iufte  viuentium  dicitur  quifque  perfedus:  iuftus 
namque  praecepta  facit , perfedus  autem  praecepta  tran- 
fccndit ; ita  idem  collatus  illis  abfolute  perfecftis , qui  in_* 
illa  vita  beata  futuri  funt,  non  eft,  vt  ita  dicam,  perfcCtt-» 
perfedus  i cui  etfi  dimiffa  eft  omnis  iniquitas , non  eft  ad- 
huc fanata,fed  fanatur  eius  infirmitas.  Et  ideo  fi  non-* 
peccat , vt  fit  vere  perfedus , peccare  tamen  poteft , quia_* 
non  eft  confumpta  omni  infirmitate  fanatus  . Ac  per  hoc 
vbi  abomni  peccaro  mundatus  peccare  non  poterit , ibi 
perfede  fanus  &fumme  perfeduserit.  Hic  autem  quan- 
talibet excellentia  ianditaris  emineat,  quantalibet  emi- 
nentia perfedionis  excellat,  pofeft  quidem  pro  modillo 
huius  vir*  fieri  perfedus  , fed  non  eft  fic  de  fua  perfedio- 
ne  fecurus , vt  non  debeat  efle  de  cafu  follicitus.,  Etvri» 
que  vbi  eft  follicitudo , non  eft  abfoluta  beatitudo , quae 

nequa- 


4 


SO  LITARI  0'RVM 


487 


nequaquam  perfeda  credenda  eft , fi  fecura  non  fuerit ; 
nec  fecura  erit,  nifi  omnem  follicitudinem  fecuritas  aeter- 
na confumpferit.  Quapropter  ibi  orarium  fandorum— 
beatitudo  perfeda  erit , vbi  natura  humana  fui  gloriatu. 
Conditoris  vifuraefi,  atque  ei  fine  vllo  defedu  beaticudink 
adhaerebit. 

CaP.  XIII.  Jshiod  Deum  ferfede  fandi  videre  non pojfait* 

n ifi  cum  ad  beatitudinem futur*  vtu  yeruentrirU . »• 

avocirca  fic  hortandi  funt  ad  contemplatiuam  vitanu , 
quicunque  plene  voluerint,  & Deo  auxiliante  po- 
tuerint , vt  meminerint  iplius  fibi  contemplationi!  diu  in  te 
perfedionem  in  illa  vira  beata  , 'quae  futura  eft,  Teferuari; 
vt  ibi  Deum  ficuti  eft  perfede  videant,  vbi  &ipfi  & vitae 
sternat  ac  regni  caeleftisconfecutione  fintperfedi . Cse- 
terumfihic  perfede  potuiifet  Dei  fubftantiam humana_» 
fragilitas  contemplari  «nunquam  fandus  Euangelifta  di- 
xiflet:  'Dium  nmo  vidit  vnquam.  Non  dixit,  nemo  vide-  Jttlt  I( 
bit.  Denique  vt  euidenter  oftenderet  vifionem  Dei  non_»  18. 
negatam  fandis  hominibus , fed  dilatam , quod  in  prxfenti 
tempore  ncgauir,  in  futuro  promifit , dicens : Beati  mundo  Mtnh 
torde,  quoniam  iffi  Deum  videbunt.  Nec  hic  dixit,  quoniam,»  j,». 
ipfi  Deum  vident . Igitur  fi  Deus,  qui  in  hac  vita  fine  ali- 
cuius elementi  affumptione  nec  potuit  videri , nec  poteft , 
in  futura  vita  videndus  eft  tibi  profedo  contemplationis 
diurnae  eft  fperanda  perfedio , vbi  erit  bonorum  omnium- 
plenitudo.  Quapropter  non  ficcontemplatiu^  virxfublri 
mitatem  in  futuro,  vbi  perfedio  perficienda  eft,  nuntiaui , 
vt  in  prxfenti  eam  negarem  pofte  ab  hominibus  mundi 
contemptoribus  apprehendi,  fi  modo  fe  ad  eam  tota  deuo- 
tione  conuertant : fi  defiderio  eius  accenfi prsfentia  blanw 
dirttcntafaftid:anf,  & longe  fortiores  effedi,quam  vteos 
terrens  occupationes  illaqueent , diuinis  rebus  aefuturis 

pro- 


Digftized  by  vm) 


488  R?E  G V L A \ 

promiflionibus  inhaereant.  Ilii  tales  etiam  in  hacrita_. 
contemplatiuae  vitae  poliunt  fieri  participes . Itaque  quo- 
niam de  contemplatiua  vita  in  fuperioribus  capitibus 
multa  iam  didla  lunt  .fufficiunt  ifta  qua:  diximus,  vt  & 
reliqua  confideremus  quae  de  vita  lolitariorum  dicen- 
da funt . 

Gap.  XIV.  Qucd  pro  pcrftftione  vita  contmplaiiud a fanflis 
Putribus  folitaria  vita  primitus  fuit  inchoata . 

A titiqui  patres  noftrifupernam  patriam  defideranres,  8c 
contemplatiua  vita  perfedtefrui  cupientes,  non  folurti 
mores  hominum  Cecularium,  fed  & confortia  fugiebant , 
atque  in  (altibus  fpecubusque  latitabant ; (cientes,  quia_» 
quanto  fe  feparabant  a voluptatibus  mundi.tanto  frequen- 
tabantur ab  angelis  i & quanto  remotiores  a faeculo , tan- 
to propinquiores  fiebant  Deo.  Corporaliter  autem  fepa- 
rari  defiderabant  a farcularibus , ne  forte  in  eorum  ali- 
quando voluerenturadhbus.  Nos  vero  eorum  exempla.* 
in  quantum  poflibile  eft  fequi cupientes,  fi  in  contempla- 
tiua vita  cupimus  aliquid  proficere  . a confortio  faeculi  ni- 
tamur cito  leparari . Quia  licet  in  medio  carnalium  f*pe 
Deus  vitam  protegat  eledtorum , tamen  fatis  rarum  eft,  vt 
quifque  inter  faeculi  voluptates  politus, a vitijs  maneat  illi- 
batus.In  quibus  deniq»  etli  non  cieo  implicetur»  aliquando 
tamen  abftrahitur.Neque  en  m diu  fecuruscife  poterit, qui 
periculo  proximus  fuerit . Vndc  in  Collationibus  Patrum 
ita  loquitur  : Bonum  eft  enim  fugere  faeculum.  Quan- 
do autem  eft  homo  iuxta  faeculum,  «rtfimilabitur  viro  ftan- 
ti  fuper  lacum  profunditlimum,  vt  qua  hora  vifum  fuerit 
inimico  eius, facile  eum  impingat  deorfum.  Si  autem  a 
faeculo  remotus  fuerit,  allimilabitur  viro  longe  polito  a pu. 
tco,  vtvel  (i  nitatur  eum  in:micu>  proijcere  deorfum, <um 
eum  violenter  trahit , Deus  ci  auxilium  dirigit . Item  ibi : 

H O— 


SODI TA*R ro TL  fM . 

Homo  fugiens  homines  fimiiis  eft  vux  raaturxjqur  autem., 
cum  hominibus  coauetfatur,  Ccut  vua  acerba  erit . Et  rur- 
fum : imperforabilis  enim  manet  a fagittis  inimici , qui 
amat  quietem:  qui  autem  mifcetar  multitudini,  crebra  fu- 
fcipit  vulnera  . Hoc  quippe  metuebat  beatus  Arfenius, 
cum  adhuc  eflet  in  palatio  i & ideo  orauit  Dominum  di- 
cens: Domine  dirige  me  adfalutem.  Et  confeilim  venit 
ei  vox  dicens:  Aricni  fuge  homines  » & faluus eris.  Po- 
ftea  vero  acceffit  ad  monafticam  vitam  ,&  rurfum  orauit 
ad  Dominum  eumdem  Termonem  dicens : Domine  diri- 
ge me  ad  falutem  . Et  iterum  audiuit  vocem  dicentem., 
libi : Arfeni  fuge , tace , quiefcej  hae  enim  radices  funt  non 
peccandi . Praeterea  quoque  narrauit  quidam  Patrum.. , 
quia  tres  fratres  ftudioli  fadifunt  monachi. 8c  vnus  quidem 
ex  eis  elegit  litigantes  in  pace  reuocare,  iuxta  illud  quod 
fcriptum  eft : Beati  vacifici , &c.  Secundus  vero  viGtare  in- 
firmos, fecundum  illud ; Infirmus  fui,  &c.  Tertius  autem., 
abijt  quiefeere  in  folitudine  . Primus  ergo  laborans  pro- 
pter lites  hominum » non  potuit  in  pacificando  proficere  » 
& ideo  vidtus  venit  ad  eum  qui  feruiebat  infirmis , & inue- 
nit  etiam  ipfum  animo  deficientem  , & non  praeualentem 
mandatum  perficere.  Et  concordantes  hi  duo  abierunt 
videre  illutnqui  in  eremo  difceflcrat,  & narrauerunt  ei  tri- 
bulationes fuas,  & rogauerunt  vt  diceret  eis  .quid ipf<s_j 
proficeret.?  Et  reticens  paululum  mifit  aquam  infcyphum, 
& dixit  eis : Attendite  in  aquam.  Et  erat  turbulenta^  . 
Et poft modicum  rurfus  dixit  eis:  Attendite  modo  quo- 
modo limpida  fadta  eft  aqua  i Et  cum  intenderent  io_» 
aquam,  viderunt tanquam  in  fpeculo  vultus  fuos  . Et  tunc 
dixit  eis:  Sic  eft  qui  in  medio  hominum  confiftit/  prae 
turba  enim  non  videt  peccata  fua  i cum  autem  quieueiit , 
&’  maxime  in  folitudine,  tunc  delicia  fuaconlpicit . Hic, 
euidenter  ofteoditur^  qdantum  emolumentum  praellat  vi- 
ta iolitaria  . Eft  enim  liadiutn  quoddam  ad  emendationem 
i q q q mo- 


' « . 
• ii  * 


Utt. 

f’9 ■ 

M atth. 


l •> 


Digitizecf  by  GooJjJfc. 


490  ; ^ E G V h A l 

morum»  vitamque  formandam . Qui  enim  ia  folitudine » 
hoceftiin  retrufione  fedet,  i tribus  bellis eripitur*  id  eft, 
auditus»  locutionis,  & vifus»  6c  contra  vhum  tantummodo 
habebit  pugnam , id  eft»  cogitationem  condis »i'SciendamL* 
vero  eft, quia  multo  melius  eft  alicui,  jrt  cum  multis  fit  > & 
folitariam  agat  vitam  < quam  fit'in  eremo»  & propoiito 
mentis defideret  efle  cum  multis.  Nata  & homcdds f*ca<* 
lares,  fi  in  illo  faeculo  aliqua  commiferunc  crimina » etiam_»  » 
nolentes  mittuntur  in  carcerem.  Ita  ergo  & nos  propter 
peccata  noftra  redigamus  nofmctiplos  in  carcerem  rrtru* 
fionis , vt  per  voluntariam  mentis  nollr*  vmdidlam  » lutu- 
ras a nobis  poenas  excludere  mereamur.  Quia  igitur,  vt 
, c,r.  ait  Apoftolus ; Si  nofmetipfoi  diju&cemus  inhacfeodo^ntin-x 
1 * » 5 *•  vtiqut a Domino  judicabimur  infuturo . ir  rrir  '■  t 

Cap.  XV.  De  difciplina  fufcipiendorum  fratrum  1 jro 
^ ad  retrujuintm . m + 

*'•*  .<  r rto^el  i «urna1!  . tMjifcufiloi  n:  yiscSiup  t(ifjjs 

Dominus  noller  Iesvs  Chuistvs  omaes  ad  fuuro  vocat  ^ 
fcruitiuro,  omnesqueadfe  venientes  pie  mifericordi»  ■ m ( 
terque  recipit . Idcirco  enim  omnes  vocat  & recipit,  quia 
iple  nouit  qui  funt  eius,  & nonift  opus  ei.vt  qyis  teftimo- i 
nium  perhibeat  de  homine:  ipie  enim  fcit  quid  eft  in  hornis 
ne.  Nos  vero  qui  notitiam  bonorum  malorumue  bopoi- 
num  minime  habemus»  nifi  eos  probtueeimas, debemus 
i.  Um.  tenere  confilium  A poftoli  dicentis  t' ProbaufphritusjSexDe* 

4‘1,  funt . Sic  quoque  nouiter^venibutem  quemque  ad  Dei 
feruitium , oportet  per  multa  priui  experimenta  probare  , 

& poftea  recipere  , ne  forie  quis  frmulara  mente , ac  fallar* 

* ci  animo  ,ad  hanc  folitariam  vitam  praefumat  accedero. 
Ergo  oportet  de  prasterita  eius  viea&  conuerfatione  m- 

2uirere,  fi  eft  morious  temperatus,  fi  vita’caftus,  li  lebrius» 
fapiens , fi  humilis , fi  obediens,  fi  aflabilis,  fi  in  lege  Der*, 
mini  inftru&us  , fi  in  ipfa  inftru&ione  cautus . Cum  ergo» 

his 


m 


SO  L ITJ R t ORVM  . 49* 

his  lingulis  alijfque  experimentis-  fueritprobatus.fi  perfe- 
ueraueric  pulfans;  & il'atasfibiiniurias,  & difficultatem-, 
ingreffiis , poft  quatuor  aut  quinque  dies  vifus  fuerit  pa- 
tienter portare,  Sepcrfiftere  atfedtu  petitionis  fu*,  annua- 
tur ei  fiue  ab  Epifcopo , fiue  ab  Abbate  luo  ingrelfus . Sine 
licentia  autem  & confenfu  Epifcopi , aut  Abbatis  proprij , 
atque  omnium  fratrum  eiufdem  monafterij , in  quo  idem., 
frater  educatus  fuerit , nihil  omnino  de  hac  re  fiat . Prohi- 
bendum eft  etiam,  vt  in  nullo  alio  Joco  hoc  religionis  pro- 
politum  a quoquam  affirmatur,  nifi  in  coenobiorum  con- 
gregationibus tantum  . In  villis  autem  aut  incampeflri- 
bus  Ecclefijs , fiue  in  alijs  quibuflibec  locis  nullatenus  prae- 
fumatur  aftumere,  nili  forte  quis  more  antiquorum  Pa- 
trum ad  eremum  velit  fecedere  . Pofiquam  autem  Epifco- 
pus  aut  prxlatus  monallerij  licentiam  ei  retrudendi  con- 
ccflerit,  vnum  annum  habitet  inter  fratres,  ita  vt  extra., 
claultra,  nili  tantum  in  Ecclefiam,  non  exeat » quatenus  in 
ipfoeius  probetur  voluntas  vel  Habilitas.  Si  autem,  iru. 
eodem  monafierio,  aut  in  circumuicinis  monafterijs  foli- 
tarius  eft  , probatus  aliquis  ei  deputetur  ad  probandum.*. 
Si  vero  folitarius  ibidem  minime  repeiitur , deputetur  e» 
fenior«talis  qui  aptus  fit  ad  lucrandas  animas,  qui fuper 
eum  omnino  curiofe  intendat, & Jollicitus  fit,  fi  reuera.. 
Deum  quaerit,  fi  follicitus  eft  ad  opus  Dei,  ad  obedientiam, 
ad  orationem  , ad  ledtionero , & extera  huiufmodi.  iPpe- 
dicentur  ei  omnia  dura  & alpera , per  qux  itur  ad  Deuro./- 
Btfi  promiierit  Habilitatis  lux  perfeuerantiam  , legatur  ei 
hxc  Regula,  & dicatur  ei-’  Ecce  lexfubqua  militarem 
vis , fi  potes  Geruare , ingredere ; Ii  vero  non  potes , liber 
dilcede . Si  adhuc  Heterit , legatur  ei  hxc  Regula  fcdulo , 
vt  Iciatadquod  ingreditur,  & probetur  in  omni  patien- 
tia. Et  fi  habita  fecum  deliberatione  promiferit  fe  oinnia_, 
cuftodire,  tunc  blande  leniterquefufcipiaturaddefiinatum 
propofitum,  fciens  fe  lege  regulae  ccnHituturo  , quod  ei  /ex 
. * i ' q qq  z illa  • 


49t  R E G V L A 

illa  dic  non  liceat  egredi  ex  ipfa  retruGone.  nec  collum  ex- 
cutere de  fub  iugo  regulx,  quam  fub  tam  morofa  delibera» 
tione  licuit  ei  cxcufare,  aut  fufciperc  . Sufcipicndus au- 
tem in  oratorio  coram  Epifcopo  & omni  Clero  promit- 
tat verbis  tantum  de  ftabilitate  fua,6c  conuerfionc  mo- 
rum fuorum  , coram  Deo  & fandtis  ciusjvt  fi  aliquando 
(quod  abfit)  aliter  fecerit. a Deo  fc  damnandum  fciar, 
quem  irridet.  Tunc  frater  ipfe  p ofternatur  ad  pedes  £pi- 
fcopi  & omnium  frat  um  ibidem  adftanrum  ,vt orent  pro 
eo.  Ipfi  omnes  iliaco  orent  pro  eo.quantum  cis  vi  'um  fue- 
rit. Signa  autem  ad  eius  ingrcfliun,  fi  Epifcopus  aut  Ab- 
bas iulferit»  fonent,  vt  omnes  illud  fignum  audientes,  pro 
eo  orent.  Res  vero  fi  quas  habet  ,ficut  in  fuperioribus 
capitulis  continetur . aut  eroget  prius  pauperibus , aut  fa- 
cfla  folemniter  donatione  conferat  monafterio ; nihil  fibi 
referuans  ex  omnibus  . Cum  talibus  autem  veftimcntis 
intret,  cum  qualibus  manete  debebit .’  & fic  deinceps  in — ■ 
folitaria  vita  permaneat.  Poft  ingrcllioncm  autem  prae- 
cipiat Epifcopus  ottium  retrufionis  Cellulae  apofphragif- 
ma  luo  figillare , nc  fortaflis  aliqua  in  aliquo  remaneat 
opinio. 

Cap.  XVI.  tSs  debet  efle  CeUula  retrufionis. 

«fR  . . .»  . *■  « ^ •*  * ' 

pilula  igitur  retrufionis  debet  effe  exigua , & firmifli- 
mis  vndique  munitionibus  circumfcpta, quatenus  nec 
folitario  foras  cuagandi  facultas  maneat , nec  cuiquam  ad 
cum , quod  non  decet, introeundi  aditus  pateat.  Vtau» 
rem  omnis  obftruatur  neceffitatis  occafio,  habeat  interius 
praeparatas  habitationes  fuis  vfibus  necefiarias,  boc  eft,ora- 
torium  ab  Epifcopo  confecratumi  fi  tamen  iple  foiitaiius 
eft  faccrdos . Idiplum  quoque  oratorium  ita  fit  domui Ec- 
clefiae  contiguum  , quatenus  idem  folitariuspcrleneftram 
eiufdcm  oratorij  poffit  ad  mifias  per  manus  faccrdotum-. 


S 0 LITARI OR  VM . 49) 

oblationes  offerre,  ac  cantantes  & legentes  fratres  congrue 
audire,  atque  fimul  cum  eis  poffit  pfallere  i Sc  etiam  ad  ve- 
nientes quofque  ibidem  valeat  reljponla  dare . Sint  etiam 
ante  ipfam  feneiiram  deintus  & deforis  velaobpenfa,  ne_» 
facile  a foris  videri  vel  vide:  e queat,  ne  forte  p ‘r  oculorum 
portaro  mortuus  extrahatur  i vnde  fcriptum  eft  : Cauene _*  uum. 
intret  mors  in  animam  tuam  per  fentflras  tuas . Et  Apoftolus  ?>»*- 
pracipit , fpedaculis  & pompis  prstcaueri.  Habeat  au- 
tem infra  frpta  retrufionis  hortulum  exiguum  , fi  fieri  po- 
teft , in  quo  per  tempus  exire  & aliqua  olera  plantare  vel 
colligere,  atque  ab  aere  tang-  poffit  » quia  multum  ei  pro- 
derit radus  aeris.  Sit  etiam  extra  fepta  ietrufion;<  & alia_» 
cellula , in  qua  difcipul'  illius  habitent , quae  ita  fit  cellulae 
ipfius contigua,  vt  aptiflime  poflint  difcipuli  illius  congruo 
tempore  per  feneftram  ei  miniftrare  ea  quse  ei  fuerint  ne- 
eeffatia . Si  autem  duo  in  vnum  lolitarij  fuerint,  ficut  mul- 
tis in  locis  nofcitur  effc.  fit  inter  eos  filentium  ingens, qu  es 
magna , cartasque  perfeda . Sint  autem  fingult  in  fingulis 
cellulis  feparati;  fed  animo,  & fide,  ac  caritate  infeparabili- 
terconiundi.  Ce!lu/ae  quoque  illorum  nulla  intercape- 
dine inter  fe  diuidantur , fed  ita  fintadinuicem  connexae  > 
quatenus  ad  vnam  feneflram  venientes  , alterutrum  fe  va- 
leant ad  Dei  feruitium  excitare  , facris orationibus  fimul  r , 
vacare,  diurna1-  feripturas  fimul  recitare,  & ad  corporalem  • • t 
etiam  refedionem  fimul  tempore  congruo  polfintconue- 
nire.  Sint  etiam  eorundem  cellulse,  ita  vt  praefatum  efti, 

Ecclefiae  valde  contiguae.  Feminis  namque  nonlolum-. 
in  cellulis  folitariorum,  eorumque  difcipulorum  pranden- 
dum, aut requiefeendum  non  ett,quin  potius  nec  in  eas 
intrandi  vlla  eis  tribuatur  facultas;  quia  hoc  a fandis  Pa- 
trbus  valde  legitur  inhibitum.  Si  quando  autem  eis  de__> 
confeilione  aut  de  confilio  animarum  fermocioandi  ne- 
ceffitas  incubuerit,  in  Ecclefiam  veniant,  & ante  feneffram 
oratori;  coram  omnibus  fimul  loquantur , & quod  delibo- 

ran- 


pigitized  by  Coogle 


M Airt. 

»'»*• 


494  \'.^Qr£  G/tP  jd  .1  ? 

randum  eft,  prudenter  vtiliterque  deliberent  atque  difpoy 
nant . Decet  enim  folitarios,  vt  ficut  in  eseteris  rebus,  ita 
etiam  in  mulierum  confabulationibus  bonum  exemplum., 
omnibus  praibeannvt  fcilicet  huiufmodi  confabulatio  nul- 
lam poflit  a quoquam  fin.ftr*  opinionis  afferre  fufpicio- 
nem  . Non  folum  autem  a collocutione  mulierum , ve- 
rum etiam  ab  ipfovifu  & tadu  illis  cftobferuandunu. . 
De  locutione  autem  earum  fandus  Bafilius  dixit : Ne  ac- 
commodes aures  tuas  ad  percipienda  verba  mulierum , ne 
concipias  ex  eis  nequitiam  in  anima  tua.  Hinc  beatus  Hie- 
ronymus ait : Prima  quidem  tentamenta  funt  feruorum_. 
Dei,  feminarum  frequentes  accefliis . Nam  flammigero 
igne  percutit  temina  confeientiam  eorum, & exurit  cor 
eorum  . De  tadu  vero  idem  Bafliius  ait : Mulieris  carnem 
ne  velis  tangere.oe  per  tadum  eius  in  flammetur  cor  tuum  ; 
ficut  enim  llipula  proximans  igni  comburitur,  ita  & qui 
tangit  mulieris  carnem, non  euadet  fine  damno  anima:  fuae; 
& licet  corpore  caftus  euadat . mente  tamen  & corde  Jae- 
-fusabfcedit.  Neque  ofculari  debent  i folitarijs  omnino , 
quiaofculum  vna  eft  ex  quatuor  fpeciebus  amoris  carna- 
lis. Diligendie  funt  autem  mulieres  non  carnaliter , fed 
fpiritualiter . De  vifu  autem  illarum  quid  dicam  Pcunru. 
Dominus  manifeftat  dicens  : Qui  viderit  mulierem  ad  concu- 
fifcendum  eam  ,iam  moechatus  ejl  eam  m corde fuo  . Vnde  etiam 
idem  Bafilius  sit:Ne  improbo  oculo  intuearis  fpecicm  mu- 
lieris , ne  per  oculorum  tuorum  feneftras  intret  mors  in_» 
anima  tua.  Frequens  denique  vifus  feminarum  deuitan- 
dus  eft , Sc  maxime  his , qui  inter  fxculares  extiterunt . vel 
coniugati  fuerunt . Compatres  quoque  & commatres  mi- 
nime faciant»  quamuis  liceat,  non  expedit  tamen . 


■fi,-  >*• 


n«  A > 7 

~ tv6 40iT 


-j(r&  • mi  jhjgral  tam' 


Cap. 


0* 


SOLITARI  ORVM.  49f 

-<  Cap.  XViL  i Qucd  nunquam  minus  quam  duo  vel 

tres  ftnt  fimi  folitarij . ..1  • 

, o.tninr  ^AtLur.i  mlv;ub«  >3  ba?  bas  33  iv.ieq 

Pnascipue  vero  hoc  folitarij*  fatagendum  eft,  vt fi  fieri 
poteft  nrnquam  minui  quam  duo  vel  eres  fimul  fint 
folitarij,  in  firfgulis  tamen  cellui  s retrufi  s ita  videlicet,  vfc 
per  fenrftram  ad  inuicem  loqui  poflint,  & ad  opus  Dei  al- 
terutrum fe  valeam  excitare.  In  multis  denique  caufisfo-  ,„.M 
cietatem  duorum  folitariorum  his , qui  eiuidem  voluntatis  . v 11 
ac propofiti  funt,  vtilem  video  efle:  in  plurimis  vero  fo-i  .-4  ,«i 
liti  nam  vitam  ducere  ablque  vilius  focietatc , diferimen-. 

•fle  confpicio  . Primum  quidem  pemulum  imminet  foli* 
tario , quod  certe  grauiftimum  «It,  in  hoc  quod  ipfc  fibi 
placet,  & v detur  (ibi  adiummam  perfcdtiooem  iam  ve- 
niiTe,  & putat  fe  eflfe  quod  non  eft  .^Hoc  enim  illi  accide- 
re folet,  qui  non  habet  cum  quo  opusfuum  probet.  De—> 
talibusenim  ait  Apoflolus : Si  quis  putat  fi  aliqitidtjje , cw»l_*  Qslah 
nibilfit , hfe  fe  [educit . Poftea  vero  neque  fi  aliqua  virtus  ia  <,  j. 
eo  abunaat,  neque  fi  aliqua  defit , agnolcic.  Neque  etiam 
hoc  quod  vtile  eft,  neque  quod  deeft,  cum  (olus  fit,  ab  alio 
aliquo  quaeri  poteft.  Denique  ,fed  nec  culpas  quidem.* 
fuas,aut  vitia  facile  agnofcir,  curo  quiarguat  vel  reprehen- 
dat, nemo  fit,  Hu  ufmodi  folitario&cjJe illud poteftaccU  ■>« 
dere,  quodfcriptum  eft:>  'Vafob,  quia  cutn  ceckUnttnan  habet 
fublmantem , cwniv  i . io.  ‘ 

- : Quomodo  ergo  folitarius  feipfnm  ad  praua  defideri&_» 
non  exercebit  v neminem  habens  qui  videatur  eius  volun- 
tatibus obulare * Aut  quomodo  humilitatem,  aut  patien- 
tiam , fiur caritatem fuamrprobabit,  neminem  habens , cui 
haec  exhibeat  ?!  Neque  enim  fufficerepotett  vnus,  quarauis  , 
fu m mus,  adtfufcipienda  omnia  fandHSpiritus-dona  ,•  quia,  u < 

vt  ait  Apoftolus,  Mydaturferm  fapitn*Uy  ali ffermofoi  Attio*  ^ ^ 

& caetera  huiufmodi . Quaproptel1  fi  fecundum  difpenfa- 
tionem  Spiritus  landti  vni  datari  quod  alteri  negatur, me* 

1 < cef- 


Digitized  byG<)Oglc  • 


496 


M attk. 
II.  19. 

It.  ao. 


M *tth. 
11»  a|. 


UM!tb. 

ig.ll. 


ccfTe  eft , vt fint  duo , vel  tres , aut  eo  amplius , 8e de  cha- 
rifmatibus  qux  finguli  acceperunt , vtrique  confolentur 
pariter  & ajd>ficentur.  Sed  & aduerfus  inGdias  inimici , 
quae  intrinfecus  & extrinfecus  inferuntur, multum  prodeft 
focietas  plurimorum . Facilius  enim  excitantur  a lomno, 
& incitantur  ab  omni  opere  bono.  In  oratione  autem-» 
nonparuum  emolumentum  nafeitur  a duobus  fratribus, 
maxime  cum  Dominui  dicat:  Si  duo  ex  vobis  confenferint 
fuper  terram  , de  omni  re  quamcunque  petierint , fiet  iUh  a patrem 
meo  qui rft  in  stlis . Et  iterum  idem  ipfe  : Vbi  duo  vel  tres  con ... 
gregati  fuerint  in  nomine  meo , ibi  fum  in  medio  eorum . Praeterea 
quoque  plures  orationes  duo  peragere  poliunt. quam  . 
vanis . Habet  autem  & alia  quampliua  bona  communis* 
Solitariorum  vita,  qua:  non  elt  poflib.lenunc  dinumerare 
omnia^.  Sed  ita  duos  folitarios  in  vnum  elTe  dicimus,  vt 
vnus,li  fuerit  probatus , ad  hanc  vitam  perfruendam  noiu. 

.*  prohibeatur - ..  , ■ 4-  ; ...  fll  hi 

* ««  uj  • . i i1-  «u.  < n',  , , . v 

Cap.XVIII.  Si  oportet  fufeipere  ad  folitsriam  vitam fuburbanos 
prefb)lcros , vel  iuuenes  itate . 

Cvm  Dei  clementia  omnes  vocet  per  illam  pijlfimanu 
vocationem  , qua  dicit:  Venite  ad  me  omnes  qui  labora- 
1 tis& onerati  efiis  , & ego  reficiam  vos  : non  eft  abfque  diferi- 
minc  quempiam  ad  feruitium  Dei  venientem  abijcere_i . 
Vcruntatncn  neque  abfque  fubtiliflicna  probatione  indui-  * 
gendum  eft  cuiquam  intrare  in  fandam  conuerfationem.-i 
icd  ficur  Dominus  luuenem  illum  , qui  venit  ad  eum , de_» 
priori  vita fuainterrogauittaccuavaudiflet  quia  rede  tranft 
ada  circt , quod  ei  deerat  praecepit  adimplere»  dicens':  > Si 
vu  per fefius  efie,  x-ade .vende omntaqu* habes,  &dafaupenbusiSc 
ita  demum  iuflit  eum  fe  fequu  Ita  ergo  &nos  oportet 
prms  probare fpiritus!,  fi.  eje  Deorliiot , <3c  Gc  aduenientes 
quofque  cum  caritate  ad  DciferuiuumfufejpereK  Ma: j 

Si 


• \k 


0 


S ,0-L  ITARI 0 WM.  497. 

Si  quis  autem  ex  ordine  facerdotum  extraneorum  fe_^ 
fufcipi  rogauerit , itavt  ad  folitariam  vitam  quandoque^ 
venire  defiderct,  non  ei  quidem  citius  alTedtiatur . Tamen 
fi  omnino  in  hac  fuppiicatione  perftiterit, recipiatur  5 fciar- 
que  fe  omnem  Regulae  difciplinam  feruaturum  . Sed  ne_> 
forte  quis  fimulata  mente  ad  hoc  propofitum  venire  per- 
tentet, primitus  duriter  probandus  eft.  Quod  itademum 
facile  dignofeitur , fi  omnem  laborem  corporis , qui  ei  in- 
iungitur,  aequanimiter  ferat,  & ad  aufteriorem  vitam  li- 
benter inclinetur : vel  fi  etiam  deli&um  aliquis  fuumcum 
interrogatus  fuerit,  nequaquam  pronuntiare  confunditur, 
& medelam  delidti , qua:  ei  adhibita  fuerit , gaudenter  a(Tu- 
raat : & fi  ad  omnem  humilitatem  ablque  verecundia  in- 
clinatur , ac  vilioribus  & abiedioribus  artificiis  , (i  ita  ratio 
popofeerit, tradi  fe  non  erubuerit.  Cum  autem  his  atq;  alijs 
exercitijs  probatus  fuerit,  fi  flabilis  Sc  prompto  animo  per- 
ftiterit,tunc  eum  fufcipi  decet.Sit  autem, ficut  fupradidium 
cft.duos  annos  inter  fratres  in  congregatione, & poltea  , fi 
eius  voluntasfirma  manferic,  ad  folitariam  fu fcipiatur. 

Similiter  quoque  & fi  monachus  aliquis  peregrinus  vel 
clericus  de  longinquis  prouincijs  , fuperuenerit,  & pro 
eadem  caufa  fe  lufcipi  rogauerit,  pro  hofpite  fufeipiatur ; 
& probetur , ita  vt  prius  didlum  eft . Et  fi  contentus  fuerit 
confuetudinc  loci  quam  inuenerit,&  Habilitatem  fuam  fir-  • 
mare  voluerit,  non  renuatur  eius  voluntas . Quod  fi  fu- 
perHuus  aut  vitiofus  inuentus  fuerit  tempore  hofpicalita- 
tls  , quia  his  temporibus  maxime  dignofci  poterit , non  . 
folum  non  debet  recipi , verum  etiam  dicatur  ei  honefte,  vt 
recedat, ne  etiam  eius  miferia  alij  vitientur.  Si  vero  talis 
non  fuerit,  qui  mereatur  proijci.  nullatenus  proijciatur,  feJ 
fuadeaturvt  fiat  quatenus  eius  exemplo  alij  erudiantur. 
Cauendumelt  autem  ,ne  aliquando  de  alio  noto  monajle* 
rio  monachus  ad  habitandum  fulcipiatur,  fine  confenfu 
Abbatis  eius,  aut  literis  commendaftijs . De  iuuenibus 

rrr  autem 


S*».4, 8. 


49S  R B G f'  L A t 

autem  aptate  nulla  ambiguitas  eft  , an  recipi  debeant,  c»m_» 
M«rf.io  Dominus  de  eis  dicat  : Sinite  famulos  venire  ad  me : talium _» 
**•  efl  enim  renum  calorum  . Non  enim  alicut  obeft  *tas  pueri- 
lis , (i  fuerit  mente  perfedhis . Nec  fenilis  cu.quaro  prode- 
rit  aetas , fi  fuerit  fenfu  paruulus . Perfcdtus  enim  dicitur , 
non  qui  aetate  , fcdqui  fenfu  perferus  eft  . Vnde  in  libro 
Sapienti*  dicitur : Cani funt  autem  fenfus  homnu , & ataajene- 
£lmis  vita  immaculata.  Nam  & Damd  cum  puer  e flet,  * 
perfedtum  fenfum  haberet,  a Dom.no  in  regem  elettus  eft. 
& prophetiae  fpiritus  ei  creditus  eft.  Saul  vero  cum  lenu 
l,s  effet  *tate  , pro  fua  nequitia  de  culmine  regali  expullus 
eft  & maligno  fpiritui  traditus  eft  . Seniflimi  etiam  erant 
facerdotes  ifli , qui  Sufannam  violare  conati  funt  * & Da- 
niel  adhuc  puerulus  erat , qui  eos  ore  fuo  condemnauit . 
Et  Dominus  nofter  Iesvs  Christvs  ingreflus  Hierofoly- 
mam  a paruulis  collaudatur  . & a femoribus  poftea  crucib- 
eitur  . Nam  8c  arbor  , multorum  licet  annorum  fit,  nm 
frudtuofa  fuerit,  abfcidctur  i fi  tamen  nouella  fuerit,  ferri  Jis 
& frudtuofa,  magis  colitur,  vt  vberiorem  proferat  fructum. 
Omne  autem  tempus  a prima  aetate  opportunum  eiie  di- 
cimus ad  fufcipiendum  aliquem  in  eruditione  & timore 
Dei.  Ex  co  tamen  firma  erit  profeffio * virginitatis , ex  qua 
iam  quifque  adultus  fuerit , & ex  quo  folent  faeculares  nu- 
ptiis apte  deputari . Adhiberi  autem  eis  oportet  fummam 
diligentiam  , quo  poOint  ad  omne  virtutis  exercitium  pro- 
babiliter inftitui . Sint  autem  m ipla  pullatione,  quo  mpn» 

vfque  ad  praefinitum  tempus  duorum  annorum,  ocu  viri- 
liter ac  feruenter  perftiterint , recipiantur  eodem  modo  , 

quofupra.  Praeterea  quoque  fi  aliquis  ex  catholicis  venit 

ad  nos  dicens  5 volo  apud  vos  manere  aliquod  fpat.um^ 
temporis, vt  proficiam  ex  vobis  : illum  etiam  fufc.pt  opor- 
tet. Domino  pronuntiante  . qui  ait : Omnem  ad  me  vemen- 
tem non  euciam  foras . Interdum  enim  poteft  heri,  vt  P« 
tempus  proficiat,  &dele(ftetur  ei  permanere  in  fim&ttte 


1 ttn 

37- 


S 0LITAR10  RVM.  4^ 


Yit*.  Oportet  autem  nos  in  conuerfatione  noftra  5t  reli- 
gione 1 de  qua  fortaffis  homines  aliter  opinantur , caute  &C 
iolicite  agere,  & praeceptum  illius  implere , qui  dixit : Sic 
luceat  lux  veftra  coram  hominibus , vt  videntes  veflra  bona  opera , 1*. 
glorificent  patrem  veflrum  qui  in  ceelts  efi.  Ita  denique  Hat,  vt  G 
ille  bonus  & verax  eft . de  nobis  proficiat  t & fi  explorator 
8c  fallax  efi.  erubefeat . 

Cap.  XIX.  Qualem  vel  quam  faucium  oportet  effe  folitarium. 

Talem  ergo  oportet  effe  folitarium , qualem  apoftolus 

iubetfore  epifeopum  ,vbiait : Oportet  epifeopum  tu.  i. 

crimine  effe  . Similiter'  autem  & folitarium  oportet  effe  fine 
crimine.non  proteruum.non  iracundum, non  vinolentum, 
non  multum  edacem  , non  percufforem,  non  bilinguem., , 
non  neophytum , non  turpis  lucri  appetitorem.  Primum 
itaque  quod  dicimus  fine  crimine  effe  folitarium  , non  ita_« 
intelligendum  eft,  vt  fi  ante  conuerfionem  aliquod  crimen  • 
habuerat , ad  folitariara  vitam  non  recipiatur , cum  ipfo 
propofito  pro  ante  admiffo  (celere  poenitentiam  agerem 
poffiti  fed  fic  ditftum  eft , vt  ex  eo  tempore  quo  in  foli- 
taria  vita  manere  coepit,  nulla  peccati  confcientia  mor- 
deatur : qui  enim  vitia  non  habet,  One  crimine  eft".  % ^ 

Omne  en  m crimen  peccatum  eft , fed  omne  peccatum., 
crimen  non  eft  . Et  ideo  fiue  folitarius  • fiue  quislibet  . 

alius  fine  crimine  effe  potelt , fine  peccato  nunquam  effe 
poteft.  Sequitur:  Non proteruum,  id  eft, nonluperbum 
eum  effe  oportet,  ne  elatus  incidat  in  laqueum  diaboli . , ^ 

Non  iracundum : iracundus  enim  eft,  qui  femper  irafeitur, 

&ad  leuem  refponfionisauram.quafii  vento  folium  com- 
monetur. Neque  vero  qui  aliquando  irafeitur , iracundus  k 
eft , fed  ille  dicitur  iracundus , qui  crebro  hac  paffione  fu- 
peratur . Non  vinolentum  , & non  multum  edacem  eum 
effe  dicimus  i quia  vbi  ebrietas  & nimia  edacitas  fuerit , ibi 
^ rrr  2 libi- 


Digitized  by  < 


- V 


joo 


R E G V L A 


I'rf» 


libido  dominatur Sc furor.  Solet  enim  ille  , qui  hisduo’ 
bus  vitijs  fuerit  occupatus,  contra  grauitacis  decorem  in-, 
rifu  vocem  exaltare,  & labijs  dilfolutis  turpiter  cachinna- 
re. Non  percuiTorem  , ideft  non  facile  manum  porrigat 
ad  caedendum . Sed  non  ita  didlum  eft , vt  fi  difcipulunu. 
habuerit,  & facultas  permiferit.  non  pie  verberetur  ,cum 
Salomon  dicat : Latera  puerorum  virgis  aflidue  tundenda 
;.  funt,  neindurefcant.  Sed  ideodidiumeft,  vt  is  ,qui  man- 
fuetus  & patiens  e(Te  debet,  ne  in  os  alterius  vel  caput  ver- 
berandum infanus  erumpat.  Non  bilinguem  eum  efle_> 
oportet,  ne  conturbet  habentes  pacem.  Non  neophy- 
tum, ne  incidat  in  laqueum  diaboli  » dum  nefeiat  pr*ca- 
uere  tentamenta  inimici  . Ignorat  enim  momentaneus 
folitarius  humilitatem  & manfuetudinem.  Ignorat  etiam 
diuit  asfseculi  contemnere;  ignorat femetipfum  defpicc- 
re  . Non  iciunauit,  non  fleuir,  non  mores  fuos  faepe  re- 
prehendit , non  aflidua  meditatione  correxit.  De  cathe- 
• dra  enim  transfertur  ad  cathedram  , de  fuperbia  ad  fuper- 
biam.  Non  turpis  lucri  appetitorem  , nedeferuitio  Dei 
lucra  terrena  quasrat . Turpis  lucri  appetitio  eft,  plus  de-, 
prarfentibus  quam  de  futuris  cogtare : Solitarius  enim 
habens  v dtum  & veftitum.his  tantum  contentus  efle  de- 
bet . Vnde  a;t  A poftolus  : £hii  altario  ftruiunt , de  altario  vi - 
'Tt>'  um.  Viuanc, inquit, & non  diuites  fiant.  Oportetvtnon 
lit  turbulentus  8c  anxius,  non  fit  nimius  & obftinatus ; 
non  fit  zelotypus  & nimis  fufpiciofuj,  quiahuiufmodi  So- 
litarios nunquam  requiefeit . Non  fit  etiam  murmuriofus. 
quoniam  feriptum  eft,  quod  murmurantes  a ferpentibus 
perierunt . Non  fit  detrahor,  propter  hoc  quod  icriptum 
eft:  £hi  detrahit  fratretn  fuumt  eradicabitur  . Non  odium  ha- 
beat in  corde,  quia  Icriptum  eft : Sjhti  odit  fratrem  fuum  ho- 
micida eft.  Non  fit  vaniloquus,  quia  feriptum  eft: 
verbum  otiofum  quod  loquuti  fuerint  homines , reddent  de  et  ratio~ 

vtm  in  die  iudicij , Non  fit  piger, propter  hoc  quod  feriptum 

pft- 


»3 


1 Cor.lo 


1.  1*4.5. 
M* 

M«,  1 »> 
3* 


W\ 


SOLI  TARI  OKVM. 


JGI 


eft:  Strue  male,  & piger, &c.  Nod  fit  fotnnolentus , nec  alijs  Mm.ii, 
quibuslibet  v;tijs  fubflratus,  quatenus  fiducialiter  audeat  lft* 
dicere  cum  propheta  : Ero  immaculatus  coram  “Deo , & cbfir-  r/.ij,x+. 
uabo  me  ab  iniquitate  mea.  Hucvfque  qualis  non  debet  efle 
Dei  feruus  oltendimus , nunc  qualis  efle  debeat  dicamus. 

Dei  autem  feruum  oportet  efle  pudicum  , id  eft , i libidine 
continentem,  &,  vt  ita  dixe.im,  in  tantum  eum  inter  cun- 
dosoportec  efle  eminentem  , vt  non  folum  ab  opere  im- 
mundo fe  abflineat , verum  etiam  & £ cogitationis  errorcj 
mens  eius  fit  l.bera.  Oportet  etiam  eum  efle  iuftum,  fan- 
dum, continentem  , abltinencem,  holpitalem,  bonorum-, 
operum  amatorem,  modeflum,  fob  ium,  patientem,  beni- 
gnum, humilem  , caritatiuum , obedientem  > & non  folum 
a prauis  adibus  le  abflineat,  verum  etiam  ab  oculi , & ver- 
bi, & cogitationis  inflindu  fe  contineat,  & fic  fiat,  vt  dum 
nullum  in  fe  vitium  regnare  permittit,  impetrare  apud 
Deum  veniam  pro  fuis  populorumque  facinoribus  valeat.  » 

Talis  infuper  fit  idem  foiitarius , vt  qui  religioni  detra-  • 

hunt , vitae  eius  detrahere  non  audeant.  Si  enim  talis  fuc- 
fit,  & ifla  fupradida  fedatus  fuerit,  tunc  Dei  minifler  vtilis 
erit,  & propofitum  fuum, opitulante  diuina  clementia, per- 
fede  confummabit . 

Cap.  XX.  Quomodo  folitarij  debeant  efje  doBi , & qualiter 
alios  doceant,  ac  femetipfos  diferete  f renideant . 

Solitarius  itaque  debet  efledodor,  non  qui  doceri  indi-; 

geat,- etiam  debet  elfe  fapiens&  dodus  in  legediuina  , 
vt  fciat  vnde  proferat  noua  & vetera  . Multis  modis  etiam  • 
neceflarium  efl  Solitarijs , vt  inftrudi  fine  in  diuinis  elo- 
quijs  . Primum  propter  aftutias  &.  fraudes  diaboli, per  quas 
feipfum  folet  in  cordibus  infipientium  fsepe  demergere—» . 
Deinde,  vt  aduenientium  quorumdam  corda  arentia  pro-  * 
ximorum, fluentis  riuis  dodrinse  valeat  irrigare . Nam  &fi 

quos 


\ 


i .Digitized  by  Googld, 


t 


'50*.  R E G V L A 

quos  habet  ciiTcipulos , affatim  poffic  inftruere  eos . In  his 
denique, & in  alijs  quibuslibet  rebus,  fcientia  fcripturarura 
valde  Solitario  neceffaria  ell ; quia  (i  ei  tantum  fit  fancta_» 
vita  , fibi  loli  prodeffe  potelt  quod  fandte  viuit.  Porro  & 
fi  dodlrina  fuerit  eruditus,  potell  caeteros  quo'que  imbue- 
re, &h;ereticos , fiue  lui. ros  , feu  alios  quoslibet  aduerla- 
rios  repercutere  vei  refutare,-  qui  nifi  refutati  fuerint  at- 
que conuidti  .facile  poliunt  fimplicium  corda  peruerterc . 
Huius  autem  fermo  debet effe  purus , fimplcx  , & apertus, 
plenusgrauitate  & honeftate ,-  plenus  fuauitate , gratiaqne, 
& lenitate.  Ipfius  namque  fpecialc  officium  ell,  tradf are 
demylleriolegis.de  dodlrina  fidei,  de  virtute  continentiae, 
de  difciplina  iultitise  feripturas  diuinas  legere , percurrere 
canoDes,  exempla  fandiorum  imitari,  vt  videlicet  prxno- 
fcat  quid,  cui,  quando , vel  quomodo  proferat $ quia  non~* 
omnibus  vna  eademque  femper  exhortatio  eft  adhibenda  , 
fed  vnumquemque  diuerfa  exhortatione  ammoneat , iuxta 
profefiionis  morumque  qualiratem  . Nam  quofdam  in- 
crepatio dura,  quofdam  vero  increpatio  corrigit  blanda., . 
Sicutenim  periti  medici  iuxta  vulnerum  varietates  diuerfa 
adbibent  medicamina,  ita  & lolitarius  fingulis  quibufque—» 
congruum  exhortationis  adh  bere  debet  remedium  ; & 
quid  cuique  oporteat  pro  retate , pro  fexu  , ac  profef- 
fione  adnuntiet.  Non  omnibus  quae  funt  claufa  aperien- 
da funt:  multi  funt  enim  qui  capere  non  polTunt.  Rudi- 
bus praecipue  hominibus, atque  carnalibus. planafeu  com- 
munia praedicanda  funt , nonfumma,  atque  ardua.  Vnde 
i Ger  j,  & Apoitolus  ait:  Non  potui  vobis  loqui  qttafi  Spiritualibus , fed 
’ qnafi  carnalibus  : tanquam  paruulis  in  Cbriflo  lac  vobis  potum  dedi, 
nonefiam.  Carnalibus  quippe  animis  ,vt  diximus  , nec  al- 
ta nimis  decaeleftibus  , nec  terrena  conuenit  dicere  , fed 
mediocriter  & difcrcte . Coruus  enitn  dum  fuos  pullos 
♦ . viderit  albi  coloris,  nullis  eo  cibis  alit , fed  tantundem  at- 
tendit donec  paterno  colore  nigrefeant,  & fic  illos  fre- 

queu- 


SOLITARIORVM.  joj 

quenti cibo  reficit.  Ita&ftrenuusfolitarius,  niG  eos, quos 
monet , viderit  ad  fuam  fimilitudinem  poenitentia:  confef- 
fione  nigrefcerc , & nitore  faeculari  depofito  , lamentatio- 
nis habitum  de  peccati  recordatione  induere,  non  expedit 
cis  aperire intdiigentiae  fpiritualis  profundiora  myfteria_j : 
nedum  audita  non  capiunt , prius  incipiant  contemnere, 
quam  venerari  catleftia  praecepta  . Propter  quod  & Do- 
minus inter  caerera  ait : rNotite  mittat  margarita t ante  porcos  , 
ne  forte  conculcent  eas  pedibtu  fuit . 

Hadtenus  autem  diximus  quam  dodns, vel  quam  difere- 
tus  in  do&rina  debet  efle  folirarius.  Nunc  autem  ad  fen- 
tentiam  beati Gregorij  venienrcs , videamus  quam  difereta 
circumfpedtone  in  docendo  nofmetipros  oportet  proui- 
derc . Nos,  inquit,  quia  infirmi  homines  fumus , cum  dt-> 
Deo  hominibus  loquimur,  debemus  primum  meminifie 
quid  fumus  , vt  cx  propria  infirmitate  penlemus , quo  do- 
cendi ordine  fratribus  confularnus.  Confideremus  igitur 
quia  aut  tales  fumus,  quales  nonnullos  corrigimus  , aut  ali- 
quando tales  fuimus  > & fi  iam  diuina  gratia  operante  tales 
non  fumus , oportet  vt  tanto  eos  temperantius  corde  hu- 
mili corrigamus, quanto  nofmetipfos  verius  in  his  fiagirijs 
aliquando  fuifle  agnofeinius . Si  nos  quoque  tales  ncc  fu- 
mus, nec  fuimus,  quales  adhuc  illi  fune  quos  etr.cndarc  per 
poenitentiam  cupimus,  videamus  ne  foite  cor  noftruin  de 
ipfa  innocentia  fuperbiat,  & in  peius  quam  hi , quo:  unu 
mala  coirigmus  ,ruat.  Nam&  alia  eorum  bona  opera.* 
nobis  ante  oculos  reuocemus,  quaefi  omnino  nulla  liint, 
ad  occulta  Dei  iudicia  recurramus  : quia  Gcut  nos  nullis 
meritis  hocipfum  bonum  quod  habemus, accepimus , ita 
illos  quoque  poteft  gratia  fupernse  virtutis  infundere,  vt 
excitati , poflerius  etiam ipfa  poilint  bona,  qu*  nos  ante 
accepimus  , praeuenire.  His  ergo  primum  cogitationibus 
humiliari  cor  debet,  & tunc  demum  delinquentium  ini- 
quitates increpare  . 

Scicn» 


5 04  R E G V L A ?. 

Sciendum  vero  eft  quia  aliter  conucnit  praedicare  epi- 
fcopis&  presbyteris,  atque  aliter  Solitarijs.  Illis  vtique 
tanquam  ubi  commiflis  plebibus  oportet  arguendo , & in- 
crepando, obfecrando  praedicare  : Iftis  vero  non  tanquam 
commiflis  , fed  pro  fola  caritate  conuenit  aduenientes 
quofque  fpiritualium  verborum  dapibus  reficere  , & ad 
Deiferuitium  vt  conuertanrur  humiliter  &fecrete  fugge- 
rere : non  tamen  eos  oportet  quafi  pro  gratia  hominum., 
adquircnda  exhortationis  rigorem  reticere  . PrseteresLj 
quoque  debemus  6c  nos  quotidie  etiam  tacendo  praedi- 
care : tunc  etenim  tacendo  praedicabimus  , cum  alijs  ho- 
minibus formam  bene  viuendi  praebebimus,  & lucis  exem- 
pla monftrabimus. 

Cap.  XXI.  Vt  Solitarij  lucis  exempla  omnibus  dent : &vt 
hudabiliter  viuant , fed  laudari  non  appetant, 

Vita  ergo  & conuerfatio  folitariorum  normam  & 
exemplum  ab  Apodolo  fumere  debet,  qui  dixit : Om- 
nibus omnia  faflttsfum , vt  omnes  lucrifacerem.  In  tantum  enim 
idem  Apoftolusfe  imitabilem  eundis  praebebat  ,vt  cunu 
fiducia  clamaret  dicens : Imitatores  mei  ejlote,  fient  & ego  Chri- 
fii . O quam  felix , 6 quam  fecura  conuerfatio  Pauli , qui 
praetermittens  prophetas  & apoftolos , cxterofque  fan- 
dos, iubetfe  imitari  Chriftianos . Quapropter  & folitarij 
licet  inferiores  quam  Paulus,  tamen  debent  fe  imitabiles 
prxbere  omnibus.  Nam  ficut  pretiofum  atque  praeci- 
puum eft  in  medio  multorum  bene  agere . & plurimos  ad 
profedum  & exemplum  boni  operis  incitare ; ita  pericu- 
lofum  ac  perniciofum  eft,  negligentius  agendo  multorum-, 
fidem  frangere,  multorumque  animas  deprauare  . Hoc  au- 
tem ideo  dico , quia,  quod  peius  eft,  facilius  inueniunfur 
qui  eaquaefunr  deteriora,  quam  qui  meliora  fedentur. 
Quamobrem  ficut  ille  valde  admirandus  atque  laudandus 
• * eft , 


SOMTAKlORVfii 


So$ 


elt  , tuiuscurfus  bonus  multorum  eftprofedtus,  ita  iUe_> 
merito  lugendus  eft.cuitu  vita  multorum  ruina  eft . Pleri- 
que  igitur  folitarij  praue  riuentes  forma  exteris  io  malum 
exilium,  qui  in  bonis  exemplum  efle  debuerunt.  Hian- 
tem quofeunque  exemplo  malx  conuerfationis  fux  per- 
dunt, limal  eum  eis  procul  dubio  in  sternum  peribunt  i fi 
tamen  in  malo  perieueraucrinc . Multo  enim  deteriores 
funt  bi  qui  liue  exemplis,  fiue  dodtrinis , vitam  morefquo 
bonorum  corrumpunt,  quam  ilii  qui  fubftantiasaliorum-» 
prxdiaque  diripiunt.  Hi  enim  qux  extra  nos,  fed  tamen-» 
qux  nolira  funt  auferunt : corruptores  vero  morum  pro- 
prie nos  ipfos  decipiunt  < quoniam  diuitix  hominum  mo- 
res eorum  funtalb  c.duuno  tdm  'Jj  tuion  , xj 

Quapropter  nos  qui  folitariam  vitam  expetimus,femper 
ea  qux  ad  sdificationem  pertinent,  agere  ftudeamus . Vi- 
deamus autem  ne  vitia  nolira  aliorum  virtutibus  noceant, 
ne  aliorum  feruorem  tepor  noiler  debilitet,  ne  aliorum  pa- 
tientiam nolira  ira  commaculet,  iracundia  violet,  ne  alio- 
rum humilitatem  fuperbia  noftra  dcptauct , ne  aliorum-, 
fanitatem  infirmitas  noflra  corrumpat , ne  aliorum  pulcri- 
tudiuem  foeditas  nolira  contaminet,  ne  aliorum  ardentes 
extingusunus lampades^  ne,  quod  abiit,  limul  cum  fatuis 
virginibus  a regno  Dei  excludamur.  Sed  tales  nos  econ- 
tra  exhibeamus  , vt  nolira  humilitas  aliorum  confundat 
fuperbiam , nolira  patientia  proximorum  extinguat  ;ira- 
cundiam  , noftra  obedientia  pigritiam  aliorum  tacite  in- 
crepet,  noUcrferuor  aliorum  teporem  excitet;  Tales  in- 
luper  nos  exhibeamus,  vt  cundlu  in  exemplo  luminis  li- 
mus . Vndc  Dominus  prxeipit  dicens ; Sic  luceat  lux  veflra 
ooram  hominibus  , vt  videant  opera  veflra  bona,  & glorificent  pa~  i*. 
.irem  vtflrum  qui  in  calit  efi . Hinc  Paulus  Apoftolus  ai6 
In  omnibus  ergo  ttipfum  prdbe  exemplum  bonorum  operum , in  « r,v.  ,,r. 
verbo,  in  conuerfatione,  in  caritate,.in  fide , in  caR  itate,  &c.  Hinc 
etiam  Grcgorius  dodtor. egregius  in  expolitione  £zcchic> 

fff  lis 


i 


M*f.  f, 


Digitized  by 


S<0& 


* B o r L A 


k 


1. C»r.  I> 
3«- 

2. C#r.Ii 
30. 


\ 

r ' 


,r,i  .»■ 


lis  cficits:  Quifquis  igitur  io  occulto  bene  viuit , fed  alie- 
no proue&ui  minime  proficit  , carbo  eft . Qui  vero  in_. 
imitatione  fcn&itatis  pofuus  lumen  ex. (e  rectitudinis  mul- 
tie  demonftrat,  lampas  eft » quia  &fibi  ardct,  & alijs  lucet. 
Item  ipfe  : Qui  enim , inquit,  vitam  Tuam  ab  alijs  fciri  re. 
fugiunt,  Gbiraetiplisaccenfifunt,  fed  alijs  in  exemplum  Iu- 
minis  non  funt.  Hi  autem  qui  exempla  virtutum  prasio- 
gant,  & lumen  per  vitam  boni  operis,  & vccbum  prxdica*. 
tionis  alijs  demonftrant,  iure  lampades  appellantur . Hinc 
etenim  beatus  Hieronymus  ait : Innocens  & abfque  fer. 
moneconucrfatio  quantum  exemplo  prodeft,  tantum  fr» 
lcntio  nocet . Hinc  enim  fatis  euidenter  oftenditur,  quod 
& conuerfatione  & verba  omnibus  efle  debemus  in_» 
exemplum  . 1 */  :r.  ? 

; Sed  valde  canendum  eft  folitarijs,  vt  laudabiliter  viuant, 
fed  laudari  no  appetant, ne  pro  ipfa  laude  in  elationem  aut 
vanam  gloriam  incidant , ne  in  ipfa  quidem  peltifero  vitio 
vanse  gloriae  ruant:  oportet  vefemper  illud  Apoftoli>exem. 
pium  in  corde  teneant  b jQui  gloriatur . in  Domina  glorietur . 
Er  iterum  .:  Si  gloriati  oportet , «an  expedit  quidem:  Idcirco 
enim  hoc  dico  ,quia  fatis  rarum  eft  ,vc  laudabiliter  viuen- 
tem  laus  humana  non  capiat,  & vana  gloria  non  fubripiat . 
Ilie  igitur  modis  omnibus  fc  dedit  ad  exemplum  pertrahi » 
qui  cundtis  carnis  padionibus  inoriens,  iam  fpirjtualitex 

viuit,  & vanam  gloram  contemnit.  :* 

*f  rpiiior1  •/! ili l )tl  ffllM Df? 

■ Ca*.  XXII.  'Dahuqui  in  regimine  pro Jrfipojfunt,  & 

■■  i \ propter  quietam  •vitam  praijfe  refugiunt . 

r>vnt  nonnulli  qui  magnis  muneribus  fapientiae  & fcienrite 
O ditati , dum  folius  contemplationis  Itudio  inardefeunt , 
parere  vtilrrati  proximorum  in  praedicatione  refugiunt , 
fecretum  quietis  diligunt,  feceftum  fpeculationis  appetunt. 
Qui  nimirum  fi  vocati  culmen  regiminum  fufeipere  rc. 


SkLlDiRMJRfiM.  %9j 

naont , ipft  (ibi  plerumque  dona  adimunt*'  qu«  non  pro 
fc  tantummodo , fed  etiam  pro  alijs  acceperunt.  Cumque 
fua  & non  aliorum  lucra  cogitant , extantia  procul  dubio  , 
rei  funt,  quantis  venientes  ad  publicum  prodtfle  potue* 
runt.  Qua  enim  mente  is , qui  proximis  profuturus  enti 
tefceret,  fecretum  praeponit  fiium,  quando  ipfe  fummi  P« 
tri»  vnigenitus  r re  multis  prode  fler , de  finu  Patris  egrefliis 
eft  ad  publicum  noftrum?  Denique  ipfa  veritas  drfcrpulis 
in  euangelio  dicit:  T^on pote  fi cruttas  abfeondi fupra  montem  H.r.  r» 
pofit*\  Et  kerum  : Nemo  accendit  lucernam  & ponit  eam  fu h 
modio,  fed  fuper  candelabrum , vt  luctat  omnibus  qui  in  domo  funt . } j!'  ' ' " 
Hinc  Petro  ait : Simon  loannis  amas  me  l Qifi  cum  fe  amare  u.u,i(, 
protimis refpondiflet,  atudiuir : Si tblieis  me.fafce  ouesmtas ..  *«• 
Siergo  tertimonium  diledtionis  eft  cura  partionis,  quifquk 
virtutibus  pollens  gregem  Dei  renuit  pafcere  , partoreoL. 
fummum  conumcitur  non  amare  . Si  curam  proximi  Ii- 
cut  nortri  gerimus,  quafi  vtrumque  pedem  per  calcea- 
menta  munkfttts  i Qui  vero  fuana  cogitans,  vtil  ratem  pro- 
ximorum negligit , quafi  voins  pediscalceamantum  curru  * 
dedecore  amittis.  Sum  etiam  nonnulli  ^qu*  cx  fola  humi- 
litate a Hjs  prseeflTe  refugiant,  «ehis.  quos  foperiores  fibi 
«Rimant,  proferantur : quorum  profexrto humilitas,  fi  cjo» 
feris  quoque  virtutibus  cingitur,  tunc  ante  oculos  Dei 
vera  efi,  cum  ad  refpuendum  hoc  quod  vtilirer  fubireprse- 
cipitur , pertinax  non  eft , Neque  en>m  vere  ett  hum  iis  ■> 
qm  firperni  mrfunfl  arbitrif  vt  debeat  praeeffc  intelligicj  & 
tamen  contemnit.  Cmri  enim  fibi  regiminis  culmo»  im- 
peratur , fi  iarm  donis  praruenuw  eft , quibus  alijs  praJeflc  & 
prodefle  pofik , & ex  corde  debet  fugere , & inuitus  obedi- 
te. Huc  vlqtie*  beatus  Gregorius.  Nam  decadem  re  ait 
fantfus  IfidOtus:  Vir , inquit,  ecclefiafticas  & crucifigi 
mundo  pefmfortificarionem  propriat  camis  debet , Ac  di. 
fpenfationcm  ecclefiafhci  ordinis , fi  cx  Dei  voluntate^» 
prouenerit , nolens  quidem , fed  humilis  gubernandam-, 

tff  2 fufei- 


50* 


.Y 


* E G V L A 


fufcipiat.’  Multis  intercipit  fathanas  fraudibus  eos,  qui 
Vltx  fcnfus  & vtilitate  pratftantcs  praede  & prodefle  ahjs 
nolunt » & dum  eis  regimen  animatum  imponitur , re- 
nuunt, confultius  arbitrantes  otipfam  vitam  dcgere.quam 
lucris  animarum  infiftere  . Qjiod  tamen  decepti  agunt 
per  argumentum  diaboli  fallentis  eos  per  Ipeciem  boni,  vt 
duro  illos  ipaftorali  officio  retrahit , nequaquam  profi- 
ciant , qui  eorum  verbis  atque  exemplis  inarui  poterant , 

, Cap.XXIII?*  De  vita  & moribus  foiitariorum,  & qualifer 
iis  in  folitaria  vita  conuerfandum  Jst . 

T)  ratus  igitur  Paulus  Apoftolus  de  noftra  vito  ac  con- 
i5  uerfationc,  vt  ita  dicam,  follicitus,  more  paterno  nos 
admonet  dicens : Videte  vocationem  vtfiratn  , &c.  Quapro- 
pter &nos  videamus  vocationem  noftrami  quia  aut  ali- 
quid, aut  nihil  prodclt  .quod  folitariam  vitam  expetimus , 
fi  tales  in  ea  fumus , quales  in  foculo  efle  potuimus.  Ve- 
nire quidem  ad  folitariam  vitam  fumma  perfedlioeit,  led 
non  perfefte  in  folitudine  viuere,  fumma  damnatio  ctt  . 
Quid  enim  prodclt , fi  locus  quietus  tantum  corporaliter 
teneatur* & inquietudo  in  corde  verfetur  ? Quid,  inquam, 
prodeftfi  in  habitatione  filentium  fit,  &in  habitatoribus 
vitiorum  fit  tumultus  ,&  confortatio  paffionum  j fi  exte- 
riora noftra  ferenitas  teneat,  & interiora  tcmpcftas  ? Non 
ideo  ad  folitariam  vitam  venimus, vt  rebus  omnibus  abun- 
dantes omni  quiete  frucremur . Non  vtique  ad  requieno 
nec  adfccuritatcm  ,fcd  ad  pugnam  huc  venimus,  ad  ago- 
nem  procedimus , ad  exercenda  cum  vitys  bella  propera- 
uimus.  Vitia  enim  noftra , hoftes  noftn  funt . Caucamus 
autem  nevnquamcum  cis  habeamus  foedus.  Neceflana 
enim  nobis  eftperuigil  cura  indefeflaque  cuftodia:  quia., 

hoftis  ifte  fine  pace  ett : Vinci  poteft , & rec.pi  in  amici- 
tia non  poteft . Et  ideo  praelium  iftud , quod  fuicip^im us  • 


SOLlTJRlORrM.  509 

fatis  arduam»  fatis  durum»  fatis  periculefum  eft : quia  intra 
hominem  geritur,  & niG  cum  ipfo  homine  non  Gnitur. 
Ideo  ergo  ad  hanc  tranquillam  .iccretam  , & fpiritualcm_» 
vitam  venimus,  vt  quotidie  contra  paflion es  noftras  in  far 
tigabili  congreffione  decertemus  * vt  cordis  nequitias  cir- 
cumcidamus, vel  linguae  gladium  retundamus . Turrim-» 
namque  excelfam  ext ruere  volumus , praeparemus  nobis 
furoptus  ad  ftru£turam,  vt  coeptum  «dincium  ad  perfedtio- 
nem  deducamus  » ne  quando  praetereuntibus  veniamus  in 
derifumj  & gratulentur  de  nobis  inimici  noftri , & dicant : 

Ifti  coeperunt  aedificare,  & non  potuerunt  confummart-» . 
Auertat  autem  Dominus  hoc  improperium  i nobis . Haec 
enim  turris  non  ex  lapidibus  conftruitur , fed  ex  virtutibus 
animx  5 nec  auri  & argenti fumptibus  indiget,  fed  conuer- 
fatione  fideli:  nam  terrenae  opes  plurimum  ad  aedifican- 
dum impediunt . Difficile  namque  eft  duobus  dominis  fer- 
uire , nec  poteft  quifquatn  feruiens  mammonae  fpiritualia 
arma  portare,  fed  iugura  fuaue  Chrifti  repellit  8c  proijcit 
i fc  i & quicquid  graue  & onerofum  eft  animae  fuae , fuaue 
ei  videtur  ac  leue.  Iftiufmodi  filitariusa  proprijs  armis 
vulneratur,  & cum  diligit  periculum,  incidit  in  mortem-,. 
Nos  autem  fi  cupimus  militare  Deo,  illi  foli  feruiamus  ,& 
terrenas  opes  poftponamus.  Peculiariter  autem  ad  pro- 
feffionem  noftram  pertinet,  nihil  honoris  in  hac  vita  re- 
quirere , fed  honores  fugere , & ad  aeterna  «munerationis 
proroifla  animum  praeparare,  fubiedione atque abiedione 
gaudere,  voluntariam  paupertatem  ampletfti , & non  folura 
facultates , fed  etiam  ipfas  cupiditates  de  cordibus  noftris 
eradicare » quia  nihil  prodeft  non  habere  diuitias , cui  vo- 
luntas fuppetit  habendi  eas.  Non  enim  tantum  habere^* 
debemus  , quantum  cupiditas  concupifcit,  fed  quantum^ 
neceffitas  pofeit.  Habendi  enim  amor  , niG  ad  integrum-, 
refecetur  ,ardentior  eft  in  paruis , & plus  to  quetur  in  mi- 
nimis . Eft  autem  & aliacaula  valde  dura,&  nimis  dolenda. 

Hoc 


hoc  eft  omni  mteadone  {ludium  laboris  impendere , fic 
frudum  non  recipere  poft  laborem . Quid  enim  prodefl 
ieiunare,  fic  vigilare,  fie  mores  non  corrigere  ? Sic  eft,  quo. 
modo  Ii  aliquis  extra  vineam,  aut  circa  vineam  extirpet  de 
excolat,  fic  vineam  ipfam  defertatn  ac  incultam  relinquat  > 
ita  vt  fpinasfic  tribulos  germinet . Aut  quid  prodeil  affli- 
ctio corporalis, fi  linguae  uequitijs  fic  obcredationibus  pol- 
iseil.i,  luamur  # cum  Apollolus  dicat : Si  quis  putat  fi  rtlipoftim _» 
l6-  ejSr,  non  refrenans  linguam  fuamjed /educens  cor fuum,  buius  vana 

ejl  religio?  Nonne  omne  opus  noftrumvelut  fumus  atque 
vmbraeuanefcit?  fic  vel  ut  fauilla  {lupa:  in  nihilum  redi" 
• gitur?  Quapropter  fruflra  nobis  de  corporis  cruce»  fit 
pedoris  aiHidione  blandimur , fi  exterior  homo  nofter  i 
hoc  eft,corpus  noftrum,  fandis  laboribus  exercetor , 8e  in- 
terior a paftionibus  , hoc  eft,£  detradione , ab  ira , ab  indi- 
gnatione , ab  hypocrifi , 6c  cseteris  huiufinodi  vitijs  noiu 
curatur  : Huiufmodi  quippe  folitarius  talis  videtur  mibi 
eife,  quomodo  fi  a foris  {fatuam  auream  faciataliqufs.quas 
intro  lutea  fit : vel  quomodo  fi  domus  magnifica  arte  ex- 
ftruda,  a foris  pulcherrimis  depida  videatur  coloribns , ab 
intus  ferpentibus  5c  fcorpionibus  plena  fit  . Oe  talibus 
>3.  enim  Chriftus  in  euangelio  dicit:  V <e  vobis  bypocnu , qui  fi. 
*7,  miles  eflts  fipulchris  dealbatis , qu<t  a foris  hominibus  parent  fpeci<H 

fai  intus  vero  pleni  efiis  bypnert/i & iniquitate.  Jpfe  quoque^ 
Dominus  velut  pius  medicus  hac  de  caufa  nobis  infirmis 
paulo  fuperius  dat  confilium  , dicens  : MumUprius  quod  ini 
tus  eft  calicis  & paropftdis , vtjiat  & id  quod  de  foris  efl  mundum  * 
Hoc  eft,  munda  prius  cor  tuum  ab  omni  hypocrifi  fic  ini- 
quitate , fic  ab  omni  ira  fic  detradione , fic  tunc  erit  opus 
tuum  lucidum  totum , fis  non  habens  aliquam  partem-, 
tenebrarum . 

«*».•  • * f’3  . U.  -J  '»7*^)3! 

- t ViVifa  «1  , R j.aq iii  il* 

'xuiotiu  uim-s  aiu*>i.'ds  x*  js-stu..  il  1 

Cap 


s 


% 


SOLITARI  ORVM.  511 

Ca*.  XXIV,  Item  de  eadem  re  qtufufm . 

. 

CErti  enim  fimus  fecundum  Domini  noftri  feotentiarru 
fuperius  didiam  ,quod  nifi  noftras  quotidie  caueamus 
& circumcidamus  pafliones,  deteriores  nos  multum  effiet, 
quam  fuimus,  dum  in  foculo  viueremus 1 ita  vt  fiant  extre*» 
roa  noftra  peiora  prioribus.  Quapropter  non  lblum  no- 
bis a capitalibus,  criminibus  caneamus,  fed  etiam  ipfatf  «.a 
paruas  negligentias  quotidie  quali  venenum  diaboli  rc- 
fpuamus.  Sicut  enim  pen  oainutiffimas  rimulas  in  femi- 
nam nauis  guttae  concurrunt,  fic  & minuta  peccata  quoti* 
die  in  animas  noftras  conHuunt.  Et  ficut  nauis  poftea- 
quam  de  fiiufbbus  pelagi  euafit \ fi  in  portu exfentrnata  non  - s 

fuerit , de  minutifiimis  guttis  impletur  & mergitur : ita_*  # 

& folirarius.  deuidtis  & luperatis  mundi  buius  criminibus, 
quafi  periculofis  flu&ibus  , cum  ad  portum  lolitudints  ve-  . m 
nerit,  fi  repentina  fic  ininuta  peccata  de  anima?  fuaelentina 
exhauri: e neglexerit,  in  ipfo  quietis  portu  naufragij  diferi- 
men  incurrit . 

Sed  d cit  aliquis : Quomodo  poteft  anima  exfentinari? 

Vtique  orando . vigilando , ieionando,  ablli nendo,  ipla_* 
peccata  confitendo, veram  caritatem  , veram  humilitatem » 
veram  patientiam  exhibendo.  Quanquam  emm  fol  rarius 
fit  iuftus  & fendhis , nunquam  necefle  eft  vt  in  hac  vita  fit 
fecurus  i quia  , vt  ait  feriptura  : Nefcit  homo  vtrum  amore  an  *«/.»,»• 
odio  dignus  fit,  jed  omnia  m futuro  rtfenuintur  incerta . Multi 
enim  adhuc  laquei  tenfi  funt  ante  pedes  animae  noftrar. 

Sicut  enim  quis  tranfiens  fuper  flumen,  per  anguhias  ar- 
«ftiflimi  pontis,  ctiamfi  maiorem  partem  inoffenfo  pede»# 
iam  periculi  euafiffe  fe  credat , cum  in  vltimo  pontis 
lpatio  venerit,  & fi  paululum  titubaucrit,  cafum  quem  in_» 
medio  pontis  timebat,  incurrere  poterit.  Sic  nos  etiamfi 
magna  pars  vitae  iftius  profpere  videatur  iam  fuifle  tranfa- 
dta , non  ideo  fiduciam  praefuraamus,  cum  adhuc  periculi 

pars 


gitized  by  Googld*, 


s Ii  ' R E Gy  L 

pars  extrema  minetur.  Nemo  ergo  fccurum fe  efleiudi- 
cer,  antequam  ad  finem  felici  confummatione  perueniat . 
Quid  ergo  prodeft  fi  mihi  vinea  fpem  omnem  in  flore^ 
oltendat,  &vel  ferarum  incurfio,  vel  vaftitas  grandinis^ 
Ipem  omnem  in  confummatione  fubducat  * ldeoquc  om- 
nis profperitas.  omnis  labor  felicitatis  in  fineconfiftit. 
Ne  ergo  nimia  fecuritate  foluamur  » adducatur  illa  Dom£ 
tii  fententia  in  medium, de  qua  dicitur : Vtiiumt  calidus eJSet, 
aut  frigidus!  nunc  autem  quia  tepidus  et,  incipiam  teeuomere  ex 
ore  meo.  Ac  fi  dicatur  : melius  tibi  fuerat  in.  fseculo  re- 
manfifte  frigidum,  quam  in  lolitaria  vita  eflctepidum_» . 
Nunc  autem  quia  de  fieculo  recelfifti,  & feruorem  fpiri- 
tualem  prae  negligentia  apprehendere  noluifti , tepidus  ef- 
fedtus  es , vix  iterum  ex  ore  Domini  refptciendus  euome- 
ris.  Et  ideo  nccefleeft  nobis  diligenter  attendere  illam^ 
diuinas  feripturaefententiam  dicentis:  Omnicujiodiaferua 
cor  tuum.  Oportet  itaque  vt  inuicem  opera  noftra  quoti- 
die confideremus , & perfpicaciter  attendamus ; quis  no. 
ftrum  in  opere  Dei  fit  promptior,  quis  in  oratione  feruen- 
tior,  in  lediionefollicirior,  in  caftitate  purior , in  lacryma- 
rum  vbertate  profufior,  in  corpore  honeftior , in  corde  fin- 
ceriori  quis  in  ira  fit  mitior  ,in  manfuetudine  modeftior, 
in  rifix  rarior , in  compundtione  feruentior , in  grauitate_> 
fundatior  , in  caritate  iucundior ; & fic  nolmctipfos  quo» 
tidie alterutrum  caftigemus,  quotidie  ipfi  nobifeum  de_» 
conuerfatione  noftra  rationem  habeamus  ad  inuicem,  di. 
centes  : Videamus  (1  hunc  diem  fine  peccato,  fine  inuidia, 
fine  murmuratione  , fine  ira,  ac  detradfione  tranfegimus  . 
Videamus  fi  hodie  aliquid  , quod  ad  profedtum  noftrmru» 
Sc  ad  aedificationem  aliorum  pertinet , operati  fumus . Vi- 
deamus fi  plus  hodie  rifui , fi  plus  cibo , ac  potui , fi  plus 
otio  ac  fomno  quam  decebat , indulfimus . Si  minus  legir- 
mus.fi  minus  orauimus  quam  debuimus  r ac  fi  dc  omnibus 
ncgligentijs.noftris  compungamur  in  cubilibus,  hoc  eft, 


SOLITARIORVM . 51* 

in  cordibus  noftris;  & G aliquod  bonum  in  nobis, Domino 
largiente,  conlpicinms,  illi , a quo eft  omne  bonum , gra- 
tias referamus . Si  vero,  quod  abGr,  aliquod  vitium  in  no- 
bis deprehenderimus  , illud  nobifmetipGs  reputemus ; Oc 
•ad  poenitentiam  denuo  recurramus.  Hxc  autem quz  fu- 

{>ra  breuiter  praclibauimus, generaliter  ad  omnes  pertinent 
olitarios,-  5c  non  fblum  ad  eos,  verum  etiam  ad  omnes  Det 
feruos,&  catholicos  Chriftianos.  Praeterea  quoque  G duo 
fuerint  Gmul,  ita  vt  praefatum  eft  .folitarij , oportet  vt  non 
otio  torpeant,  non  detradionibus  & obfeoenis  confabula- 
tionibus incumbant  ,fed  aut  pfalmorum  modulationibus» 
autdiuinis  ledionibus,  aut  certe  manuum  operationibus 
inOftant  ,•  horas  canonicas  cum  omni  deuotione  cufto- 
diant,  & in  hisdiuinum  officium  impleant,  moxque  vt  da- 
tum fuerit  Ggnum,  ad  oratoria  propria  conuenianc . Quo- 
tidie quoque  ad  Collationem  Gmul  veniant,  vbideDei 
feruitio,  & de  communi  profedu  tradent , & pro  admiffis 
Gbi  inuicem  veniam  poftulent . Si  autem  vnus  folummo- 
do  fuerit  folitarius , ipfe  etiam  quotidie  collationem  fecum 
babeac.  Sedeatquidem  quotidie  in  tribunali  mentis  fuae( 
& ftatuat  fc  ante  faciem  luam,  atque  ita  in  corde  fuo  con- 
ftituto  iudicio  adiit  accufatrix  eius  cogitatio  , teftis  con» 
fcientia, carnifex  timor.*  deinde  fanguis  animae conGtentis 
per  lacrymas  profluat  » poftrerao  in  confcientia  fua  fe  indi- 
gnum & peccatorem  fore  iudicet . Haec  quidem  de  vno . 

Si  autem,  vtpraedidum  eft,  duo  fuerint,  honorem  Gbi 
inuicem  humiliter  deferant.  Iunior  natu  eum  qui  aetate» 
fenior  eft  obfequio  fanditatis  veneretur : fenior  vero  aeta- 
te iuniorem  didis  & exemplis  ad  bene  viucndum  infor- 
met . Nobilis  genere  nequaquam  ignobili  fe  praeferat . 
Sciat  autem  quia  non  eft  perfonarum  acceptio  apud  Deum. 
Neque  enim  is , qui  fcientiae  dodrinis , & exterorum  bo- 
norum operum  prxrogatiuis  pollet,  fe  alteri  praeferat , fed 
potius  de  muneribus  Gbi  diuinicus  collatis  Deo  gratias 

1 1 c agar. 


G V L A 

agat » femper  iilud  Apofloli  perpendens  , quo  dicitur : 
,-Or.io  fi fiare  PltAt  * vitieat  ve  caJat  • ^ud  Hieronymi : Ti- 

*»•  mendum  eft,  inquit,  & caucndum,ne  veterem  gloriam,  6c 
folidam  firmitatem  vnius  bone  proceJIa  fubusrtat . Cari» 
tatis  autem  officio  fe  alterutrum  humiliter  pneueniant.  Ad 
illorum  autem  infirmitates  procurandas  inuicem  cor.de- 
fcendant,  & eorum  neceffitates  inuicem  prouidcant:  Sc 
quotidie.fi  locus  ita  fuerit  congruus,  ita  pariter  reficiantur 
vtrifque  & fpiritualibus  & carnalibus  dapibus.  Vnapro- 
fpdritasfit  vtriufque  fimibtcr  &aduerfitas , fi  forte  conti- 
gerit . Vnius  voluntas  alterius  voluntati  fuccumbat.  Vtro*. 
rumque  illorum  voluntates  Domini  voluntati,  immo  fer - 
uituti  fubijciantur:&  non  quod  finguli  fingillatim  cupiunt» 
fed  quod  vtrique  difponunt, agant  j illam  Dominicam  fena- 
pcrreminifcentes  fententiam:  Non  veni, inquit,  voluntatem, 
meam  facere,  fed  eius  qui  mifit  me  Patris* 

^ i r.*”  ‘ ' 1 / U,  ,,  “*V  '■  . ',*  * * Jri 

Cap  . XXV.  De  irtHrumentis  bonorum  operum . 

' . sf  " | • » %■ 

„ ,vm  ergo  omnium  fantftarura  fcnpturarum  paginx  in- 

V-»  ftrumentis  bonorum  operum  fint  refert* , &per  ea- 
rumdem  lancftarum  fcripturarum  campos , inueniri  poi- 
fint  arma,  quibus  vitia  comprimantur,  & virtutes  nutrian- 
tur ; necefle  eft  tamen  huic  regulae  fententiam  cuiufdam_» 
Patris  in  ferere  deinftrumentis  bonorum  operum  »•  in  qua 
fiib  magna  breuitate  quid  folitarijs  agendum, quidue  vitan- 
dum fit  > continetur . Oportet  enim  eos  i.  Inprimis  Deutrf 
diligere  ex  toto  corde,  tota  anima»  tota  virtute,  a.  Dein- 
de proximum  tanqnam  fcipfum»  3.  Deinde  non  occide- 
re: hoc  eft,  nou  detrahere ; quia , vt  ait  Apoftolus  :£>uide- 
trahit  fratri  fu  0 , homicida  efl . 4.  Deinde  non  adulterare» 
f.  Non  furtum  facere-.  6.  Not\  coneupifeere.  7.  .Non, 
faifum  teftimonium  dicere  . 8.  Honorare  omnes  homines.. 
9»  Et  quod  fibi  quis  fieri  non  vult,  alij  nefaciat . 10»  Ab- 

ne- 


SOLI  TARI  ORPM.  5M 

negare  femetipfum  fibi , vtfequatur  Chriftum.  ii.  Cor- 
pus caftigare.  12.  Delitias  non  amplefti . 13«  Ieiunium 
amare.  14.  Pauperes  recreare,  ij.  Nudum  veftirc_>. 
16.  Infirmum  vifitare  . 17.  Mortuum  fepelire  . 

Qu*rendum  elt  itaque  quomodo  poflic  folitarius  infir- 
mum, vel  in  carcere  politum  vifitare  , aut  mortuum  fepeli- 
re » qui  non  habet  quidem  facultatem  de  cellula  foras  exi- 
re. Infirmum  enim  , vel  in  carcere  pofieum , ille  procul* 
dubio  vifitat,  qui  io  le&o,  vel  in  tenebris  vitiorum  videt 
aliquem  iacere,  & morbo  fu*  iniquitatis  laborare  i euraque 
fu*  exemplo  operationis  atque  antidoto  falubris  exhor- 
tationis roborat  , quem  in  bona  acftione  titubare  ac  debili- 
tari cernebat.  Mortuum  quoque  ille  Tepefit)  qui  pro  eo 
deuote  feduleque  preces  ad  Dominum  fund:t : non  (blum 
autem  mortuum  fepelit,  fed  etiam  eum  , vc  ita  dicam , k 
morte  fufeitat,  quando  videt  aliquem  funibus  peccatorum 
fuorum  obftridtum , & in  tenebris  fu*  iniquitatis  quo- 
dammodo fepultum , eumque  ad  confefiionem  ac  poeni-. 
tenti*  lamenta  per  facr*  admonitionis  ftudium  prouocat. 
atque  vtad  viam  falutis  redeat,  falubriter  inftigat . Quo- 
circa fciendum  eft  nobis,  quia  maior  merces  eft,  peccato- 
rem fufeitare  de  vitijs  , quam  mortuum  de  lepulchro. 
Sequitur  , 18.  In  tribulatione  fubuenire.  19.  Dolentem 
confolati . 20.  A f*culi  adibus  fe  facere  alienum^ . 
ai.  Nihil  amori  Chrifti  praeponere  . 22.  Iram  non  perfi- 
cere . 23.  Iracundi*  tempus  non  referu are . 24.  Dolum 
in  corde  non  tenere . 25.  Pacem  falfam  non  dare . 26.  Ca- 
ritatem non  derelinquere . 27.  Noniurare,  ne  forte  per- 
iuret.  28.  Veritatem  corde  & ore  proferre.  29.  Malum 
pro  malo  non  reddere . 30.  Iniuriam  non  facere , fed  dc 
fattam  patienter fufferre.  31.  Inimicos  diligere . 32.  Ma- 
ledicentes fe  non  remaledicere,  fed  magis  benediceret 
33.  Perfecutionempro  iuftitiafuftinere.  34.  Noneflefu- 
petbum  . 3$.  Non  vinolentum.  36.  Non  edacem.,. 

1 1 c 2 37.  foon 

♦»  ii*  riX  'i*  ti-  * ^ ^ * ’ 4f  ‘ -«  * Vr  ' "* 

• , L . C\:!  • 'T  S-Jl  W ■ Vr 


* ' mm 


fi6 


VLB  G V L A 


37.  Nonforanolentum.38.  Non  pigram.  39.  Nonimtr- 
muriofum  . 40.  Non  detradorcm . 41.  Spem  fuam  Deo 
committere.  43.  Bonum  aliquod  in  fecum  viderit»  Deo 
applicet,  non  libi.  43*  Malum  vero,  femper  ille  fadum 
fciat  , &fibi  reputet.  44.  Diem  iudicij  timere . 45.  Ge- 
hennam expauefcere.  46.  Vitam  aeternam  omni  concu» 
pifcentia  Ipirituali  defiderarc.  47.  Mortem  quotidie  ante 
oculos  fu fp edam  habere.  48.  Adus  vitae  fuae  omni  hora_» 
cuftodire . 49.  In  omni  loco  Deum  ferefpicere  pro  certo 
fcire.  $0.  Cogitationes  malas  cordi  fuo  aduenientes  mox 
ad  Chridum  allidere.  Si.  Et  feniori  fpirituali  patefacere . 
52.  Os  fuum  a malo  vel  prauo  eloquio  cuftodire. ^.Mul- 
tum loqui  non. amare..  $4.  Verba  vana, aut xifui apta non 
loqui.  SS- Bifum  multum  & excudum  non  amare.  56.  Le- 
diones  fandas  libenter  audire . 57*  Orationi  frequenter 
incumbere . $8.  Mala  fua  praeterita  cum  iacrymis  vel  ge- 
mitu quotidie  in  oratione  Deo  confiteri'*  Sc  de  ipfis  malis- 
in  reliquo  emendare  . S9 • Defideria  carni»  non  perficere: 
voluntatem  propriam  odide . 60.  Praeceptis  feniorum  in' 
omnibus  obedire  , etiamfi  ipfialiter.quod  abiit, agantjine» 
mm.»).  mores  illius  Dominici  praecepti : tdieMntfacitti  qua  au- 

tem faciunt  facere  nolite.  61.  Non  velle  dici  fandum  antc^ 
quam  litiled  prius  elfe,  quod  verius  dicatur . 62.  Praecepta* 
Dei  fadis  quotidie  adimplere.  63-  Caftitatem  amarem.. 
64.  Nullum-  odide . 6j.  Zelum  & inuidiam  non  habere  .. 
66.  Contentionem  non  amare . 67.  Elationem  fugere^. 
69.  Seniores  venerari.  69.  Iuniores. diligere . 70.  Iru^ 
Chridi  amore  pro  inimicis  orare . 71.  Cum  difeordanti* 
bus  ante  folis  occafum  in  pacem  redire..  72..  Et  de  Deimi*- 
fericordia  nunquam  defperarc  . 

Ecce  haec  funt  indrumenta  artisfpiritualis  ; quaecumi» 
fuerint^  nobis  dic  noduque  incedabiliter  adimpleta , & 
indic  iudicij  reconfignata,  ilia  nobis  merces  a Domino- 
recompenfabitur , quam  ipfe  promifn;  £)uod  oculus  notu* 

vidit. 


t.C tr.it 

tf' 


SOLITJMOKFM- 


S'7 


viiit,  me  turis  audhrit,  nte  'm  cor  bombis  qfrendit  qudpraparauit 
Deus  his  qui  dilidunt  eum.  Officina  vero  vbi  hxc  dligentcr 
operemur,  clauftra,vel  cellulae  funt  lolitariorum>&  liabili** 
tas  inrctruGone .. 


O 


Cap.  XXVI.  Ve  obferuatione  mandatorum  Dei 

Mnibus  quidem  Chriftianis  expedit  obferuare  & obe* 
dire  mandatis  Domini  noftri  Ibiv  Christi,  de  maxi- 
me folirarij».  Sed  fciendum  nobis  eH , quod  ad  confer» 
tundam  memoriam  Der,  & ad obediendum  praeceptis  eius 
plurimum  prodeft  etiam  fecretius  & remotius  habitarem. 
Nam  permixtim  viuerc  cura  bis  qui  negligentius  agunt 
circa  timorem  Dei » & contemptum  habenti  mandatorum 
eius,  plurimum  nocet;  ficut  & Salomonis  fermo  tefiattir 
dicens  : Cum  homine  irreligio fo-ne  babitauerir, ne  forte  difcasfemi * 
tas  eius,  & facias  laqueos  anima  tua.  Et  iterum  : Neamuleris 
hominem  iniufium , ne  imiteris-vias  eius  . Vnde  & Petrus  Apo- 
ftolus  ait : luShtm  igitur  & valde  htftum  t Si  frparari  eum , qui 
fiduari  vult, ab  eo  qui  non  vul/ . Hinc  Paulus  fub  magna  denun- 
tiatione dieit : Denuntiamus  autem  vos,  fratres,  fer  aduenttm -» 
Domini  nofhri  Iesv  Christi,  vtfubtrahatwvos abomni  fratre 
mordinateambulante  . Hinc  etiam  Hieronymus  ait : Nego- 
tiatorem clericum , & ex  inope  diuitero , & ex  ignobili 
gloriofumi  quafi  quandam  peftem  fuge : corrumpunt  enim 
bonos  mores  confabulationes  peffimae.  Tu  aurum  con- 
temnis.alius  diligit;  tu  calcas  opes , ille  fedtatur : tibi  corw 
di  eft  manfuetudo , (ilentium,  fecretum  ; illi  loquacitas'. 
Hic  fatis  euidenter  oftenditur,  quod  plurimum  impedit 
focieta»&  permixtio  eorum, qui  vitam  dilfimilem  ducunt. 

Igitur  vt  neque  per  oculos,  neque  per  aures  recipiamur 
malas  dele&ationes  ad  peccandum,  &vt orationi  poffi*- 
mus  vacare  liberius  , oportet  omnino  habitare  fecretius 
ntqpc  remotius:  hoccoim  modo  & praecedentes  confuc- 

tndi- 


b ni  yj,. 

tu 


a.TAi/ji 

fi. 


'Tipnffgtr 


losttt 
14»  »f- 


**r  J7- 


Ytt 


X i 


fc* 


I./Mld 
4»  »»■ 


tudines  4 npbis  excidere  poterimus , in  quibus  contra_» 
praecepta  Dei  agebamus . Non  enim  paruus  labor  eft , vt 
fe  aliquis  a priori  non  bona  confuetuainc  reflcdtat  ac  re- 
uocet.  Vnde  illud  vulgare  prouerbium  dicitur : Mala_, 
confuetudo  aut  vix , aut  nunquam  tollitur.  Quapropter 
(i  volumus  mandata  Dei  obferuarc  &cuftodirc,ftudcamus 
primo  omnium  nos  ipfos  abnegare , & crucem  Chrifti  tol- 
lere, &fic  eum  fequi.  Ipfe  Dominus  ad  amorem  fui  &ob- 
feruacionem  mandatorum  fuorura  nos  prouocat,  dicens : 
Si  diligitis  me,  mandata  meaferuate . Et  iterum  dicit : Qui  ha- 
bet mandata  mea,  &feruat  ea,  ille  efl  qui  diligit  me . Tunc  nam- 
que diligimus  Deum,  (i  eius  mandata  (eruamus , & omnia_* 
vifibilia  pro  amore  eius  contemnimus.  E contrario  tunc 
nequaquam  eum  diligimus,  cum  eius  praecepta  non  cufto- 
dimus.  Vnde  Ioannes  Apoftolus  ait:  Qui  dicit  quoniam^» 
diligo  Deum , & mandata  eius  non  cuslodit , mendax  efl.  Vere_j 
enim  diligimus  Deum,  (i  eius  mandata  obferuamus.  In_» 
operatione  autem  mandatorum  eius  cognofcere  poiFu- 
mus,  vtrum  Deum  diligamus, annon  . Non  enim  ordi- 
nem mandatorum  Chrifti  hic  infcrereper  omniadifoofui- 
mus  ,fed  ex  parte,  & quantum  ad  propodtum  noftruirL, 
fufficit,  & praeiens  ratio  poftulat.  A parte  enim  totum_* 
intelligitur.  Primum  itaque  ea  commemorare  oportet, 
quae  nos  ad  amorem  Dei  & proximi  prouocent,  id  eft  ; 
Diliges  Dominum  Deum  tuum  ex  toto  corde  tuo  , & ex  tota  mentem 
tua,  & ex  omnibus  viribus  tuis ; hoc  efl  maximum  & primunu* 
mandatum  . Secundum  autem  fmile  efl  huic  : Diliges  proximum 
tuumficut  tripfum  . In  his  duobus  mandatis  tota  lex  pendet  & Pro- 
pheta. Vnde  beatus Gregorius  ait:  Praecepta  Dominica-» 
multa  fuDt,&  vnum . Multa  per  diuerGratem  operisjvnum 
in  radice  diledtionis . Si  in  his  duobus  praeceptis  tota_» 
lex  pendet&prophetaa,&fivtiltas  omnium  mandatorum 
vna  eft;  & fi  omnia  mandata  vnum  ede  videntur,-  tunc  non 
eft  nobis  necefte cuncta mandau  Dei  in  hoc  capitulo  figll- 

la- 


|i 

I* 


*■ 

/ .* 


SOLI  TARI  ORVM.  y*  9 

Jatim  infererc . 'Sed  videamus  quid  fit  quod  nobis  prxei- 
pitur : Diliges  Dominum  Deum  tuum  ex  toto  corde  tuo . Quid 
enim  eft  Deum  ex  totocorde  diligere,  nifi  vt  cor  noftnmu 
non  fit  inclinatum  ad  vilius  diledioDem  amplius , quam_. 
Dei  ? Verbi  gratia,  fi  aurum;  fi  argentum.fi  varias  polleflio- 
nes  & honores  temporales  , fi  mane  pia,  & animalia,  cx- 
teraqaehuitifmodi  toto  affedu  diligimus , Deum  ex  toto 
cordenon  amamus.  Pio  quanta  enim  parte  in  aliquo  ho- 
rum amor  cord  s noftri  fuerit  occupatus,  pro  tanta  partem 
minus  eft  ad  Deum,&  pro  tanta  parte  minus  diligimus 
Deum.  Sicut  enim  cafla  mulier,  quat  vi  um  fuumamat, 
nullum  alium  amat;  ita  & homo,  fi  Deum  amat,  mundum 
non  amat:  fiautem  mundum  amauerit , iam  Deum  ex  toto 
corde  non  diligit.  Et  ideo  refledamus  cor  noftrum,& 
mentem  noftram  ,&  omnes  adus  noftros  ab  amore  vifibi- 
lium  rerum,  & Deum  ex  toto  corde,  & ex  tota  anima_,, 
& ex  tota  virtute  diligamus.  Tunc  enim  Deum  diligimus, 
fi  omnes  fenfus  noftri , qui  pertinent  ad  mentem , Deo  va- 
cant: fi  inteliedus  nofter  Deo  miniftrat , fi  lapientia  noftra 
circa  Deum  eft,  (iomois  cogitatio  noftra  ea  quae  Dei  funt, 
tradat.  Tunc  etiam  Deum  vere  diligimus,  ii  femper  de—r 
eius  feruitio  cogitamus,  & loquimur  ,&  eius  mandata-, 
iuxta  vires  adimplere  fatagimus . Deus  enim  non  fe  verbi» 
tantum  vult  diligi,  fed  corde  puro,&  operibus  iuftis . Non 
poftulat  a nobis  aurum  neque  argentum,  neque  aliquid 
huiufmodi;  fed  fi  fuerint  nobis  ifta.difpc;  tiii  egentibus  prae- 
cipit . Nos  ipfos  quaerit , in  nobis  requiefeere  cupit . Hoc 
folumraodo  a nobis  exigit , vt  eum  ex  toto  corde  diliga- 
mus, & mandata  cius  cuftodiamus  ,&  templa  noftra  im- 
polluta ci  feruemus,  quatenus  ipfe femper  in  nobis  habitet, 
& nos  in  illo  permaneamus.  Quapropter  accedamus  ad 
eum,  & copulemur  in  affedu  cius- 

Sequitur,  Diliges  s inquit, proximum  tuum  ficut teipfum^ . 
£)ui  dtligit  proximum , inquit  Apoftolus  , ltgem  impieuit  r qui 


ttstlt. 

•X  40. 


r/ii. 

i»«»  *• 


Sto  %E  G:V  L JC 

autem  econtrario  odit, homicida  eft.  Qui  proximem., 
fuum  diligit  ficut  feipfum , non  occidit  ilium  , non  menti- 
tur illi  quem  diligit;  non  falfum  teftimonium  de  eo  dicit t 
nec  illius  rem  concupifcit;  nec  inluper  hoc , quod  non_# 
vult  vt  faciat  ei  aliquis,  facit  illi, quem  ficut  feipfum  dili- 
git. Sequitur,  in  bis  duobus  mandatis  tota  lex  pendet  & Pro- 
pheta . lam  enim  fupra  diximus,  vt  omnium  mandatorum 
vnacft  vtilitas.de  omnia  mandata  vnum videntur  effle—» 
mandatum  » itafibiinuicem  coha:rent,  vt  alterum  fine-» 
altero  effle  non  pollit . Nec  enim  Deus  vere  fine  proximo, 
nec  proximus  vere  diligitur  fine  Deo  . Nam,  ficut  fupra.» 
diximus , impofflibiie  eft  omnia  mandata  Dei  in  hoc  capi- 
tulo inferere , fed  breuiter  fuccindteque  ea  commemoraui- 
mus,  quae  nos  ad  amorem  Dei  poflint  excitare . Sciendum 
tamen  nobis  eft,  quia  non  foium  praecepta  euangelica^  » 
verum  etiam  prophetica  & apoftoiica  mandata  diligencif- 
fime  ferutari , & ndelilfime  obferuare , & obedireeis  debe- 
mus. IdcoqucftudeamusDeum  ex  toto  corde  diligere-», 
& mandata  eius  ferutari , & femper  ante  oculos  mentis  ha- 
bere, &.  ea  non  ex  parte,  fed  per  omnia  diligere  > quatenus 
illam  beat itudinem  confcqui  mereamur,  quam  ille  hymni- 
dicus rex  & propheta  commemorat  dicens;  Beati  qui feru- 
fantur  teflitnonia  eius , in  toto  corie  exquirunt  eum . Studeamus 
etiam,  fratres  mei , & proximos  noftros  vt  propria  vifcenL» 
diligere , vt  fimul  cum  eis  ad  gaudia  fempiterna  feliciter 
peruenire,  & gaudere  mereamur. 

Cap.  XXVII.  Lamentabilis  deferiptio  it  bis  qtd  pueepta 
Cbrijli  non  obj eruant . 

Di  praeceptis  ergo  Domiai  noftri  Iefu Chrifti vnum_> 
adhuc  capitulum  excipere  volui ; fed  cum  reminifcc- 
rer  quod  ift.s  temporibus paene  iam  nemo  fit,  qui  ea  ob- 
feruare  valeat , vel  fatagac , maius  mihi  defiderium  exticit 

flen- 


v 


S0LITAR10RVU. 


m 


flendi , quam  fcribendi . Merito  enim  lugendumneft  prae- 
fentis  vit*  tempus  , in  quo  tot  mala  tantaque  flagitia  vide* 
mus  quotidie  cumulari;  quae  fi  velimus  per  lingula  confide* 
rare , nunquam  poterimus  a lacrymis  temperare.  Sic  au- 
tem omnia  conmia,  fic  cundta  lime  refoluta,  vt  iam  nec 
virtutis  quidem  veftigium  vfquam  appareat.  Defpurcitijs 
enim  & luxurijs . atque  de  caeteris  nequitijs , noftris  diebus 
mundum  repletum  eflfe  perfpicimus:  Et, quod  eft  om- 
nium malorum  infelicius,  iam  nec  ipll  emendamur  , nec 
alijs  emendandi  exemplum  praebemus;  fed  fumus  velut  fc- 

{julchra  dealbata,  quae  a foris  apparent  hominibus  fpecio- 
a,  intus  vero  plena  funt  oflibus  mortuorum,  & omni  fpur- 
citia  . Et  contigit  nobis  hoc  quod  illis  foleteuenire,  qui 
vel  phrenefin patiuntur,  vel  mente  capti  funt;  a quibus 
cum  multa  turpia  & periculofa  vel  dicantur , vel  etiam* 
gerantur,  nec  pudoris  aliquid  , nec  etiam  poenitudinis  ca- 
piunt , quin  immo  & magnifici  libi  ac  (apientiores  viden- 
tur efle  fanis  ac  fapientibus . Ita  ergo  & nos,  cum  omnia_> 
quae  fanitati  contraria  funt  gerimus,  nec  hoc  ipfum  qui- 
dem , quod  eft  fanitas , nouimus.  Si  forte  enim  in  corpore 
parum  aliquid  morbi  nos  pulfauerit , Itatim  medicos  adhi- 
bemus , & pecunias  eis  damus,  &omniobferuantia  quod 
nobis  competit  gerimus , nec  prius  ceiTamus , quam  ea_. , 
quae  nobis  moletta  funt,  mitigentur . Anima  vero  cum_, 

3uotidie  vulneretur,  lanietur,  vratur,  praecipitetur , & mo» 
is  omnibus  pereat,  nec  parua  qu:dem  pro  ipfa  nos  cura_» 
follicitat.  Certum  eft  enim  quod  nos  omnes  pariter  cor* 
rumpit  & abfumit  incuria,  dum  nemo  eft  qui  opportuna.* 
praebeat,  & inopportuna  prohibeat;  & cum  omnes  cura^ 
indigeamus,  nemo  eft  qui  medicinam  praedicationis  adhi- 
beat , & poenitentiam  curationis  imponat . Etenim  fi  reli- 
giofus  homo  aliquis  extrinfecus  vndecunque  in  his  parti- 
bus adueniret , & praeceptorum  Chrifti  ac  noftrse  conuer- 
fationis  confulioncra  videret,  nefeio  fi  alios  aliquos  magis, 

uuu  quam 


M ,irb. 
Si  11. 


Jit 


K E G V L A 


nuam  nos,  inimicos  effa  & contrario*  praeceptorum  Chri- 
ftiiudicaret.  & quafi  qui  ftudium  quoddam  habuerimus, 
in  omnibus  contraria  agere , quam  Chriftus  nobis  praece- 
pk.  Sed  ne  quis  putet  forte  exaggerationis  cauka  rac-> 
liaec  verba  proferri,  probamenta  iam  nunc  adhibebo , non 
aliunde, quam  de  ipGs Chrifti mandatis:  Chriftus  enim^ 
nofter  in  Euangelio  ait : Audsftis  qui a dichm  tfi  antiquis : Non 
occides-  qui  autem  occiderit , reus  erit  indicio . Ego  autem  dico  vo- 
bis , quia  omnis  qui  irafeitur  fratri  fuo  . reus  erit  tudicto  t.qm  autem 
dixerit  fratn  fuo  racha,  reus  erit  concilio:  qui  autem  dixent fatue. ^ , 
reus  erit  oebenna  ignis.  Harc.  quidem  Dominus  Iis vs . Nos. 
autem  tanquam  increduli  &c  infideles^calcamus  hanc  le- 
gem & quotidie  innumeris  iniurijs  fratres  noftros  affici- 
mus quali  inde  aliquid  pramlj  expetemus . Sed  v.dea- 
mus  nunc  quantum  fit  inter  iuttitiam  Phaiifkorum  6c  Chn* 
ftianorum  . Illos  occifio  reos  facit  iu  dici  o,nos_  au  terris 
irafimiliter  tpos.  facit iudicio . Etfinos  ira  reos  facit  ludi- 
cio  quomodo  audemus  quotidie  tam.  leuiter  non  folurn^ 
contra  iuniores,  verum  etiam  contra  aquales  ac  maiores 
noftros  irafei?  Non  folum  autem  de  ira,  verum  etianv- 
de  omni  veibootiofo,  fecundum  eiufdcm Domini  noftn. 
fententiam  . reddituri  fumus  Deo  rationem  . Racha  enim 
dicitur  inanis  & vacuus.  Et  cura  frater  nofter  ita  credat 
in  Chriftum  ficut&  nos.quoraodoillum  audemus  manem, 
«L  vacuum , vel  abfque  mente  vocare  ? Nam  quod  Domi- 
nus racha  & fatue  dicit, bocoftendit,  quia  nec  leue  qui- 
dem , nec  minimum  in  fratre  collatum  conuitium  nobis-^ 
relaxabitur , vt  non  pro  omnibus  iudicemur  ; nifi  lofo  fa- 

tisfccerirous,& condignam  poenitentiam  inhaevita  aga- 
mus Etideode.  iftis  Jeuioribus  mandatis  fententiam  de- 
dit robis  Chr  ftus  , vt  & de  coteris  omnibus  qua:  prxuan- 
camur  iimiliter  fentiamus  . Prxterea  quoque  in  tantum., 
humanus  metus,  timori  Dei  proponitur,  veli  fortiores , ac 
potentiores.  noftri  aliquam  iniuriam.  aut  contumeliam-» 


SQL  ITAKIORVM.  jij 

■nobis  faciant ,ipfas  etiam  prompte  & manfuete  fuftine- 
mus;  erga  coarquales  vero  vel  inferiores  interdum  nec  latfi 
commouemur  &irafciraur.  Quis  ergo  erit  immunis  aut 
alienus  ab  hac  culpa  ? Si  autem  miles  terrenas  in  confpe- 
dtu  regis  terreni  non  aufus  eft  irafei , neque  aliquid  fu» 
indignationis  ante  oculos  eius  offendere,  quomodo  aude- 
mus coram  Rege  aeterno  irafei,  & indignationem  noftram 
ante  faciem  cius  offendere  ? Rex  ergo  terrenus  deforis 
tantum  videthominum  corpora  , & ipfa  folum modo  ha- 
bet in  poteftate:  Rex  vero  cxleffis  cordis  noftn  confpi- 
cit  arcana,  & potelfatem  habet  vrrumque,  & corpus  Se 
animam , perdere  in  gehennam . Propter  quod  nec  erga_» 
famulos  quidem  negligendum  eft  iftud  praeceptum.  Ne- 
que enim  fine  caufa  debemus  contra  ipfos  irafei » quia  & il- 
li a Chrifto  fimili  vt  nos  libertate  funt  donati . Nequeo 
etiam  fi  aliquem  videmus  mandatum  Domini  praeterirem , 
irafei  contra  eum  debemus  <fed  potius  miferationem  Sc 
compaflionem  erga  illum  nos  habere  oportet  > fecundum,, 
eum  qui  dixit:  Jguis  infirmatur  ego  non  infirmor*  Illud 
autem  quod  in  fequentibus  habetur,  qu  snon  infidefunu» 
etiam  fabulofum  iudicet.  cum  aeterna  Dei  voce  fancitum_> 
fit?  ait  enim  : Si  autem  offers  munus  tuum  ai  altare  ibi  re- 
cordatus fueris  , quia  frater  tuus  habet  aliquid  aduerfum  te , relinque 
ibi  munus  tuum  ante  altare , & vadetrius  reconciliari  fratri  tuo  i & 
tunc  veniens  offeres  munus  tuum.  Nos  autem  econtra  pugnas 
habentes  ad  inuicem , & dolos  in  corde  verfantes , accedi- 
mus ad  altare  Dei . Et  cum  Deus  & Dominus  tantam  cu- 
ram reconciliationis  noffr»  habeat,  vt  patiatur  munera.* 
fua  relinqui,  & ante  altare  imperfedta  manere , atque  inter- 
rumpi myfteria  fua , donec  eamrs , & iracundiam  cum  fra- 
tribus nofiris  foluamus,  & nodos,  & inimicitias  . Nos  ve- 
ro nec  in  hoc  quidem  erubefeimus , fed  dies  multos  mane- 
mus in  inimicitijs , & trahimus  ficut  funem  longum  iram 
& voluntatem  malam  ; ignorantes  quod  tantum  ionga^ 


C 9T. 

U.2* 


M Atrk. 


E/*»/; 

«•i*. 


M iv.  f. 


514  R E C V L A 

erit  nobis  poena , quantum  8c  difcordia  . Hoc  etiam  ad  cu- 
mulum noltrx  confufionis  eft  , vt  fi  quid  boni  nobis  dica- 
tur de  inimico,  non  credimus  i (i  quia  autem  mali , hoc  lo* 
lum  credimus,  & confirmamus.  Et  fi  forte  irafci  nobis  ac- 
cidat , praecipit  Dominus  vt  ante  folis  occafum  iracundiam 
noftram finiamus.  Vnde  dicit;  Sol  non  occidat fitper iracun- 
diam veflram . Nos  autem  econtra  ne  hoc  quidem  conten- 
ti fumus,  vt  iracundiam  noftram  vitra  folis  terminum  pro- 
ducamus: fed  infidiasinuxem  ponimus  ,&  fiue  verbis  fiue 
rebus  fupplantare  proximos  noftros  cupimus  . Nam_* 
ofculum  pacis  quo  tempore  munera  facra  offeruntur,  por- 
rigere inuicem  in  vfu  habemus:  fed  vereor  ne  plures  ex  no- 
bis hoc  labijs  tantummodo  faciant , cum  Chriftus  paceno 
non  ex  ore , fed  ex  corde  defideret . Vnde  per  hxc  Deus 
potius  exacerbari,  quam  placari  credendus  eft.  Puritas 
enim  & veritas  in  confpe&u  Dei  placent : refpuit  autem-* 
& odit  omne  quod  umulatur  & fingitur  . Nam  pro  his 
lingulis  lacrymx  nobis  fundenda;  funt , & confufio  haben- 
da eft . Cxtera  vero  praecepta  quae  rcftant,  infequenti  ca- 
pitulo, ob  compendij  caufam,  breuiter  & diligenter  difcu- 
tienda  reliquimus . 

Cap.XXVIII.  hem  de  eadem  lamentatione  qua  fupra  . 

Ixm  vero  quae  de  conGentiendo  aduerfario , vel  de  concu» 
pifcentia  illicita,  & de  oculo  dextro,  8c  de  manu  dextra, 
& derelinquendis  vxoribus  prxeipiuntur,  quali  nec  feri- 
ptafint  nec  audita,  ita  contemnuntur.  Inoculo  enim., 
dextro  & manu  dextra,  parentes  noftros  atque  propinquos 
intelligimus  : quod  fi  ad  contemplandam  veram  lucem-» 
nobis  impedimento  funt  , debemus  truncare  iftiufmodi 
portiones : ne  dum  volumus  exteros  lucrifacere , ipfi  in_» 
«ternum pereamus.  Nam  de  non  iurando  erubefeo  pro- 
ferre in  medium , non  folum  propter  iuramenta , fed  etiam 

pro- 


* * 


SOLlTJRlORrM . 5*5 

propter  periuria . Si  erim  vere  iurare  crimen  eft , & prx- 
uaricatio  mandat»,  de  periurio  quid  dicamus?  Euangefi- 
ca  autem  veritas  iuramentum  non  recipit; cum  omnis 
fermo  fidelis  pro  iureiurando  fit.  Poft  haec  autem  Domi- 
nus ait:  Si  quis  te  percuderit  m dextram  maxillam , prabe  illi  & 
alteram  :&  volenti  tecum  iudicio  contendere  ,&  tunicam  tuam— » J' 
auferre . relinque  Hli  & pallium.  Et  fi  quit  angariauent  te  milita 
paffus , vade  cum  illo  alia  duo . Petenti  te , da  ei . Et  volenti  mu- 
tuaria te , ne  avertaris  T Ad  hvc  enim  quid  dicimus  ? Pro 
fingulis  autem  his  lacrymx  nobis  tantummodo  proferen- 
dae funt,  & confufio  habenda  eft : aperte  enim  contra.» 
haec  omnia  militamus . Pati  autem  aliquid  ex  bis  quae  feri- 
pta  funt  ac  ferre,  neque  in  verbis,  neque  in  rebus  vnquanu. 
volumus.  Sed  etfi  in  aliquo  fakem  vel leui ter  pullemur, 
continuo  velut  ferae  beftixcontra  eos  infurgimus  . Sed  li- 
cet nos  in  omnibus  contraria  agamus  quae  praecipit  nob» 
Chriftus,  tamen  eminentius  ab  eo  docemur : Qui  diripue- 
rit , inquit,  quae  tua  funt,  qui  te  lae  ferit,  qui  tibi  nocue* 
rit,  non  folum  pro  his  qua:  tibi  abflulit , non  indigneris; 
fed  & dilige,  & tota  caritate  conflringe,&  etiam  pro 
ipfo  ad  Deum  diligenter  preces  funde . Ac  fi  dicatur : 
Cum  ille  qui  ad  diripienda  quae  tua  funt  iniquo  fpiritu  fue- 
rit accentus,  fi  te  prolixiorem  inuenerit  in  largiendo, quam 
ille  venerat  in  diripiendo » quamuis  ille  fit  ferus  & barba- 
rus , erubefcet  tamen  bonitatem  tuam , mitigabitur  a furo- 
re, refipifcet  continuo  & fcdti  poenitebit,  ac  fuum  quidem 
peccatum  exhorrefcet,  tui  vero  animi  virtutem  mirabi- 
tur deamabit.  Sed  hoc  vbi  nunc  inuenio?  Cuius  enim_. 
talem  vitam  mirabor  ? Neminem  autem  nuncinuenire-* 
queo,  qui  hanc  iniuriam  patienter  ferre  velit . Cbriftu* 
enim  nos  orare  pro  perfequentibus  & calumniantibus  iu- 
bet;  nos  autem  non  folum  contra  inimicos,  fcd  etiam-* 
contra  amicos  fxpe  inimicitias  & infidias  ponimus . Chri- 
flus  maledicentibus  benedici  iubet,  nos  e contra  non  fo- 


526  t RE  G V 'L  A ? 

Ium  multiplicatas  maledictiones  rcftituimus.fed  etiam  fi 
poflumus  pro  verbis  flagellis  eos  caedimus.  Non  tibi  vi- 
dentur 6 homo  omnimodis  contraria  efle  , vt  dixi , prxce- 
ptis  Chrifti  quae  gerimus?  Nonne  magis  pugnam  habe* 
mus  contra  mandata  eius, quam  obedendam?  Et  ideo 
• merito  lugemus , &.  inobedientiam  noitram  merito  plan- 
gimus . Sed  dicit  aliquis:  i mpoffibrlia  nobis  praecipit  Chri- 
ftus  . Quid  agis  6 homo?  Numquid  ignoras  quid Dauid 
ieSaul  fecit?  Quid  Stepbanus  martyr , qui  pro  lapidanti- 
bus exorauit  ? Ohlitufne  es , quid  ipfemet  Cbriftus  do- 
x cuit  & fecit  . dicer.s:  Pater  ignefce  illii , non  erum  fciuntqtdA 
a.  faciunt ? Volentibus  enim  obferuare  Chrifti  pr*cepta_,, 

non  funt  impoflibilia.fedleuia;  noIent;bus  vero&inobc- 
dientibus  videntur  efle  dura  & impolfibilia:cum  idem_j 
Dominus  dicat:  Onus  vieum  leue  , & iugum  meum  fuaues  , 
»«7)o.  lamvero  quid  dicam  dehocquodfcriptutneftinoratio- 
M t„h.  ne  Dominica:  Dimitte  nobis  debita  noFira , fient  & nos  dimitti- 
**•  mus  debitoribus nofiris  ? Quifnam  eft  ex  omnibus  nobis, qui 
cum  fiducia  haec  Deo  dicereaudeat?  Nam  etfi  nihil  facia- 
mus inimicis  & debitoribus  noftris , habemus  tamen  intra 
nos  infanabile  vulnus  ir x retentum  in  corde.  Et  fi  tan- 
tummodo non  laedas  eum  qui  te  laeGt . auertis  te  tamen_« 
ab  eo,  nec  libenter  eum  vides,  manet  fine  dubio  vulnus  ia 
pecftore  , & dolor  augefeit  in  corde.  Nunquid  tu  ita  vis 
propitium  tibi  heri  Deum:  vt  non  quidem  te  laedat,  auer- 
tat  le  tamen  abs  tc,«5c  peccatorum  tuorum  memorianu 
teneat , & videre  te  nolit  ? Jgitur  qualem  vis  efle  erga  te-r 
Deum , cum  peccatorum  veniam  pofeis,  talem  te  exhibe- 
re debes  hisqui  deliquer unt  in  tes  fient  & fapientium  qui-  - 
e «ii,  dam  dixit : Homo  homini  [eruat  iram,  & a Deo  quarit  medelam  . 

»8,  j.  Et  fi  homo  erga  hominem  non  habet  mifeficordiam , quis 
propitiabitur  delitftis  eius  ? Vellem  filere  iara  & huc  vf- 
que  progreflus finem  fermonibus  meis  imponere.  Erubew 
fco  enim  & confundor  vitra  procedere  . Sed  quiditeram 

ta- 


SO  LITARI  ORFM. 


5*7 


tacere  proderit,  cum  ab  ipfis  mandatis  Chrifti , qua:  impu- 
gnamus, (ilentcr  etiam  arguamur  ? Quomodo  autem  late- 
bimus, cum  qui  nouit  corda  noftra,  judicaturus  eft  ea_>  ? 
Quid  ergo  dicam  de  illo  mandato»  quo  iubemur  non_* 
thefaurizare  fuper  terram  ? Caeteri  vero  quafic  contrario 
audierint  prseceptum  , & quaG  didlum  fit  ad  eos : Thefau- 
rizate  omni  modo  fuper  terram  »■  Ita  relinquentes  caelum 
adbacfcrunt  terne,  & infariunt  erga  pecunias  congregap- 
das.  totoque  affedtu  odiunt  Deum  , diligunt  autemmam- 
mooam  . Quod  autem  dichim  ell , Nolite  cogitare  drcrafli' 
tio  > nec  audire  fcio  aliquem  , nec  omnino  feruare  . Et 
propterea  de  boc  mandato,  dicere  aliquid  erubefco-.  Ete- 
nim oportebat  nos  quocunque  padtoloquemeChriilo  Sc 
pronuntiante  non  dubitare, fed  credere . Nunc  vero  etiam 
cum  & caufas  & rationes  adhibeatmandatoruin  Tuorum  , 
atque  exemplis  ea  validiffimis  muniar,  nec  Gcquidem_ 
erubefeimus  . Propter  hoc  enim  & auium  quae  non  arant, 
neque  feminant,  & liliorum  quae  non  nent, Gmilitudines 
poiuit.vt  nemo  dubitaret.  Et  tamen  nos  Gcut gentes , 
aut  forte  etiam  aliquid  defperabilius  gentibus  de  hi  cogi- 
tando confumimur.  Sed  de  hoc,  vt  dixi, mand  to plura 
dicere  erubefco , ad  fcquentia  tamen  veniam  , G forte  aii- 
cnbi  folatium  qualecumque  nieipudorisinueniam  . Quid 
ergo  fequitur  poft  h.ec?  Nolite  iudicare  , vt  non  indicemini . 

Ego  enim  fpiatium  mei  pudoris  in urnire credebam,  au-  7>  *. 
gmenta  nunc  confuGonis  reperi ..  Si  autem  nullum  nobis 
peccatum  aliud  fuiiTet  admilfum  , pro  hoc  folo  gehenna:  * * 
nos  tradi  fatis  abtndeque  fufficerctj  quippe  qui  in  alienis 
dei  dlisfeueri&amarillimi  iudices  relidemus i noliras  au- 
tem trabes  in  oculis  proprijs  infixas  non  videmus  :a  quo 
vitio  nequefaeculi  hominem',  neque  monachum  , nequeo 
eram  folitarium  vllura  facile  reperies  liberum  . Nequeo 
etiam  de  hoc  exhorrefeimus , quod  idem  ipfe  ait ; Iit-»  li*‘ 
quo  enim  iudim  iudicaueritiSyiudicabimm  - Nam  dic  mihi  quid 


‘ Digitizoe  t .vjttr 


5*8  R E G V L A ' 

laborishabet,  vtnoniudices  alium?  Nos  autem  qurcum 
pofllmusfine  labore  mandatum  Dei  leruare,  laboramus 
& nitimur , vt  illud  praeuaricemur.  Quia  & re  vera  ipfe_> 
pronuDtiauitde  prxeeptis  fui» , quodnihil  in  eisonerofum 
M«.  ii,  tit.Gcut  paulo  ante  retuli,  id  docens:  lugum  meum  fuaue^j 
1° • efi,  &onus  mcumlcue . Nos  namque  econtra  grauia  effici- 

mus, quae  illa  leuiaconflituit.  Quamuis  enim  fine  aliqua,  ** 
ia  quibus  paululum  laboris  adhibendum  eft , tamen  quic- 
quid  ipfe  praecepit  leue  eft,  etiam  fi  fit  tribulatio . Et  li  tri- 
bulatio , quomodo  leue  eft  ? Leue  , inquam,  eft,  quia  im- 
menfum  pondus  futura:  glorixleuem  facit  prxfenris  tem- 
M4/7.6.  poris  tribulationem  . Sequitur:  Tmolite,  inquit,  dare  fan - 
dum  canibus,  neaue  proijciatis  margaritas  vedras  ante  porcos.  Nos 
vero  econtra  laudis  amore,  & iadtanria:  vitio  corrupti, 

• etiam  huic  praecepto  contraria  gerimus , atque  hominibus 
neque  intelledlum  purum  habentibus,  neque  fidem  fanam 
retinentibus,  & infuper  peccatorum  maculis  innexis , fine 
vlla difcrctione  myfteriorum fecreta  nudamus.  Multum, 
eft  enim,  fi  velimus  fingula  quaeque  mandata  difeutere-- , 
qua:  omnimodis  in)  contemptu  habentur  ab  hominibus , 

IM,  vt  illud:  ^uodeun^ue  vultis  vt  faciant  vobis  homines,  eadem— » 
&vos  facite  iuis . Nos  namque  e contrario  omnia  facimus 
hominibus,  qua:  ipfi  nolumus  pati.  Etrurfum,  qui  iufli 
fumus  per  anguftam  viam  incedere , per  latam  femper  in- 
cedimus . Hi  autem  qui  videntur  fuftulifle  crucem  fuam  , 

& fequi  Chrillum  , de  lata  & (patiofa  via  follicite  requi- 
* * runt.  Sic  enim  facere  (olent  illi , quifxculutn  relinque- 
re difponunt.  Cum  autem  de  monafterjjs  aut  de  retru- 
fione,  vel  etiam  de  locis  habitantium  percundlantur , ante, 
omnia  de  requie  tra&ant  & de  opportunitate.  Prima  ta- 
men follicitudo  ftatim  & prima  ve  ba  iftafunt  : Eftne  ibi 
requies  quo  eundem  eft?  Inucniuntur  ibieaqux  neccf- 
faria  1’unt  abundanter?  Plinium  enim,  vtdixi , lollicite  re- 
quirunt, fi  nihil  horum  defit  ,qu®  lata  & fpatiofa  vita  dc« 

polcit. 


SOLITARIORUM,  J2.9 

pofcit  * Qjftd  agis  6 homo?  Quid  loqueris  ? Arefiam  & 
anguftam  viam  iuffus  es  ambulare,  vt  quid  derequie,  vt 
quid  de  abundantia  percundlaris  ? Verum  ne  me  exifti* 
met  aliquis  hxc  dicendo  alios  incufare  ,iam  nunc  de_» 
meipfo  narrabo . Quondam  cum  de  fieculi  abrenuntia* 
tione , & de  folitaria  habitatione  cogitare  coepiiTem , ego 
fcio  quam  follicite  infra  memetipfum  perferutabar,  vndo 
viuerem , & vnde  mihi  in  ipfa  habitatione  ea  qux  neceiTa- 
riafunt  corpori  praeberentur?  Sed  6c  illud  non  fegnirer 
requirebam;  vnde  haberem  veftimenta , vnde  lumina* 
ria,- vnde  etiam  ligna,  & legumina, fccaetera  talia.  Ita_» 
enim  ego  cum  omni  follicitudine  de  requie  corporis  apud 
memetipfum  tra «flabam  . Heu,  quam  fubtiliter  ille  arti* 
fex  mali  diabolus  nos  decipit , & quanta  caecitate  oculos 
noftrae  mentis  obducit!  Ad  regnum  caelorum  cupimus 
alcendere , & interrogamus  (i  aliqua  nobis  difficultas  oc* 
currat  in  itinere . Ad  caeli  faftigium  & diuitias  feftinamus: 
ad  ipfas  inquam  diuitias,  quas  nec  oculus  vidit,  nec  auris 
audiuit , neque  in  cor  hominis  afcenderunt  ; Sc  de  requie.* 
corporis  percundlamur  ? 

Nam , ficut  diximus  fupra , multum  eft  fi  velimus  fingu* 
la  quaeque  mandata  Chrifti  in  hoc  loco  difeutere . Tamen 
oportet  nos  flere  & lugere  prohisfingulisquaeimpugna- 
mus , & in  contemptu  habemus,  quatenus  ab  ipfis  fcc- 
leribus,  quae  per  inobedientiam  & contemptum  eorum- 
dem  mandatorum  Chrifti  incurrimus  , vberrimis  lacry- 
marura  fletibus  ablui  expiarique , Deo  opitulante , me- 
reamur . 

Cap.  XXIX.  De  eomfunffione  cordis . 

Compunctio  etenim  cordis  cft  humilitas  mentis , cum_» 
lacrymis,  & recordatione  peccatorum  , & timore  iu- 
dicij.  Nam  ex  humilitatis  virtute  compundlio  cordis  na- 

xxx  fci- 


530  R E G V L A 

icitur  . De  compundtionc  cordis  confelfio  peccato- 
rum propagatur.  De  confeffione  peccatorum  poeni- 
tentia generatur . De  poenitentia  autem  indulgentia  pec- 
catorum percipitur . Quatuor  enim  funt  qualitate*  affe- 
dtionum.quibus  mens  iufti  t$dio  falubri  compungitur  jhoc 
eft, memoria  praeteritorum  peccatorum,  recordatio  futu- 
rarum poenarum, conGdcratio  peregrinationis  fu*  in  huius 
vit*  miferia.defiderium  fu  per  n*  patri*,  quatenus  ad  eam 
quantocyus  valeat  peruenire  . Quando  ergo  ilia  in  cor- 
de fiunt , credendum  eft  tunc  effc  Deum  per  gratiam  cor- 
di humano  prxfentem.  Praeterea  quoque  oportet  nos, 
qui  compunCtionem  cordis  pcrfediedcfideraraus,  habero 
prius  animo  & mente  ab  omni  perturbatione  ac  fluctua- 
tione vifibilium  rerum  fccedete , atque  ad  illa  confeende- 
re  filentia,  vbi  quies  fumma,  iug  s tranquillitas,  & pura  eft 
lerenitass  ibique  oculum  mentis  noftr*  tota  intentiont-, 
femper  debemus  defixum  habere  .Oportet  etiam  nos  diem 
mortis  ante  oculos  mentis  habere  praeterita  peccata-, 
ad  memoriam  reuocarej  & eorum  qui  in  inferno  gemunt 
rememorari , & quomodo  ibi  funt  anima  , in  quam  ama- 
ro filentio , aut  in  quam  pelfimo  gemitu  , vel  metu , fiue_> 
cruciatu , aut  in  quali  expedlatione  Sc  dolore  \ & pro  his 
infinitas  debemus  lacrymas  fundere . Recogitemus-autem 
diem  refurrcCtionis , & illud  terribile,  & horrendum,  at- 
que tremendum  iudicium  Cluilii  i & prsmium  iufto- 
rum,  &jepofitam  peccatoribus  poenam,  quam  paliuri  funt 
in  conlpcCtu  Dei . Sed  & fupplicia  omnia , & ignem  inex- 
tingui bilem,  & vermes  immortales , & tartarura  tenebra- 
rum ad  memoriam  reuocemus : & fuper  hac  omnia  den- 
tium ltridorem  , 8c  tormenta  perpetua  pertimefeamus . 
Adducamus  etiam  ad  medium  bona.&gaudioft  gaudia^, 
qu*funtiuftis repofita coram  Deo  & angelis  eius  in  «ter- 
na gloria.  Cogitemus  autem  quam  gloriofi  fint  illi  an- 
gelorum chori,  quae  focietas  beatorum  fpirituum  , & quae 


SOLITARIORUM.  £3^ 

fit  maieftas  aeternae  Vifionis  Dei.  Vtrorumque  horunu 
commemorationem  iugiter  in  cordibus  noftris  habeamus; 
fuper  iudicia  quidem  peccatorum  ingemifcamus.fuper  bo- 
na vero  iuftis repofita  gaudeamus : ficque  fit , vt  pertedhu 
compundtio  formidinis  tradat  animum  compundtioni  di- 
lectionis . 

Cap.  XXX.  Quod  duo  funt  genera  compunftionum  . 

e . 

-pv  vo igitur  funt  compundtionum  genera,  hoc  eft,  irri- 
JJ  guumfuperius,  & irriguum  inferius  . Irriguum  quip- 
pe inferius  quifque  accipit  ,cum  inferni  fupplicia  flendo 
pertimefeit.  Irriguum  vero  fuperius  accipit,  cum  fefe_^ 
in  lacrymis  cxleitis  regni  defiderio  affligit.  Sciendum^ 
namque  ett,  quia  nullum  habebit  acceflura  adeompun- 
dtionem  cordis , is  qui  in  rifu&iocis  immoderatus  fue- 
rit. Non  enim  conuenit  ei , qui  ad  perfedtionem  nititur 
afeendere  , in  modum  paruuli  infeniati  iocari,  nec  diflolu- 
tis  labijs  rifura  proferre,  fed  fubridendo  tantum  mentis 
laetitiam  indicare.  Amentia  namque  eft  cum  ftrepitu  ride- 
re . Paruuli  enim  eft  ludere , perfedti  autem  viri  lugero  . 
iocus  vero  & rifus  negligentem  & tepidum  efficiunt  virum 
iuftum  erga  Dei  feruitium  . O quantam  perniciem  prar. 
parant  rifus  fit  iocus  !&  e contrario  quantum  lucrum  affe- 
runt fletus  ac  ludius  1 Quem  enim  deledtat  h:c  ridero, 

f>oftmodum  flebit  amariflime;  qui  autem  hic  lugere  vo- 
uerit  ,in pofterum  fine  finegaudebit.  Nam  & Saluator 
nofter  beatos  vocat  lugentes»  & qui  nunc  bitantur , flero 
eos  dicit  in  nouiffimo  . Vnde  Iacobus  Apoftolus  ait; 
Mtjeri  eflote  & lugete  , rifus  vefler  in  Iuftum  conuertatur , & gau- 
dium in  moerorem . Hinc  per  Salomonem  dicitur : Rifus  do- 
lore mifcebit ur . Hinc  Gregorius  ait : Nemo  poteft  & hic 
gaudere  cum  fieculo  ,5c  illic  regnare  cumChriito.  Uioc 
etiam  in  collationibus  patrum  legitur : Vidit , inquit, 

xxx  a le- 


1«.  4i  9. 

Vrtu.  14, 
«3» 


f.  Rif. 

IS. 


0 


5J2  * E G V L A 

fenex  quemdam  ridentem , & ait  illi : Coram  c*lo  & ter- 
ra rationem  totius  vita:  noftrae  reddituri  (iimus,  & tu  rides  ? 
Quapropter  non  nos  obledct  puerilis  iocusac  rifus,fed 
lediones  facrae  & fpiritualis  melodiae  cantus  . Quamuis 
enim  dura  fint  corda  noftraad  lacrymas  producendas,  mox 
tamen  vtpfalmorum  dulcedo  infonuerit , ad  compundio. 
nem  cordis  animum  noftrum  infledit.  Multi  enim  repe- 
riuntur , qui  cantus  fuauitate  commoti  fua  crimina  plan- 
gunt» atque  ex  ea  parte  magis fleduntur  ad  lacrymas, ex 

3ua  pfallentis  infonuerit  dulcedo  fuauitatis.  Sedftuden- 
um  nobis  eft,  vt  etiam  poft  compundionis  tempora,  in_» 
quantum  Deo  largiente  poflumus , ipfam  vim  lacrymarun» 
in  nofmetipfos  conferuemuss  ne  nos  pofteompundionem 
cordis  cogitatio  fluxa  difloluat » ne  mentem  noftram  vana 
laetitia  fubripiat ; ne  lucrum  compundionis  anima  noflra 
per  incuriam  fluxae  cogitationis  perdat . Sic  quippe  quod 
popofeerat,  obtinere  anima  meruit,  quia  fepoft  lacrymas 
in  eodem  mentis  vigore  feruauit.  De  qua  nimirum  feri- 
ptumeft:  Vultus  eius  non  funt  amflius  in  diuerfa  mutati . Quia 
x»  igitur  non  eft  oblita  quae  petijt,  non  eft  priuata  munero 
quod  popofcit . Nos  autem  quia  poft  baptifma  inquinaui- 
mus  vitam , rebaptizemus  in  lacrymis  confcientiam  no- 
ftram . Qui  ergo  lacrymas  indefinenter  fundit , & tamca_» 
peccare  non  definit,  hic  lamentum  habet , fcd  mundatio- 
nem non  habet . Vbi  autem  lacrymae  abundant , ibi  cogi- 
tationes fordidae  non  approximant , Compundio  fanita» 
animae  eft , compundio  illuminatio  mentis  eft  s compun- 
dio remiffio  peccatorum  eft  j compundio  Spiritum  fan- 
dum habitare  facit  in  fe . 

C a p . X XXI.  T>e  reuer entia  & inflantia  orationis . 

Oportet  itaque  nos  certiflime  fcire , & veraciter  crede- 
re, quia  afliduitate  orationum  adipifei  poflumus  re- 

mif- 


5 0 LITARI 0 RVM  . 5JJ 

miflionem  omnium  peccatorum  i (I  tamen  adhis  oratio-  : 
ni,  & labia  cordi  non  difcrepauerint.  Melius  enim  eft  cor- 
de orare  cumfilentio  fine  lono  vocis  , quam  folis  verbis 
fine  intuitu  mentis;  quia  non  verba  deprecationis  Deus 
intendit,  fed  cor  orantis  afpicit.  Nam  negligentes  oratio- 
nes nec  ab  ipfo  homine  impetrare  valent  quod  volunt. 

Si  enim  cum  hominibus  potentibus  volumus  aliqua  fugge-  {>B tKt. 
rere.non  prajfumimus  nifi  cum  humilitate  &reuerentia*  dia. R«*v 
quanto  magis  Domino  Deo  vniuerforum  cnm  cordis  hu- 
militate,  & puritatisdeuotione,  fupplicandum  eft  ? Et  non 
in  multiloquio,  fed  in  puritate  cordis  nos  exaudiri  fcia- 
mus:  Et  iaeo  breuis  & pura  debet  cfle  oratio ; nifi  fortt-» 
exaffedluinfpirationis  diurnae  gratiae  protendatur . Cum 
enim  in  oratione  adfiftimus,  gemere  & flere  debemus ; re- 
minifeentes  quam  grauia  funt  fcelera  quae  commifimus , 
quamque  dira  inferni  fupplicia  quae  timemus.  Longe  qu'p- 
pc  a Deo  ctt  animus,  quiin  oratione  cogitationibus  faeculi 
fuerit  occupatus.  Et  tunc  veraciter  oramus, quando  aliun- 
de non  cogitamus.  Sed  valde  perpauci  funt,  qui  tales  ora- 
tiones habeant:  & licet  in  quibufdam  fint , difficile  tamen 
eft  vt  femper  fint.  Tuncautem  magis  diabolus  cogitatio- 
nes curarum  faecularium  noftris  mentibus  ingerit,  quando 
nos  orantes  afpexerit.  Sed  nos  e contra  tam  perfeueran- 
tcr  in  oratione  perfiftere  debemus,  quoufque  importunas 
faecularium  rerum  cogitationes  ab  inimico  latenter  immif- 
fas  fuperemus . Quoties  enim  quilibet  aliquo  tangitur  vi- 
tio, toties  fe  adorationem  fubdat;  quia  frequens  oratio  vi- 
tiorum impugnationem  extinguit . Et  qui  Ixditur,  non  de- 
fiftat  orare  pro  fe  laedentibus:  quia  ficut  nullum  proficit  in 
vulnere  medicamentum,  fi  adhuc  ferrum  in  eo  fit,  ita  nihil 
illius  oratio  proficit,  cuius  adhuc  dolor  eft  in  mente , & 
odium  manet  in  pedtore . 

Tantus  ergo  debet  effe  orantis  affe&us  erga  Deum  ,vt 
nondcfperet  precis  effectum » Inaniter  autem  oramus , fi 


Digitized  by  Ci^^Te 


Itff*  Jj 


lbs.1>i6 


j f 4.  , K.  E Q W>  i*  4 'b 

fpei  fiduciam  non  habemus : Petat  autem  vnufquifque , vt  ait 
Apoftolus,  infide  nihil  hdfitans . Nam  qui  dubitat  ,/ttnrliieft 
vn<U  maris,  qua  d vento  monetur,  atque  difpergitur  . D i (fidentia.* 
enim  nafcitur  ex  hoc , quod  adhuc  fe  quilque  fentic  circa 
peccandi  affetftionem  verfari.  Muhumenim,  inquit  apofto- 
lus,t;<>/rf  deprecatio  iuffi  aJ/iduaAo  tantum  vtiqj  valet,  vt  etiam 
per  eam  daemonia  vincantur , & aditus  eorum  per  ipfam_> 
obftruantur.vt  non  quocunqivolunt,  vadant.  Vnde  in  Tri- 
pertitahilloria  legitur  ita.  Teporibus  iuliani  apoftat.v  mif- 
fus  eft  daemon  abipfo  in  Occidentem,  vt  iret  velociter.  & 
afferret  ei  inde  aliquod  refponfum. Cum  autem  pe  ueniffet 
daemon  ille  in  quodam  loco,  vbi  quidam  monachus  habi- 
tabat.ftctit  ibidem  per  decem  dies  immobilis.eo  quod  non 
poterat  vitra  progredi*  quia  monachus  ille  non ccffabat 
orare  neque  no&e , neque  dic : & reg-effus  eft  fine  effedtu 
ad  eum  qui  miferat  illum . Cui  reuertenti  dixit  Iulianus  ' 
Quare  tamdiu  tardaftrr’  Refpondens  daimonait:  Etmo* 
ramteci,  & fine  adbione  reuerfus fum.  Suftinuienim  de- 
cem dies  Publium  monachum  , fi  forte  ceffaret  ab  oratio- 
ne , vt  tranfirem  j & non  ccffauit , & prohibitus  fum  tran- 
fire , & redij  nihil  agens , Tunc  impijflimus  Iulianus  indi- 
gnatus dixit : Cum  illuc  ingreffus  fuero  faciam  in  eo  vindi- 
ftam  . Et  intra  paucos  dies  Iulianus  Dei  prouident  a in- 
terijc . Et  continuo  vnus  ex  praffedlis  qui  cum  eo  erant, 
abijt,  & vendidit  omnia  qua;  habuit,  & veniens  ad  fenem^ 
illum  fadtus  eft  monachus  magnus , & fic  permanfit  cum  . 
eo  donec  quieuit  in  Domino . Vbi  datur  intelligi.quia  ora- 
tio feruorum  Dei  continua  non  folum  homines  ialuat , fcd 
etiam  diaboli  tela  exfuperac . Per  orationes  autem  puriffi- 
mas  omnia  nobis  vtilia  a Domino  tribuuntur , & cundla 
noxia  proculdubio  effugantur.  Idcirco  neceffe  eft  nobis 
& ore  & corde  fine  intermiftione  orare* 

? t?  Muto 

* L 


t 


Cap. 


SOLITARI  ORyM.  535 

Ca*.  XXXII.  Jjhmedo  poflk  aliquis  fint-* 
mterrniffione  orare. 

DBi  leruum  autem,  & maxime  folitarium , oportet  fino 
intermilfione  orare , legere  & operari,  ne  forte  men- 
tem otio  deditam  fpiritus  malignus  inuadat  - Orationibus 
autem  mundamur,  ledlionibusinftruimur,  operationibus 
vero  corpus , ne  forte  fuperbiat , fatigamus.  Sed  quaeren- 
dum nobis  eft,  quomodo  quis  polfit  fine  intermiflionc  ora- 
re. Qdidam  enim  dicere  voltior,  quod  ille  fine  inrermif- 
fione  orat, qui  canonicas  horas  obferuat . Nobis  vero  non 
expedit  carteris  horis  ab  oratione  vacare  s-fed  fecundum-, 
apoftolum  fine  intermilfione  debemus  orare.  Sicautem 
Domino  miferante  poterimus  illud  praeceptum  implere-;, 
id  elt,  fi  iugiter  lingua  orare  non  poflumus , vel  corde  ore- 
mus : & fi  ore , vel  corde  indefinenter  orare  nequimus , vel 
etiam  a&us  no  ftri  tales  fint,vt  femper  pro  nobis  Deunu 
exorent. 

Ynde  in  Collationibus  patrum  tale  datur  exemplum..  : 
Lucius  Abba  interrogauit  quofdam  fratres, dicens : Quod 
eft  opus  manuum  veftrarum  ? At  illi  dixerunt : Nos  non 
conting  mus  aliquod  opus  manuum,-  fed  ,ficut  apoftolus 
dicit, fineintermiflione  oramus.  Dixit  eis  fenex : Ernon 
manducatis?  Illi  autem  dixerunt:  Etiam  manducamus  , 
Et  dixit  eis : Quando  ergo  comeditis,  quis  orat  pro  vobis  ? 
Et  iterum  interrogauit  eos  dicens:  Non  dormitis?  Et  illi 
dixerunt:  Etiam  dormimus.  Et  fenex  adiecit  : Cum_. 
do-  mitis,  quis  oratpro  vob»s  5 Et  non  inuenerunt  quid  ad 
haec  refponderenter.  Et  adiecit:  Ignofcicemihi , fratres, 
quia  ecce  non  facitis  ficut  dixiftis . Ego  autem  oltendam-. 
vobis  quia  operans  manibus  meis  fineintermiflione  oro  . 
Sedeo  namque,  iuuante  Domino, infundens  mihi  paucas 
palmulas  ,&  facio  ex  cis  pledtam  , &dico:  Jftitferere  mei 
Deus  fecundum  magnam  mifericordiam  tum  : & fecundum  multi - 

tudi - 


# 

J 

j56  xk  eg  m l jx  x. 

tudinem  tniferatianum  tuamm  dele  iniquitatem  meam.  Et  dixit 
eis : Oratio  haec  eft,  an  non  ? Et  dixerunt  ei : Etiam . Ilie 
autem  dixit:  Quando  perraanfero  tota  die  laborans , & 
orans  ore  vel  corde,  facio  plus  autminus  fex  nummos  ,& 
duos  ex  his  dono  pauperibus  foras  ad  oftium,&refiduos 
expendo  in  vfus  meos  & difcipulorum  meorum  . Ille 
vero  qui  accepit  illos  duos  denarios , orat  pro  me  tempo- 
re quo  ego  manduco  vel  dormio  i atque  ita  per  gratiam-. 
n»m. i;j.  Dei  impletur  in‘me  hoc  quod  fcriptum  eft : Sine  intermiQio- 
ne  orate.  Quapropter  oportet  nos, ficut  praedidtum eft, ore 
vel  corde  indefinenter  orare, vel  tale  opus  facere,  vt  ipfum-. 
pro  nobis  Deum  exoret . 

Illud  quoque  huic  apoftolico  praecepto  quafi  contra- 
butihe,  uum  e^e  v*detur  quod  Dominus  ait:  Orantes  autem  no - 
7.  lite  multum  loqui , ficut  ethnici  faciunt.  Itaque  ani maduerten- 

dum  eft , quod  Dominus  non  dixit : Nolite  multum  ora- 
re, fed  nolite  multum  loqui  • ficut  ethnici  faciunt , qui  fe- 
cundum politam  eloquenti»  facultatis  facundiam  orant . 
Ille  enim  fine  intermiftione  ad  Deum  orat , qui  peccanti  in 
fe  fratri  dimittit;  qui  non  ab  hominibus,  fed  k Deo  laudem 
quaerit;  qui  aduerfus  turbam  vanorum  phantafmatum-. 
oftium  cubil  s cordis  fui  claudit:  & ne  aliquod  impedi- 
mentum eius  oratio  patiatur,  in  amore  Dei  mentis  ocu- 
lum figit , 

i „ !.  ; i 

Cap.  XXXIII.  Quod  omnes  vana  cogitationes  ex 
illufione  (Lemonum fiunt. 

Nvlla  ergo  virtus  eft  in  conucrfatione  feruorum  Dei, 
quae  tidem  habeat  laborem,  quomodo  oratio . Dum-, 
enim  voluerit  homo  Deum  fuum  orare,  femper  daemo- 
nes feftinant  orationem  eius  interrumpere  v fcientes  quia 
ex  nulla  alia  re  tantum  impediuntur , quantum  per  ora- 
tionem ad  Deum  fufam  . Si  quidem  omnem  alium  labo- 
rem , 


/ 


SOLITARIORUM.  517 

rem»  quem  homo  in  conucrfatione  religiofa  politas  aflum- 
p ierit,  quamuis  rnftanter  agat,  habet  tamen  aliquam  re- 
quiem.  Oratio  autem,  vt  di<5him  eft,  nullam  habet  re- 
quiem . Qua  de  re  in  vitis  Patrum  ita  legitur : Quodam 
tempore,  nodte  daemon  adoftium  cellulae  beati  Macarif 
pullauit , dicens : Surge  Abba  Macari , & eamus  ad  colle- 
dtam,  vbi  fratres  ad  vigilias  congregantur.  Sed  ille  qui 
gratia  Dei  repletus  erat  prudentia,  falli  non  poterat , intel- 
lexit diaboli  efle  fallaciam,  & ait:  O mendax  & veritatis 
inimice,  qu*  tibi  focietas  cum  colleda  & congregationem 
fandiorum?  At  ille:  Latet  ergo  te, inquit,  6 Macari, 
quod  line  nobis  nulla  congregatio  monachorum  agitur  t 
Tum  ille.'  Imperet , inquit,  tibi  Dominus  immunde.  Et 
ille  adiecit:  Veni  denique,  Sc  videbis  opera  noftra . His 
didlis,  daemon  difccflit . Et  Abbas  conuerfus  ad  orationem 
peti jt  k Deo , vt  ei  oftenderet  fi  hoc  verum  efiet,  quod  glo- 
riatus eft  daemon . Abijt  ergo  ad  colledtam , vbi  a fratri- 
bus vigiliae  celebrabantur, & iterum  in  oratione  Dominum 
deprecatur , vt  fibi  verbi  huius  veritatem  offendat  i & ecce 
vidit  per  totam  Ecclefiam  quali  paruulos  quofdam  Aithio- 
pes  difeurrere  huc  atque  illuc , & velut  volitando  deferri . 
Difcurrentes  ergo  illi  Aiehiopes  pueruli  lingulis  quibufque 
fedentibus  alludebant  :&  u cui  duobus  digitulis  oculos 
compreffiflent , ftatim  dormitabat . Si  cui  vero  in  os  mifif- 
fent  digitum  ,ofcitare  eum  faciebant.  Vbi  vero  poft  plal- 
raum  ad  orandum  proieciflent  fe  fratres , percurrebant  ni- 
hilominus fingulos,  & ante  alium  iacentem  in  oratione./ 
quali  in  mulierum  fpeciem  vertebantur  : ante  alium.# 
autem  quafi  aedificantes,  aut  aliquid  portantes,  ac  di uerfa 
quaeque  agentes  apparebant; Sc  quaecunque  d; mones  quafi 
ludendo  iormaflent , haec  illi  orantes  in  cordis  fui  cogi- 
tatione verfabant . A nonnullis  tamen  vbi  aliquid  ho- 
rum agere  caepiflent  , quafi  quodam  repulfu  praecipites 
deijciebantur , ita  vt  nec  liare  quidem  prorfus  aut  tranfire 

y y y iuxta 


PM»> 

>1. 


5|f  fK.BG  V L A 

iuxtt  eos  auderent . Ali  js  vero  etiam  fupra  dorfa  & cerui- 
cea ludebant.  Haec  cum  vidiffet  fandius Macarius,  inge- 
muit grauiter , & ait  cum  lacrymis  : Exurge  Domine  vt 
difpergantur  inimici  tui » & fugiant  a facie  tua } quoniam-, 
impleta  eftilluGonibus  anima  noftra.  Poft  orationem  au- 
tem vocatis  feorfum  Gngulis  quibulquc  fratribus  » aoto 
quorum  faciem  viderat  daemones  varijs  imaginationibus 
ludentes , requiGuit  ab  eis.G  in  oratione  vel  aedificandi , vel 
portandi  cogitationes  habuerint » vel  ita  agendi  talia  diuer- 
fk , quae  vnicuiquc  imaginata  per  daemones  viderat  t & fin- 
guli  eorum  confitebantur  ita  fuiflfe in  corde  fuo,  vt  ille-a 
arguebat  eos . Et  tunc  intelledlum  elt , quod  omnes  van* 
& fuperflu*  cogitationes , quas  fomniorum , vel  pfalmo- 
rum  , feu  orationum  tempore  vnufquifque  conceperit , il- 
luGone daemonum  fiant.  Ab  his  autem  qui  omni  cufto- 
dia feruant  cor  fuum. facile  repelluntur  Aithiopes.  Deo 
enim  coniundta  mens  . & in  ipfo  tempore  praecipuo 
orationis  intenta  • nihil  alienum  , nihil  fuperfluum  re- 


cipit . 

Caj>.  XXXIV.  guoi  cantantibus  & f fallentibus  prtftnria 
Dfi&  angelorum  femperadfit . 

avoniam  quamuis  vbique  Deum  per  potentiam  diui- 
ni tatis  efle  nouerimus,  & oculos  eiusfpeculari  bonos 
& malos  credamus , praecipue  tamen  Gne  aliqua  dubitatio- 
ne» cum  diuino  officia  adfiftimus,  per  gratiam  nobis  eam_* 
adefle  praefentem  credimus  . Ideoquc  femper  memores 
fimus  quod  Propheta  ait : Serui/e  Domino  in  timore . Et  ite- 
rum: Pfallite  fapienter . Tunc  etiam  angelici  fpiti  tus  ma- 
xime nobis  praefentes  adefle  credendi  lunt, cum  diuinis 
fpecialiter  mancipamur  oblequijs » id  eft  • cum  ledtionibus 
iacris  aurem  accommadamus , vel  pfalmodiae  operam  da- 
mus» vel  orationi  incumbimus*  vel  etiam  Miflarum  folem- 

nia 


« 


SO  hlT  ARI  0*  RVM . 


I.Cor.f^v 


Deut.iy. 

«»• 


nia  celebramus.  Vnde  idem  Propheta  ait:  In  conjpeflu  P/WiI,7> 
angelorum  pfallam  tibi.  Quapropter  folerter  nobis  ftuden-  ». 
dum  eft , vt  cum  ad  diuinum  officiam , vel  ad  miffarum  fo- 
lemnia  celebranda  conuenimus , femper  memores  iimus» 
qualiter  nos  oporteat  efle  in  confpedtu  Dei , & angelorum 
eius . Et  Gc  flemus  ad  pfallenduro,  vt  mens  noftra  concor- 
det voci  noftr*.  Sic  enim  Apoftolus  ait : Pfallam  fpiritu  * 
pfallam  & mente . 

Cauendum  eft  autem'  vt  non  negligenter , nec  tepido . 
vel  inhonefte  diuinum  officium  celebremus,  neque  ad  per- 
ficiendum pigre  adueniamus  i ne , quod  abfic , in  illam  fen- 
tentiam  incidamus » qua  dicitur»  ^Maledicius  homo  qui  opus 
Vei  fecerit  negligenter.  Obferuandum  eft,  vc  nc  quid  in  ora- 
torijs , vel  in  cellulis  noftris  inhoneftum  vel  indecens  , no 
quid  ineptum,  vel  pcruerfum,autcog;tatioDibu9,  aut  ver- 
bis , aut  adtibus  perpetrem us<fcd  cum  timore  & venera- 
tione caelette  compleamus  officium,  quatenus  in  confpedlu 
Dei  & angelorum  eius  digni  efficiamur  adftare  i & Domi- 
nus ad  nos  veniens  non  quod  condemnet  in  nobis,  ied  po* 
tius  quod  remuneret,  inueniac. 

Cap.XXXV.  Velande  pfaimomm , & difpofitione  horto- 
rum, in  quibus  pfallere  debemus . 

Psalmorum  denique  allidua  decantatio  triftia  corda  con- 
folatur, gratiores  mentes  facit,  faftidiofos  oblectat, 
inertes  exfufeitat  .peccatores  ad  lamenta  inartat . Nam_. 
quamuis  dura  fint  corda  noftra  , tamen  mnx  vt  pfalmorum 
dulcedo  infonuerit,  ad  profedtum  pietatis  animum  no* 
ftrum  inHedtit.  Omnis  enim  duritia cordueorum dulce- 
dine emollitur  ;&Gcut  orationibus  regimur,  ita  pfalmo- 
rum  ftudijs  delectamur.  Oratio  autem  in  peefcnci  tan- 
tum vita  pro  remedio  peccatorum  effunditur»  pfalmo- 
rum autem  decantatio  perpetuam  Dei  laudem  dcnoonftra», 

jyy  z &glo- 


Digitized 


/40 


KEGV L A 


PV8-,  & gloriam  fempiternam . Sic  enim  fcriptum  eft : Batti 

i y qui  babitant  in  domo  tua  Domine  t in  facula  facularum  laudabunt 
te.  Cuius  operis  frequentiam  quicunque  fideliter  intenta- 
que  mente  exequitur » quodammodo  angelis  fociatur . 
Quocirca  necefle  eft»  vt  certis  horis,  certifque  temporibus 
noftrae  feruitutis  officia  perfoluamus , id  eft,  Matutino,  Pri- 
ma, Tertia,  Sexta,  Nona  , Vefpeta , & Completorio  . Do 
v/»t.  1 1 8,  his  diurnis  horis  ait  propheta  Dauid  : Septies  in  die  laudem^, 
dixi  tibi.  De  nocturnis  autem  vigilijs  idem  ipfe  propheta.. 
itu  6%.  ait : Media  notie  Jurgebam  ad  confitendum  tibi . fit  rurfus  di- 
r/W.6»,  cit:  JMemor  fui  notie  nominis  tui  Domine . Et  rurfus  dicit : 
7'  Si  memor  fui  tui  fuper  f? ratum  meum , in  matutinis  meditabor 
in  te  . ' ' ' t - 1 

Propterea  quoque  de  diuinis  in  nodlibus  officijs , csete- 
rifque  horis  dici  ab  oratione  nos  non  oportet  vacare , fed 
femper  per  interualla  horarum , aut  oremus , aut  legamus , 
aut  aliquod  opus  manuum  exerceamus , quatenus  tardium 
cordis  & cogitationum  euaderc  poflimusrficut  legitur 
feciffe  beatus  Antonius . Qui  quodam  tempore  cum  lede- 
ret  in  eremo , animus  eius  taedium  & confufionem  cogita- 
tionum incurrit»  quia  nondum  adhuc  inftanter  laborabat} 
& ait  ad  Deum  : Domine, volo  faluus  fieri,  & non  permit- 
tunt me  cogitationes  meae.  Qui  faciam  in  hac  tribulatio- 
ne, Sc  quomodo  faluus  ero  ? Et  poft  pufillum  furgens  exijt 
foras , 8c  vidit  quemdam  tanquam  feipfum  fedentem  Sc 
operantem*  denique  vidit  eumdem  ipfum  ab  opere  fingen- 
tem 5c  orantem,  & iterum  fedentem , & fledtam  de  palmis 
facientem  s inde  rurfus  ad  orationem  furgcntem  . Erat  au- 
tem angelus  Domini  raiffus  ad  corredlionem  & cautelam 
dandam  Antonio . Poft  haec  audiuit  vocem  angeli  dicen- 
tis: Sic  fac,  & (aluus  eris.  Ille  autem  hoc  audito , ma- 
gnum gaudium  fumpfit  atque  fiduciam . Et  ita  pollex*, 
faciens , falutem  quam  quaerebat  inue-nit.  Ita  Senos  fa- 
cientes, Deo  opitulante, laluabimur.  Numerum  quoquo 

Se  men- 


S0L1TAR10RVM.  $*t 

& menfuram  pfalmorum,  quos  quotidie  canere  debemus , 
hic  minime  defcribimus , quia  hoc  quod  apoftolus 
imermiffione  praecipit  agere,  ego  nullatenus  praefumo  de- 
terminare. Teftis  fit  rnicuique  confcientia  Ara  , quia.» 
Deum  quem  nulla  fallunt  occulta , infpedlorem  cordis  fui 
omni  hora  habebit.  Oportet  praeterea  nos  orare indefi- 
nenter  pro  noftris  benefadtoribus  ,&  pro  omnibus  homi- 
nibus,pro  regibus, & omnibus  qui  in  fublimitate  Aint  con- 
fli tuti , vt  quieram  & tranquillam  vitam  habere  polfimus. 
Sciendum  vero  efl.quia  quantoquifque  magis  alfiduus  fue- 
rit in  oratione,  tanto  feliciorem  renumerationem  receptu- 
rus eft  in  aeterna  bearitudine.  Luminaris  vero  cum  omni 
diligentia  fiue  de  proprijs  laboribuj.feu  de  fidelium  oblatio- 
nibus in  fuis  oratorijs  nodtis  tempore  prouideant  fditarij  • 

Gap.  XXXVI.  Si  quotidie  tortus  Domini  quilibet  audeat 
fumer  e,  vel  mijfam  casnare. 

Non  mea  itaque  opinione,  fed  fandiorum  patrum  afler- 
tione  haec  vtraque  reor  fieri  pofle , id  eft , & Miflas 
quotidie  celebrare , & facrofandta  corporis  & fanguims 
Domini  myfteria  quotidie  cum  tremore  & timore  fume- 
re;abhis  tamen  qui  mundi  funt  ab  omni  inquinamento 
carnis  ac  fpiritns , & hoc  eum  metu  magno  & pauorco: 
quia  qui  tantum  hofpitem  cupit  intra  fe  fufeipere , caftu3 
debet  eflenon  folum  in  corpore,  fed  & mundus  in  corde. 
Nam  fuit  quidam  venerabilis  pater  nomine  Apollonius, 
qui  hoc  monebat  fratres,  ve  fi  fieri  poflct  quotidie  com- 
municarent myftcrijs  Chrifti , ne  forte  qui  fe  ab  bis  longo 
facit , longe  fiat  i Deo.  Qui  autem , inquit , frequentius 
hoc  fufeipit , frequentius  ipfum  fine  dubio  fahiatoreno 
fufepit;  quia  idem  ipfe  aitr  £>ui  manducat  meam  carnem— j , 
& bibit  meum  fanguinem,  in  me  manet,  & ego  in  eo . Sed  & i pfa_j 
commemoratio  Dominicae  paflionis  cumafliduc  fitaleruis 

Dei 


Ien.  #r 

ss. 


Digitized  by  Go 


*K.B  O. '■  V L A v 

Dei  celebrato,  primum  per  hoc  commonitio  datur , vt  ftu- 
deat  vnufquilque  ita  paratus  inueniri,  ne  indignus  Domi- 
nicis myfterijs habeatur.  De  hac  denique  rebeatusGre- 
gorius  in  libro  dialogorum  ait:  Debemus  itaque  prarfens 
fxculum  tota  mente  contemnere, quotidiana  Deo  lacry- 
marucn  (acrificia  offerre , quotidianas  carnis  & /anguinis 
eius  ho/iias  immolare . Haec  namque  Ongulariter  vic5tima_» 
ab  aeterno  interitu  animam  faluat . Sed  ncceffe  eft,  vt  cum 
haec  agimus,  nofmetipfosin  cordis  contritione  mallemus . 
Et  fidenter  dico,  quia  falutarihoftiapoft  mortem  non  indi- 
gebimus,G ante  mortem  Deo  hoftiaipG  fuerim  us.Quapro» 
pter  bonum  eft,  vtquod  quifque  poft  mortem  fuam  fperat 
profe  agi  per  alios*,  agat  ipfe  dum  viuit  per  fe.  Beatius 
quippe  eft  liberum  exire  de  carcere , quam  poft  vincula-» 
libertatem  quaerere  . Hinc  iterum  idem  Papa  in  eodem-, 
libro  adneltic  dicens:  Nam  vir  vita:  venerabilis Caffius 
Narnienfis  Epifcopus  fuit, qui  quotidianum  facnficium_> 
Deo  offerre  confueuerat.itaut  pame  nullus  dies  vitae  eius 
abfcederet,  quin  omnipotenti  Deo  hoftiam  placationis 
immolaret . Dum  autem  iefe  cum  lacrymis  madlaret, man- 
datum Domini  per  cuiufdam  fui  presbyteri  viGonem  fufee- 
pic , dicens : Age  quod  agis , operare  quod  operaris , non 
ccffet  pes  tuus,  non  ceffet  manus  tua . Natalitio  Apoftolo- 
rum  venies  ad  me , & retribuam  tibi  mercedem  tuam.  Qui 
cum  poft  annos  feptem  ipfo  natalitio  Apoftolorum  die— > 
miffarum  folemnia  peregitfet,&.  myftcna  facr$  communio- 
nis accepiffct,  e corpore  exiuit . Qua  in  re  penfandum  eft, 
quantum  prasGdium  fit  quotidie  /acrofandti  corporis  8e 
fanguinis  Domini  noftri  Iesv  Christi  hoftias  immolare;  6c 
patenter  offenditur , quam  falubre  eft  vefei  tanto  medicar 
mine . Vnde  quidam  venerandus  Poeta  dixit : 

Magnum prafidium  efi  fatro  libamine  pafei , 

Si  cor  participis  crimina  nuU*  premunt. 

Hinc  etiam  egregius  doctor  Auguftinus  dixit:  Nihil 

fic 


SOLITARIORUM. 


543 


fic  debet  formidare  Chriftianus,  quam  fcparari  a corpore_> 
Chrifti . Si  eoim  feparatur  i corpore  Chrifti, non  eft  mem- 
brum eiuss  fi  non  eft  membrum  eius,  non  vegetatur  fpiritu 
eius  . Vnde  ait  Apoftoius : Quifquisfpiritum  Chrifti  non  babet , 
hic  non  eft  eius . 

Quapropter  faciat  vnuTquifque  quod  fecundum  fidem_« 
fuam  pic  credit  efle  faciendum  . Neque  enim  inter  fc  liti- 
gaucrunt,  aut  quifquam  eorum  alteri  fe  praetulit,  Zachaeus 
Icilicet  & Centurio  s cum  alter  eorum  gaudens  fufccperit 
Dominum ; alter  vero  dixerit;  cNon  fum  dignus  Domine  vt 
intres fub  te  fium  meum . Ambo  faluatorem  honorificantes, 
diuerfo  & quafi  contrario  modo»  ambo  peccatis  miferi, 
ambo  mifericordiam  confecuti . Sic  & Sacramentum  Do- 
minici corporis  & fanguinis  vnus  honorando  non  audet 

Stotidie  fumere , alter  fimiliter  honorando  non  audet  vilo 
ie  praetermittere . 


Rem.S-.l. 


Cap.  XXXVII.  Sipofl  illufionem , qux per fomnium 
folet  accidere , debeat  quis  MiJJam  ce- 
lebrare , an  noni 


Lui.  7,tf» 


Navo,  vt  ait  beatus  Gregorius,  in  ipfa  illufione,  quae  per 
fomnium  folet  accidere,  neceflaria  eft  valde  diferetio  , 
qux  fubtiliter  penGre  debeat,  ex  qua  re  accidat  menti  dor- 
mieritis. Aliquando  enim  ex  crapula ; aliquando  ex  na- 
tura; fu  perflui  ta  te  vel  infirmitate » aliquando  contingit  ex 
cogitatione.  Etquidem  cum  ex  natura:  fuperfluirate  vel 
infirmitate  euenerit,  omnimodo  haec  illufio  non  eft  timen- 
da. Vnde  ait  Propheta  i Quoniam  Dominus  coffiouitftgmen- 
tumnoRrum . Sed  quando  hoc  acciderit,  lotus  tantummo- 
do  aqua,  valet  fe  lociarcdiuinis  (aeramentis.  Cum  vero 
appetitus  gula:  vitra  modum  in  fumendis  alimentis  rapi- 
tur, atque  ideo  humorum  receptacula  grauantur,  habet 
exinde  animus  quemdam  reatum,  non  tamen  vfque  ad  • 

pro* 


Digitized  by  Google 

jr 


lUtih  5» 

iS. 


1’r»*.  4> 


J44  ' I \E  G V L J 

prohibitionem  percipiendi  (aeramenta , vel  miflarUift  fo-' 
lemnia  celebrandi , cum  fortafle  aut  feftus  dies  exigit , aut 
exhiberi  minifterium , pro  eo  quod  facerdos  alius  in  loco 
deeft,  ipia  neceffius  compulit,  vel  amor  (acrificandi  ani- 
mum ad  hoc  ipfum  compellit.  Nam  (i  adfuntabj , qui 
implere  myfterium  valeant, illuGo  per  crapulam  fadla  i 
perceptione  facri  myfterij  prohibere  non  debet  j fed  ab 
immolatione  diuini  (aeramenti  abftinere  , vt  arbitror , hu- 
militer debet , quoufque  dignis  fletibus  reconciliatus , 6c 
aquarum  effufione  lotus , accedeie  iterum  valeat  ad  facra.* 
myfteria.  Si  vero  ex  turpi  cogitatione  vigilantis  oritur  il- 
lulio  menti  dormientis,  patet  animo  reatus  fu  us.  Videt 
enim&qua  radice  inquinatio  illa  proceflerit ; quia  quod 
fciens  cogitauit.hoc  nefciens  pertulit.  Et  quando  hoc 
fit.necefle  eftvt  humiliter  Pe  fubtrahatdiuinismyfterijs , 
& prius  per  aquam  abluat  fordes corporis,  & perpoeni» 
tentiam  abllergat  vulnus  cordis  ; & fic  demum  , Domino 
propitiante  , reconcilietur  viuificis  facramentis . Nam_, 
in  euangelio  Dominus  dicit;  Qui  viderit  mulierem  adeon - 
cupifcendum  eam,  iam  moechatus  e fi  eam  i»  corde  fuo  . In  corde 
fuo, inquit,  non  in  corpore.  Ideo  feriptura alibi  nos  ad- 
monet, dicens : Omni  cujlodia  ferua  cor  tuum . Nara  funt  alij, 
quibus  ita  plerumque  illuOo  nafeitur,  vt  eorum  animus 
etiam  in  fomno  politus  turpibus  imaginationibus  non  foe- 
detur . Quainrevnum  ibi  oftenditur,fiipfa  mens  non_» 
tamen  Gt  rea  , vel  fuo  iudicio  libera,  cum  fe  & dormiente 
corpore  nihil  meminit  vidifle.  Si  quidem,  vt  quidam^ 
Patrum  ait  ,G  tale  aliquid  cuenerit  per  fomnum  abfque_^ 
phantafljs  mulierum, non  eft  peccatum.  Ingenitus,  in- 
quit, humor  in  corpore, cum  propria  repleuerit  receptacu- 
la, fuis  ncceflc  elt  vt  meatibus  digeratur.  Vbi  vero  vifus 
mulierum  , & blandimenta  carnis  per  fomnia  occurrunt , 
fi  per  fuperfluas  &.  illecebrofas  cogitationes  contigerit,  pec- 
titum efle  dicebat.  Fneterea  quoque  feiendum  eft,  quia 

tres 


SOLITARIORUM. 


545 


tres  funt  motus  corporales:  vnus  quidem  naturalis  i alius 
autem  ex  plenitudine  ciborum . quando  nutritur  & foue- 
tur  corpus  cibis  ac  potibus,  ex  quibus  calor  & (anguis  cre- 
fcunt,  & excitant  corpus  ad  libidinem  i propter  quod  Do* 
minus  ait:  Videte  ne  gruuntur  corda  ve flrai  in  crapula  & ebrie-  L„e.  it. 
tote.  Tertius  vero  motus eft ex  infidijs  & inuidia  veniens 
daemonum.  Quapropter  oportet  vtipfam  nimiam  abun- 
dantiam, fluxufque  libidinum  per  multam  continentiam-», 

& permulta  ieiunia , & per  continuas  orationes  reftringa* 
mus;  quia,  vt  ait  beatus  Auguftinus,  Gcutoccifus  inimicus 
nan  facit  nobis  .iniuriam  ,fic  mortificata  caro  non  turba- 
bit animam  noftram.  Denique  hi  qui  in  delicijs  viuunt. 
fi  forte  corporis  fui  aegritudo  depofcat.ab  omnibus  quae 
iudicauerit  medicus  effe noxia,  abftinebunt  abfque  mora . 
cur  non  multo  magis  hoc  nos  facimus , quibus  ianitas  ani. 
mae  Sc  fpiritus  eft  expetenda  ? Tales  enim  debet  Dominus 
habere  miniftros,  qui  nulla  carnis  contagione  corrumpan-  k 

tur , fed  potius  cafti tatis  continentia  fplendeant  mente  Sc 
corpore.  .?•  . ir  » • ... 


O 


Cip.  XXXY11I.  De affiduitate  leflionis & orationis . . 

portet  autem  nos  affiduitatem  habere  legendi  • Sc  in- 
ftantiam  orandi . Nam  aftiduitate  ledlionis  munitur 
homoa  peccato  ,iuxta  prophetam  , qui  ait:  Intorde  meo  p^tltgi 
abfiondi  eloquia  tua , vt  non  peccem  tibi . Hxc  funt  enim  arma_»  u. ’ 
ledtio  videlicet  Sc  oratio , quibus  diabolus  expugnatur,  Sc 
asterna  beatitudo  acquiritur.  His  enim  armis  vitia  com* 

f>rimuntur,&  virtutes  nutriuntur.  In  bis  ergo  quali  in_. 
jpeculo  quodam  feipfum  confiderare  poteft  homo,  qualis 
(it , vel  quo  tendat,  aut  qualiter  fe  dirigat . ideoque  qui' 
vult  cum  Deo  femper  effe»  debet  frequenter  legere  , <5c  fre- 
quenter orare.  Nam  cum  oramus,  ipficum  Deo  loqui. 
mur,  cum  vero  legimus, Deus nobifeum loquitur,  Gemi- 

z z z nttm 


Digilized  Gopgle 


' M 


Uid.ioj. 


i, 

«. 


R E G V L A 

tjum  autem  confert  donum  ledio  facrarum  Scripturarum  .* 
vnum.quia  intelledum  mentis  eruditi  alterum, quia  4 
mundi  vanitate  hominem  abftrahit,&  ad  amorem  Dei 
perducit.  Ledio  affidua  timorem  gehenna:  incutit,  ani- 
mam purificat , & ad  gaudia  fuperna  legentis  cor  infligat  . 
Sicut  enim  ex  carnalibus  efeis  alitur  caro , ita  ex  diurnis 
eloquijs  nutritur  ac  pafeitur  interior  homo:  vndeait  pro- 
pheta: £>uam  dulcis  faucibus  meis  eloquia  tua,  Domine, fuper 
mtl&faimm  ori  meo . Omnis  plane  feriptura  fanda  ad  no- 
ftram  feripta  eftfalutem  &dodrinam,vtpercofolationem 
feripturarutn  in  bonis  adibus  proficiamus.  Sicut  enim., 
caecus  fepius  offendit,  quam  videns»  fic  ignorans  Dei  legem 

ignoranter  faepius  peccat,  quam  ille  qui  eam  nouit.  Multi 
namque  habent  intelligentiae  ingenium  , fed  neglignnt  Je- 
dionis  fludium ; & quod  legendo  fclre  potuerunt , negli- 
gendo  nefeiunt . Multi  etiam  legunt , & ab  ipfa  ledion<_» 
ieiuni  funt:  de  quibus  ait  propheta:  Seminaflu  multum  9 
& intulijUs  parum  : comediJUs  , & non  efiis  foliati btbiRis  , & 
non ejlis ebriati . Multum  cordi  fuo feminat,  fed  parum  re- 
cipit , qui  de  mandatis  caeleftibus  vel  legendo , vel  audien- 
do multa  cognofcit , fed  negligenter  operando  pauca  fru- 
dificat.  Comedit , & non  fatiatur , qui  verba  Dei  audiens 
lucra  vel  gloriam  faeculi  concupifcit . Bibit,  & non  ine- 
briatur,qui  ad  vocem  ledionis  vel  praedicationis  aurem  in- 
clinat,fed  mentem  non  mutat.  Bibit, & inebriatus  non  eft, 
qui  ea  quse  funt  huius  fxculi  adipifei  defiderat.  Solet 
enim  per  ebrietatem  bibentium  mens  turbari.  Si  enim_» 
quis  debriatus  effet,  mentem  proculdubio  mutaffet , vt  ter- 
rena iam  non  quaereret , iam  vana  & tranfitoria  qux  ama?* 
uerat , non  amaret . Ule  enim  beatifltmus  eft , qui  diuinas 
feripturas  legens  verba  vertit  in  opera.  Nemo  enim  po- 
tcft  fenfum  feripturae  faerx  plene  cognofcere  , nifi  legendi 
familiaritate . Nam  licut  terra , qux  quanto  amplius  ex- 
colitur , tanto  vberiorem  frudum  redditi  fle  quanto  quif- 

que 


S 0 LITARI  ORfM.  $47 

que  frequentias  legit*  tanto  ex  ea  vbcriorem  intelligen-  ♦ 
tiam  capit.  Non  oportet  folitarioj  gentilium  libros  le- 
gere , neforte  per  oblcdtamcnta  inanium  fabularum  , vel 
figmenta  poetarum , mentem  excitentad  incentiua  libidi- 
num. Neque  etiam  fecreta  Dei  nimis  oportet  rimari» 
fcriptura  dicente  : Altiora  te  ne  quafieris , & fortiora  te  e eri.  }r 
Jcrutatus  fueris . VndeApoftoIus  mirans  aiebat : 0 altitudo  **• 
diuit iorum  fcientut  Cr  fapientia  Dei,  quam  infcrutabiliafunt  indi- 
cia  y & inuefhgabiles  via  eius  ! Quapropter  caute  meditanda  . 
:cautoque  funtlenfu  ea  quasleguntur  rimanda  i & iuxta_» 
Apoftoli  mandata , teneamus  qua;  redta  funt,&  refute*  : >t 
mus  ea  quae  contraria  veritati  exifiunt.  Sicque  in  bo-  • < 
nis  inflruamur,  vt  i malis  Deo  auxiliante  illxfi  perma- 
neamus. ■ 4 


Cap.  XXXIX.  De  quotidiano  opere  manuum  folitariorum . 
ou  ■ im  i.  .■  *o  ■ :-s'l^:>:r>  \'vlcor.  . i"- 

Si  quando  enim  ab  oratione  & ledlione  cefifemus,  ma- 
nuum operationibus  infiftere  debemus,  propter  hoc 
quod  fcriptum  elt : Otiofitas  inimica  eH  anima  . Antiquus 
etenim  hoftis  eum , quem  otiofum  inuenerit . facile  ad  vi-  . 
tia.rapit:  namJandh  patres  noftri  & apoftoli  de  labore^»  * - 
manuum  fuarum  viuebant  . Vnde  apoltolus  Theflaloni- 
cenGbus  fcribens.air ; Ip fi,  enim  fcitis  quemadmodum  oportet  ».T 
imitari  nos  \ quoniam  non  inquieti  fuimus  inter  vosi  neque  panent-t  1* 
gratis  manducauimus  ab  aliquo  ,fed  in  labore  & fatigatione,  noftt^»  * 

&die  operantes  mambusnofiris , nr.  quem  ve  finem  grauaremus . 

Non  qua.fi  non  habuerimus  pote  flatem, ficut  & cateri  ,fed  vt  nofmet- 
ipfos  formam  daremus  vobis  ad  imitandum  nos . Nam  cum  effe- 
mus  apud  vos , denuntiabamus , quoniam  fi  quis  non  vult  operari , 1,1 

ner  manducet . Cum  enim  ifte  fandius  Apoltolus . qui  euan* 
geliura  prxdicabat, nolebat  panem  gratis  manducarem, 
fed  in  labore  & fatigatione  vidtum  quarrebat»  qua  nos  fidu- 
cia otiofls  manibus  gratis  panem  comedere  audehimus , 

'*Ji  - z z z z qui- 


Ditjitized  by 


548  R E G V L A ' 

• quibus  non  folum  nulla  praedicatio  verbi  commifla  eft , 

/ fed  nc  vlla  quidem , nifi  anima:  noftrae  (olius  cura  manda- 

# tur  ? Proinde  necefle  cft  nobis  laborare  manibus  noftris 

quod  bonum.eft,  vt  habeamus  vnde  viuamus  , & vnde  ali- 
quid neceflitatem  patientibus  tribuamus . Vnde  fandtos 
Caefarius  dixit : Sic  letftioni  & orationi  debetis  incumbe- 
re , vt  etiam  manibus  poditis  aliquid  exercere ; maiorem., 
quoque  diei  partem  fantfto  operi  dedicare.  Sed  quaeren- 
dum nobis  eft , cur  dodtor  gentium  , & praedicator  euan» 
gelij  dicit  Tenon  panem  ab  aliquo  gratis  manducafle,  qui 
i.  e«  9,  nouit  Dominum  praecepiffe,  vt  qni  Euangelium  annuntiant , 

■ ' de  Euangelio  viuant . Et  r urfum : Dignus  eft  operarius  mercedes 

. c fua  & cibo fuo . Ideo  quippe  manibus  operabatur  vnd 

viuebat,  quia  indignum  erat  ab  his  aliquid  accipere,  qui  er- 
rori ftudebant . Peccat  enim , & libertatem  praed.candi 
amittit,  qui  ab  eo  accipit  munus,  qui  ideo  dat,' oecorripia- 
t.Cer.6,  tur.  Vnde  idem  Apoftolus  dicebat : Omnia  mihi  licent,  fed 
non  omnia  mihi  expediunt.  Hoc  ideo  dixit,  quia  licebat  illi 
ab  his  queis  praedicabat  fumptus  accipere: fed  quoniam.» 
fciebat  pfeudoapoftolos  occafioncm  accipiendi  quaerere, 
noluit  ab  his  accipere , ne  caufa  ventris  vigor  euangelicas 

* veritatis  torpelceret . Non  enim  inftanter  potett  argui  a 

Suo  accipitur.  Quamuis  enim  idem  apoftolus  pro  occa- 
onefuperius  di<fta  elegerit  manibus  fuis  laborare , vnde_s 
. viueret,  tamen  quoties  illi  neceilitas  erat , a fidelibus  vi- 

* «ftum  accipiebat.  Itaque  cum  eflet quodam  tempore  in_» 

magna  indigentia  , milium  eft  illi  a fratribus  vnde  necef» 
fitati  & indigentiae  eius  miniftraretur . Refpondit  autenu» 
HiUp.4.  illis  gratias  agens  ,&  dixit:  Bene  feciftis communicare ntcejfitan 
,4,  tibus  meis . Ego  enim  didici  in  quibus  fnm , fufficiens  ejfe.  Scio 
enim  efurire  & abundare , tsoui  0 penuriam  pedi . Omnia  poftum 
in  eo  qui  me  confortat . V erumtamen  vos  lene  feciftis  mitterem 
vftbusmtis.  Hic  autem  oftenditur , quia  aliquando  acci- 
piebat fuftentationem  necefiitatis  a fidelibus . Qua  de-» 

cau- 


SOLlTAMORrM.  54  9 

caufa  beatus  Anguflinus  nobis  dat  confilium,  dicens : Qui 
ergo  non  poffunt  facere  fitut  Paulus,  vt  manibus  fuis  fe_j 
tranfigant,  accipiant  a popi  lo  vnde  fuftententfuam  ne- 
■ceflitatem , fed  non  negligant eorum  infirmitatem.  Si  in-* 
noflra,  inquit,  domo  vel  focietate  aeger  eft  aliquis  , non.* 
prohibeo  religiofos , vel  religioias  mittere  illis  quod  eis  vi- 
detur vt  mittant  1 neque  iftis  prohibeo  vt  non  recipiant. 
Nam  & ipfe  Dominus,  cui  angeli  miniftrauerant,loculo9 
habebat,  & a fidelibus  oblata  fufcipiens,  & fuis  difcipulis,& 
alijs  indigentibus,  neceflaria  tribuebat . 

Quanquam  autem  ita  didum  fit,  oportet  tamen  foli- 
tarios  proprijs  manibus  inftanter  laborare,  etiarofi aliun- 
de habuerint  vnde  viuant.  Sic  faciebat  Paulus  primus  & 
probatiflimus  eremitarum . Cum  cflet  in  eremo  vaftiore, 
Fecurus  erat  de  vidu.quia  de  frudibus  palmarum , &dc-> 
oleribus  herbarum  velcebatur  tantum  jtamen  colligebat 
folia  palmarum , & quotid.anum  penfum  , velut  exinde^ 
fuftentandus  eflet , a lemetipfo  iuguer  exigebat.  Cumque 
.opere  totius  anni  antrum  eius  fuifTet  impletum,  id  quod 
follicita  cura  laborauerat  annis  fingulis,  igne  fuppofito  con- 
cremabat,  lfte  enim  non  pro  neceflitate  vidus,vt  di- 
dum  eft , laborabat,  fed  pro  corporis  afflidione,  & cordis 
purgatione, atque  cogitationum  foliditate , feu  pcrfeue- 
rantia  cellae  hoc  faciebat.  Dicebat  autem  ,fine  operem 
manuum  nec  in  loco  poffe  perdurare  folitarium*  nec  ad 
perfedionis  culmen  aliquando  confcendere  . Econtra.» 
vero  fuit  alius  frater , qui  veniens  ad  Abbatem  Siluanum_» 
in  monte  Sina,  viditibi  fratres  operantes,&  dixit  eis : No- 
lite operari  cibum  qui  perit , fed  qui  permanet  in  vitam_» 
aeternam.  Mariaoptimam  partem  elegit.  Et  dixit  fenex 
difcipulo  Tuo : Vade » voca  fratrem  ilium , &.  mitte  illum-, 
in  cellam  vbi  nihil  eft  . Et  cum  fada  fuifTet  hora  nona_. , 
intendebat  idem  frater  ad  oftium,  fi  mitterent  ahj , & voca- 
xenc  eum  ad  manducandum  • Et  cum  nemo  loqueretut 


55° 


R B G r L A 


ei,  furgens  venit  ad  lenem,  & dixit  ei : Abba,  manducaue- 
runt  hodie  fratres?  Etdixiteifener : Etiam  iam  comede- 
runt . Et  ille  : Et  quare  , inquit,  me  non  vocafti  ? Etfe- 
nex  refpondit : Tu  homo  fpiritualis  es , & hoc  cibo  non-, 
indigesj  nos  autem  carnales  fumus,  8c  manducare  volumus, 
ideo  manibus  noftris  operamur  : tu  vero  bonam  partem^ 
elegilti,  tota  dic  legens,  Sc  nolens  lumere  carnalem  cibum  . 
Qui  cum  hoc  audiffet,  proftrauit  fe  in  terram  humiliter 
poenitentiam  agens , Sc  dixit : Ignofce  mihi  Abba.  Etfe- 
nex  dixit  ei : Puto  quod  opus  habet  omnino  Marthx  Ma» 
ria  . Per  Martham  enim  Maria  laudatur  . Quapropter 
opus  habent  folitarij  proprijs  manibus  laboraret  operari 
vnde  pafcantur,-  quia  qui  otiofa  quiete  perfruitur,  nili  operi 
manuum  inftiterit,  &nifi  fpiritualiter  vixerit,  more  pecu- 
dum le  componit. 

Si  quid  vero  ex  operibus  folitariorum  venundandum^ 
eft,  videant  ipli , per  quorum  manus  tranfeunda  funt , 
aliquam  fraudem  praefumant  inferre . Memorentur  fera- 
per  Ananiae  & Saphyrae , ne  forte  mortem , quam  illi  in_. 
corpore  pertulerunt,  hanc  ifti  in  anima  patiantur . In  ipfis 
autem  pretijs  non  fubripiatauaritia;  malum,  fed  femper  ali- 
quantulum vilius  detur , quam  ab  alijs  faecularibus  datur  * 
vc  ia  omnibus  glorificetur  Deus . 

Cap.  XL.  Quod  certis  horit  occupari  debent  folU 
tari]  in  labore  manuum . 

ERgo  ftatutis  certifque  temporibus  occupari  folent  fo- 
litarij in  oratione  & ledione,  & certis  iterum  in  labore 
manuum  . Ideoque  hac  difpofitione  credimus  veraque 
tempora  ordinari , id  eft,  vt  omni  tempore  4 mane  vfque 
adhoram  pene  tertiam  orationi  & Jettioni  vacent . Ab 
hora  autem  tertia  vfque  ad  horam  quafi  nonam  laborent 
quodnecelfarium  fuerit  i nili  forte  paululum  in  liratis  fuis 

*fti- 


SOLlTjtKlORyU.  551 

aeftiuo  tempote  paufare  voluerint; & fempcr  intermifcea* 
tur  oratio  cum  opere.  A nona  quoque  hora  vfque  ad  ve- 
fperam  iterum  orationi  & Jedtioni  vacent. 

Si  vero  neceflitas  loci,  aut  paupertas  exegerit , mag:s  in 
labore  manuum  demorentur.  Omnia  tamen  menlurate 
fiant  propter  pufillanimes . Dominicis  vero  diebus  fiue  fe- 
ftis , orationi  tantum  & ledtioni  vacent . I n nodtibus  quo- 
que vigilias  (aeras  & orationes  puriflimas  deuotiffime  per- 
agant . Infirmi  namque  folitarij  talia  opera  agant,  vt nec 
otiofifint,  nec  violentia  laboris  opprimantur . Quivero 
itafuerint  infirmati , aut  feoedtute  grauati , vr  neque  lege- 
re , neque  operari  queant , vel  orationi  tantum  iuxta  vires 
fuas deuotiffime  inflent.  Hoc  fane  praecipue  monentes, 
vt  fi  forte  cui  haec  difpoGtio  difplicuerit , ordinet  li  melius 
aliter  iudicauerit . Quibus  autem  horis  reficere  debeant  in 
antea.  Domino  miferante,  didturi  fumus. 

Cap.  XLI.  Vt  folitarij  nihil  proprium  babeant , & 
oblationes  fidelium  fufeipiant . 

Nihil  ergo  proprium  folitarij  habeant,  praeter  vtenfilia. 

& vilia  fupellcdtilia , fine  quibus  nullatenus  poflunt . 
Vidtum  vero  rationalem,  & veitem  fimplicem,autde  pro- 
prio labore,  aut  de  fidelium  oblatione  habeant . Quicquid 
autem  his  fuperfuerit,  pauperibus  tribuant.  Nam,  ficut  in 
fuperiori  capitulo  continetur, licitum  eft  eis  a populo 
oblata  fufcipere.adfuam  & pauperum  indigentiam  fulten- 
tandam.  Vnde  in  libro  Profpcri  ita  legitur:  Propterea, 
inquit,  Deus  voluit  cultores fuos omnibus  qua;  habentur 
in  mundo  renuntiare,  vt  exclufamurdi  cupiditate  ,diuina 
in  eis  caritas  poflit  augeri,  vel  perfici.  Et  ideo  decimas 
atque  primitias  frugum  , primogenita  de  faerficia  pro  pec- 
cato, & vota,  quae  libi  Dominus  iuflit  offerri , facerdotibus 
ac  miniftris  diftribui  debere  conftituit , vt  deuotiilimo  po- 
pulo 


Otgjfec*by  Googl 


552  • i?  E G V L A 

pulo  vita  necelTariaminiftraqte.ipfi  creatori  ac  paftori 
luo  liberis  mentibus  miniftrarent , atque  in  eius  cultu  fine 
vlla  follicitudine  corporali  proficerent;  ne  terrenis  occu- 
pationibus implicati , officio  fuo  d gnas  excubias  ftrenue 
curare  non  pollent.  Item  ibi:  Denique  fandius  Pauli- 
nus , & beatus  Hilarius  omnia  fua  aut  parentibus  relique, 
runt.aut  vendita  pauperibus  erogauerunt.  Sed  pofiea_« 
cum  fadti  fuiflent  Epifcopi,  non  contempferunt  ecclcfiae 
facultates , fed  fideliffinae  difpenfauerunt.  Ifti  ergo  tam_, 
fandli  viri  tamque  perfedti  pontifices  fa&is  euidentibus 
clamant , polle , &c  debere  fieri , quod  fecerunt.  Qui  vti- 
que  Jhommes  tam  facularium  quam  diuinarum  litterarum 
fine  ambiguitate  dodliflimi,  fi  lcirent  res  ecclefia;  debere 
contemni,  nunquam  cas  haberent,  qui  omnia  fua  relique- 
rant . Vnde  daturintelligi,  quod  tanti  ac  cales  viri,  qui  vo- 
lentes fieri  difcipuli  Chrifti , renuntiauerunt  omnibus  quas 
habebant , non  vt  polTelTores , fed  vr  procuratores  ecclefiae 
facultates  poflidebant  . Et  ideo  res  ecclefia:  nihil  aliud 
fcientes  efle,  n:fi  vota  fidelium,  pretia  peccatorum,  & pa- 
trimonia pauperum  , non  eas  vindicauerunt  in  vfus  fuos 
vt  proprias,  fed  vt  commendatas  pauperibus  diuiferunt . 
Item  ibi:  Sacerdos,  inquit,  non  folum  fine  cupiditate,  fed 
etiam  cum  laude  pietatis  accipit  a populo  difpenfanda^ , 
& fideliter  difpen&t  accepta  > quia  omnia  fua  aut  reliquit, 
aut  Ecclefi»  rebus  iunxit,  & fe  in  numero  pauperum., 
paupertatis  amore  conftituit,  ita  vt  vnde  pauperibus  fub- 
minillrat.inde  etiam  tanquam  pauper  voluntarius  viuat. 

De  eadem  re  etiam  in  Regula  Canonicorum  legitur  ita  : 
Monachi  namque  fiue  folitarij,  qui  euangelicum  prxee» 
ptum  fequentes  dillradtis  atque  renuntiatis  omnibus  pa- 
trimonia fuaChrilfo  dederunt,  merito  de  facultatibus  ec- 
cletiaefubGdium  temporale  accipiunt;  vt  quia  toto  men- 
tis defiderio  cxleliia  appetunt,  fic  in  hac  peregrinationis 
via  fiimptibus  dominicis  fullentcntur,  quatenus  ad  ei-» 

‘—i  qu* 


SOLITAM  ORVM. 


quas  eontempferunt  minime  redire  qualibet  necefiitacis 
canfa  compellantur  .'  Item  ibi:  Clericos»  quos  voluntas 
aut  natiuitas  pauperes  fecit , in  congregatione  viuentes, 
ncceflaria  vitae  accipiant  i quia  ad  ca  accipienda  non  eos  \ 
habendi  ducit  cupiditas,  fed  cogit  viuencli  ncceflitas . Por- 
ro fi  tales  fuerint , qui  nec  luas , nec  ecclefix  velint  habere 
poflefliones,  horum  neceflitatibus  prouidentilfima'guber- 
natione  de  facultatibus  ecclefiae  Praelati  debent  fubuenire, 
illud  Profperi  attendentes:  Quod  habet,  inquit , eccle- 
fia,  cum  omnibus  nihil  habentibus  commune  habeat . Sed 
& eorum  'curam  nihilominus  gerere  debent,  quos  aut  in- 
firmitas , aut  fenedtus  adgrauac.  Poft  haec  autem  memora- 
ri' oportet  hoc,  quodinactibus  Apoftolorura  legitur:  J\f~  Aa.*.;*. 
ferentes  , inquit,  pretia  pradiorum fuorum,  & ponebant  ante  pedes 
Apoflolomm . Diflribuebantur  autem  fingulis  prout  vnicuiquc-» 
opus  erat . Item  : T^e que  egens  quifquam  erat  inter  illos:  Et 
rurfum  : Nec  quifquam  fuum  ejje  aliquid  dicebat  \ fed  erant  illis 
omnia  communia  . Ita  ergo  & folitarij  nec  fuum  quicquam_» 
dicant , fed  fint  fideles  diipeniatores , & ea  qua:  pauperibus 
dare  debent , non  nimis  in  fuos  vfus  reflectant : ne  , quod 
abfit,  cum  luda,  qui  loculos  Domini  furatus  fuerat,  fenten- 
tiam  damnationis  incurrant;  fed  potius  de  fideli  adminiftra* 
tione  ab  ipfo,  cuius  miniltri  eflc  nofcuntur,  ineffabihter  re- 
munerari mereantur. 


Cap.  XLil.  Qtibus  horis  oporteat  foli/arios  reficere . 


r ratuendum  itaque  cenfeo, quibus  horis  reficere  debeant 
^ folitarij , ne  forte  quis  propriam  fequatur  voluntatem , 
& rem  illius  viuat,  quam  neceflefit.  Quapropter  tali  di- 
lpofitione  reor  vtraque  tempora  ordinari,  hoc  efts  ab  odia- 
uis  Pafchae  vfque  ad  Pentecoften  bis  in  die  reficiant . His 
ergo  diebus  quarta  & fcxta  feria  vfque  ad  nonam  ieiunent: 
quia  ficuc  equis  frena  funt  imponenda,  ita  corpora  noftra 


a a a a 


leiu- 


Digitized  by  Google 


55 4 R E G r L Jt  l 

ieiunijs  funt  in  frenanda . A Pen tecofte  vjque  ad  Kalendas 
Septembris  quarta  Se  fexta  feptimaque  fena  ieiunent  vfqt 
ad  nonam Reliquis  vero  diebus  ad  Textam  reficiant.  Se  ad 
vefperam  coeneDt.  A Kalendis  autem  Septembris  vfquc  ad 
caput  Quadragefim;,  ad  nonam  Temper  reficiant;  nili  Torte 
quis  voluerit iciunium  vTque  ad  veiperam  protelare.In  qua» 
dragcfiraa  vero  vfque  ad  Pafcba,ad  vefpcram  reficiant . Ipfa 
tamen  vefpcra  fic  agatur,  vt  lumine  lucernae  non  indigeant 
reficientes,  fcd  luce  adhuc  diei  manente  omnia  confum* 
mentur . Sed  & omni  tempore  fiuc  cccnx » fiue  refectionis 
hora  fic  temperetur»  vt  de  lucc  fiant  omnia . Tixtereai» 
quoque  fi  quis  voluerit  omni  tempore  iciunare  > exceptis 
dominicis  & aliarum  feftinitatum  diebus  , non  prohibeo.- 
tur  ei;  quia  fic  faciebant  fandi  Patres  noftri  Antonius , Sc 
Benedictus , nec  non  Macarius,  & caeteriaJij  . 

Sed  licet  omni  tempore  vira  ToJitariorum  quadragefim^ 
debet  obferuationem  haberer  tamen  quia  paucorum  elt 
ifta  virtus  , ideo  fiiademus  ipfis  diebus  quadragefime  om- 
ni puritam  vitam  Tuam  cuftodire,  omnes  pariter  negligen- 
tias  aliorum  temporum  his  diebus  fandis  diluere..  Quod 
tunc  digne  fit  »fi  ab  omnibus  vitijs  nos  temperemus,-  ora- 
tioni cum  fletibus,  ledioni  & compundioni  cordis  atque 
abftinentix  operam  demus . Ergo  his  diebus  augeamus 
aliquid  ad  penfum  folitum  feruitutis  noffrx,  orationes 
peculiares , ciborum  3c  potus  abftinentiam  > vt  vnufquif- 
que  fuper  menluram  fibi  indidam  aliquid  cum  propria», 
voluntate  & gaudio  fandi  Spiritus  offerat  Deo : id  eft,  fub- 
trahat  corpori  Tuo  de  cibo  & potu,  de  Ibmno  & quiete»  de 
loquacitate  & fcurril  itate  r & cum  Ipiritualrs  defiderij  gau- 
dio fandum  Pafcha  expedet . 

Deinde  omni  tempore»  fiue  prandij , fiue  coense , mox 
vt  furrexerint  a reiedione,  fedeant,  fi  duo  fuerint  fimul , & 
legat  vnus  collationes  vel  vitas  Patrum , aut  certe  aliquid 
vnde  aedificentur.  Et  ledis  quatuor  aut  quinque  foJijs, 

vel 


S OL  tTJIRl  0 R FM. 


* 59 


♦el  quantum  hora  penaifcrif  ,'ft«ieridierfueTir,8at  paulo 
■hitn  inibatis  filis  requielcant,  aiit  aliquod  opus  manuum 
agant.  In  tempore  autem  ieiunijledionc  leda , fi  vefpe- 
,ra  fuerit,  confeitim  vtiledione  furrexerint,  ad  comple- 
torium celebrandum  veniant.  Exeuntes  autem  a com*-' 
pletorio  nullatenus  loquantur  aliquid  denuo,  excepto  fi 
necefliratis  caufa  Pnelatus , aut  aliquis  e fratribus,  aliquid 
alicui  indicaret  voluerit;  quod  tamen  & ipfum  cum  fumma 
grauitate &moderattonchoneiti(Iimefiat.  Si  autem  vnus 
Jbluramodo  fuerit  fblirarrus,  fimilirer  faciat . Omni  liqui» 
dem  tempore fiientio  ftudert  debent  folitarij,3c  maximt-a 
nodurnis  horis  ..  Si  quis  autem  eorum  nodurno  tempore 
peculiariter  voluerit  orare,  aut  iiiud  aliquid  agere,  lic  agat 
ne  alium  inquietet . ui 

uUtfisauOri  . tu  imwiHn  Wwir;  iSHi' ’ ^ 

Cap.  XLIII.  DtmniJaptlitArionm . 


i : i i 


avotiefeumque  folitarfiaut  de  proprio  labore , aut  de 
fidelium  oblatione , aliquam  fufticientiam  ciborum.» 
& potius  habuerint , femper  ad  mbftlul&m  fuain  pauperes 
& peregrinos  habeant  , & cum  illiiChriiiumconuiuanu» 
effe  nouerint . Si  vero  pauperes  minus  habuerint,  quos 
defratribus  voluerint  vocare,  caritatis' caula,  in  eorum-, 
pendeat  arbitrio  . Eis  autem  quos  vocant  , hoc  quod 
Dcusrta  dederit,  cura  caritatis  officio  exhibeant.  Ipfita- 
raeofoftarij  nonfblum  i qualitate  ciborum  , fed  eriam  4 
quantitate  le  cuftodiant,*&  in  pondere  & c menfura , cum_. 
fine  hofpitibus fuerint » viuant . Cum  aurem  aliqui  fimul 
fuerint  cum  eis , communes  in  cibo  & poru  fe  exhibeant , 
ob  vanam  gloriam  deuitandam,  led  confticutionem  Regu- 
las non  tranfeendant . > 

Sufficere  enim  credimus  ad  refedioaem  quotidianam-, 
duo  pulmentaria  coda  .propter  diuerforum  infirmitates, 
vt  forte  qoi  ex  yno  edere  non  potuerit,  ex  alio  reficiatur. 
»'  • a a a a i Et 


K 


Digitized  by  Go^gle 


5** 


REGELA 


R 

U- 


Iw.aii 

34- 


Et  fi  fuerint  poma,  aut  leguminum  nafcentia,  addatur  & 
tertium  , Cibus  autem  illorum  talis  fit  ; aliquando  ole- 
ra & legumina,  aliquando  cafeum  &oua;interdumquo 
pifciculos  pro  fummis delicijs  ducant . Quicquid  cninu,, 
* inquit  Hieronymus,  poli  gulam  non  fentitur , idem  tibi  fit 
quod  panis  & legumina . Panis  autem  libra  vna  propenfa 
fufficiat  in  die , fiue  vna  fit  refedlio , fiue  prandij  & coenar. 
Sunt  enim  qui  plus,  & funt  qui  minus  indigent quia^ 
nec  robur  vnum  ineft  cundlis  corporibus  : & ideo  de  ci- 
borum qualitate  & quantitate  non  facile  k nobis  oportet 
dilputari , quia  nec  ab  omnibus  poteft  vniformis  regula^ 
cuftodiri . Tamen  ftudendum  eft , vt  non  iemper  faturitas 
edendi  finem  faciat,  fed  voluntas:  nec  impleat  ventris  fatu, 
ritatcm  edacitas, fed  comprimat  pare  tas.  Vndc  ait  Apo- 
Holus:  Ft  carnis  curam  ne  feceritis  in  de/iderijj  . Non  enim_i 
carnis  curam  omnimodis  interdixit,  fed  vt  in  defiderijs  no 
fieret , prohibuit.  A carnibus  vero  tam  quadrupedum., 
quam  volucrum  omnino  abflineant;nifi  forte  aliqui  in  gra- 
ui  aegritudine  fuerint  detenti . lpfis  enim  pro  reparatione 
tantum  concedatur.  Ulico  autem  vt  validiores  effe&i  fue- 
rint, a carnibus  more  folito  abliineant , 

20  UO  £ il  r c 'J li  t j . ..'(Xt  l^il  j 

C a p.  XLI V.  De  crapula  canenda . 

Ix  quantum  ergo  folitarij  poffunt , delicias  & cibormru 
opulentias  fugiant  i & non  folum  k cupiditate  pretio- 
forum  ciborum , fed  etiam  k nimia  perceptione  vilium_, 
ie  contineant  .-remota  prae  omnibus  crapula  , vt  nunquam 
Ayripiat  eis  indigeries  > quia  nihil  fic  contrarium  eft  omni 
Chriitiano,  quomodo  crapula.  Vnde Dominus  ait : Vi- 
dete ne  grauentur  corda  veflra  in  crapula  & ebrietate . Nihil 
enim  fic  inflammat  & titillat  membra  genitalia , quomodo 
indigeflus  cibus , rudtulque  conuulfus.  Efcae  enim  multx 
non  folum  corda  noftra , fed  etiam  corpus  & ani  manu 

de. 


S OLlTAR  10RVM  . $S7 

debilitant  . Szpe  enim  per  ciborum  auiditatcm  fto- 
machi  franguntur  vires  • necnon  fle  abundantiam  fan- 
gumis , fle  choleram , fle.  plurimas  aegritudine»  efcaruny 
nimietate  patimur  . Idcirco  tantum  cibum  vnufquif- 
que  Gbi  concedat,  quantum  fultcntatio corporis»  non_* 
quantum  deGderium  camis  expcfcit  . .Oportet  ita- 
que, vt  caro  noftra  fubiedta  fit  animae  noftr*  > fle  fi- 
cut  ancilla  famuletur  dominae  fuae  . Non  enim  bene—» 
pcflumus  vigilare,  cum  dapibus  fuerit  venter  nofter  onu- 
ftus  r fed  fomno  opprefti  vigiliarum  fru&us  amittimus , fle 
maximum  detrimentum  animae  noftrae acquirimus.  Nam 
ficut  miles  plurimo  onere  praegrauatur  ,fic  praepeditur  ad 
bellum,  ita  praepeditur  folitarius  ad  vigilias , cumcfcarum 
largitate  feruelcit. 

Sed  fle  diabolus  plurimum  inde  gaudet , curo  Dei  Genios 
viderit  nimio  cibo  refertos , ficut  legitur  de  quodam  viro 
venerabili , fandto  Ph  liberto  • Hic  cum  eftet  in  quodam.* 
monafterio,  Ac  iugum  Chrifii  fuaue,  6c  onus  eius  leue  fud  i- 
peret,in  tantum  religionis  cultum  exercuit,  vt  etiam  vi- 
ris perferioribus  in  abftinentia  fic  caeteris  virtutibus  imi- 
tabilis fieret,  Cumque  antiquus  hoftis  eius  inuiderct  ab- 
ftinentiam  ^quadam  die  pulfauit  animum  illius , vt  amplio- 
ra fumeret  cibaria.  Poft  haec  vero  in  ipfanodte  dum— 
fuiiTetcibo  faturatus , nutu  Dei  detedtus  inimicus  fandlo 
Philiberto  per  iomnium  eft  oflenfus , fle  coepit  ventrem.* 
eius  velat  gaudens  palpare , ac  dicere : Modo  hic  beno  y 
modo  hic  bene.  Tunc  miles  Domini agnofeens iacula— 
inimici,  crucis  f«  vallauit  munimine,  rigorem  abftinen- 
ti*  deinceps  fruduit  triplicare  . Qua  in  re  attenditur, qua- 
libus quantifue  mulcipulis  diabolus  Dei  feruos  praepediro 
molitur,  fle  quantum  de  nimia  edacitate  labatur . 

Ideoque  Audeamus  nos  taliter  ab  efeis  temperare  , vtfi 
quando  inimicus  de  nimia  noftra  edacitate  extiteritgaui- 
fus,  dc  noftra  iterum  abftinentia  abfcedatconfufus  - 


r 

# 


55*  . 1 * E « V L A<y\ 

nia  tamen  menfurate  & cum  di  (cretione  fiant*  qui»  him!a 
ablfinentia  ciborum  non  foium  vires  corporis  frangit,  fed 
etiam  intentionem  animae  minuit',  mentifque  ingenium», 
marcefcere  facit , & vigorem  orationis  amittit.  Quapro- 
pter quicquid  cum  temperamento  fic,  falurare  effj  quod 
vero  nimis  8c- vitra  modam  fic , perniciofum  eft  , ftudium- 
cjue  fuutn  in  contrarium  vertit.  Vnde  fandius  Antonius 
dixit : Sunt  quidam  conterentes  corpora  fua  in  abltinen- 
tia,& quia  non  habuerunt  diferetionem , longe  fadifunti 
Deo.  Hinc  beatus  Gregorius  ait:  Plerumque  enim  dum 
plus  quam  necclTe  elt  per  abifinentiam  caro  atteritur,  hu- 
militas foris  offenditur , fed  de  hac  ipfa  humilitate  grauiter 
Intus  fuperbitur.  Ideo  ammonendi  funt  ablfinentes , vt 
follicite  fc  feraper  afpiciant,  ne  dum  gulae  vitium  fugiunt , 
in  fuperbiam  aut  vanam  gloriam  incidant.  Etrurfum: 
ammonendi  funt,  vt  abffinenriam  fuam  <Sc  femper  fine_j 
intermutatione  cuffodiant,  & nunquam  hanc  apud  occul- 
tum iudicem  eximiae  virtutis  credant,  ne  forte  magni  merf- 
ti  fe  cire  aefti mantes,  corda  in  elationem  leuent . Sic  enim 
corpora  noftra  , vel  etiam  corporum  incentiua  rigore  di- 
ftridtionis  abffinentiae  caftigemas,  vt  4 carnalibus  defiderijk 
abfolatijfandfis  virtutibus  floreamus.  • *h 

t • Cap.  XLY.  De  menfura  fotus [olitoriorum  . 

E Atridem  quippe  menfuram  potus , quam  fandhts  Beno 
duffus  conftiruic  monachis , camdem  & nos  infirmo- 
rum contuentes  imbecillitatem  conffituimus  folirarijs:  id 
e(t,  vnicuique  heminam  vini  per  diem . Quibus  autem_ 
donat  Deus  tolerantiam  abffinentiae,  propriam  fe  babitu- 
Ctr'1'  ros  mercedem  fciant : V nufijuifijue  enim  , vt  ait  Apo/tolus:, 
frofrium  donum  habet  ex  Deo  alius  quidem  fic , alius  vero  fic . 
Quod  fi  loci  neceffitas  , vel  labor , aut  infirmitas  amplius 
popofccrit , in  eorum  cooliifar  arbitrfb,  confiderantes  ta- 
men 


SOLITARIORUM.  s 5? 

men  io  omnibus , ne  eis  fatietas  aut  ebrietas  fubripiat . Li- 
cecenitn legamus  vinum omnino  monachorum  vel  fol ita-  \ 't 

riorura  non  efle , fed  quia  noftris  temporibus  id  monachis  ,4  ■, 

aut  folitarijs  perfuaderi  non  poteft.faltem  & hoc  con- 
fentiaraus,  vt  non  vfque  ad  fatietatem  bibant, fed  parcius» 
quia  vinum  apoftatare  facit  etiam  fapientes  . Vbiautcnu»  u 
neceflitas  loci  cxpofcit , vt  nec  fuprafcripta  menfurainue- 
niri  pollit,  led  multo  minus, aut  ex  toto  nihil,  bcned  cane 
Deum,  qui  ibi  habitant.  & non  contriftentursfed  gau- 
deant, eo  quod  a tali  peftc  funt  liberati . Hxc  autem  ante  • 
omnia  admonentes,  vtabfque  murmurationibus  Gnt. 

De  vino  autem  abftinendo  Apoftolus  certam  fixit  regu- 
lam , dicens  : Nolite  inebriarivino  , in  qua  eSl  luxuria ..  Quafi  E,A,y  5i 
diceret,  luxuriam  facit  & nutrit  vini  perceptio  nimia,  non  «8. 
natura.  Et  ideo  folitarios  non  vti  vino , fed  inebriari  pro- 
hibeo; quandoquidem  infirmum fiomachum  vius  modera- 
tus vini  confortat,  ebrietas  vero  animum  corpufque  debi- 
litat . Denique  Timotheo  difcipulo  fuo  praecipit  Apofto- 
lus  dicens  Noli  aquam  bibere  *, fed  modico  vino  vtere , propter  Tim  ?, 
fiomachi  dolarem,  & propter  frequentes  tuas  infirmitates Ac  per 
hoc  mb  1 contra  abffinentiam  faciunt , qui  vinum  noiu 
pro  ebrietate,  fed  tantum  pro  corporis  faiutc  percipiunt* 
nec  hoc  cis  offert  voluntas,  fed  permittit  infirmitas.  Si  au- 
tem infirmitas  defuerit, ii  vino  eft  abftinendum;  ne  vjni  pcr«  • 
ceptio,  qu* infirmum  corpus  fuffentat , fanum  incendat  4 
Quoniam  quidem  vinOiVti,&  vfui  habere  oleum  nullus  di» 
xerit  efle  peccatum  : in  bis  autem  regionibus  vbi  defuerit 
oleum,  fi  neceflitas  expofeerit,  adipe  viantur  interdum. 

Cap.  XLVI.  De  ebrietate  canenda  , & de  laude 
fobrictatis. 

ANte  omnia^utem  ebrietatis  vitium  folitarij  caueant, 
quia  feriptum  eft  : Homo  ibriofus  ferum  tft  omnium _> 

vitio - 

* -1 


Digitized  by  Gougl^ 


<$6 o 3?  E G V L ji 

vitiorum . Nullum  enim  peccatum  vincere  valet. qui  mul> 
to  vino  captus  eft.  Vnde  Salomon  dixit : Luxuriofa  res 
Wd.  ti , vinum  , & tumultuofa  ebrietas ) quicunque  in  his  deleflatur  non  erit 
»*•  faF*n5'  Et  iterum  : Non  intuearis  in  vino  quomodo  flauefctt, 
dum  fplcnduerit  in  vitro  color  eius:  ingreditur  blande  ,fed  nouijjimc — » 
lM  3 mordebit  vt  coluber  \ & ficut  regulus  venenum  diffundet . Nullum 
44  ficretum  efl  vbi  ebrietas  regnat . Hinc  beatus  Hieronymus  ait  A 
ebrietas  femper  flagitiorum  mater  eft , radix  criminum-. , 
materia  culparum.  & origo  omnium  vitiorum.  Venter 
• enim  mero  aeftuans  cito defpumat  in  libidines.  Quapro- 
pter ebrietatem  fugiamus  , ne  crimen  luxurix  incurra- 
mus. Plerique  homines  per  vinum  maximam  debilitatem 
corporis  contraxerunt,  nec  potuerunt  confequi  priftinam 
famtatem . quia  non  temperauerunt  gulx  ardorem  . Per 
vinolentiam  enim  armatur  os  ad  maledidta,  &conuitia_# 
proximorum, & mens  immutatur , atque  balbutit  lingua^ . 
Huiufmodi  enim  vir  cum  fc  putat  bibere  , bibitur » ficut 
pifeis  cum  auidis  faucibus  properat , vt  glutiat  efcam_.  > 
» repente  hamum  inter  fauces  reperit , ita  ficebriofus  ini- 
micum intra  fe  vinum  fufeipit,  &heu  ! homo  rationabi- 
lis ,vt  irrationabile  animal  capitur  . Nihil  eft  aliud  ebrie- 
tas , quam  manifeftiftiinus  dxmon . Idcirco  non  quantum 
gula  exigit,  fed  quantum  naturae  imbecillitas  pofeit , bi- 
bamus. Vinum  enim  nobis  Dominus  non  ad  ebrieta- 
tem .fed  ad  laetitiam  cordis  creauit.  Nam  ficut  ebrietas 
mater  eft  omnium  vitiorum  , ita  fobrietas  mater  eft  om- 
nium virtutum.  Sobrietas  quippe  eft  corporis  & animae 
vtilis medicina.  Conferuat  autem  memoriam  , acuit  fen- 
fum , (incerat  mentem  .mitigat  vitia  .frangit  libidinem-. » 
propagat  fene&utem.reuelat  diuini  facramcnti  arcana,  at- 
que liantem  & in  omnibus caftum  hominem  facit.  Itaque 
in  omnibus  exhibeamus  nos  fobrios,  vt  fobrietas  nos  per 
omnia  exhibeat  fanos&caftos.  » x 

> TtV'J*,V,A  CJU*  L 

Cap. 


V. 


SOLITA  R I 0 R ^M  . $6* 

«i-  tr/«CA*7WlVII.  S/  omnis  ^qualiter  necefftria  vitx 
i 1 debent  accipere . 

v-«ir' j r 1 ^ » i 

B Ea  rus  igitur  Auguftinus , vir  per  omnia  difcrctus,  ait; 

Vidtus  & tegumentum  non  «qualiter  omnibus  tribua- 
tur, fed  potius  ficut  vnicuique  opus  fuerit . Sic  enim  legi- 
tur in  adtibus  Apoftolorum  ; Utflribueb&tur  fenguiis  prout  AA.434, 
Unicuique  opus  erat ) & nullus  egens  erat  inter  illos  . Vbi  non_»  55‘ 
dicimus  quod  perfonarum  ut  apud  Deum  acceptio, fed 
infirmitatum  confideratio  : vt  qui  minus  indiget, gratias 
agat  Deoi  qui  vero  plus  indiget,  humilietur  pro  infirmita- 
te, & non  extollatur  pro  milericordia , & tamen  Deograi 
tias  agar,  quatenus  in  omnibus  benedicatur  Deus . Qua_, 
de  re  in  collationibus  Patrum  tale  datur  exemplum  ,&  li- 
cet fit  prolixum , eft  tamen  in  hac  re  proficuum  , vt  mihi 
videtur  . Venit  aliquando  quidam  monachus  ab  vrbe  Ro- 
ma, qui  in  Palatio  magnum  locum  habuit , Se  habitabat  in 
Sciti  in  vicinitate  eccleGae.  Habebat  autem  fecum  vnunu 
ex  feruis  fuit,  qdi  miniftrabat.ei . Videns  autem  presby- 
ter ecclefi.c  infirmitatem  eius,  8c  recognofcens,  quia  vir 
ille  effet  de  delicijs , ex  hoc  quod  Deus  ei  donabat  mitte- 
batei.  Qui  cum  viginti  quinque  annos  feciflet in  Sciti, 
fadtus  eft  vir  contemplator  praeuidens  & nominatiffimus . 
Audiens  autem  quidam 'de  magnis  monachis./Bgyptio- 
rum  opinionem  eius,  venit  videre  eum,  fperans  conuerfa- 
tionem  corporalem  inuenire  apud  eum  plus  arduam..* 

Qui  cum  inrraftet,  falutauit  eum  , 5c  facientes  orationem^ 
federunt.  Videns  autem  eum  /Egyptius  vefti tum  molli- 
bus rebus,  &.  pellem  (iratam  fub  iplo , & modicum  capita- 
le fub  caput  eius,  fed  & pedes  mundos  habentem  cum_. 

• galliculis,  fcandalizatus  eft  intra  fe  de  eo ; quia  in  illo  loco 
non  erat  confuetudo  taliter  conuerlandi.fed  magis  du- 
ram abftinentiam  habere  confirtflerant.  Senex  autem^ 
ille  Romanus  habens  contemplationem  , fiue  pneuiden*- 

bbbb  rii 


igitized  by  •Google 


q^E  G V L A 


ti*  gratiam,  ifitellexit  qmafcandalizatasfuiffct^gyptius 
monachus  in  ipfo  , & dixit  mimftro  fuo:  Fac  nobis  hodie 
propter  Abbatem  qui  venit,bonam  diem  . Coxit  autem_> 
parua  olera  quae  habebat  » & furgentes  hora  competenti 
comederunt.  Habuit  etiam  modicum  vim  fenex  propter 

infirmitatem  fuam,8c  illud  biberunt.  Et  dum  fadtum  ef- 
fet  vefpcre  .dixerunt  duodecim  plalmos  .&  dormierunt . 

Similiter  & in  nodte . Surgens  autem  mane  ^gyptiu*  il- 
le dixit  ei : Ora  pro  me  . Et  egreffus  efi  non  «dihcatus  m 
eo  Et  cum  paululum  difcediflec,  volens  cum  lenex  ille-» 
Romanus  fanare . mifit  poft  illum  & reuocauit  eum . Qui 
cum  veniffet . iterum  fufeepit  eum  cum  gaudio . Et  inter- 
rogauit  eum  dicens:  Exquaprouincia  es  ? Et  ille  refpon- 
dit:  Aegyptiusfum.  Et  dixit:  Cuius  ciuitam?  At  ille-» 
dixit*  Ego  omnino  nonfuidc  ciuitate»  nechabitaui  iilj 
ea  Et  fenex  dixit  ei:  Antequam  Monachus  eflesquid 
operabaris  in  poffeffione  qua  manebas?  Et  ille:  Cuftos 
eram  agrorum:  Et  dixit  ei,  vbi  dormiebas  ?Refpondit 
Aegyptius:  In  agro.  Et  Romanus  ait  .-  Habebas aliquod 
ftratura?  Et  ille:  Ego  in  agro  debui  habere  ft  ramenta.,  ? 
Et  fenex,  Quomodo  dormiebas?  Refpondit  Aegyptius: 
in  terra  nuda.  Et  Romanus  ait : Qj»d  manducabas 
agro,  aut  quale  vinum  bibebas?  Etillc:  Manducabant 
panem  fictum  . & fi  inueniebam  aliquid  de  falfamenm , & 
bibebam  aquam . Ad  hsc  fenex  Romanus  dixit  e»,:  Gran- 
dis tibi  labor  erat.  Etadiccit:  Erat  tibi vel  balneum  ut, 
pofleflione  vbi  lauares  ? Et  Aegyptius : Nom  fed  in  flumi- 
ne lauabam  quando  volebam . Cum  ergo  haec  omnia  fe- 
nex  ab  eo  inquififlet , & cognouiffet  modum  prioris  vit* 
eius,  atque  labores  , volenseuir i proficere,  narrau.tei  vi- 
tam fuam  praeteritam,  quam  habebat  dum  eflet  faeculans  , 
dicens : Me  miferum  quem  vides , de  magna  ciuitate~j 
Romana  fum . habens  in  palatio  maximum  locum  apud 
Imperatorem.  Cumque  audiffet  Aegyptius  mitia  verbo- 


SO  LITJRIO  Rr M.  Ji> 

rum  eius,  ftatim  compun&us  ell,  & follicire  quae  dicebat)* 
tur  ab  eo  aulculeabat . Et  fenex  adiecit  .*  Reliqui  ergo  Ro- 
mam , & veni  in  folitudinem  iftam . Et  iterum  dixit : Mo 
quem  vides,  habui  domos  amplas  & magnas , & pecunias 
multas,  & contemnens  eas  veni,  & maneo  in  ifta  paruula_» 
curua  cella . Audi  adhuc : Habui  etiam  le&os  ex  auro 
veftitos  , & pretioGffima  ftramenta  : & pro  his  dedit  mihi 
Deusllramentura  hoc  de  papyro,  & hanc  pellem  . Sed  & 
vcftes  mese  inaeftimabili  pretio  erant , & pro  his  vtor  has 
viles  refcellas.  In  prandio  quoque  meo  multum  aurum., 
expendebatur , & pro  illo  dedit  mihi  Deus  modica  olera  * 
hxc,& paruulum  calicem  vini.  Erant  & quiferuiebant 
mihi  plurimi  feruis  & pro  omnibus  iliis , illum  Deus  com- 
punxit, vt  miniftraret  mihi . Pro  balneo  autem  profun- 
do, aqua  modica  vtor  ad  pedes  meos,  &gallicuhs  propter 
infirmitatem  meam . Etrurfum  pro  calamis  & cithara^  , 
&aliomuGco  opere,  quo  deledtabar  in conuiuijs mei» , 
decanto  in  die  duodecim  pfaimos , fimiliter  & in  nodtcj  i 
fed  & pro  peccatis  meis,  qua;  ante  faciebam,  exhibeo  Deo 
modicum  ieruitium . Vnde  rogo  te,  Abba,  vt  non  Icanda- 
lizeris  propter  infirmitatem  meam.  Et  haec  audiens  >Egy- 
ptius, atque  in  femetipfo  reuerfus  dixit : Vae  mihi,  quia  de 
multa  tribulatione  & labore  faeculi  magis  ad  repaulandum 
in  conuerfationem  monachi  veni , & quae  non  habebam^ 
tunc, modo  habeo:Tu  autem  ex  multa  deledlatione  fxculi, 
voluntate  propria , in  tribulationem  hanc  veniliis  & ex 
multa  gloria  ac  copiolis  di  uitijs,  hanc  humilitatem  atquej 
paupertatem  arripuilli.  Ex  quo  multum  proficiens  Aegy- 
ptius, vale  dido  difcefiit;  & dehinc  facflus  ei  amicus  fepo 
ad  eum  veniebat  fuae  vtilitatis  caufa . Erat  autem  idem 
Romanus  vir  difeernens  in  bonis  & repletus  optimo  odo- 
re Spiritus fandti.  Quapropter  hab:nda  cft  inter  nobiles 
& ignobiles,  inter  fanos  & infirmos,  inter  fenes  & iuue- 
nes  magna  difcretio . Non  enim  poliunt  hi , qui  de  delicijs 
veniunt,  & hi  qui  nunquam  in  delicijs  fuerunt,  aqualem.. 


f64  T^E  G V L A 

tenere  rlgoreqi  abftinentiae  . Neque  fani  & infirmi  aequa- 
liter abltinere  poffunt  Idcirco  fecundum  confilium  Apo- 
R*m.  14.  ftoli  : Is  qui  non  manducat , manducantem  non  fpemat ) & qui 
3’  manducat  non  manducantem  non  tudicet  . Sed  alterutrum  pic-> 
fubportantes  confiderent  infirmitates  iliorum  - 

Ca  p,  XLYII1 . De  infirmis  & fenibus folitartjs . 

* j N-firmorum  autem  & fenum  cura  ante  omnia  & fuper 

1 omnia  adhibenda  elt , vt  ficut  reuera  Chrifto , ita  eis 
feruiatur:  Ipfemet  enim  in  iudicio  dicit  iuftis  : Infirmus 
. jutt  & vifitaJUs  me.  Et,  Quod  vni  ex  mmhnis  meis  fectflis  > 

,6  mibi  feci ftis . Sed  & illi  imbecilles  & infirmi  confiderent 
inhooorem  Dei  fibiferuiri;  & non  fuperfluitate  fua,  atoue 
nugacitate  verborum  contriftent  fratres  feruientes  fibi . 
Qui  tamen,  fi excelferint , patienter  funt  portandi  rquiaii 
de  talibus  copiofior  merces  acquiritur  in  regno  Dei . E t-> 
go  cura  maxima  fit  Praelatis  ac  casteria  fratribus.ne  aliquam 
negligentiam  patiantur ; fed  eis  compatiendo  fubueniant , 
& afliduis  vifitationibus,  fandarumque  feripturarum  con- 
folationibus , necnon  & propriarum  rerum  facultatibus 
adminicula  prxbeant  neceflaria . Deputetur  autem  fra- 
ter timens  Deum , & diligens  atque  follicitus  , qui  eis 
ea.qubus  opus  habuerint,  mifericorditer  adminiftret. 
& balnearum  vfus  quoties  expedit  , offerat  : Sed  & 
carnium  efus,  fi  voluerint,  pro  reparatione  tantum  vfque 
dum  mel  orati  fuerint,  comedant . Cellulae  infirmorum 
infirmitatis  tempore  fub  figillo  minime  habeantur , quate- 
nus a fratribus  vifitari  poflint.  Ipfi  tamen  caueant  ne_^ 
fo  as  vitra  conftitutum  terminum  exeant, fi  ab  Epifcopo 
funt  reclufi  & figillati . Non  enim  eos  teneat  figillum  cerat 
yefplumbi , fed  figillum  Chrifti . Sic  namque  legitur  in  li- 
bro Dialogorum  feciffe  quondam  venerabilem  virum,  no- 
mine Martinum : Qui  cum  in  quodam  monte  necdum 
claufo  fpecu  habitatet , catena  fibi  ferrea  pedem  ligauic , 

eam- 


S 


SO  LltARlORrM'.  J6J 

eamque  faxo  ex  parte  altera  adfixit , ne  ei  vitra  liceret  pro- 
gredi* quam  catenae  eiufdem  quantitas  tendebatur . Quod 
vir  i\ t®  venerabilis  Benedidns  audiens,  ei  perdifcipulum^ 
fuum  mandare  curauit:  Si  feruus  es  Chrifti , non  ce  teneat 
catena  ferri , fed  catena  Chrifti . Ad  quam  vocem  Marti- 
nuseamdem  protinus  foluit  compedem  i fed  nunquam., 
poftmodum  tetendit  pedem  vitra  locum,  quo  hunc  tende- 
re confueuerat  ligatum.  Atque  pottea  in  tanto fe fpatio 
fine  catena  coercuit, in  quanto  & antea  ligatus  permanfit. 
Ita  ergo &reclufi faciant,  lllicoautem  vtab infirmitato 
conualelcere  coeperint  . more  folito  oftium  cellula  figille- 
tur,  & foli  iterum  maneant. 

Curam  autem  habeant  maximam  Pralati.vt  diximus, ne 
a Cdler.irijs  negligantur  fenes  & infirmi  j quiaadmagittros 
refpicit , quicquid  ^ difcipulis  delinquitur . Confideretur 
autem  femper  eorum  imbecillitas , & nullatenus  in  eis  di- 
llridio  Regulx  teneatur  in  alimentis , fiue  exteris  necefla- 
rjjs;  fed  fit  in  eis  pia  conGderatio, & prxucniant,  Gneceffe 
fuerit*  horas  canonicas  . 

4 f ■ * * y 

C a p.  XL1X.  De  veflmentis  & calceamentis folitariorum . 

. ^ iujsn tl  i*:  * t *o5i!ntnro'.r^r3ua 

Oporfet  itaque  folitarios  fandarum  feri  ptu  rarum  au- 
Cloritati  parere, faridorumque  Patrum  documenta^» 
vigilanter  perpendere,  Vt humilitatem, quam  corde geliant, 
adn,bhbito,  etiam  ipfoinceflu  religioGflimedemonft  ent; 
plulque  velint  fanda  conuerfatione  eximijfque  moribus, 
quam  ornatu  veftium  fulgere . Quantii  igitur  a fuperfluo  Sc 
immoderato  cultu  veftium  fecompefcere  debeant,  multis 
fandorum  Patrum  exemplis  perdoceri  jpotett . Aiteninp 
beatus  Gregorius:  Nerto  xllimet  in  fluxu  atque  ftudio 
pretiofarum  veftium  peccatum  deefleiquia  fihocculp*^ 
non  eflet,  nullo  modo  Dominus  Ioanticm  de  veftimenti 
fui  afperitate  laudaffet . Hinc  rurfus  ait : Nemo  quippe-» 
. vefti- 


S66 


% E G.r  L A 


vefti  menta.  pr*cipua  nifi  ad  inanem  gloria»  otuerit  wiWr 
IS"  vt.  honorabilior  exteris  «fle  JBLJf.^SSSSSTjt 
,b,  pretiolis  vefiibus  indui,  ,bi  ab)  ali, s „„„  poffit  JJS* 

Ti  fcI!'1nnImjnlnl  8lom  vcitimenta  pretiofa qunruntur  ’ 
llmcBafilius  ducit:  Sienim  (ludium  nobis habendum  eft 

‘ * ‘“^“'nentis  omnium  nos  putare  debemus 

nouiflimos.  Hinc  Cafltanus  dicit:  Oportet»!  talis  fit  ve. 
ftis  folitarij,  quae  corpus  contegens,  tantum  verecundiam^ 
nuditatis  cooperiat,  Sc  ingoris  iniutiam  repellat,  non  ou^ 
occafionem  vanitati,  enutriat.  Qu*ita  fit  vilis,  vt  nulli! 
coloris  vel  compofitioms  nouitate  inter ceteros  fratr«  £ 
ntuales infigo, s tabeatur.  Hinc lfidorus ait:  Veftimena 
folitanorum  nec  multum  vilia , nec  multum  fint  p«d£ 
ia  - quia  nimis  pretiofa  veftis  animum  ad  lafciuiam  ner 
trahit  • n|mis  vili,  aut  dolorem  cordis  parit.aut  mor- 
bum  vanas  gloriae  contrahat . Haflenus  de  qualint?!, 
veftium  ducimus,  nunc  autem  &de  quantitate  aliquid  df 
camus.  Veftimcnta  quippe  non  multa,  nec  liiperflua-. 
fint  fohtarijs.  imitantes  didlum  Dei  noftri  ad dEui 
fuos : Neque  duas  tunicas  habeatis . Quas  duas  tur»ir« 
numero  ineclligere  debemus.fed (i  alia  cedamus  &alt! 
caufa  auariciac  (eruamus , haic  fuperflua  fi„t , * hasc  oaT 
peribus  dare  praecipimur.  Vode  fandius  Hierooymus.it 
Quicquid  corpora  ooftra  defendere  poteft,&  humao  r fuU 
currere  imbecdlitac  , hoc  vna  appellanda  eft  tunica  & 

“afti"°’  h°C'“' de  f“tu™  «mpmo0 

h,s  contenti  fimus . Nam  qui  volunt  diuites  fieri  incidunt  ^ 
tentanonem , *in  laqueum  diaboli , * deMnamXT&ZJ^ 
& noctua , qua  hominem  mergunt  m intentum  & perditionem. _» ’ 
Quadecaufa  ad  Regulam  beati  Beuedidtt  rfcurrimus,& 

quan- 


Luty,}. 


* 


S0L1TJRI  ORVM. 


5 ‘7 


quantam  ipfe  concedit  monachis  habere  de  vedimentis,  & 
nos  concedamus  folitarijstid  eft,  propter  nodtes,  & pro- 
pter ipfa  vcftimenta  lauanda  habeant,  fi  monachi  funt,  duas 
tunicas  & duas  cucullas.  Si  vero  nondum  aiTum p ferunt 
propolitum  monachale,  cucullas  non  induant,  fedcap- 
pas  ; in  xdate  puram,  in  hyeme  villofam  . Habeant  etiam 
pelliceam  vnam  de  pellibus,  & duas  ftamineas,&  duo  fe- 
moralia. Femoralium  autem  vfus  cuiquam  permittendus 
ett,&  maxime  his  qui  in  miniderio  altaris  implicantur. 
Reliqui  vero  gradus  vtrum  ea  velint  gedare.an  non_», 
iniplisfit.  Sint  etiam  illis  indumenta  pedum , caligae,  8c 
pedules , & fubtelaria . Haec  autem  confideratio  in  eorum 
pendeat  arbitrio , vt  fecundum  qualitatem  locorum  vbi 
habitant,  & aerum  temperiem  vedimenta  habeant,  quia  ia 
frigidis  regionibus  amplius  indigetur  , quam  io  calidis. 
Praeterea  quoque  facerdotes  vedimenta  facerdotalia,  & 
altaris  linteamina  cufummadiligentiaconferuent  nitida, id 
eft.voulquifqicafulam  vnam, albas  duas, amicos  duos, dolas 
duas  cum  manipulis, duos  etiam  corporales, & duos  linteos 
femper  habeant  nitidos, ficut  tantum  decet  rainiderimU. 

C a p.  L.  De  lettiflermjs  folttariorum . 

Solitarij  autem  ficut  in  exteris , ita  etiam  in  letdifternijs 
modum  tenere  debent  difcrctionisi  id  ed,  non  pretio* 
fa  velint  habere  ledtualia.fed  vilia:  vedimenta  quippO 
& calceamenta,  vel  ledhulia  eorum  , nec  nitida  nimium* 
nec  abiedtafinr  plurimum.  Inter  vtrumque  enim,  vt  di- 
ximus, virtus  diferetionis  tenenda  ed.  Sufficiant  autem 
eis  dramenta  le  diorum,  matta,  & cilicium, fagum,  vel  toxa, 
& capitale.  Vediti  quoque  dormiant  & cindli , vt  fem- 
per fint  parati . Quielcentes  autem  in  ledlulis  fuis  frequen- 
ter decantent  cum  Propheta ; Lambo  per  fingulas  n ocie  i 
Udum  meum , lacrymis  meisflratum  meum  rigabo.  Et  iterum; 

Mr- 


Pf»L6y6. 


3y 


5<58  ,V  M&E  GW  L\ A Z 

morar  UtimeieMovtims  tui:  Dtnme,  & cufiodtui  legem  tuam-, . 
*&•'*»  gt  £ ante  non  lurcexenot,  vcliadto  figoo  abfque  mora  fur- 
M*  nentes , feftiner  t>ad  opus  Dei,  cum omni  tamen  grauitato 
& modeftia.  Cura  autem-  furrexerinc-,  priitaura  fignum 
crucis  frontibus  fuis  imprltnanc  „&  cum  Clencio  dicant: 
Deus  in  advitorium  meum  intende:-  Domine  ad  adiiiuandnm  mc-> 

6*  cffo* . Et  hoc  cantantes  mox  ad  oratorium  pergant , & 
proiirati  interrahumiliter  cum  lacrymis  & gemitu  orent . 
Expleta  autem  oratione  , neceftaria  corporum  fuorum 
prouideant.  Inde  reuertentes  iljico  nddlurnum  officium 
folemniter&deuote  incipiant.  Euntes  autem  aliquo,  vel 
redeuntes  , femper  ore  & corde  aliquid  plallant , quatenus 
cum  Propheta  fiducialiter  dicere  queant : Benedicam  Domi - 
J 5’  num  m omni  tempore-,  femper  laus  eius  in  ore  meo . 

. .!•  •)  .•»:  rt  *•'*: 

: ■ Cap.  LL  Vt  certo  tempore  fefe  radant,  nefint  comati • 

I I ' • * ll  ' “j  1 /V)  i,  ,i  \'_}|!  ( tf  1.^',  fL  , i'J  Zf*  t J illi  C I » • 

• i j*  barbis  quoque  radendis  & capillis  tondendis,  tenen* 

1 dus  eft  etiam  a folitarijs  modus  diferetionis.  Nam.ficut 

legitur  in  vitis  Patrum  .fuit  quidam  vir  fandius  . nomine-» 
Apollonius, qui  eos  valde  reprehendebat,  qui  barbam  & 
comam  capitis  nutriebant . Dicebat  autem : Certum  elt , 
quodiftiab  hominibus  laudem  quaerunt,  Scoftentationis 
caufa  barbam  vel  comam  capitismutriunt  ; cum  manda- 
tum fit  etiam  ipfa  ieiunia  in  occulto  celebranda  ,vt  Deo  m 
foli  fint  cognita,  qui  videt  quae  in  occulto  funt,  & reddit 
in  palam  . Sed,  vt  mihi  videturi  illi  non  funt  contenti  eius 

remuneratione  qui  videt  in  occulto , fed  manifeftari  ie^-» 
apud  homines  volunt.  Vnde  etiam  ad  quemdam  Roma- 
num fertur  dixiffe  beatus  Gregorius  iftud  prouerbium  : Si 
fandlitas , inquit . in  barba  eft.  tunc  r emo  Grattior  elt  hir- 
co. Quapropter  iuxta  coofiderationem  rationis  arbitror 
. , congruum  fore,  vtfolitarij,6c  praecipue, illi  qui  facra  myft* 

- «a  contccdlant,de  quadraginta  in  quadraginta  diebiw  te-» 


S0  LITATU  0 RVM. 

radant , & capillos  tondeant,  Yt : iuicta  Apoftolum , cxpo-  Ctitfj*, 
liantis  nos  y iterem-  hominem  cum  aflibus  fuis , induamus  eum,  qui  .» 

renouatur  in  agnitionem  Dei:  id  eft , criminibus  carnis  no- 
ftr.se,  quafi  crinibus  capitis  exuamur  , atque  inde  innoua- 
tisfenfibus  enitefcamus.  Quam  renouationem  in  mentem 
oportet  fieri,  fed  in  capite  demonftrari , vbi  ipfa  mens  no- 
fcitur  habitare.  Habeant  etiam  infra  cellulam retrufionis 
dolium*,  & quoties  expedit , facerdotes  pro  munditia  cor- 
poris balneorum  vfibus  fruantur.  Sed  fortaiTe  aliqui  di- 
cent : fandius  Antonius  nunquam  fe  balneauit . Quibus 
breuiter refpondendum  eft;  Si  fandius  Antonius  nunquam 
fe  balneauit, nec  vnquam  milTam  cantauit;  ideoque  balneo- 
rum vfus  in  facerdotum  relinquitur  arbitrio,  vt  mundi 
digni  habeantuc  facra  myfteria  celebrare. 

■ 

Cap. LII.  De  difdplis {olitoriorum , & de  eorum  obedientia  . 

Difcipuli  ergo  folitariorum  farpe  ammoncndi  funt,  vt 
fic  v uant  , quatenus  alijs  bonum  exemplum  prae- 
beant , & humiliter  magiftrorum  iraperijs  fubiaceant. 

Mox  ergo  vt  aliquid  eis  imperatum  a magiftris  fuerit , ac  fi 
diuinitus  imperetur  moram  pati  nefciant  in  faciendo . Sed 
ipfa  obedientia  tunc acceptabilis erit  Deo,  & dulc  «homi- 
nibus, fi  quod  iubetur,  non  tarde, non  tepide  aut  cum  re- 
fponfo  nolentis  efficiatur  i quia  obedientia , quae  maioribus 
praebetur,  Deo  exh  betur  : ipfe  enim  dixit : £>ut  vos  au-  ^ l3i 
die,  me  audit,  &c.  Nam  cum  malo  animo  fi  obediac  difcipu-  »*. 

Ius , & nonfolum  ore,  fed  etiam  corde  fi  murmurauerit  , 
quamuis  impleat  iuflionem  magifiri  j tamen  acccptabilo 
non  erit  Deo  , qui  cor  refpicit  murmurantis . £t  pro  tali  > t 
fadlo  nullam  confequicurgiatiam,  iramo  poen  m rtlurmu-  ; 
rantiumincurrit.fi  non.  cum  fti  factione  emendaueric , )lU 
Quapropter  h»  cales  relinquentes,  flatim  quae  fu  > funt , Sc  : >« 
voluntatem  propriam  deferentes , fecundum  Domini  fen- 
| ~ia  c c c c ten- 


Digitized  j^^oogk 


57o  R E G V L A 

x 6 * tentkm,  qu»  dixit : Hui  veni  veluntatm  meamfacere , fed  eius 
*g.  ' qnimifttme:  vaox  exoccupatis  manibus  ,8c  quqfl  agebant 
imperfedhrm  rehtKjueotes,  vicino  obedienti*  pede  mben- 
cis  vocem  fadtis  fequantar  . Vnde  in  collationibus  Patrum 
tale  datur  exemplum  : Abbas  Syluanus  habuit  difcipulum 
quemdam,  nomine  Marcum,  & hic  fuerat  magna?  obedien- 
tise , quique  etiam  fcriptor  erat.  Diligebat  autem  eum^ 
fenex  propter  obedientiam  fuam . Habebat  autem  alios 
rndecim  difcipulos,  qui  contriftabantur  pro  eo,  quod  eum 
diligeret  plus  eis.  Quod  cum  audiffent  vicini  feniores, 
quia  plus  eum  csterisfuis  difcipulis  diligeret,  roolefte  tule- 
runt . Vna  autem  die  venerunt  ad  eum  : quos  aflumens 
fecum  Abbas  Syluanus  egrfcflus  coepit  fingolorum  dilcipu- 
lorum  fuorum  cellas  pulfare , dicens : Brater  veni , quia_» 
opus  te  habeo:  & vnus  ex  eis  non  eft  mox  fequutus  eum . 
Venit  autem  ad  cellam  Marci  ,&  dixit  ei : Veni  r frater  » 
quia  opus  te  habeo  . Ille  autem  feribebat,  & non  perfecit 
litteram  o,  & venit.  Et  dixerunt  fenes : Vere  Abba-» 
quem  tu  diligis  diligimus , quoniam  & Dominus  diligit 
euro.  Ideo iftud hic  pofui  exemplum  .vedifeant  difcipuli 
agere  obedientiam  fine  mora . lpfi  quoque  difcipuli  noa-« 
lintfuperbi,  non  tardi,  non  turbulenti,  non  vinolenti, non 
multum  edaces;  fed  Gnt  moribus  honefti,  ac  Deum  timen- 
tes . Qui  etiam  ea  quae  Deus  dedeiic  tempore  opportuno 
diligenter  magiftrisadminittrent,  & in  miniftrando  nulla- 
tenus eos  contriftent ; memores  femper  diuini  fermonis , 
m »nb.  vki  ajt ; Ghn  fcancUlizauerit  vnum  de  pufiUis  qui  in  me  cre- 
'*’*■  du»t,&c.  Illud  etiam  ad  memoriam  reuocent  quod  ait 
Apoftolus:  Jgui  bene  miniflrat , gradum  bonum  fibi  acquirit. 
a.  C,r.f,  Et  rurfum , Hilarem  datorem  diligit  Deus . Cui  autem  fubftan- 
7-  tia  non  eft , quae  tribuatur , fermo  refponfionis  porrigatur 
t,'U.  18,  bonus.  Sicut  feriptum  eft:  Sermo  bonus fuptr  datum  opti - 
iS.it-  tnutn . Omnia  autem  vafa  eorum , cundtamque  fubftan- 
tiam  ac  fi  altaris  vafa  facrata  confpiciant . Nihil  ducant 

ne- 


i 


S 0 LITARI  0 Ryyf.  $7r 

ncgligcndum,  neque  au  ari  t i .t  ftudeant,  neque  fint  prodi- 
gi , & exrirpatores  fubftanti*  illorum  : fed  omnia  menfu- 
rate  faciant,  Sc  fecundum  iuflionem  magiftrorum  . Non_» 
enim  velint  habere  folitarij  plures  difcipulos ; quia  nequa- 
quam vincere  auaritiam  polfunt , quando  ad  multorum-, 
fuftentationem  intendunt . Habeat  autem  vnufquifque-j 
vnum,aut  duos,  vel  plurimum  tres  difcipulos  . Paucos 
tamen  condifcipulos  ad  conuiuendum  , & plures  addo- 
cendum . Non  tamen  dicimus  , vt  fcbolas  generaliter 
teneant  rquamuis  liceat,  non  tamen  expedit  . Vnde-» 
Apoltolus:  Omnia , i a quit , nubi  licent  , licet  non  omnia-,  ,.c ,r.c, 
expediunt  l i ' t'  '*• 

Cap.  LUI.  De  zelo  bono , quem  debent  habere  folita- 
rij erga  d ifcipulos . 

Vt  autem  ait  fandius  Bcnedittus,  ficut eft  zelus  bo* 
nus  , qui  faparat  hominem  a vitijs , & ducit  ad  Deum , 

& ad  vitam  asternam  i ita  eft  & zelus  amaritudinis  , qui  fe« 
parat  a Deo , 6e  ducit  ad  infernum . Hunc  ergo  zelum., , 
qui  ad  vitam  ducit  asternam  «fcruentiffimo  amore  exer- 
ceant fol  tarij  erga  difcipulos;  id  eft,vt  infirmitates  illorum 
fine  corporum ,fiue  morum, patientiilime  tolerent :&  ii 
forte  aliquid  deliquerint,  cum  omni  moderatione  cos  cor- 
ripiant. In  ipfa  autem  correptione  prudenter  agant,  & 
plus  ftudeant  amari,  quam  timeri , Et  ne  quid  nimis , ne_j 
dum  nimis  eradere  cupiunt  rubiginem  , frangatur  vas  ; 
fuamque  fragilitatem  lemper  fufpe&i  fint:  meminerint- 
que  calamum  quafiatum  non  conterendum.  In  quibus 
non  dicimus  vt  permittant  nutriri  vitia,  neque  diffimulcnt 
peccata  delinquentium, fed  mox  vt  oriri  coeperint,  quan- 
tum praeualent , radiatus  ea  ampurent » memores  femper 
quia  Heli  i-icerdoS  pro  filiorum  iniquitate  damnatus  eft . URVvt. 
Quapropter  teneant  confilium  Apoftoli  dicentis:  Argue-,,  i-r»»..*. 

C C C C 2 ob- 


w i 

. Digitized  b^^ogle 


Vicu  ly. 


».C»  rali 

«j. 


R E G V L A 

obfecra  , increpa  in  omni  patientia  & doftrina  . Ideft.indifcipli- 
natos  durius  argue } obedientes  & mites  , vt  in  melius  pro- 
ficiant , obfecra j negligentes  & contemnentes  increpa! 
omnia  tamen  cum  patientia . Improbos  autem,  & duros , 
& fuperbos,  velinobedientes,  fi  aetas  fiuerit,  verberum  ca- 
ftigatione,  & corporum  afHidtione  coerceant,  ficut  feri- 
ptum  eft : Percute  filium  tuum  virga  , & animam  eius  de  inferno 
liberabis.  Hoc  fummopere  perpendentes,  vt  iuxta  quali- 
tatem vulnerum, exhibeant  fomenta  curationum  . Caueant 
autem  , vtdum  alios  deammonitionibus  fujs  emendarem 
procurant,  ipfi  abomnibus  vicijs  cmendatfiinuenianturi 
ne  forte  alijs  praedicantes , ipfi  (quod  abfit)  reprobi  effi- 
ciantur. 

' 1 .»  / . 

Cap.LIV.  Quomodo  ieiunare  debeant  [olitarij . 

q ic  enim  neceflaria  nobis  funt  ieiunia,  ficut  vulneribus 
0 medicina : ita  tamen , vt  duarum  rerum  tellimonio 
comprobentur, id  eft,  oratione,  & eleemofyna.  Vndo 
B.  Auguftinus  ait : Bonum  eft  ieiunare,  led  melius  eft  elee- 
mofynam  dare.  Eleemofyna  enim  fufiicit  fine  ieiunio: 
ieiunium  vero  non  fufficit  fine  cleemofyna.  Tale  eft  ieiu- 
nium  fine  eleemofyna,  qualis  eft  fine  oleo  lucerna.  Et 
ficut  lucerna  quae  fine  oleo  accenditur , fumigare  poteft  , 
lucem  habere  non  poteft  . ita  ieiunium  fiue  eleemofyna  , 
carnem  quidem  cruciat.,  fed  caritatis  lumine  animam  non 
illuftrat . Sed  quaerendum  nobis  eft , quomodo  folitarij 
eleemofynam  dare  iubentur,  qui  non  folum  facultates, 
fed  etiam  feipfos  Domino  fideliter  obtulerunt.  Ad  haec 
non  ego,  fed  Dominus  per  Prophetam  refpondit,  dicens  : 
frange efurienti  panem  tuum  , drc.  Non  enim  dixit.*  Daefu- 
rienti  totum  panem  tuum  , fed  ait , frange  efurienti  panem-* 
tuum . Vnde  Apoftolus : Non,  inquit,  vt  ahjsfit  refrigerium, 
vobis  autem  tribulatio  . Sed  ex  aqualitate  veftra  abundantia — > 


1 


SOLITARIORUM.  j7J 

aliorum  fufientet  inopiam  i vt  & (florum  abundantia  veRra  inopia 
fit  fuppiementum  . Et  alias  fcriptum  eft : Si  multum  ttbifue-  T()j  4]g< 
rit , multum  tribue ! fi  autem  exiguum  fuerit , etiam  exiguum  . 

Tria  funt  enim  genera  eleemofynarum , quae  indefinenter 
agere  debemus . Vnum  corporale  , egenti  dare  quicquid 
poterimus  : alterum  fpiritale  , dimittere  a quo  lsefi  tueri- 
mus  t tertium  , delinquentes  corrigere,  & errantes  in-, 
viam  veritatis  reducere  . Ad  haec  autem  iungatur  oratio, 

& erit  ieiuoium  perfedlum  . Vnde  didtum  eft:  Bona  efi  Tt^u^ 
oratio  cum  ieiunio  . Per  ieiunia  enim  & orationes  occulta, 
myfteriorum  caeleftium  reuelantur , diuinique  facramenti 
arcana  panduntur . Non  enim  quifpiam  poteft  virtutem-, 
perfedtionis  attingere  , nifi  prius  ventris  edomaueric  in- 
gluuiem  . Ieiunia  quippe  moderata  debent  effe,  ne  nimis 
debilitent  ftomachum , quia  modicus  & temperatus  cibus 
vtilis  eft  corpori  & animas . Quaerendum  eft  etiam  , fi  bi- 
duanaac  triduana  ieiunia  facere  oporteat  folitarios . Ad 
quod  beatus  Hieronymus  refpondens , ait : Parcus  cibus, 

& venter  femper  efuriens  triduanis  ieiunijs  prafertur:  mul- 
toque melius  eft  quotidie  parum  comedere  , quam  raro  fa- 
tis fumere.  Pluuia illa  optima  eft, quae  fenfim defccndit 
in  terram  > nam  fubitus  & nimius  imber  in  praeceps  arua», 
fubuertit  . Qua  de  re  in  collationibus  Patrum  ita  legitur : 
Interrogauit,  inquit , Abbas  Iofeph  Abbatem  Paftorem 
dicens : Quomodo  opus  eft  iciunare  ? Et  refpondit : Bo- 
num eft  vt  monachus,  vel  folitarius  quotidie  comedat, & 
paululum  fubtrahat  Gbi  de  cibo,  ne  fatierur.  Etdixit  Ab- 
bas Iofeph  : Ergo  quando  iuuenis  eras,  nonieiunabasbi- 
duanas?  Dixit fenex  : Crede  mihi,  quia  &.  triduanas,  6c 
hebdomadam : Sed  haec  omnia  probauerunt  fenes  magni , 

& inuenerunt.quia  bonum  eft  quotidie  manducare,  & 
parum  , vt  fit  quotidie  efuries  . Hanc  enim  viam  re- 
giam leuem  nobis  efledemonftrauerunt.  Nambiduan«_. 

& triduana  ieiunia  vanam  gloriam  oftendunt . Alius  qui- 
dam 


Dlgitized  by  Gaogle 


1 


rj*i  >i. 


574 


R E C V L A U 


dam  frater  Interrogauit  dicens  2 leiunix  Sc  rigilits  * quas 
facit  homo, quid  proficiuntfDixit  ei  Tenex  : Quoniam  ipta 
fune  quae  faciunt  humiliari  animam . Vnde  dicebat  Dauid : 
Humiliabam  in  ieiunio  animam  mea,&  orario  mea  infinu  meo  coti- 
ucrtetitr.Nam  iufti  <3 c prophet*  noftri.quado  a Deo  aliquid 
impetrare  volebant,  ieiunio  fe affligebant ; & Gcquodpo- 
ftulabant  impetrare  fe  gaudebanUta  & nos  ieinnando  hu- 
miliemus animas  noftras.de  efic  quod  popofcerimus.4  Deo 
impetrabimus.  Non  ergo  nos  praeferamus  eis  qui  ieiunij 
noftri  no  valent  obtinere  menfuram,  ne  forte  plus  humiLi- 
tatis  aliarumq;  virtutum  habcantilli  .•  vnde iure  nobis  ieiu- 
nantibus  & abftinentibus  pr^ferantur.Nequeenira  iftud  ie- 
iunium  corporale  ad  perfedtionem  nobis  proficit,  nifi  fue- 
rit huic  animae  quoque  ieiunium  copulatura . Habet  nam- 
que anima fuos  noxios  cibos,  a quibus  impinguata  etiam.* 
fineefcarum  abundantia  ad  luxuria:  praerupta  deuoluitur  . 
Nam  fuperbia,  vana  gloria , detrarftio , & inuidia,  & extera 
talia  cibus  eius  funt.  Nihil  ergo  nobis  prodeft  ab  efeis 
carnalibus  abftinere,  8c  talibus  vitijs  peftus  replere . Quo- 
circa fi  volumus  nobis  abftinentiam  noftram  ieiuniaqut-* 
proficere,  ab  his  & ab  alijsomnibus  vitijs  nobis  caueamus  , 
& ad  fandlarum  culmen  virtutum , diurna  opitulante  gra- 
tia, nitamur  confcendere . 


Cap.  L V.  JguoJ [olitarij  pro  hofpitibus  ieiunium foluant . 


fufeeptione  itaque  fuperuenientium  fratrum  ob  cau- 
JL)  fam  caritatis  B.  Profper  ita  loquitur,  dicens : Si  enim 
propter  quoflibetaduenientes  ieiunio  intermiflio  reficio  , 
nonfoluo  ieiunium, fed  impleo  caritatis  officium.  Cse- 
terum  (i  propter  abftinentiam , vel  ieiunium  meum , fpiri- 
tuales fratres,  quos  noui  mea  remiftione  deledari  , con- 
trifto,  abftinentia  mea  non  eft  virtus  dicenda,  fed  vitium., . 
Quoniam  quidem  ipfa  abftinentia  ac  ieiuniorum  conti- 
nua- 


r 


S&LITAR10RVM.  S7S 

nuatio,  hifi  fuerit,  quando  res  exigit,  praetermiiTa,  & raej 
inflat , &*fratretn  meuna , cui  caritas  iubet  feruire,  contri- 
ftat  i vel  certe  mihi  nihil  inefle  caritatis  fupern*  demon- 
ftrat.  Hinc  S.Benedidtus  ait:  Omnes  fuperuenientes  ho- 
fpites  tanquam  Chriftus  lufcipiantur , quia  ipfe  didlurus 
eft  : Hofpes  fui  , & fufcepiflu  me  . Et  omnibus  congruus 
honor  exhibeatur*  maxime  domefticis  fidei,  & peregrinis . 
Et  poft  pauca:  leiunium  , inquit,  frangatur  a monacho 
vel  folitario  propter  hofpirem , nifi  forte  praecipuus  fie 
dies  ieiunij,  qui  non  poflit  violari.  Alijs  vero  temporibus 
confuctudines  ieiunioruro  profequantur . Pauperum  ve- 
ro,& peregrinorum  maxime, cura  follicite  exhibeatur*  quia 
in  ipfis  magis  Chriftus  fufeipitur.  Nam  diuitum  terror 
ipfe  fibi  exigit  honorem . Qua  de  re  in  collationibus  Pa- 
trum tale  datur  exemplum.  Abba Syluanus, dum  cum_. 
difcipulo  fuo  Zacharia  ad  quoddam  monafterium  vifitandi 
gratia  perueniflet,  fecerunt  eos  monachi  antequam  egre- 
derentur caritatis  caufa  reficere.  Erant  autem  dies  ieiu- 
nij. Poftquam  autem  egrefli  funt,  inuenir  difcipulus  eius 
aquam  in  via , & voluit  bibere  * & refpicicns  Abba  Sylua- 
flusait:  Zacharia,  noli  bibere,  an  nefeis  quiaieiunium., 
eft  hodie?  At  ille  dixit;  Numquid  non  manducauimuj 
hodie  , Pater , ad  monafterium  & bibimus?  Dixit fenex  : 
Illud  manducare  caritatis  fuit  > nos  autem  teneamus  ieiu- 
niumnoftrum,  fili.  Hic  patenter  oftenditur,  quiacunu. 
diferetione  vtrumque  poflii mus  agere  ,&  cum  fuperue* 
nientibus  hofpitibus  caritatis  caufa  aliquando  reficere , & 
ieiunij  regulam  non  praetermittere . Itaque  fandius  Caflia- 
bus  de  eadem  re  interrogauit  quemdam  fenem  , dicens : 
Cur  fic  indifferenter  apud  vos  quotidiana  ieiunia  pro  ho- 
fpitibus foluuntur?  Refpondit  fenex } leiunium  fempes 
mecumeft:  Vos  autem  continuo  dimiflurus  furo,&me- 
cum  iugiter  tenere  non  potero  5 ideo  caritatis  officium  in_. 
yobis  impleo,  & adiecit,  dicens : Non  enim  pojfunt  fihj  i 

fpon- 


Digitized 


t 


Rsm.  1 1, 
IO. 

I.  Fet.  4. 
I.  [«/»«.  4, 


1*4».  I }> 

JJ. 


576  K E G V.  L 

fponfi  iiiunare , quomdiu  cum  iliis  ttfl  fyonfqs;  Cum  autem  <L  > 
(cejferit , tunc  ieiunabunt . Ita  & nos  vobis  difTliflis  licite  ieiu- 
nij  noftri  regulam  obferuabimus . , ; ; 

Cap.  LVI.  De  caritate . 

^ Aritas  eft  diledtio  Dei  & proximi , in  toto  corde , & in_» 
tota  mente.  Inter  caeteras  quippe  virtutes  caritas  ob- 
tinet principatum  : fine  ipfa  quidem  ad  perfedtionis  cul- 
men nemo  confcendere  valet.  Tunc  enim  homoperfe- 
cius  eft,  quando  caritate  plenus  eft,  quam  nos  haberem 
A poftolus  praecipit,  dicens  : Super  omnia  autem  caritatem 
habete,  quod  eft  vinculum  perfectionis . Et  iterum  : Caritatem i_> 
fraternitatis  inuicem  diligentes.  Hinc;  Petrus  Apoftolus  ait: 
Ante  omnia  autem  caritatem  in  vobifmetipfis  continuam  habentes  i 
quia  caritas  operit  multitudinem  peccatorum  . Hinc  loannes  Apo- 
ftolus ait  : Deus  caritas  ejl,  & qui  manet  in  caritate,  in  Deo  ma- 
net , & rDeus  in  eo.  Quamobrem  tenenda  eft  ab  omnibus 
fanClis  viris  vnitas  caritatis , & prascipue  a folitarijs  s quia^ 
quanto  fe  fubtrahunt  mundo , tanto  necefle  eft  vt  habeant 
dilecftionem  in  Deo  & proximo ; &c  tunc  feruant  in  fe  di- 
ledlionem  Dei , quando  a caritate  non  diuiduntur  proxi- 
mi. Vnde  ipfa  veritas  ait:  In  hoc  cognofcent  omnes , quia— » 
mei  effis  difcipuli,fi  dilectionem  habueritis  ad  inuicem  . Quan- 
tam enim  caritatem  fanefti  Patres  noftri  habebant  ad  inui- 
cem , in  praefenti  exemplo  manifeftatur,  quod  fubditur  : 
Quodam  rempore  venit  quidam  frater  ad  lantftum  Maca- 
rium,  & obtulit  ei  caufa  caritatis  vuam  vnam.  Illeautem_4 
gratias  egit  Deo  pro  fratris  officio,-  ftatim  ad  alium  fratrem, 
qui  ei  infirmior  videbatur  , fecundum  caritatem  detulit 
eam;  fed  & ipfe  nihilominus  plus  de  proximo  quam  de_> 
femetipfo  cogitans  , ad  alium  fratrem  detulit  eandem.» 

vuam  : 6c  ille  iterum  ad  alium  detulit  eam»  & rurfus  ille » 

ad  alium  i & fic  per  omnes  cellulas , quse  longe  Iateque-* 

per 


« 

SOL1TAKIORVM.  $77  - 

per  eremum  erant  dilperfae , ipfa  vua  circumportata  eft, 
ignorantibusoranibus  quis  eam  primus  raififlet.  Ad  viti- 
mum  quoque  ipfi  beato  Macario  defertur,  qui  eam  mife- 
rat  primus . Gratulans  autem  fandius  Macarius  quod  tan- 
tam videret  in  fratribus  caritatem  .tantamque  continen- 
tiam  , ad  ampliora  fcmetipfum  fpiritualis  vitae  extendit 
exercitia . Credo  eni  m quod  inter  iftos  fandlos  fratres  erat 
perfedla  caritass  quia  nemo  ex  eis  quaerebat  quse  fua  funt , 
fed  quae  alterius.  Tanta  eft  enim  virtus  caritatis  , ficut 
Apoltolus  teftatur , vt  nec  martyrium,  nec  faeculi  contem-  i.c.r.ij. 
ptus,  nec  elecmofynarum  largitio  fine  ipfa  quicquam  pro- 
lit.  Quocirca  fi  volumus  ad  fupernam  patriam  feliciter 

E eruenire, caritatem  Dei  & proximi ftudcamus  veraciter 
abere:  quia  ficut  fine  via  netnopoteftperuenire  quo  ten- 
dit; ita  fine  caritate,  quae  di£la  eft  via , non  ambulare  poflu* 
mus,  fed  errare  . Omnis  infuper  bonitas  ex  caritate,  & 
humilitate  procedit.  Et  ficut  ignis  fine  calore  & fplendo- 
re  efle  non  poteft.ita  & caritas  fine  humilitate  & vera_» 
obedientia  eife  non  poteft . Sciendum  eft  autem  quia_« 
humilitas  & obedientia , ac  reliqux  virtutes  cum  corpore 
incipiunt,  & cum  corpore  deficiunt , & tamen  merces  ea- 
rum permanet  in  aeternum : caritas  vero  in  praefenti  inci- 
pit feculo,  & in  futuro  permanet  cum  Deo . 

Cap.  LVII.  De  humilitat . ! 

Ad  faftigium  ergo  verae  humilitatis  fuo  nos  Dominu; 

exemplo  prouocare  dignatus  eft  , dicens : Difdudme 
quia  mitis  Jum , & humilis  corde  t & inuenietis  rcaniem  animabas  1 1 . 
vtflris . Hinc  Petrus  Apoftolus  ait:  Humiliamini  fub  po - t.pir/fi 
tenti  manu  Dei  & exaltabit  vos.  Hinc  enim  datur  intelligi, 
quia  quanto  quifque  fe  pro  Chrifti  amore  inclinat  ad  ima, 
tanto  proficit  in  cxcelfo ; & quanto  fuperbus  gloriofior 
apparet  inter  homines,  tanto  deieclior  erit  ante  Deum_. . 

dddd  Vn- 


Diflitizedby  G 


V. 


578  It  E G r L A 

luc  ii  Vnde  idem  Dominus  ait:  Omnis  qui  fe  exaltat,  humiliabitur  s 
a4“f‘ 1 ’ & qui fe humiliat  .exaltabitur.  Nam  cum  haec  dicit,  offendit 
nobis  omnem  exaltationem  genus  efle  fuperbiae.  Deus 
enim  humilis  fidius  eft  nottrae  falutis  caufa  : erubefcat  ho* 
Tn*  1 1 mo  fupeibus  efle ; quia , vt  ait  Salomon , vbi fuerit  fuperbia  , 
»•  ibi  erit  & contumelia  \ vbi  autem  humilitas , ibi  & facientia . Et , 
fuper  eum  requiefcet  Spiritus  fandius.  Vnde  ait  Domi- 
j 66  nus  per  Prophetam  : Super  quem  requiefcet  Spiritus  meus  , ni/i 
* fuper  humilem  , & quietum  , & trementem  verba  mea  ? Quapro- 
pter quicunque  humilis  & quietus  non  erit , non  poteft  in 
eo  habitare  gratia  Spiritus  fandti . Illi  autem  panduntur 
fecreta,  & quod  latet  in  diuinis  Termonibus,  qui  humili- 
tatem tenet  in  moribus . Semper  autem  confcientia  foli- 
tariorum  humilis  debet  efle , & triftis,-  fcilicet  vt  per  humi- 
litatem non  fuperbiat , & per  vtilem  moerorem  cor  ad  la- 
lciuiam  non  difloluat.  Per  humilitatem  etiam  fpiritus  im- 
mundi Dei  feruis  fubijciuntur.  Vnde  in  collationibus  Pa- 
trum ita  legitur:  Homo  quii  daemonio  vexabatur,  & 
fortiter  fpumabat,  vidit  quemdam  Tenem  folitarium  , 8c 
eleuans  manum  percuflit  eum  m maxilla ; fcnex  vero  fe- 
cundum Domini  praeceptum  conuertit  ei  alteram  . Sta- 
tim  autem  daemon  non  ferens  incendium  humilitatis  il- 
lius, clamans  Sc  eiulans  difceffic  ab  eo.  Alio  denique.* 
tempore  tranGens  Abbas  Macarius  per  eremum  t ecce  oc- 
currit ei  diabolus  in  via  cum  falce  mefloria.  Voluit  au- 
tem illum  percutere  de  falce  illa.  & non  potuit.  Et  dixit 
daemon  : Multam  violentiam  patior  a te,  6 Macari , quia_» 
non  pofliim  praeualere  aduerfum  te  . Ecce  enim  quicquid 
tu  facis,  &.  ego  facio.  Tu  ieiunas,cgo  nihil  comedo  # tu 
vigilas,  egoomnino  non  dormio.  Vnum  eft  autem  fo. 
Ium  in  quo  me  fuperas.  Et  dixit  ei  Abbas  Macarius : 
Quid  eft  illud?  & refpondit  diabolus  i Humilitas  tua  mo 
vincit,  propter  quam  non  pr.vualeo  aduerfum  te.  O quan- 
ta eft  virtus  humilitatis , quae  non  folum  homines  faluar  „ 

fed 


1 


SOUTJKIORFU.  179 

fed  etiara  daemones  fuperat.  Quanta  autem  fit  virtus  hu-  # 
militatis  iterum  beatus  Antonius  oftendit,  dicens  : Vidi 
omnes  laqueos  fatanae  tenfos  in  terra , & Lngemifcens  di- 
xi : Quis  putas  tranliet  iftos  ? & audiui  vocem  dicentem 
mihi:  Humilitas.  Quocirca  inclinemus  ceruicem  cordis 
in  vera  humilitate , vt  omnes  laqueos  Catanae  pollimus  il* 
laefi  tranfire.  Tunc  enim  veram  humilitatem  habebimus , 
fi  quando  peccauerit  in  nos  frater  noder , antequam  ille 

Eoeniteat,  indulferiraus  ei  . Et  tunc  veram  huogilitatenvs  • 
abemus  .quando  nec  lt  ii  iralcimur.nec  alios  ira fci  per- 
mittimus.-  fed  potius  pro  ipfis  excorde  oramus . Praeterea  i’ 

quoque  (i  cui  de  humilitate  altius  libuerit  perferutari . ad' 

Regulam  fandi  Benedici  recurrat,  ibique  duodecim  hu* 
militatis  gradus  fatis  luculenter  expolitos  inueniet. 

i « 

Cap.  LVIII.  De  obedtentia  . 

n » • . • «v.  i >1  i",  v * •••»-  ..  ■ fv  P *.  • ~*i  * • * m 

• ... 

OBedientia  itaque  dicitur  obtemperantia . eo  quod  hu* 
militer  qnis  obediat  vel  obtemperet  imperanti.  Re* 
de  enim  ille  obediens  vocatur . qui  per  obedientise  humi* 
litatcm  Oeo  le  toro  animo  fubdit , & eius  praecepta  humi* 
litate  implet  . Ille  etiam  rede  obediens  vocatur  , qui 
praecepta  magiftri  iuxta  vires  humiliter  implere  ftudetNam 
Chriftus  Dominus  nofter  qui  peccatum  non  fecit,  nec 
iouentused  dolus  in  ore  eius,  fadused  obediens  pro  no* 
bis  Patri  vijquc  ad  mortem . nobis  relinquens  exemplum.» . 
vt  fequamur  veftigia  eius  . ideoque  omne  quod  folitario 
iniundum  fuerit  ab  aliquo  religionis  gratia»  libenter  ob- 
remperet  imperanti:  & fi  forte  aliqua  grauia  aut  impodibu 
lia  ei  iniunguntur.  libenter  quidem  & cum  omni  manfue* 
tudine  iubentis  imperium  (ufeipiat.  Quod  fi  omnino  vi* 
rium  fuarum  menfuram  hoc,  quod  ei iniungitur,  viderit 
excedere,  non  refiiiendo  illud  ipernat.led  caufamimpof* 
fibilitatis  fux  ei,  qui  fibi  iniunxerat , humiliter  & patienter 

d d d d 2 cnar- 


Digitized  by. 


Go^le 


y8o  K B G V L A 

enarret,  quatenus  eius  moderamine  quod  illi  onerofum_.  * 
fuerit  , iubieuetur  , vc  contradidlionis  vitio  careat  . 
Sandti  quoque  Patres  noftri  per  obcdiencix  laborenu 
ad  celfitudinis  perfedtionem  peruenerunt.  De  pluribus 
autem  vnura,  mirae  obedientix  virum  , hic  inferere  Audea- 
mus. Quidam  enim  fxcularis  homo  renuntiauit  fxculo , 
& venit  ad  monafierium,  relinquens  tres  filios  luos  in  ciui- 
tatej  & cum  feciflet  tres  annos  in  monafteno,  coeperunt  ei 
cogitationes  fux  filios  ad  memoriam  fiequenter  adduce- 
re ,&  contrifiabatur  pro  eis  valde.  Videns  autem  cum_i 
Abbas  triltera , dixit  ei : Quid  habes  ,quod  trilbs  cs?  Et 
narrauit  ei,  quia  tres  filios  haberet  in  ciuitate  ,&quia  vel- 
let eos  ad  monafterium  adducere  . Prxcepit  autem  ei  Ab- 
bas, vt  adduceret  eos.  Qui  cum  perrcxilfetin  ciuitatera , 
inuenit  duos  ex  his  iam  fuifle  defundtos,  vnura  vero  folum- 
modo  remanfiffe.  Quem  afliimens  venit  ad  monafterium  . 
erai  autem  Abbas  adpiftrinum  . Ille  vero  tollens  filium., 
i fuum,  quem  adduxerat , abijt  acf  Abbatem  in  piftrinunru.  i 
&,  videns  eum  Abbas  venientem  falutauit,  & tenens  infan- 
tem, quem  adduxerat,  amplexatus  eft  eam  & ofculabatur . 
Et  dixit  patri  eius : Amas  eum  ? Et  ille  refpondit : Etiam. 
Et  rurfus  dixit  ei : Omnino  diligis  eum  ? Et  refpondit  r 
Etiam.  Haec  audiens  Abbas  dixit  ei:  Tolle  ergo  fi  amas 
eum.  & mitte  in  furnum  fic  modo  dumardet.  Ettenens 
eum  pater  fuus  iadlauit  eum  in  clibano  ardenti : ftatim  au- 
tem tadlus  eft  clibanus  velut  ros . Ex  qua  re  acquifiuit 
gloriam  in  tempore  illo,  quemadmodum  Patriarcha  Abra*, 
ham  . Oquam  magnam  obedientiam  habuit  ift e fandius 
vir , qui  nec  proprio  filio  fuo  pepercit , fcd  ad  vnius  iuflio- 
nem  Abbatis  ignibus  eum  tradidit!  Puto  enim  quia  fi  illi 
praecepilTet  Abbas  obedientix  caula  in  clibanum  intra- 
re.intraifet  vtique  . Nos  ergo  qui  per  inobedientiam  man- 
datorum Dei,  ac  fandiorum  eius,  necnon  & magiftrorum 
nofiroru.ru,  recellimus  a Deo , per  obedientiae  laborem  re- 

dea,- 


$X)  LITARI  0 RVM  . 581 

deamus  ad  illum-*  qui  dixit : Venite  ad  me  omnes  qui  laboratis , hUlti) 

& onerati  eftis,  & ego  reficiam  vos . 

U 0*t t'r>  - i ‘ 

Cap.  LIX.  Ve  virtute  patientia . 

PAtientia  enim  vera  eft,  in  pra:fentiiniurias  fortiter  fufti- 
nere,  & in  futuro  vindidtam  non  quaerere ; fed  ex  cor- 
de ei  qui  maladrrogat  ignofeere.  Nam  fune  nonnulli  qui 
ideo  per  aliquod  fpatium  temporis  patienter  fufferune  iniu- 
riam . vt  fubfequenter  facilius  vindicare  fe  queant : ifti  ta« 
ks  veram  non  habent  patientiam  . Ille  enim  vere  patiens 
eft,  qui  & ipfum  amat  quem  portat : nam  tolerare  &odif- 
fe  non  eft  virtus  manfuetudinis  , fed  velamentum  furoris . 

In  patientia  enim  quasrenda  eft  virtus  manfuetudinis  , & 
ignofeendi facultas , non  vindicandi  opportunitas.  Sicut 
enim  patienter  fuiferre  debemus  iniuriasabalijs  in  nos  il- 
latas ; ita  8c  tribulationes  infirmitatum  , qua:  nobis eue- 
niunt,  patienter  fuiferre  necefle  eft.Probabitur  enim  homo 
flagellis  Dei , quo  animo  bene  faciat , & qua  fortitudine.» 
teniationes  fibi  fuperuenientes  fufferat.  Vnde  ait  Apofto- 
lus  : Tentat  enim  voi  Deus , vt  fciat  fi  diligatis  eteiti . Tribus  Deyt , ^ 
enim  modis  folent  accidere  tentationes  Dei  feruis.  Vno  ?• 
modo  tentantur  a Deo  per  flagella;  alio  modo  i diabolo 
per  illuGones  , & diuerfas  machinationes:  tertio  modo 
lentantur  * proximo  per  damna,  & contumelias,  ac  per- 
fccutiones.  Sed  ille  beatus  eft,  qui  haec  omnia  patienter 
tulerit:  De  tali  enim  viro  dicit  Scriptura  : Beatusvirqui  *"•*< 
fuffert  tentationem,  &c. 

Sine  ferro  autem  martyres  efle  pofliimus , fi  patientiam 
veraciter  in  animo  ieruamus.  Tanto  enim  quifque  mi- 
nus oftenditur  dodtus,  quanto  minus  conuincitur  patiens . 

Vnde  per  Salomonem  dicitur  : Doflrina  viri  per  patientiam  t% 
nofeitur.  Super  omnia  autem  contumelias  detrahentium^  n. 
-patientia  fuperemus;  fagittas  contumeliae  patientiae  clypeo 

fran- 


j8i  3?  M O fif  L,  4 ofc 

frangamus:  contra  lingua»  gladium  patienti*  fcutura  ptae- 
beamus.  Etliquis  nobis  intulexit  mala,  nequaquam ira- 
fcamur  contra  illum:  fed  potius  doleamuspro  illo  , quia^ 
Deus  illi  irafcitur . Videamus  autem  quantam  patientiam 
ifte  fandius  fcnexhabcbar.de  quo  hic  locuturi  fumus . Erat 
in  eremo  magnus  quidam  feoex,  qui  de  labore  manuum^ 
fuarum  viucbat : & erat  alius  frater  vicinus  ei , qui  f*pe  in- 
grediebatur, & rapiebat  quicquid  fenex  habebat  in  cclla_, . 

. Videbat  autem  cum  fenex,  & non  obiurgabat  eutn ; fed 
extorquebat fibi  plus  folito  manibus  operari, dicens : Cre- 
do opus  habet  ille.  Aftringcbat  autem  ventrem  fuum , & 
cum  indigentia  manducabat  panem.  Cum  autem  mori 
coepiffetlenex  ille  .circumfteterunt  eum  fratres  ,Sc  refpi- 
ciens  in  eum  qui  furabatur, dixit  ei ; Iunge  te  huc  ad  mc,& 
tenuit  manus  cius.de  ofculatus  eft  eas, dicens ; Gratias  ago 
illis  manibus,  trater, quia  propter  iftas  vado  adregnum_» 
cariorum  . Ille  autem  compundlus  & poenitentiam  agens 
fadtuselt  etiam  ipfe  probatus  monachus,  exempla  fu  mens 
de  adtibus  magni  illius  fenis.  Valde  enim  laudabilis  c fi 
patientia  eius  lancli  monachi  ,•  fed  valde  laudabilior  eft  pa- 
tientia Chrifti,  Senex  ille  rapientem  fratrem  vidit  & ta- 
cuit: Chriftus  vero  opprobria,  contumelias,  irriGones , 
alapas,  Iputa,  Hagella , fpineam  coronam  . crucpmqm»  » 
fultinuit , & nec  contumeliofum  cuiquam  verbum  relpon- 
dit  . Ille  enim  rapto-  s manus  deofculans  gratias  egit  a 
Chriituj  autem  in  cruce  politus  pro  perfecutoribusexo. 
rauic  . Sed  in  his  omnibus  exemplum  patientia  nobis 
reliquit  . Quapropter  ftadeamu,-  patientes  eire  ad  otn- 
Lmc.  »i.  nes  , & in  omnia  , quia  Chrillus  dixit  : In  patienti.^, 
'*•  veflra  poflidebitis  animat  vefiras . Simus  manfueti , qui.u, 
p/ki.  )6*  vt  ait  Propheta  : Manfueti  hx  re  Artabunt  terram  , (i f de. 
h.  legabuntur  in  multitudine  pacis.  Qiiifquis  igitur  lenis . mi- 
tis, Ck  patiens  cll,  Dei  filij  imitator  eit.  Ecquifquisample- 
«ftitur  pacem  in  mentis  lu«  hofpitio,  manGonem  in  (e  prx- 

pa- 


# 

SOLITARIORUM.  58  j 

}>arat  Chriflo  s quia  Chriftus  pax  eft,  & in  pace  requie- 
icere  confueuit. 

Cap.LX.  De  difcretione . 

Difcretio  namque  eft  mater  omnium  virtutum , 8c  ideo 
in  omnibus  tam  fpiritualibus  , quam  corporalibus 
operibus  tenenda  eft  & folitarijs  temperantia  difi.  retionis , 
ne  luperflue  laborantes  corde  pariter  & corpore  deficiant. 
Seduc  omnis  eorum  adlio  temperetur,  quatenus  alacri 
animo  plus  fe  adhuc  cupiant  in  bonis  operibus  exercere . 
Siue  enim  fint  Vigiliae,  (iue  ieiunia,  (iue abftinentia  , Se  cse- 
* tera  his  fim  ilia,  fic  temperentur , vt  nec  animi  virtus fuc- 
cumbat  , nec  corporis  fortitudo  laflefcat . Vndequidam_* 
Patrum  dicebat : Corpus  noftrum  fic  eft  fragile , ficut ve- 
ftimentum  . Si  diligenter  tradlabimus  illud , liabit ; fin  au- 
tem, in  paruo  tempore  corruet.  Praeterea  quoque  fuper- 
uenit quidam  venationem  faciens  in  filua  agreftium ani- 
malium, & vidit  Abbatem  Antonium  gaudentem  cum  fra. 
tribus,  & difplicuit  ei . Volens  autem  ei  fenex  oftendere  * 
quia  oportet  aliquando  condefcendere  fratribus,  dixit  ei : 
Pone  quaefo  fagittam  in  arcu  tuo , & trahe . Et  fecit  Gc . Et 
dixititcrum:  Trahe  1 & traxit.  Trahe  adhuc ;& traxit . 
Dixit  ei  venator:  Si  fuper raenfuram traxero, frangetur 
arcus.  Dixit  ei  Abbas  Antonius  : Ita  eft  in  operibus  Dei: 
fi  plus  4 menfura  tendimus , fratres  cito  deficient.  Expe- 
dit ergo  vel  ad  momentum  relaxare  rigorem  eorum  . Hsec 
audiens  venator  compundtus  eft,- & multum  proficiens 
in  fermone  lenis  difcefut : & fratres  confirmati  tum  reuerfi 
funt  ad  locum  fuum  . Hsec  ergo, aliaque  teflimoniadifere- 
tionis  confideranda  funt  a folitarijs  ; Se  fic  omnia  tempe- 
rentatque  difcernant.vt  ipfi  nimis  fatigati  nondeficiantiSc 
alij  a coepto  itinere  non  refugiant. 


Cap. 


5*4 


R E G V L A 
C ap.  LXl-  De  taciturnitate . 


40 111'.; 


rjt  Aciturnitas  autem  virtus  eft  humilitatis  , & indiciunu 
1 grauitatis,-  nutrix  virtutum,  <3c  cuftos  animarum.*. 
r tI>  Hinc  Salomon  ait  : Qui  cuflodit  os  ftium  & linguam  fuam 
»}•  * cullodit  ab  angujhfs  animam  fuam . Quanto  igitur  quilque— * 

fub filentio  deprimit  fe, tanto  compunftionis aciem  in-» 
cselo  figit ; & quanto  taciturnitatis  fraeno  conftringit  lin- 
guam, tanto  ad  casleftia  erigit  mentem  fuam.  Ideoquo 
lolitarius  taciturnitatem  diligat, & a malo  acprauo.vel 
omni  ttultiloquio  linguam  fuam  coerceat,  dicatque  equo 
pp/.j8,i.  Propheta : Dixi,cuflodiam  vias  meas,  vt  non  delinquam  in  lingua 
„mA.  Etiterura:  Pofuiorimeocujlodiam.  Etruriam:  Obmu~t 
' 3 tui  & humiliatus  fum , & filui  u bonis . Ille  enim  bene  vias 
fuas,  id  eft,  adtus  vitae  fu  ac  cudo  dit,  qui  in  lingua  minimo 
offendit.  Ille  etiam  bene  orifuo  cultodiam  ponit,  cuius 
lingua  nec  in  maliloquium  , nec  in  vaniloquium  , nec  in_» 
multiloquium  procaciter  fluit.  Ne  ergo  in  maliloquiutm. 
labatur  lingua , ponat  vnufquifque  noltrura  ori  fuo  culto* 
diam , & diligenter  attendat  quid  de  male  loquentibus  di- 
cat  Propheta:  Dfperdat,  inquit , Dominus  vniuerfa  labia. 
dolofa,&  linguam  magniloquam.  Quid  etiam  de  multilo- 
Pr»«.  io,  quio  Salomon  dicat,  audiamus  : In  multiloquio,  inquit,  non 
19.  ’ effugies  peccatum  &qui  multis  vtitur  verbis  Led.it  animam  fuam  . 

Hinc  iterum  Propheta  ait:  Si  quit  vult  veram  & perpetuam 
14.  3 ’ habere  vitam , & cupit  dies  videre  bonos , coerceat  linguam  fuam  a 
, u l>t6  malo',  & labia  eius  ne  loquantur  dolum  . Hinc  Apoftolus  ait : Si  . 
quisputat  fe  religiofum  eJfe,non  refrenans  linguam  fuam,  fed  feducens 
corfuum , huius  vanaefl  religio . Hinc  beatus  Ambrofius  ait : 

E It  homo  quililentium  quidem  affedtat,  fed  cor  eius  mul* 
tum  fe  condemnat : ille  talis  multum  loquitur  , & elt  aJius 
qui  i mane  vfque  ad  vefpcram  loquitur  , & cum  diferetio- 
nc,  filentiura  magnum  cultodic.  Hoc  autem  dicebac  do 
illo  , qui  fine  vtilicate  audientium  nunquam  loquitur . Ilie 

enim 


soniARioRru:  **; 

enim  bene  taciturnitatem  cuftodit,  qui  vfque  ad  interro- 
gationem non  loquitur.  Quapropter folitarius  modum_« 
loquendi  non  tranfeat  t maneat  in  verbo  eius  menfura , in 
fermone  ftatera . Semper  verba  eius  fint  moderata, & plus 
diligat  femper  audire,  quam  loqui ; & ne  prius  refpon- 
deat  verbum,  quam  audiat.  Vnde  feriptum  eft:  Qui  ante 
refpondet,  quam  audiat,  flultum  fe  efie  demonflrat.  Nam  loqui  & 
docere, vt  ait  fandus  Benedidus,  magiftrum  condecet,  ta- 
cere & audire  difcipulo  conuenit.  Et  (i  qua  fune  requiren- 
da a magiftro , cu  omni  humilitate  & fubiedione  reueren- 
tix  requirantur.Scurrilitates  vero, vel  verba  otiola  &rifum 
mouentia,xterna  claufura  in  omnibus  locis  damnamus,'  & 
ad  talia  eloquia  difcipulum  os  aperire  non  permittimus . 

Cap.  LXII.  De  cauenda  detraftione , & quod  duobtu  modis 
potefl  aliquis  fine  peccato  alieni  peccata  dicere. 

Qvaraquam  enim  beatus  Hieronymus  dicat, quia  non_» 
eft  detrahere  verum  dfcerc  i tamen  cauenda  eft  om- 
nimodis detradio  4 folitatijs, monente  beato  lacobo  Apo- 
ftolo : fA [olite,  inquit , detrahere  alterutrum,  fratres  mei,  quia  qui 
detrahit  fratri , aut  qui  iudicat  fratrem  fuum , detrahit  legi , & 
iudicat  legem  . Hinc  Salomon  ait : T{emoue  a te  os  prautim , & 
detrahentia  labia  procul  fint  'a  te . Et  iterum  : Cum  detractori- 
bus non  commifcearis  : quoniam  repente  confurget  perditio  eorum  . 
Hinc  Hieronymus  ait : Caue  ne  linguam  aut  aures  habeas 
prurientes;  id  eft,  non  ipfe  detrahas , aut  alios  detra- 
hentes audias  i quia  qui  detrahit , & qui  detrahentem  li- 
benter audit, vtrifque  vnum  crimen  eft.  Hinc Jfidorus  ait: 
Ne  detrahas  peccanti,  fed  condole » & quod  in  alio  de» 
trahis,  in  te  potius  perdraefce  . Hinc  etiam  in  vitis  Pa- 
trum dicitur  : Melius  eft,  inquit,  quotidie  carnem  come- 
dere, & vinum  bibere,  quam  lacerare  carnes  fratrum  in_» 
obtredatione . Denique,  vt  ait  fandus  Bafilius  9 duobus 


P r#«  ll, 

it- 


l»e»y.  4, 
II. 

Pr«M.  4, 
»4. 

Pro  u,  14, 
*i. 


».T im.  4> 

'4 


M alik. 

10,  tf. 

l %, 

«9> 


S86  n B G V t A 

modis poGTumus  finedetradione  aliorom peccata  dicere» 
vel  retradare . Id  eft,G  quando  necefle  eft  cum  cceteris 
confilium  babere  . quomodo  corrigatur  is  qui  peccauit, 
tunc  poflumus  ipfius  peccata  in  medium  adducere,  & pu- 
blicare abfque  detradione . Et  rurfum,  fi  quando  necdTe 
eft  prxuenire  & commooert  aliquem,  ne  forte  incurrat  io 
conlortio  vel  focictate  alicuius  mali  hominis,  tunc  etiam 
poflfumus  fine  detradione  illius  peccata  manifeftare_> » 
Quod  & ipfum  Apoftolum  fecifle  muenimus , dum  dicit 
ad  Timotheum:  Alexander  arari  us  multi  mala  mihi  ofiendit , 
quem  tu  quoque  deuita  : valde  enim  refiitit  fermonibus  meis . Red- 
det illi  Deus  fecundum  opera  fua  mala.  Praeter  huiufmodi  au- 
tem neceffitates  quicunque  dicit  aliquid  aduerfus  alium.vt 
vel  deroget  ei,  vel  obtredet,  illud  eft  detrahere  , etiam  fi 
videantur  veraeffe  quae  dicit. 

• - • , . » V . w • * 

Cap.  LXIII . Confolatio  folitariorum  de  detradione . 

tlt  on  ergo  folitarij  multum  contriftari  debent,  fi  forte  ab 
JN  aliquibus  prauis  hominibus  fine  culpa  detrahantur  i 
quia  in  confolatione  noftra,  fua  Dominus  opprobria  addu- 
cere dignatus  eft,  dicens  : Si  patrem  familias  ‘Beelzebubvoca~ 
nerunt,  quanto  magis  domeflicos  eius  ? Et  iterum;  Si  de  mundo 
fiuffetis,  mundus  quod  fuum  erat,  diligeret : fed  quia  de  mundo  non 
edis,  propterea  odit  vos  mundus.  Hinc  apoitolus  ait:  Tmo- 
lite mirari  fi  odit  vos  mundus.  Sunt  autem  plurimi,  qui  vi- 
tam folitariorum  fortaffe  amplius  quam  debent, laudant  t 
& ne  eis  de  laude  elatio  lubripiat , permittit  omnipotens 
Deus  malos  in  obtredationc  & obiurgatione  prorumpe- 
re ; vt  fi  qua  culpa  ab  ore  laudantium  in  corde  folitario» 
rura  nafeitur, per  obtredationem  malorum  ad  poeniten- 
tiam reuocentur.  Sed  inter  hxc  verba  laudantium  fiue  vi- 
tuperantium,ad  mentem  femper  recurrere  debemus : &fi 
in  ca  non  inuenitur  bonum,  quod  de  nobis  dicitur,  magna 

tri- 


SOL  ITARI  OH  VM.  $87 

triftitia  generari  debet . Et  rurfum  fi  in  ea  non  inuenitur 
malum,  quod  de  nobis  homines  loquuntur,  in  magna  lae- 
titia proulire debemus . Vnde beatus  lob dicebat:  £c<r c_j 
enim  in  coelo  teflis  meus,  & confcius  meus  in  txcelfis  . Qui  enim 
vita:  fuje  in  coelo  reftem  habet,  detradiones  hominum  ia 
terra  pertimelcere  non  debet . Hinc  Paulus  ait : Gloria  no - 
ftra  hac  efl,  tefiimonium  confcientia  noflra . Nifi  enim  fuiflent , 
qui  eidem  Apoftolo  malam  famam  imponerent , & fcdu- 
dorem  vocarent,  nequaquam  diceret:  Per  infamiam  & 
bonam  famam  > vt  ftduflores,  & veraces . Sed  quid  de  redem- 
ptore noftro  agimus,  qui  a ludatis  daemoniacus,  dcbla- 
fphemus,  atque  perlecutor  vocatus  eft  ? Beatus  quoque 
Arnulphus cfirn efletepifeopus,  poftea  folitarius  factus, 
detractiones  prauorum  hominum  aequanimiter  tolerauic. 
Vnde  in  gefta  ipfius  ita  legitur : Quidam  namque  homo , 
nomine  Noddo,  cum  complicibus  fuis  eidem  beato  Ar- 
nulpho  derogare  aufus  eft . Dicebat  autem,  illum  non  efte 
cultorem  Dei,  fed  potius  hominem  voluptati  deditum  . 
Cumque  idem  detrador  ftratum  vna  cum  detrahente  fo- 
cio  pecijflet, iubente  Deo  omnia  vcftimenta  illorum  flam- 
ma circumdans  vallauit.  Illico  exilientes  aquam  vrgenti- 
bus  vocibus  depofeebant : fed  aqua  inieda  flammam  diui- 
nitusmiflamnonextinguebat.  Ardcbant  autem  nequiter 
circa  nates  vel  genitalia  loca  camifix  illorum,  nec  a fe  ar- 
dentia veftimenta  exuere  praeualebant.  Quid  plura?  Quia 
aliud  facere  non  poterant,  exiiiunt  foras,  & ad  inftar  por- 
corum in  volutabro  luti  fefe  vociferantesinuoluunt:  fed 
magis  ac  magis  genitalia  ipforum  ignis  immifliis  cremabat: 
Tunc  quippe,  vt  reor,  impletum  eftfuper  illos  quod  feri- 
ptum  eft  : Detrahendi  occulte  proximo  Juo,  hunc  perfequebar , 
•Sicque  diuina  cenfura  iubente  adum  luit,  vt  de  quibus  vi* 
irum  fandum  detraxerant,  in  ipfls  poenam  fentirent , Iple 
quoque  fandus  cpiicopus  atque  folitarius  necprodetra- 
dione  illorum  fuit  triftior,ncc  pro  vindicia  diuinitus  fada 


Ut,  if, 
10. 


1.  Cor.i, 
1 *. 


i-  C tr.6, 
S. 


P/iiioo, 

J* 


588  3?  E G V L A o ■» 

extitit  laetior  ; fed  potius, iuxta  praeceptam  Domini, eos  di» 
iexit,  atque  pro  eis  orauic , Vbi  nos  pariter  docemur.non 
contriftari  prodetradtione,  fed  magis  gaudere  de  contu- 
melijs,  reminifcentes  hoc  quod  fcriptum  eft : Quia  ibant, 
Apofioli  gaudentes  a confyeRu  concilij  , quoniam  digni  habiti  fi.nt, 
pro  nomine  lefu  contumeliam  pati . Si  Uli  non  contriiiabantur 
de  contumelijs  & verberibus,  neque  nos  contriftari  debe- 
mus de  verbis  atque  detractionibus.  Quid  ergo  aliud  fa- 
ciunt detrahentes,  nili  in  puluerem  fufflant , atque  in  ocu* 
los  fuos  terram  excitant  ? Vocandi  tamen  funt , & patiere 

ter  increpandi, iuxta  praeceptum  Domini,  qui  dixit:  Si 
ptccaucrit  in  te  frater  tuus , increpa  illum . Et/i  dixerit,  panitet  me, 
dimitte  illi  : &fi  [eptiu  in  die  ptccaucrit  in  te,  &feptiea  dixerit  , 
poenitet  me, dimitte  illi . Quifquis  igitur  hoc  fecerit,  & feipfum 
faluabit,  & detrahentem  proximum  de  peccati  fouea  libe- 
rabit. 

Ha  ai^ni  - 

Cap.  LX1V.  "Ve  cogitationibus  & diabolicis  iUufionibus . 

icut  enim  i malis  operibus  & peruerfis  locutionibus 
O oportet  folitarios  abftinerc,  ita  etiam  & prauis  cogita- 
tionibus debent  fe  corda  illorum  cuftodire . Vndc  beatus 
Hieronymus  admonet,  dicens:  Non  finas  cogitationes 
malas  in  corde  tuo  crefcere . Et  alibi : Caput  cogitationis 
exclude , & caetera  fuperantur . Non  enim  poteft  corrum- 

fii  corpus,  nili  prius  corruptus  fit  animus : & nihil  poteft 
acere  caro,  ni»  quod  voluerit  animus . Idcirco  munda.» 
prius  a prauis  cogitationibus  animum,  &’  caro  non  pec- 
cabit in  aeternum . Bonae  autem  cogitationes  femper  k 
Deo  procedunt : malae  cogitationfip^ero  aliquoties  a no- 
bifmetipfis  veniunt,  & aliquoties  inftindtu  diaboli  exci- 
tantur . Nemo  enim  poteft  a diabolo  decipi,  nifi  is  , qui  ei 
fuse  voluntatis  alfenfum  prsebere  voluerit . Si  enim  repu- 
gnamus ei, fugiet  i nobis.  Vnde  beatus  Iacobusapoftolus: 


SOLtlTARlORrM.  589 

TtefiniteAnqvattdiabolOi&fiiffrt  a vobu.  Qua  de  caute  ita  in  i4r.4»7. 
Collationibus  Patrum  legitur  : Quodam  tempore  beatus 
Macarius  habitabat  in  loco  deferto  folus,  & erat  prope  alia 
folitudo,  in  qua  habitabant  plurimi  fratres.  Et  vidit  fenex 
Satanam  venientem  in  habitu  hominis , tt  tranfiret  per 
cellam  cius , Videbat  autem  euro  quafi  tunica  vti  linea_» 
omnino  vetufta , 6c  per  omnia  foramina  eius  pendebant 
ampullae.  Et  dixit  ei  fenex  : Quo  vadis?  Et  ille  refpon- 
dit:  Vado  commemorare  fratres . Senex  autem  dixit : Et 
vt  quid  tibi  ampullas  iftas  ? Et  dixit:  Guftum  fratribus 
porto  . Dixit  ef fenex : Totas  iftas  cum  guftu  portas  ? Et 
refpondit : Etiam  .•  vt  fi  vnum  alicui  non  placet , offeram 
aliud ; fi  autem  nec  illud,  dabo  tertium,&  ita  per  ordinem, 

*t  omnino  vel  vnum  ex  eis  placeat  ei.  Et  cum  hacc  dixif- 
fet,  tranfijt.  Et  obferuabat  fenex,  cuftodiens  vias.  donec 
ille  remearet . Et  cOim  videret  eum  fenex , dixit  ei i Sanus 
fis  . Et  refpondit : Vbi  mihi  falus  ? Et  dixit  fenex  : Quare? 

Et  refpondit : Quia  mihi  modo  omnes  fandtificati  funt,  & 
nemo  mihi  acquiefcit.  Et  dixit  fenex:  Neminem  ami- 
cum habes  illic  ? Et  refpondit : Vnum  tantummodo  fr*- 
trem  habeo  ibi, vel  ipfe  lolus  mihi  acquiefcit}  & quando 
me  videt, conuertitur  velut  ventus.  Senex  vero  dixit  ei: 
Quomodo  vocatur  frater  ille  ? Refpondit:  Theo&iftus. 

Et  cum  haec  dixiffet.tranfijt . Surgens  autem  Abbas  Maca- 
rius perrexit  ad  fratres  . Qui  cum  audiffent,  acceperunt 
ramos  palmarum  & occurrerunt  ei  obuiam » & parabant 
finguli  eorum  cellas  fuas,  incerti  apud  quem  declinaret. 

Senex  autem  inquirebat  quis  inter  eos  Theodtiftus  voca- 
batur,- & inuenienscum.intrauit  in  cellam  cius.  Theo<5ti- 
ftus  ergo  fufeepit  eum  gaudens . Cum  autem  coepiffent  fe- 
crete  loqui,  dixit  ei  fenex  : Quomodo  circa  te  eft  frater  ? 

Et  ille  dixit : Orationibus  tuis  adiuuantibus,  bene . Et  di- 
xit fenex:  Non  impugnant  te  cogitationes  tuse  ? Refpon- 
dit  iterum;  Bene  lum : erubefeebat  enim  dicere  ei.  Et 
dicit  ei  fenex : Ecce  quot  annos  habeo  in  conuerfationt_^ 

• 1 a 


Digitized  b^woogli 


S 9Q 


R B G V L A 


loci  iftiu«,&  omnes  honorant  me,  & tamen  in  hac  few- 
dtutc infeftuacft mihi  fpiritus fornicationis.  Et  refpondit 
Theodtiftus,  dicens  •'  Crede  Abba , quia  & mihi . Senex 
autem  fimulabat  etiam  alias  cogitationes  flbi  efle  mole  Itas, 
donec  faceret  eum  confiteri . Deinde  dicit  ei : Quomodo 
ieiunas?  Et  ille  dixit,  ad  Nonam . Dixit  eiienex:  leiuna 
vfque  ad  vefperamt  & abftine,  & Jege  euangelia,  vemerno* 
riter  retineas.  Sed  & alias  ex  animo  meditare  feripturas  ; 
& fi  tibi  afeenderit  cogitatio  mala, nunquam  deorfum  afpi- 
cias,  fedfemper  furfum,  de  fiat  i tn  te  Dominus  adiuuabit. 
Et  corrigens  fenex  fratrem  illum  reuerfus  efi  in  folitudi- 
neinfuatn.  Et  cum  obferuaret , vidit  iterum  daemonem., 
illum,  Sc  dixit  ei:  Quo  vadis  iterum?  Et  ille  refpondit: 
viGtare  fratres.  &abijt.  Dum  autem  reuereeretur  dixitei 
fenex.  Quomodo  funt  fratres  illi  ? Et  refpondit:  Male. 
Senex  autem  . Quare  ? Et  ille  refpondit : Quia  toti  fandti 
funt ; &.  magis  malum,  quia  vnutn  quem  habui  amicum^ 
Sc  obedientem,  mihi  etiam  ipfe,nefcio  vade,  fubuerfus  efi  : 
nec  ipfe  mihi  iam  acquicfcit , fed  omnibus  fandhor  fadlus 
cft,  & proptcrca  iuraui  me  iam  non  calcare  ad  illum  lo- 
cum, niG  poft  longum  tempus.  Haec  dicens  tranfijt,  relin- 
quens fenem.  Sandtus vero  fenex  intrauit  cellam  fuam_, 
adorans  & gratias  agens  Deo . Hic  datur  intelligi,  quia  nili 
quis  voluntatibus  diaboli  fe  fponte  fubdiderit , potefiatem 
aduerfus hominem  non  habet.  Et  ficut  fuperius  patefa- 
dlumeft,  nefeit  Satanas  i qua  paffione  anima  feducatur  : 
&idco  feminat  quidem  in  ea  zizania  fua,  aliquando  fpar- 
git  femina  fornicationum,  aliquando  detradtionum,  & ce- 
terorum vitiorum ; Gmiliter  paffiones,  & in  qua  paffione 
videt  animum  declinare,  banc  ei  fubminiftrat.  Nihil  enim 
fic  extaediat  daemonem,  quomodo  fi  reuelentur  ftimulario- 
res  eius  : 8c  nihil  eum  fic  laetificat)  quomodo  fi  abfeon- 
dantur  cogitationes  eius.  Quia  ergo  diom  inus  nofter  Iefus 
Chrifius  dedit  nobis  potefiatem  calcandi  fuper  ferpentes, 
& fcorpionesi  hoc  efi,  malas  cogitationes,  mundemus 


SO Ll  TA K 10 R VM . S9 r 

per  humilem  confeflionem  corda  noftra,&  paruulos  cogi- 
tatus nofcros  allidamus  ad  ChHftum,  quatenus  de  nobis 
dicatur  hoc  quodfcriptum  t&fBeatus  qui  tenebit, & allidet  par-  PMn6 
uulos  fuos  ad  petram.  Etrurfum:  Beati  mundo  corde,  quoniam 
ipfi Deum  videbunt.  J*"*" 

Cap.  LXV.  De  diuerps  tentationibus  folitariorum . 

• ' ..  V . c 

M vitis  ergo  calamitatum  tentationibus  mentes  folira- 
rioruminhac  vita  pulfantur;  fednon  amplius  ten- 
tat  eos  diabolus,  quam  Dei  voluntas  permittit . Tentando 
autem  eorum  profedlus  erudit  * etfi  nolens,  tamen  eorum 
vtilitati  diabolus  fernit,  quando  tentationibus  fuis  non  de-  . :n 
cipit,  fed  potius  erudit : multis  enim  modis , vt  diximus , 
mentes  folitariorum  diabolus  tentat.  Tentat  autem  eos 
aliquando  per  ftimulos  paupertatis : nam  cum  per  ftimu- 
los  paupertatis  non  poteft  eos  mouere,  diuitias  adhibet  ad 
feducendum . Et  dum  per  contumelias  & opprobria  non 
praeualet,  laudes  & gloriam  adhibet.  Si  per  falutem  cor- 
poris non  poteft  , aegritudines  mittit.  Et  dum  per  del©»; 
«Stationes  feducereeos  non  poteft,  per  moleftias.qua;  con- 
tra votum  eueniunt , eos  conatur  euertere.  Infirmitates 
et;am  quafdam  graues  aduerfus  eos,  qui  tentandi  funt,  ad- 
hibet i vtper  cas  pufillanimes  faciens  folitarios,  conturbet 
caritatem  eorum,  quam  habent  adDominum  . Sedquam- 
uis  concidatur  corpus,  & febribus  validillimis  inflamme- 
tur, infuper  etiam  fi  intolerabili  contritione  affligatur* 
quifquises,qui  haec  fuftines, recordare  futuri  feculi  poenas, 

8c  aeternum  ignem,  ac  perpetua  tormenta,  vt  haec  cogitans 
non  deficias  ad  ea,  quae  in  praefenti  contingunt.  Infuper 
etiam  gaude  quia  vifitauit  te  Deus  i & illud  famofiflimun) 
di<ftum  in  lingua  habeto , id  eft : Cafligans  caRigauit  me  Da-  ,,,,  * 
minus,  & morti  non  tradidit  me . Et  illud  .•  £)uim  enim  diligit  h<*m* 
Dominus , corripit : flagellat  autem  omnem  filium  quem  recipit . 6* 

Si 


593 


RE  G V L A< 


i.  Cif, 

«».5  <9 


P/W.4,1. 


Si  ferrum  es, poft  adhibitum  tibi  ignem  emittes  aeruginem. 
Quia  fi  iuftus  es,&  h*c  pateris,  de  magnis  ad  maiora  pro- 
uocaris . Aurum  es,  fed  per  ignem  probatior  eris . Datus 
eft  tibi  angelus  Satan* , ftimulus  carnis  tuae  ? ejculta  vi- 
dens cui  fimilisfadlus  es , Paulo  apoltolo  fimile  donum.* 
accipere  meruifti.  Audi  quemadmodum  gloriabaturApo- 
ftolus  in  infirmitatibus  Tuis , ita  6c  ru  gloriare  dicens  : 
Libenter  igitur  gloriabor  in  infirmitatibus  meis , vt  inhabitet  in  me 
virtus  Chrijli . Et  rurfum  : Quando  enim  infirmor,  tunc  firtior 
\b,d.  io.  fum&  Potens.  Si  febribus,  fi  rigore  frigoris  caftigaris , me- 
. , 6 mor  efto  quid  feriptura  dicit:  Tranfiuimus  per  ignem  & aquam/ 
refiduum  eft  vt  inducaris  in  refrigerium,  Clama  etiam  cum 
propheta  : In  tribulatione  dilatafti  mihi . Perfccftus  enim  eris 
per  nuiufinodi  tribulationes . Si  forte  amittis  oculos,  non 
feras  grauiter:  extollentiae  enim  inftrumentum  amififtiv 
fed  interioribus  oculis  gloriam  Dei  fpeculari  ftude.  Surdus 
fadtus  es  ? non  contrifteris  j quia  auditum  vanum  amififti . 
Manus  tu*  ex  aliqua  paflione  debilitat*  funr  ? fed  interio- 
res paratas  habeas  aduerfus  inimici  tentationes.  Infirmi 
tas  totum  tuum  corpus  tenet?  (ed  interiori  homini  fanitas 
crefeit . Nihil  enim  aliud  eft  *gritudo  corporis  , quam  fa- 
nitas  mentis.  Si  infirmitas  tibi  talis  fuerit,  vt  non  poflis 
ftare  ad  orandum  & pfallendum,  non  contrifteris  pro  eo  • 
quia  infirmitas  orat  pro  te.  Si  ieiunas,  non  tibi  inuenias 
occafionem,  dicendo : quia  exacerbatus  in  «gritudinem 
incurrifti : quoniam  & qui  non  ieiunant,  fimiles  xgritudi- 
nes  incurrunt.  Inchoafti  aliquid  boni  ? non  reuoceris  per 
impedimenta  inimici  > quoniam  ieiunia  & labores  nobis 
conftituta  funt  propter  turpes  deledlationes.  Haec  omnia 
nobis  proficiunt  ad  deftruenda  corporis  deGderia . Tenta- 
ri autem  oportet  iuftum ; fed  tentatione  plag*,  non  ten- 
tatione  luxuriae . Quapropter  difeat  non  murmurare,  qui 
mala  patitur,  etiamT»  ignorat  cur  mala  patitur.  Et  per 
hoc  iufte  fe  pati  arbitretur,  quod  ab  illo  indicatur , cuius 
nunquam  iudiciainiufta  funt.  Qui  ergo  in  flagellis  mur- 
murat, 


S0LITAR10RVM . 595 

murat»  iuftitiam  iudicantis  accufat ; qui  ve r&  iufte  fc  re*- 
cognofcic  £ iufto  iudicc  pati  quod  fuftinet , etiamfi  fuper 
quo  patitur  ignorati  per  hoc  iam  iuftificatur , per  quod 
femetipfum  accufat,  & Oei  iuftitiam  laudat.  Beatus  qui 
haec  omnia  tulerit  patienter . 

1 ...  I r J O » » • . . 1 . . 

Cap.  LX VI.  De  tenUmentis  fomniorum . 

PLerumque  daemones  in  nodtibus  folitarijs  occatreneea, 
vt  formidolofos  eos  faciant,  per  foporem  conturbant ; 
& quos  vigilantes  intus  tentant,  nec  (uperant,  dormientes 
acriter  impugnant . Nonnunquam  autem  & aperta  impu- 
gnatione  gramntes  humana  corpora  verberant, ficut  beato 
Antonio  fecerunt.  Quod  tamen.Deo  permittente,  malo* 
rum  fit  ad  vindidlam  i iuftorum  vero  ad  tolerantiam  & 
gloriam . Plerumque  immundi  fpiritus  eos , quos  incum- 
bere in  feculi  amore  confpiciunt , dormientes  quadain  va. 
na  fpei  profpeiitate  illudunt, llcut  legitur  in  Dialogorum., 
libro  cuidam  contigifle  * qui  dum  fomnia  vehementer  at- 
tenderet, ei  per  fomnium  longa  fpatia  huius  vitx  promifla 
funt . Cumque  multas  pecunias  pro  longioris  vitae  ftipen- 
dijs  collegi(fet,ita  repente  defun&us  eft , vt  intadlas  omnes 
relinqueret,  5c  ipfe  fecum  nihil  ex  bono  opere  portaret, 
Nonnunquam  etiam  Satanas  in  angelum  lucis  fele  non  fa» 
Ium  dormiendo,  fed  etiam  vigilando  transformat, vt  quem* 
libet  aliqua  erroris  fraude  decipiat ; ficut  legitur  in  Colla- 
tionibus Patrum  de  quodam  fene,  qui  fedcns  in  cella  fua, 
& fuftinens  tentatio nes, videbat  daemones  manifefte,&  con- 
temnebat cos . Cum  autem  diabolus  videret  fe  vinci  £ fe- 
ne, venit  & offendit  fe  ei,  dicens:  Vis  videre  Chrifium? 
Et  refpondens  fenex  dixit ; Anathematizo  te,  & eum  de»/ 
quo  dicis » ego  autem  Chrifto  meo  credo  dicenti : Si  quit 
vobis  dixerit : eccthic  Chrifhts , & icce  illie  • nolite  credere . Et 
dixit  diabolus : Ego  fum  (^hriftus . Videns  autem  fenex 
claufit  oculos  fuos . Et  dixit  ei  diabolus:  Quare  clauGfti 

ffff  ocu- 


Mt/h.ii 

*J* 


194 


s. 

R E G V JL  A 


oculos  tuos  t Et  dixit  fenex : Ego  hic  Chriftum  nolo  vide* 
te.fed  in  vita  beaca . Haec  audiens  diabolus  djfceffic  ab  eo. 
Hic  ergo  patentertdftenditur,  quantis  machinamentis  Dei 
fer u os  conatur  docipeTe  inimicus . Illi  autem.qui  aut  nul- 
lis, vel  raris  confcij  funtdelidiis,aut  nunquam autraroler- 
roribus  fatigantur  nodlurnis:&  fi  ad  momentum  huiufmo- 
dicommoueantur,  mox  tamen  euigilances  iliuiionum  va- 
nitates dcfpiciunt,  intentionemque  fuam  ad  Deum  con. 
uertunt . Interdum  etiam  quaedam  arcana  ac  myftica  Dei 
feruiper  vifionem  videre  folent.  Econtravero  peccatores, 
qui  corda  fua  grauionbus  vitijs  polluerunt, confciencisepa» 
uore  illud  fpecies  tremendas  afpiciunt  ; Aequos  vigilantes 
diabolus  traxit  ad  vitia, dormientes  fatigat,vt  nunquam  eos 
requiefeere  finac . In  oculis  autem  peccatorum  diabolus 
terribilis  eft ; in  oculis  autem  iuftorum  terror  eius  vilis  eft. 
Sciendum  quippe  eft, quia  diuerfae  funt  quali rates  fomnio- 
rum . Aliquando  namque  ex  ventris  plenitudine , vel  ina- 
nitate fomnia  generantur  i aliquando  vero  ex  cogitatione 
Hff/.j,  accidunt»  ficut  feriptum  eft  : Multas  curas  ftquuntur  fomnia. 
*•  Na  fijpe  qu^  in  die  cogitamus,ic  noctibus  rccognolcimus. 
Aliquando  autem  ex  inlufione  immundorum  Ipiutuunu 
4‘  oriuntur  ; dicente  Salomone  : Multos  rrranfccerunt  fomnia  & 
illufioncs  vacua . Aliquando  quippe  ex  reuelatione  proce- 
dunt, ficut  legitur  in  lege  de  loleph  fiJio  Iacob.qui  fomnio 
fratribus  praeferendus  praedicitur . Yel  ficut  in  euangelio 
de  Iofeph  fponfo  beatae  Mariae,  qui  vt  fugeret  cum  puero 
in  ^Egyptum  fomnio  admonetur  . Aliquando  nempe  ex 
reuelatione  fimul  & cogitatione  generantur , dicente  Da- 
9.  ' niele  : T u Rex  cogitare  cotpiih  in  [irato  tuo  quid  effet  fiituruuu* 

fojl  hac  '%  & qui  reuelat  myfleria  ofttndit  tibi  qua  ventura  funt  . 
Saepe  etiam  daemones  deceptoria  frande  inulta  folent  vera 
praedicere,  vt  ad  extremum  valeant  animam  ex  aliqua  falfi- 
tate  decipere, vel  illaqueare . Sed  quamuis  nonnulla  vera 
fint  fomnia, facile  tamen  non  oportet  credere  illa  , ne  forte 
aliquando  ex  illufionc  diaboli  procedant , & fimplicinm-* 

cor- 

/ , 


S0L1TARI0RFM.  J9f 

corda  decipiant,  recolentes  teftimonium  feriptur*  dicem-  ^ 
tis ; Si  dixtmrvobu,&  ita  tuentrit,nolite credere.  Somnia  enim  i{. 
fimilia  funt  augurijs,  & qui  eis  intendunt , reuera  augurare 
nofcuntur . Solitarij  autem  inter  illufiones  ac  reuelationes 
difereta  circumfpedtione  cfifcernant,  vt  fciant  quid  i bono 
fpiritu  percipiunt»  vel  quid  a malo  fpiritu  patiuntur . 

Cap.LXYIL  V tfohtar ji  figna  & miracula  jieri  non  quarant. 

miu  k 

Signa  igitur  & miracula*  a folitarijs  non  funt  quaerenda, 
propter  oftentationem  & vanam  gloriam.  Nam  qui£ 
quis  fignorum  & mirabilium  indicijs  vult  probari,non  po- 
teft  probus  videri . Quia  ipfe  Dominus  & Saluator  non_» 
dixit : Ex  fignis  & mirabilibus  cognofcetis  cos  »■  fed  ait ; Ex 
fruftibus  torum  cognofcetis  eos . Neque  enim  in  die  iudicij  re- 
muneraturum (e  promittit  eos , qui  figna  8c  prodigia  fa- 
ciunt, fed  eos,  qui  praeceptis  fuis  obediunt,  dicens  ad  eos : 
'Venite  benedicti  patris  mei, percipite  regnum,&c.  Sed  & beatos 
non  dicit  eos  quifignafle  mirabilia  fecerunt,  fed  humiles 
fpiritu,  manfuetos,  lugentes,  & huiufcemodi  opera  exe- 
quentes.  Nufquam  in  fignorum  opere  beati tudo ponitur, 
ied  in  expletione  mandatorum  Dei . Vita  enim  bona,atq; 
a dius  probi,  etiam  fine  fignis  & mirabilibus  merentur  co- 
ronam : iniqua  autem  conuerfatio,etiam(i  figna  & prodi- 
gia fecerit,  fupplicia  non  euadit.  Et  ideo  luperflue  hxc 
quaeruntur , immo  & periculofe . Per  oftentationem  ve- 
ro nihil  faciant  folitarij . Nam  quantum  malum  fit  per 
oftentationem  aliquid  agere,  praeiens  exemplum  oftendit , 
cum  fubditur : Fuit  quidam  iuuenis  monachus, qui  cum  vir 
diftet  quofdam  fenes  iter  agentes , oftentationis  caufa  iuffit 
onagris  venire, vt  portarent  eos,  donec  peruenirent  ad  fe  . 

Illi  autem  fenes indicaueruiit  hoc  beato  Antonio . Et  dixit 
Abba  Antonius  : Videtur  mihi  monachus  iflre  fimilis  effe 
naui  omnibus  bonis  onerat*,  de  qua  incertum  elt  vrrum_, 
pcrucnire  poftit  ad  portum  ,an  non . Et  mbdicum  poft  fu* 

Mm  ffff  2 bi- 


Muf.  7, 

ao. 


Mw/4, 

*J>  }4i 


fygMzed ty&f&gW 


7 


,96  QE  G V L A ' 

bito  Abba  Antonius  flere  coepit, & capillos  fibi  trahere,& 
lugere . Quod  cum  vidiffent  difcipuli  eius, dixerunt : Quid 
ploras  Abba  ? Et  refpondit : Magna  ecclelix  columna  ceci- 
dit modo . Dicebat  autem  hoc  de  illo  iuuene  monacho  . 
Ite,  inquit,  fratres  ad  eum;  & videte  quid  agat . Perrexe- 
runt ergo  difcipuli  eius , Scinucnerunt  monachum  illum 
fedentem  & flentem  peccatum  quod  fecit.  Videns  autem 
difcipulos  fenis,ait eis:  Dicite  feni  vt roget  Deum  , decem 
tantum  dierum  dari  mihi  inducias.  Qui  intra  quinque  dies 
mortuus  eft.Quapropter  caueant  omnino  folitarij.vt  nihil 
per  oftentationem  faciant . Infuper  autem  morbum  vanae 
glori^  fugiantrqu;  non  folum  in  carnalibus  vitijs,fed  etiam 
in  Ipiritualibus  caulis  folitarios  pulfat ; vt  qui  non  valent 
carnalibus  vitijs  decipi,  fpiritalibus  fucceffibus  acrius  fau- 
cientur.  Nam  quem  diabolus  fub  fpecic  pretiofx  veftisac 
nitidae  non  poteftin  vanam  gloriam  immelgere^pro  fqua- 
lida  & inculta  conatur  decipere  . Et  quem  non  poteilper 
,,,  honorem  deijcere, per  humilitatem  lupplantat : & quem 
fcientix  Sc  elocutionis  ornatu  nequit  extollere , grauitate 
taciturnitatis  elidit . Si  ieiunat  quis  palant  gloriae  vanitate 
pullatur.  Si  illud  caufa  vanae  gloriae  contemnendae  conre- 
xerit.eodem  vitium  elationisincurrit.AHus  enim  orarione, 
alius  vigiliarum  prolixitate'  pullatur . Multi  enim  vanam 
gloriam  fugiendo  in  ipfam  incidunt:  & multi  inhocipfo 
cupiunt  laudari,  quod  laudes  contemnunt  > & mirum  in_» 
modum  laus,  dum  vitatur,  appetitur . Ideo  pulchre  fac dti 
Patres  nottri  naturam  morbi  huius  in  modum  expae  con- 
lcribunt.qux  vno  decoriata  tegmine, alio  rurfum  inuenitur 
induta,  totiefq,  reperitur  obtefta , quoties  fuerit  expolia- 
ta. Quapropter  oportet  folitarios,  iuxta  confilium  apo- 
2 Ctr  ^ ftoli,  per  arma  iufhtra  a dextris  & JiniRris  tranfire  ; per  glo- 
7.  * riam,  & ignobilitatem  1 per  infamiam  & bonam  famam_j 
Prm  4,  *nce^ere  • E*  vt  per  Salomonem  dicitur : 7(p*  diuertant  ad 
4’  dexteram,  neque  ad/imtham  ; id  eft, nec  dc  virtutibus  & dex- 
tris fucceffibus  fc  extollant,nec  ad  finifltam  vitiorum  tre- 
mi- 


S0L1TJR10RVM 


597 


mitem  fle&antur ; fed  medium  teaentes  ad  ipfum  > qui  via, 
veritas,& vita  eft,  profpcro  inceffu  peruenire  mereantur. 

Cxr.  LX  VIII.  De  trimoda  charifmatum  gratia . 

Vsq;  ad  Ipiritalium  narrationem  charifmatum  proferen- 
dam praecedens  difputationis  ordo  peruenit,quam  tri- 
partitam efle,  maiorum  traditione  percepimus . Prima  fi- 
quidem  curationum  caufa  eft  , cum  pro  merito  ianCii tatis 
clcdlos  quofq;  ac  iuftos  viros  lignorum  gratia  comitatur, 
ficut  apoftolos  , multofqi  iandorum  ligna  & prodigia  fe- 
cundum audtoritatem  Domini fecifle  munifeftumeft,  ita_. 
dicentis : Infirmos  curate , mortuos  fufcitate , leprofos  mundate  Ad-  Mj"r- 
monia  eijcite : gratis  accepiflis, gratis  date  • Secunda , cum  ob  lo’ 8' 
aedificationem  ecclefise,  vel  eorum  qui  infirmos  lu os  inge- 
runt, vel  eorum  qui  curandi  funt  fidem,  fanitatum  virtus 
etiam  i peccatoribus  indignifque  procedit.  De  quibus 
Dominus  in  Euangelio : JMulti,  inquit, dicent  mibi  inilla  die : 
Domine,  Domine,  nonne  in  nomine  tuopropbetauimus , damonia. _> 
surimus , & multas  virtutes  ficimus  ? & tunc  confitebor  iUis , quia 
non  noui  vos  tdifcedite a me operarij iniquitatis.  Propter  hoc  au-  t t£Jj 
tem  & difcipulos  monebat  dicens : Nolite  gaudere  quod  da-  %o! 
monia  vobis  fubiefkt  funt,  fed  quia  nomina  veftra  fcripta  funt  fft_j 
coelis.  Tertius  curationum  modus  etiam  colludio  daemo- 
num ac  fadtione  fimulatur ; vt  dum  homo  apertis  cri- 
minibus fuerit  obligatus,  propter  admirationem  lignorum 
fandfus  ac  Dei  feruus  credatur : vel  certe  vt  is  quicuratio- 
num  dona  habere  fe  credit , per  fuperbiam  cordis  elatu* 
grauius  elidatur  f Iode  eft  quod  Dominus  in  euangelio  lo- 
quitur:  Exurgent  inquit , pfeudo-ChriJli,  & pfcudo-propheta , **• 

Cr  dabunt  figna  magna  Cf  prodigia,  itavtm  errorem  inducantur, fi 
fieri  poteft,  etiam  elefli . Quapropter  nunquam  de  admira- 
tione lignorum,  fed  de  ornatu  morum  debet  apud  nos  e£ 
fe  quifquam  laudabilis  < Et  reuera  maius  miraculum  eft, de 
propria  carne  fomitem  eradicare  luxuriae,  quam  expellere 
•’  im- 


Utyrrccu 


R E G V L A ' 

immundos  fpiritus  de  alienis  corporibus;  & magnifi- 
centius fignum  eft  virtute  patientia:  truculentos  motus 
iracundia:  coercere,  quam  datmonibus  imperare,  ac  |de  ali- 
enis corporibus  infirmitates  pcllere:&  pr^celGor  virtus  eft 
animae  propria:  languorem  curare , quam  corporis  alieni . 
Quanto  enim  anima  iublimior  carne  eft, tanto  pratftantior  - 
eius  <5c  falus  eft.  Ec  maior  merces  eft  peccatorem  fufeitare 
de  vitijs,  quam  mortuum  dc  fepulchro . Ideoq;  a fandis 
Patribus  lignorum  opera  nequaquam  legimus  anedtata,fed 
quamquam  ea  Spiritus  fandi  gratia  poflidercnt.nunquam^ 
exercere  voluerunt,  nifi  forte  ineuitabilis  neceflicas  illos* 
coardaffet,  vt  beatum  Macacium  ,qui  fuit  difcipulus  fandi 
Anconij.  Hunc  enim  ferunt  aliquando  cum  homicidium 
in  locis  vicinis  fuiifet  admiffum,  Sc  innocenti  cuidam  . im- 
pingeretur crimen  homicidij  » eum,  qui  calumniam  patie- 
batur confugiffe  ad  eius  cellulam  : adfuiffe  etiam  eos , qui 
innocentem  perurgebant,  iurantes , & dicentes  periclitari 
feiplos,  nifi  coinprehenlum  homicidam  legibus  traderent . 
Ille  vero, cui  crimen  impingebatur,  cum  facramentis  af- 
firmabat confciumfe non  effe  fanguinis  illius.  Et  cum  diu 
hoc  certamen  haberetur,  interrogat  fandus  Macarius  , vbi 
iaccret  ille  qui  dicebatur  occifus.  Curaq;  defignaflent  lo- 
cum, cum  omnibus  qui  ad  perurgendum  hominem  vene- 
rant, iuit  ad  fepulchrum,&  ibi  fixis  genibus , inuocato  no- 
mine Chrifti , ad  eos  dixit , qui  aftabant : N unc  Dominus 
oftendet,  G reus  ctt  hic,  quem  perurgetis . Etelcuata  vocc 
defundum  ex  nomine  clamauit.  Qui  cum  de  fepulchro 
tefpondiffet,  ait  ei : Per  fidem  Chrifti  te  obtcftor.vt  dicas, 
fi  ab  eo,  qui  calumniatur  pro  te,  occifus  es  ? Tum  ille  de 
{epulchro  elata  voce refpondit, dicens,  non  fc  effe  ab  eo 
lsefum.  Hoc  audito  cum  ftupefadi  omnes  decidiffent  in 
terram,  rogauerunt  pedibus  eius  aduoluti,  vt  interrogaret 
eum  i quo  effet  occifus . Tunc  ille:  Hoc,  ait, non  interro- 
gabo ; lufficit  nunc  mihi  vt  innocens  liberetur : non  eft 
meum  vt  reus  prodatur.  Hacc  igitur  eius  virtus  & gratia, 

quan- 


I 


S 0 LITARIORPM. 


599 


I.  Cor  ■*> 
5- 


quantum  in  ipfo  fuit,  forte  femper  lateret,  niG  eum  necef- 
fitas  periclitantis  hominis,  & amor  Gncerus  erga  Chriftum 
hoc  exercere  miraculum  compuliffet . Sciendum  itaq»  eft, 
quia  ficut  thefaurus  apertus  cito  expenditur,  fic  & virtus 
quaelibet,  curo  publicata  fuerit,  exterminabitur  &vtccra 
foluitur  a facie  ignis,  ita  & anima  laudibus  inaniter  exalta-  . 
ta, perdit  virtutum  vigorem.  Proinde  necefle  eft  folitarijs, 
vt  ii  eis  cuiufq;  confeientiabom  operis  fuerir, occultent  il- 
lam, & cum  omnia  fecerint  qu«  Deas  praecipit . dicant;  L-(rtl7> 
Serui  mutila  fumus  . Virtutes  quoq;,  fi  forte  in  ie  effc  fenie-  10. 
rint.fileant  & celent  j Deus  diuulgabit  opera  corum,&  ad- 
ducet ad  medium,  cum  venerit  Dns^ui  & illuminabit  abfeon- 
Sta  tenebrarum , & maniftftabit  con/tli a corSum : & tunc  laus  erit 
vnicuiqi  a Deoi  & tunc  reddet  fingulis  fecundum  opera  fua. 

Cap.  LXIX . Vt  folitarij  pofl  retrufionemad  [ecularem  vitam  mi- 
nime redeant  j & de  perfeuerantia  boni  operis  . 

/--i  ontrarium  eft  omnino  ecclefiafticis  regulis,  vt  folitarij 
pott  retrufionem,  caufa  elationis,  vel  ncgotiationis,ad 
faeculum  veluti  praeda  daemonum  fadti  infeliciter  redeant . 

Nam  quam  graue  diferimen  fit  folitarios  apoftatare ; hoc 
eft,  & priori  propofito  recedere,  Dominus  in  euangelio  te- 
ftatur  : N emo, xt,  mittens  manum  fuamin  ar.tro,&  refpiciens  re- 
tro, aptus  eft  regno  Dei.  Hinc  Paulus  apoftolus  dicit : Nemo 
militans  Deo  implicat  fe  tsegotijs  facuH,<vt  ei  placeat,  cui  fe probauit. 

Non  enim  liber  eft  a laqueis  diaboli  , qui  fe  negotijs  mundi 
poft  retruGonem  voluerit  implicare.  Talibus  enim  conue- 
nic  illa  beati  Petri  vera  & multum  timenda  lententia : Me- 
lius enim  illis  fuerat  viam  vita  non  agnofeere, quam  poft  agnitam  re- 
trorjum  reuerti . Et  iterum  : Canis  reuerfus  ad  vomtttm  fuum,& 
fus  lota  in  volutabro  luti . Si  quis  ergo  fuadente  diabolo  ha:c 
perficere  tentauerit.nifi  ineuitabilis  neceffitas  eum  compu- 
lerit, excommunicetur  omnimodis  ab  epifeopo  iuo,  vel  i 
coeteris  pralatis^uoufqsad  prius  propofitum  redeat, quod 

pio- 


Lut.9,61 
*-T >m  *, 

r. 


i.  p $t.  i, 
ai. 

Ikul.  u. 


Digitjzcd 


600 


REGELA 


propter  Deum  primitus  elegerat . NoU  enim  quxritor  in_. 
lolitarijs  initium  boui  operis  ,fcd  finis ; quia  de  fine  fuo 
vnufquifquc  iudicabitur,  non  de  vita  prxterita , dicente^ 
Liech.  7,  Domino  per  prophetam  : Qualem  te  inuenero, talem  te  indicabo. 
Sunt  enim  , quod  peius  eft,  qui  bene  incipiunt, fed  male  fi- 
niunt conucrfationem,  vt  ludas, qui  bene  coepit , fed  male 
finiuit : & Paulus  male  coepit  ,fed  bene  fioiuit . Coepiflc 
enim  multorum eft,  fed  culmen  pcrfedlum  attigifle  raro- 
rum eft.  Ideo  non  incipientibus  praemium  promittitur, 
fed  pcrleuerantibus  datur,  dicente  Domino  Quiperfeuera- 
0'  »+.  turi t vfoin finem, hic faluus erit.  Si  autem folitarius aliquis 
*i-  ideo  fecurumfe  putat  de  folitaria  vita  aliquando  pofledi- 
fcedere , quod  in  ipfo  propofito  bene  cucurrit , quod  ibi 
multum  laborauerit,  hic  talis  agit,  ac  fi  aliquis  oneratam 
mercibus  nauim  a portu  foluat,  & tempeftati  tradat,  & ad 
fcopulos  & faxa  detorqueat.  Hic  talis  videat  quam  iocer-* 
ti  & quam  lubrici  funt  exitus  vitae  hominum  j ucut  per  Sa- 
lomonem dicitur : Nefcit  homo  vtrum  amorem  odio  dignus  fu  i 
“ ' 9 ' fed  omnia  infiituro  referuantur  incerta.  Ideoq;  nemo  de  proteri- 
tis fit fecurus:  quia  quamuis  folitariorum  conuerfatio  pro- 
babilis fit, incertum  tamen  eft  hominibus, quo  fint  fine  de- 
ftinati . Tunc  enim  felix  & beata  eorum  inchoatio, & tunc 
placet  Deo  eorum  conuerfatio  , dumabfqj  vllo  erroris  ti- 
tubatiomfue  naufragio  ad  optatum  finem  perfecftionemq; 
profperocurfuperueniunt.  Quapropter  ftudeant  iolita- 
rij  hanc  regulam  breuiter  de  fandtarum  floribus  fcnptura- 
rum  colle<ftam,'&  fandiorum  Patrum  exemplis  hinc  indo 
munitam .fedula  meditatione  perlegere,  & per  fingula  ver- 
ba difcutere,ac  memori*  commendare,  & diuina  auxilian- 
te  gratia,  iuxta  vires  adimplere,  quatenus  ad  eandem  glo- 
riam valeant  peruenire , quam  nec  oculus  vidit , nec  auris 
*r'*’  audiuit.nec  in  cor  hominis  afcendit.quam  pr^parauitDeus 
diligentibus fe  : ipfo  opitulante , qui  viuit  & regnat  Deus 
per  omnia  faecula  foculorum , Arnen  . 

1XH.ICIT  RECTU  SOLITARIORVM. 


ERRATA  PARTIS  SECVND^£. 


V ag.lt n.  errata 

torreSla . 

t 

r 

iratus 

vt  iratus 

u 

a» 

memor 

memor  fit 

4 

hortans 

hortatur 1 

?!. 

paruiffimo 

vt  prauilimo 

*r 

»7 

recitando 

recicanda 

vi. 

addei  debita  noftra 

3« 

1 a 

mertes 

ioers 

3« 

1 1 

accit 

acribus 

40 

17 

occalio  adde 

maligno 

47 

«7 

& fefellerit 

delet  fit 

5 3 

14 

milTas  tenere 

canere 

75 

vL 

monallerio 

raonallerium_a 

7«  »4 

reuertantr 

reuertatur 

88 

»4 

egregium 

egregius 

IU 

*5 

magnifica 

magnificat 

IU 

4 

impliceat 

impleat 

It4 

4 

cantam 

tantum 

')♦ 

lf 

bibet 

bibat 

14  6 

»7 

grati? 

gratia 

'99 

% 

adorabit 

adorabis 

'7' 

\6 

fraocorum 

fraocorum 

>7» 

t% 

pracinuifie 

praecinuide 

17* 

14 

dor.nierit 

dormierit 

180 

»7 

portentis 

pofcentis 

*«7 

*5 

vigilanti) 

vigilanti 

16 

Qu. 

Qui 

3 

fuerint 

fuerit 

>j>  io  conium  mando  conlummanda 
*)7  vl.  prxfumpitone  przfumptione 
143  16  Iilud  illud 

*4J  10  dele  efle  * 

»fo  *4  vno  monallerio  vno  in  monafl 
*S7  *4  poentieoti*  poenitenti? 


16 

feluitio 

feruitio 

l«J  14 

indefinentur 

indefinenter 

»74  '9 

Quod 

Quid 

»73  »» 

duello 

delillo 

189  vl. 

perceptione 

exceptione 

3°5  3» 

remitietur 

remetietur 

i°7  «7 

debet 

debeat 

409 

habitacofis 

habitat  01  is 

»3 

regno 

regni 

JIO  )» 

flininum 

fluminum 

3*7  19 

nacuran 

naturam 

333  17 

vtilia 

vilis 

Pag.lin 

. errata 

eo  rrefta . 

i |4  J» 

inferno 

inferni 

ii6 

♦ 

bonum 

bonus 

10 

rtiUtaee 

vilitate 

»4 

communi 

communis 

33* 

) 

marceffens 

raarcefceas 

)♦» 

1 6 

dollrina 

dollrinat 

J49 

XI 

poena 

poenam 

Jlf 

XI 

lagantur 

legatur 

47  1 

10 

cum:  eo 

cum  eo. 

379  vl 

coriofitate 

coriofitate 

39 1 

XX 

replonforia 

telponfotia 

397 

XX 

oeculot 

ocii  los 

»8 

fpirteu 

fpiritu 

398 

J 

aperuni 

operu  m 

400 

31 

permitiem  us 

permittimus 

40) 

J» 

vnnum 

vnum 

404 

1 

hrdininatione 

ordinatione 

418 

»» 

fracibus 

fratribus 

4l9 

10 

pani  is 

panis 

4:o 

16 

occurrenets 

occurrentes 

447 

'3 

paribus 

patriDus 

449 

<3 

mn 

nifi 

435 

) 

egeflis 

egillis 

437 

io 

genuam 

genua 

»4 

collituro 

conii  itu  ta 

mortis  n. 

dele  n. 

459 

1 1 

horore 

honore 

•7 

czquaffs 

coequalis 

46» 

X 

inucnteai 

inuenies 

466 

It 

aliquiam 

aliquam 

477 

io 

fnomme 

deerens 

nomine 

deferens 

49* 

19 

babes 

habes 

497 

J» 

fiat 

Aec 

50? 

8 

notite 

nolite 

5 11 

1 

efla 

efle 

7*8 

7 

illa 

ille 

3)4 

11 

aderret 

afferret 

540 

3° 

XX 

fpititus 
qui  faciam 

Ipiritus 
quid  faciam 

x6 

fledlam 

ple&am 

544 

vl. 

Fr?terea 

Przt.rea 

SSS 

18 

pocius 

potus 

374 

17 

intermiflio 

inter  miflo 

»81 

»3 

lentantur 

tentaotur 

3 »4 

18 

llgua 

lingua. 

TT 


w 


i. 


* * 


m t l.  'f 

uiui*H  » 

. < 

**t  ■ # > <*Hr  < + 


nwr<  * ' V*V 

• ' 

■ i«uj-  4 t.  I* 


**  4 


*• ' ' l l»  * 


ij.lb  T . • *> 


t Ji 


W!-i 


> 

tl 


* /*r?0?S6 

-ito.  it... 

• J-,  ui’  . ;•»  Jl.:'.i]  tl’|  ?_OT4^*-  *>i.  .•*•  't* 

■ . ii  l B.‘  i v>- 

i . - p»  * TT » • •*  ' 

*..*••  * * • Ut  lT*j  • . . . * ’ 4 

<r  -.a  - •<#'  •*’  15 °'  V*-*?* 

t,  fi  x)  •■■  ■■>■  > - ' * 

‘ »<r,T  . > »-i‘  * **« 


.id 

»T.»  *v 


'*K| 

< ;1*  i 


M y* 


•fc 

r,i;  » V" 

i tM 


•t^L>  ** SV  • U • * X * 

n*W  V •» 


i 


ut  .*-  "t  v f X' 

tu>t 


i>» 


v.  • .,u.  Ut  ..  "l  V 

r( 

•r  m -♦t1 

'•t.  - . /;  '.'*" , . - ..,'Jrc.  f ,x? 


SpVuiivII 

Mntut*-4 
■T  £tju/ 


C-a>5’ 

! i -■ 

* ««- 

^ **$*■*'  V it'* 


* 


* 

' 

.-  • .«• 


i#F? 


i— 


I 


» /